III SA/Kr 775/25

III SA/Kr 775/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 7, 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 marca 2025 r., znak WP-VII.8640.63.2025 w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
III SA/Kr 775/25
Uzasadnienie
Dnia 4 listopada 2020 roku E. K. (dalej skarżąca) złożyła do Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 26 listopada 2020 roku, znak: OE.710.131120/00042.2020 uznał skarżącą za osobę bezrobotną od 4 listopada 2020 roku. Decyzją z tego samego dnia odmówiono skarżącej od dnia 4 listopada 2020 prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Kolejną decyzją z dnia 19 lipca 2021 roku, znak: OE.710.131120/00042.2021, pozbawiono skarżącą od 15 lipca 2021 roku statusu bezrobotnego, z uwagi na zmianę miejsca pobytu lub zameldowania przez ww.
Pismem z 7 maja 2024 r. ZUS poinformował GUP w Krakowie, że skarżącej przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 10 lipca 2020 r. do 4 lutego 2021 r.
Z uwagi na to, postanowieniem z 7 czerwca 2024 roku, znak: OP.710.219.2024.AB, wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie:
- uznania skarżącej za osobę bezrobotną (ostateczną ww. decyzją z 26 listopada 2020 r.) od 4 listopada 2020 roku,
- odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych (ostateczną ww. decyzją z 26 listopada 2020 r.),
- pozbawienia statusu bezrobotnego od 15 lipca 2021 roku (ostateczną ww. decyzją z 19 lipa 2021 r.).
Następnie decyzją z 6 września 2024 roku, znak: OP.710.219.2024.AB, organ l instancji, w wyniku wznowienia postępowania, uchylił decyzje, co do których zostało wznowione postępowanie i odmówił uznania skarżącej za osobę bezrobotną od 4 listopada 2020 roku oraz odmówił przyznania skarżącej prawa do zasiłku od 4 listopada 2020 roku, z powodu nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 10 lipca 2020 r. do 4 lutego 2021 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wnosi o uchylenie ww. decyzji organu I instancji i przyznanie jej statusu bezrobotnego z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od 4 lutego 2021 roku oraz o wypłatę należnego zasiłku wraz z odsetkami ustawowymi od 4 lutego 2021 roku.
Wojewoda Małopolski decyzją z 14 listopada 2024 roku, znak: WP-VII.8640.598.2024, uchylił zaskarżoną ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu wskazano, że organ powinien rozpatrując sprawę powinien – ustalając uprawnienie skarżącej do posiadania statusu bezrobotnego – zastosować art. 78 ust. 4 ustawy i wyjaśnić czy skarżąca spełnia przesłanki posiadania statusu bezrobotnego oraz od jakiej daty.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent Miasta Krakowa w decyzji z 20 grudnia 2024 roku, znak: OE.710.461.2024.AB, orzekł o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej za okres od 4 listopada 2020 roku do 4 lutego 2021 roku na mocy art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). Wskazano, że od dnia 5 lutego 2021 r. przysługuje skarżącej status osoby bezrobotnej przyznany na mocy decyzji z 26 listopada 2020 r. na pozostały okres, tj. do 14 lipca 2021 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wnosi ponownie o zmianę decyzji w taki sposób, w którym zostanie jej przyznany od 5 lutego 2021 roku status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku oraz wypłacony zostanie jej należny zasiłek wraz z odsetkami ustawowymi od 5 lutego 2021 roku do dnia utraty statutu osoby bezrobotnej. Podnosi, że w zaskarżonej decyzji kwestia zasiłku dla bezrobotnych została pominięta.
Wojewoda Małopolski w decyzji z 4 marca 2025 r., znak WP-VII.8640.63.2025 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W rozstrzyganej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, wypełniły się przesłanki określone w art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2025r., poz. 214ze zm.). co obligowało organy do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 4 listopada 2020 roku skarżąca zarejestrowała się w Urzędzie Pracy i z tym dniem orzeczono o uznaniu Pani za osobę bezrobotną oraz odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Niesporna jest także okoliczność, że na okres od 10 lipca 2020 roku do 4 lutego 2021 roku organ rentowy przyznał skarżącej świadczenie rehabilitacyjne. Przyznane świadczenie obejmowało zatem okres, w którym skarżąca posiadała status bezrobotnego.
Następnie organ II instancji ustosunkował się do stanowiska skarżącej, iż należy jej przyznać zasiłek dla bezrobotnych od 5 lutego 2021 roku i wypłacić zaległą należność wraz z odsetkami od 5 lutego 2021 roku.
Organ odwoławczy wyjaśnia, że celem rozwiązania przyjętego w art. 78 ust. 4 ustawy jest umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji, w razie przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego, a wykluczających status osoby bezrobotnej.
Powyższe, w ocenie organu II instancji oznacza, że posiadanie przez skarżącą statusu bezrobotnego od 5 lutego 2021 roku, bez konieczności ponownego orzekania o uznaniu za osobę bezrobotną oraz dokonania rejestracji, skutkuje brakiem możliwości odzyskania niewypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie ma możliwości przesunięcia okresu zasiłkowego, tak aby rozpoczął on swój bieg dopiero po zakończeniu okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Skoro powołany przepis art. 78 ust. 4 ustawy nakazuje organowi pozbawienie bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej za okres, za który przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, to brak jest podstaw do późniejszej wypłaty zasiłku. Data rejestracji pozostaje zachowana (4 listopada 2020 roku) i z nią związany jest okres 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, a stanowiący jednocześnie podstawę do przyznania zasiłku (okres od 3 maja 2019 roku do 3 listopada 2020 roku).
Wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nabyła świadczenie rehabilitacyjne na okres wsteczny, przy czym przyznane świadczenie nakłada się na okres posiadania przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej. Zasadne zatem było pozbawienie statusu osoby bezrobotnej od 4 listopada 2020 roku do 4 lutego 2021 roku.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 lutego 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r., poz. 1212, ze zm.), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W szczególności art. 78 ust. 4 ww. ustawy. r. o 2. Błędne ustalenie daty rozpatrywania przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Organ administracji publicznej błędnie przyjął za datę rozpatrywania przesłanek warunkujących prawo do zasiłku dla bezrobotnych dzień 4 listopada 2020 r., podczas gdy prawidłowym dniem oceny tych przesłanek jest dzień 5 lutego 2021 r., tj. dzień następujący po zakończeniu okresu świadczenia rehabilitacyjnego. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które wskazują, że ocena spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku dla bezrobotnych powinna być dokonywana na dzień zakończenia ostatniego świadczenia, a nie na dzień 4 listopada 2021r. tj. dzień rozpatrywania “przesłanek zupełnie innego świadczenia tj. świadczenia rehabilitacyjnego.
3. Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art 7a § 1,art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Prowadzenie postępowania w sposób niewyczerpujący, w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z naruszeniem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz nierozstrzyganie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony.
4. Niepełna i nierzetelna ocena stanu faktycznego, niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa oraz odstępująca od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
5. Wydanie decyzji sprzecznej z samym celem zasiłku dla bezrobotnych jako formy zabezpieczenia socjalnego.
6. Naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i jego organów.
Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy zdaniem organu w danej sprawie zachodzi jedna z przesłanek z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skutkująca pozbawieniem statusu bezrobotnego za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, winien tą przesłankę wykazać stosownym dowodem dołączając go do akt sprawy.
Powyższe uchybienie organu uniemożliwia Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie tego, czy i za jaki okres przyznano ww. świadczenie.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.
Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że nadesłane przez organ akta sprawy, z uwagi na swoje braki, uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń.
W konsekwencji wskazany przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonej decyzji, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami, a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. Zdaniem Sądu analiza przekazanych przez organ akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przedmiotowe akta nie zawierają dokumentów źródłowych stanowiących podstawę dokonanych przez organy ustaleń odnośnie zaistnienia przesłanek z art. 78 ust. 4 ustawy. Nieudokumentowanie przez organ tych okoliczności stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści tych przepisów wynika, że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność. W tym zakresie organ powinien zebrać i dołączyć do akt sprawy stosowny materiał dowodowy, który winien zostać przez niego rzetelnie przeanalizowany i oceniony. Przedmiotowa ocena i dokonane na jej podstawie ustalenia powinny zaś znaleźć odzwierciedlenie w wydanych w sprawie postanowieniach. Winny one przy tym poddawać się kontroli sądowej poprzez ich konfrontację z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Podsumowując należy wskazać, że w świetle powyższych okoliczności organ zobowiązany był do załączenia do akt administracyjnych niezbędnej dokumentacji, na podstawie której ustalił, że w sprawie miał zastosowanie art. 78 ust. 4 ustawy.
Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, obligowały Sąd do jej wyeliminowania z porządku prawnego wraz z poprzedzają ją decyzją z dnia 20 grudnia 2024 r. Należy przy tym zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza kwestii zasadności podnoszonego przez skarżącą zarzutu dotyczącego przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż wskazane braki akt sprawy uniemożliwiają Sądowi odniesienie się do twierdzeń organu w zakresie ustaleń w kwestii świadczenia rehabilitacyjnego.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, mając na uwadze regulacje prawne wskazane przez Sąd w uzasadnieniu, powinien udokumentować okoliczność pobierania przez skarżącą świadczenia rehabilitacyjnego.
Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 20 grudnia 2024 r. naruszają przepisy postępowania Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu – jak w wyroku.
Podstawą uchylenia przez Sąd decyzji wydanej przez organ w I instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i ta decyzja została wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa jej uchylenie stało się konieczne.