III SA/Kr 78/10

III SA/Kr 78/10 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2010-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Inne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 151, art. 154 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
Art. 94 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi L. K., M. P., A. M. na Radę Miejską w przedmiocie niewykonania punktu I i II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2007 r., w sprawie III SA/Kr 437/07 skargę oddala
Uzasadnienie
wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2010r.
Wyrokiem z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w A jest niezgodna z prawem (pkt I) i nie może być wykonana (pkt II). W pkt III wyroku Sąd zasądził od Rady Miejskiej na rzecz skarżących kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 7 października 2009r. do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęło pismo, podpisane przez L. K., M. P. i A. M., w którym wezwały Radę Miejską do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07.
Pismem z dnia 21 grudnia 2009r. L. K., M. P. i A. M. ponownie wezwały Radę Miejską do wykonania w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Następnie w dniu 22 grudnia 2009r. L. K., M. P. i A. M. złożyły w Urzędzie Miasta i Gminy skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07. Skarżące wyjaśniły, iż pomimo stwierdzenia przez Sąd, że uchwała Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w A jest niezgodna z prawem i nie może być wykonana, szkoła została zlikwidowana. Z kolei starania skarżących oraz Stowarzyszenia Rozwoju Wsi i Okolic o reaktywowanie szkoły spotkały się z odmową władz lokalnych, tj. Burmistrza i Rady Miejskiej. Skarżące stwierdziły, iż ponieważ ich interwencje okazały się bezskuteczne, to jedyne co mogą zrobić to wnieść skargę w trybie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07 w zakresie zasądzonych kosztów postępowania sądowego oraz o oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Zdaniem Rady Miejskiej, skarga jest niedopuszczalna w części dotyczącej niewykonania przedmiotowego wyroku w zakresie kosztów postępowania, a w pozostałym zakresie bezzasadna. Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skarżących o przymuszenie do wykonania przedmiotowego wyroku w części dotyczącej zwrotu zasądzonych kosztów postępowania Rada Miejska podniosła, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych skarga na niewykonanie wyroku w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych jest niedopuszczalna. Przepis art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w tym zakresie, albowiem nie występuje tu konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Pomiędzy organem a stroną, na rzecz której zasądzono zwrot kosztów postępowania, powstaje jedynie stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, zaś strona wierzycielem. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym żądanie odrzucenia skargi w tej części jest w pełni uzasadnione. Rada Miejska wyjaśniła przy tym, iż na skutek dokonania przez skarżących wezwania z dnia 6 października 2009r. skierowała sprawę w zakresie dotyczącym kosztów do załatwienia przez Burmistrza Gminy i Miasta. Ponieważ koszty nie były zasądzone solidarnie zwrócono się do skarżących pismem z dnia 13 listopada 2009r. o podanie kont i wysokości kwoty jaką należy każdej ze skarżących przekazać. Do dnia przekazania skargi skarżące nie odpowiedziały jednak na to pismo.
Odnosząc się natomiast do skargi w pozostałej części Rada Miejska wskazała, że z przepisu art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż ochrona prawna przewidziana w nim przysługuje w ściśle określonych sytuacjach, a mianowicie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Rada Miejska stwierdziła, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07 w pkt I nie jest wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność, nie uchylił i nie stwierdził nieważność aktu, w wyniku których organ miał wykonać wyrok lub załatwić sprawę. Tym samym zdaniem Rady, nie ma on cech wykonalności w rozumieniu art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w wyniku jego wydania organ nie jest zobowiązany do wydania jakiegokolwiek aktu lub załatwienia sprawy.
Ponadto Rada Miejska podkreśliła, że w postępowaniu toczącym się przed sądami administracyjnymi w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w A nigdy nie zapadł wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność tej uchwały. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Takim przepisem szczególnym jest art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591). W myśl powołanego przepisu uchwała lub zarządzenie organu gminy, w stosunku do którego sąd administracyjny orzekł o ich niezgodności z prawem, tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Rada Miejska podniosła, że tylko wyroki stwierdzające nieważność uchwały wywierają skutki prawne z mocą ex tunc, co oznacza, że akt którego taki wyrok dotyczy jest nieważny od samego początku. Natomiast następstwem wyroku stwierdzającego, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa jest utrata mocy prawnej tego aktu następująca z dniem wydania orzeczenia. Orzeczenie takie wywołuje skutek prawny ex nunc, czyli na przyszłość.
W świetle powyższych uregulowań prawnych Rada Miejska stwierdziła, że uchwała z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...], której niezgodność z prawem stwierdził Sąd w przedmiotowym wyroku, funkcjonowała w obrocie prawnym do dnia 10 października 2007r., a więc również w dniu 31 sierpnia 2006r., tj. w dniu jej jednokrotnego zastosowania polegającego na dokonaniu likwidacji Szkoły Podstawowej w A. Natomiast podejmowane starania skarżących i Stowarzyszenia Rozwoju Wsi i Okolic o reaktywowanie szkoły nie można kwalifikować, zdaniem Rady, jako działań związanych z wykonaniem przedmiotowego wyroku.
Na zakończenie Rada Miejska dodała również, że postanowienie zawarte w pkt II przedmiotowego wyroku ma charakter porządkowy i wynika z treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 17 czerwca 2010r. pełnomocnik skarżących uzupełnił skargę poprzez złożenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, stosownie do treści art. 154 § 1 ppsa. Doprecyzował także, że skarga obejmuje jedynie pkt I i II wyroku, nie dotyczy zaś punktu III tego wyroku, to jest kwestii zasądzonych kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga L. K., M. P. i A. M. jest skargą wnoszoną w trybie art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 , poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) na niewykonanie punktu I i II wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07. W niniejszej sprawie Skarżące oczekują od organu przywrócenia szkoły zlikwidowanej mocą uchwały zakwestionowanej przez Sąd.
Zgodnie z art. 154 §1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w A jest niezgodna z prawem (pkt I) i nie może być wykonana (pkt II) oraz w pkt III wyroku zasądził od Rady Miejskiej na rzecz skarżących kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejszą skargą objęto punkty I i II wyroku, poza zakresem skargi pozostaje natomiast pkt III wyroku, w którym Sąd zasądził od Rady Miejskiej na rzecz skarżących kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga poprzedzona została wezwaniem o wykonanie wyroku, spełniony zatem został warunek formalny dopuszczalności skargi, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Z tego powodu wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.
W ocenie Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu po wyroku stwierdzającym niezgodność z prawem uchwały Rady Miejskiej o likwidacji Szkoły Podstawowej w A, wniesiona w trybie art. 154 §1 ustawy p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie.
O bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności można mówić wówczas, gdy organ, pomimo upływu stosownych terminów, nie załatwia sprawy, to jest zasadniczo – nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 2 lipca 2008r., I SA/Kr 1811/07). Przez niewykonanie wyroku należy zatem rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00). Niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, Lex nr 77621).
Istotą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2007r., sygn. akt III SA/Kr 437/07 było stwierdzenie, że uchwała Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w A jest niezgodna z prawem (pkt I) i nie może być wykonana (pkt II). To orzeczenie Sądu oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex nunc, czyli od dnia wydania tego wyroku przez Sąd uchwały Rady Miejskiej z dnia 28 lutego 2006r. Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w A. Skutki prawne tego rodzaju rozstrzygnięcia Sądu odpowiadają zatem w swej istocie uchyleniu aktu, o którym mowa w art. 154 §1 ustawy p.p.s.a.
Należy jednak zauważyć, że w przedmiotowa uchwała Rady Miejskiej miała charakter aktu podlegającego jednokrotnemu wykonaniu i w chwili wydawania wyroku przez Sąd, to jest w dniu 10 października 2007r., uchwała ta wywołała już skutki prawne w niej przewidziane, a więc w istocie została już wykonana, przewidywała ona bowiem, że likwidacja szkoły nastąpi z dniem 31 sierpnia 2006r. Ponieważ Sąd nie wyeliminował uchwały ze skutkiem ex tunc, lecz jedynie ex nunc, a uchwała została już uprzednio wykonana i wywołała przewidziane w niej skutki prawne, należy stwierdzić, że niniejszy wyrok nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 154 §1 p.p.s.a. Ustawodawca uznał, że wartością nadrzędną jest w przypadku znacznego upływu czasu pewność prawa, skoro przewidział w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, że upływ rocznego terminu od wydania uchwały uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności z mocą ex tunc, umożliwiając jedynie eliminowanie skutków prawnych uchwały z mocą ex nunc poprzez orzeczenie o niezgodności uchwały z prawem. Wykonanie zapadłego wyroku WSA w Krakowie polegać zatem może w niniejszej sprawie jedynie na respektowaniu dokonanej w nim oceny prawnej przeprowadzonej procedury likwidacyjnej, którą Sąd uznał za wadliwą, co może oczywiście rodzić dalsze skutki odszkodowawcze lub dyscyplinarne. Wbrew twierdzeniom skarżących zaskarżony wyrok nie jest natomiast równoznaczny z nałożeniem na organy samorządowe obowiązku przywrócenia szkoły. Wykonanie tego wyroku nie łączy się zatem, zdaniem Sądu, z koniecznością pozytywnego działania organów samorządowych w zakresie reaktywowania szkoły, ani też z obowiązkiem ponowienia procedury likwidacyjnej. Nie można więc w niniejszej sprawie mówić o bezczynności organu w wykonaniu wyroku Sądu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło zatem do niewykonania przez organy administracyjne wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 października 2007r. w rozumieniu art. 154 §1 p.p.s.a., albowiem nie można mówić o bezczynności organów administracyjnych po jego wydaniu, gdyż wyrok ten nie obligował organów gminy do podjęcia konkretnych działań, w szczególności zaś nie nałożył na te organy obowiązku przywrócenia szkoły czy ponowienia procedury likwidacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, niniejsza skarga została oddalona, na podstawie art. 151 w związku z art. 154 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.