III SA/Kr 778/25

III SA/Kr 778/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź
Urszula Zięba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Marta Kisielowska (spr.) WSA Michał Niedźwiedź Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 marca 2025 r. nr SKO.RD/4120/108/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 marca 2025 r., znak SKO.RD/4120/108/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 10 stycznia 2025 r. stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Starosty Wadowickiego z 22 maja 2017 r. orzekającej o rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...] nr rej. [...].
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
8 maja 2017 r. M. P. (dalej: "skarżąca") wniosła o rejestrację pojazdu autobus [...] CDI, nr nadwozia [...]. Do wniosku dołączyła fakturę VAT wystawioną przez G., dowód rejestracyjny oraz kartę pojazdu.
Decyzją z 22 maja 2017 r. Starosta Wadowicki zarejestrował pojazd, wydał dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne nr [...].
Decyzją z 22 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 27 lutego 2017 r. znak WK.5410.3.3617.2017.AN w sprawie zarejestrowania na rzecz B. G. i S. G. pojazdu marki [...] CDI VIN [...]. W uzasadnieniu wskazano, że z dokumentu identyfikacyjnego pojazdu, będącego załącznikiem do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 16 lutego 2017 r., wynika, że autobus posiada masę całkowitą 5500 kg. Z dowodu rejestracyjnego przedstawionego wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu wynika, że przedmiotem nabycia był pojazd - furgonetka o dopuszczalnej masie całkowitej 5000 kg. Oznacza to, że po dniu nabycia pojazdu doszło do jego zmian konstrukcyjnych z ciężarowego na autobus, z jednoczesną zmianą masy całkowitej oraz liczby miejsc siedzących z 3 na 24/27.
Decyzją z 16 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z 26 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (sygn. akt III SA/Łd 186/23).
Wnioskiem z 19 kwietnia 2023 r. Starosta Wadowicki zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o stwierdzenie nieważności decyzji własnej wydanej 22 maja 2017 r. w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...].
Postanowieniem z 20 lipca 2023 r. Starosta Wadowicki wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rejestracji pojazdu skarżącej.
16 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zawiadomiło skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji .
Pismem z 26 lipca 2024 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie o jego zawieszenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o przekazanie informacji na temat wstrzymania wykonania decyzji oraz postępowania sądowo-administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wskazało, że nie zostały wydane postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji, a skargi zostały nieprawomocnie oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Postanowieniem z 25 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło zawieszenia postępowania.
Pismem z 22 października 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim oraz do Komendy Powiatowej Policji o udzielenie informacji, czy pojazd był poddawany badaniom przez organy oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu motoryzacji celem ustalenia, czy sporny samochód spełniał wymogi uzasadniające jego rejestrację.
Decyzją z 10 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji z dnia 22 maja 2017 r., nr WKT.5410.3.20935.2017.UB wydanej z upoważnienia Starosty Wadowickiego orzekającej – z wniosku skarżącej – o rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], nr rej. [...]. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z 22 listopada 2022 r. SKO w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 27 lutego 2017 r. znak WK.5410.3.3617.2017.AN w sprawie zarejestrowania na rzecz B. G. i S. G. pojazdu marki [...] CDI VIN [...].
Po rejestracji pojazdu w Starostwie Powiatowym w Piotrkowie Trybunalskim, pojazd został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w Wadowicach. SKO przywołało przepis art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, dalej: "p.r.d."), zgodnie z którym rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela na podstawie m. in. dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W rezultacie, nie budzi wątpliwości organu, że zachodzi ścisłe powiązanie pomiędzy wydanymi – w odniesieniu do danego pojazdu – decyzjami o rejestracji pojazdu. W ocenie Kolegium, nie budzi wątpliwości istnienie takiego powiązania pomiędzy decyzją Starosty Piotrkowskiego a decyzją Starosty Wadowickiego, która była konsekwencją uprzedniej rejestracji pojazdu przez Starostę Piotrkowskiego. Skoro, decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim stwierdzono nieważność decyzji o rejestracji pojazdu, a także czasowej rejestracji pojazdu, oznacza to, że zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego, a w konsekwencji wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanego dowodu rejestracyjnego, co oznacza, że w oparciu o przedłożony do wniosku dowód, nie było możliwości zarejestrowania pojazdu na rzecz skarżącej.
Kolegium przywołało uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. (I OPS 2/12), w której przyjęto, że stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu, o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. NSA podkreślił, że nie jest to przesłanka wznowienia postępowania.
Zdaniem Kolegium wydanie decyzji o rejestracji pojazdu skarżącej w sytuacji, gdy poprzednia decyzja o rejestracji była nieważna, a w oparciu o nią wydano dowód rejestracyjny będący podstawą następczej rejestracji, stanowi rażące naruszenie prawa – art. 72 ust. 1 pkt 5 u.p.r.d. Naruszenie ma charakter oczywisty, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 27 lutego 2017 r. wywołuje skutek ex tunc, a zatem nie sposób przyjąć, że przed rejestracją na rzecz skarżącej pojazd był zarejestrowany.
SKO wskazało, że za stwierdzeniem nieważności decyzji przemawiają również skutki, które spowodowało wydanie decyzji Starosty Wadowickiego. Konsekwencją decyzji było dopuszczenie do ruchu pojazdu, który nie spełniał standardów bezpieczeństwa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie dowodu z dowodów rejestracyjnych oraz zeznań skarżącej. Skarżąca podniosła, że pojazd nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, a stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Piotrkowskiego w przedmiocie rejestracji pojazdu przez poprzedniego właściciela powinno stanowić ewentualnie postawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzją z dnia 26 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w całości podzieliło ustalenia zawarte w decyzji 10 stycznia 2025 r. SKO podniosło, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania. Organ powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt I OPS 2/12). Kolegium podkreśliło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą istotną, która powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt prawny państwa praworządnego. W ocenie SKO decyzja Starosty Wadowickiego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pozostaje w sprzeczności z niebudzącym wątpliwości przepisem prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 8 oraz art. 77, 78 k.p.a. poprzez: uniemożliwienie skarżącej udziału w postępowaniu i składania wniosków dowodowych; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności brak wezwania skarżącej do przedstawienia wyjaśnień oraz innych dowodów mających znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie; oparcie się na błędnych ustaleniach faktycznych innego organu bez ich uprzedniej weryfikacji;
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej aktywnego udziału w postępowaniu i przeprowadzenie postępowania w trybie zaocznym, w tym niezawiadomienie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
- art. 107 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie decyzji i nieustosunkowanie się do istoty zarzutów skarżącej;
- art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek wznowieniowych, w postaci: niezapewnienia skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w przedmiotowej sprawie.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych., ewentualnie wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanek wyrażonych w art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
Zaznaczyć należy, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wadowickiego z 22 maja 2017 r. orzekającej o rejestracji na rzecz skarżącej pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], nr rej. [...] było wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Okolicznością niesporną jest, że decyzją z 16 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 27 lutego 2017 r. o rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], na rzecz S. G. i B. G. Skarga na decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r. (III SA/Łd 186/23). Wyrok został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże do dnia 25 listopada 2025 r. nie została rozpoznana skarga kasacyjna. Równocześnie, zaznaczyć należy, że w stosunku do części spraw wskazanych w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (k. 48 akt administracyjnych) – wyrokami z 2 i 4 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne.
Niesporne jest również, że skarżąca do wniosku o rejestrację pojazdu dołączyła fakturę VAT wystawioną przez G. s.c., kartę pojazdu oraz dowód rejestracyjny wystawiony na S. G.
Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt I OPS 2/12) stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 8 k.p.a.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego i jest nią związany.
W rezultacie, za niezasadne należało uznać podnoszone przez skarżącą zarzuty, w świetle których, stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego orzekającej o rejestracji nabytego następnie przez skarżącą pojazdu, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji, a nie stwierdzenia nieważności.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 77 oraz 78 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz oparciu decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych. Skarżąca w toku postępowania wnosiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu motoryzacji celem ustalenia, czy pojazd spełniał wymogi uzasadniające jego rejestrację, a także ustalenia, czy był poddawany przez Samorządowe Kolegium w Piotrkowie Trybunalskim badaniom w zakresie spełniania warunków rejestracji pojazdu.
Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia podnoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych.
Sąd podziela podgląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 15 października 2025 r., II OSK 2604/24), zgodnie z którym, organ nadzorczy ocenia, czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym jest dotknięta wadą skutkującą nieważnością, na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie jest kontynuacją postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie zwykłym. Postępowanie wyjaśniające w postępowaniu nieważnościowym jest ograniczone. Nie może polegać na ponowieniu postępowania dowodowego przewidzianego dla postępowania zwykłego.
Zgodnie z obowiązującymi w dacie rejestracji przepisami art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260) rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia 27 lutego 2017 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1038 ze zm.). Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rejestrując pojazd, z zastrzeżeniem ust. 2-4 i § 7, organ rejestrujący wydaje: 1) dowód rejestracyjny; 2) zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne; 3) nalepkę kontrolną.
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że prawidłowe są ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którymi podstawę wydania decyzji przez Starostę Wielickiego z dnia 22 maja 2017 r. stanowiła decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 27 lutego 2017 r. o rejestracji pojazdu na rzecz S. G. i B. G., której nieważność stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w dniu 16 stycznia 2023 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie przepisu, którego wykładnia prowadzi do odmiennych rezultatów (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., I OSK 660/24).
W orzecznictwie (por. wyrok NSA z 30 września 2025 r., III OSK 1832/22) oraz doktrynie o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesądzają – występujące zasadniczo kumulatywnie – trzy przesłanki: "oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja" (W. Chróścielewski, w: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013, s. 190; podobnie NSA w wyroku z dnia 14 marca 2012 r., II OSK 2525/10, CBOSA). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wtedy, gdy "rzuca się w oczy" rozbieżność między treścią decyzji a jej normatywnym wzorcem. Przedmiotem rażącego naruszenia mogą być tylko przepisy jednoznaczne w swej treści i niebudzące wątpliwości interpretacyjnych. Gdy zaś idzie o skutki decyzji, to liczą się te, których nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności (por. W. Chróścielewski, w: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne..., s. 190).
Decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; a skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności.
Sąd podzielił stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została w oparciu o wadliwe i niepełne dokumenty. Zasadnie organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja Starosty Wadowickiego z 22 maja 2017 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Należy bowiem wskazać, że w sprawie obowiązywał niebudzący wątpliwości stan prawny (art. 72 ust. 1 p.r.d.).
Niesporną okolicznością w doktrynie i orzecznictwie są skutki decyzji stwierdzającej nieważność. Sankcja nieważności zastosowana wobec decyzji oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez decyzję wadliwą od samego początku (ex tunc) (por. uchwała NSA z 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12).
W rezultacie, w niniejszej sprawie w dacie rejestracji pojazdu skarżącej przez Starostę Wielickiego – nie istniała w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz B. G. i S. G., a ponadto nie istniał w obrocie prawnym wydany na jej podstawie dowód rejestracyjny.
Należy zatem przyjąć, że decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącej została wydana z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. W dacie rejestracji pojazdu na rzecz skarżącej, tj. 22 maja 2017 r.– z uwagi na wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 stycznia 2023 r.- stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz B. G. i S. G. ze skutkiem ex tunc – brak było podstaw do rejestracji pojazdu skarżącej z uwagi na brak wymaganych prawem dokumentów rejestracji.
W ocenie Sądu, rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, że skutki decyzji nie dają się pogodzić z wymaganiami praworządności. Decyzją Starosty Wielickiego zarejestrowano bowiem pojazd, który nie spełniał wymogów technicznych.
Należy wskazać, że przesłanką stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nieważności decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz B. G. i S. G. była zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta. B. G. i S. G. zwiększyli dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Dokonali także zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Jak wskazano w decyzji oraz oddalającym skargę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zmiana w pojeździe jest możliwa, lecz osoby jej dokonujące są zobowiązane do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Takie oświadczenie nie zostało przedstawione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie wskazał, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych bez stosownego zaświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący przepisy prawa, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu.
W ocenie Sądu rejestracja pojazdu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, czy po dokonanych (bez prawidłowej homologacji i zgody producenta) tak dalece idących zmianach konstrukcyjnych, w ogóle powinien zostać dopuszczony do ruchu, stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, a zatem decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu nie może być zaakceptowana, jako wydana przez organ praworządnego państwa, w rezultacie w pełni zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło jej nieważność.
Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, poprzez pozbawienie skarżącej prawa udziału w postępowaniu. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, była zawiadomiona o zakończeniu postępowania zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., składała wnioski dowodowe i wnioski w toku postępowania.
Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 10 października 2025 r., III OSK 1662/25), w świetle którego, dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Tymczasem, skarżąca nie wykazała takiego wpływu, a zawarte w skardze twierdzenia stanowią de facto polemikę z treścią zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.