III SA/Kr 770/22

III SA/Kr 770/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Hanna Knysiak-Sudyka /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134, art. 135, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 92a, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77, art. 80, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2022 r. sprawy ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 marca 2022 r. nr BP.501.351.2022.1186.DL1.182909 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 10 marca 2022 r. nr BP.501.351.2022.1186DL1.182909, wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. od decyzji wydanej przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 marca 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 zł w związku z wyrokiem WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 691/21 z dnia 31 stycznia 2022 r., działając na podstawie art. 4 pkt 22 lit. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 919), lp. 10.2.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450; powoływanej dalej jako "p.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W wyniku kontroli drogowej Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 23 marca 2020 r., nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) w związku z popełnieniem naruszenia określonego w lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ wskazał, że w dniu 13 lutego 2020 r. została przeprowadzona kontrola pojazdu marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez K. B. Pojazdem tym strona skarżąca wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy na podstawie licencji nr [...]. Organ stwierdził naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10 %. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosiła 34 tony, zaś na podstawie wyników ważenia ustalono rzeczywistą masę pojazdu na 36100 kg, natomiast masę ładunku na 19700 kg. W kontrolowanym pojeździe podwójna oś napędowa była wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie mechaniczne, a odległość między osiami składowymi wynosiła 1,35 m, a największy dopuszczalny nacisk osi przekraczał 9,5 tony, dlatego dopuszczalny nacisk osi podwójnej został określony na 19 ton. Dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 2100 kg, to jest 6,17 %. Nadto został przekroczony nacisk grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych o 4900 kg (25,78 %). Kierowca nie okazał zezwolenia na poruszanie się pojazdem ponadnormatywnym. Kierowca pouczony o prawie do ponownego ważenia nie wniósł o jego przeprowadzenie. Ważenia pojazdu dokonano przy pomocy wag do pomiarów statycznych SAW 857815, 857843. Wagi posiadały aktualną deklarację zgodności wydaną przez właściwą jednostkę notyfikowaną
Strona skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 10 marca 2022 r. nr BP.501.351.2022.1186.DLI.182909 utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 189a § 2 k.p.a. oraz art. 92a, i art. 92c ustawy o transporcie drogowym i wskazał, że w zaskarżonej decyzji wskazano rzeczywistą masę całkowitą pojazdu jako 36,1 tony i uznano jej przekroczenie o 2,1 tony (co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,17 %). Jednakże z protokołu kontroli wynika, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 4,1 tony (co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,81 %), gdyż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu zgodnie z okazanym dowodem rejestracyjnym wynosiła 32 t.
Powyższe powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie z lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 5 000 złotych, zamiast nałożeniem sankcji z lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 2 000 złotych.
Organ jednakże mając na uwadze zasadę wyrażoną w art. 139 k.p.a. nie wydał rozstrzygnięcia na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie przedłożył w toku postępowania dowodów wskazujących, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Strona musi bowiem zapewnić system nadzoru i kontroli nad wykonywanymi zadaniami przewozowymi tak, aby do naruszeń nie dochodziło oraz weryfikować parametry ładunku przed rozpoczęciem przyjazdu.
Strona powyższych okoliczności nie wykazała, organ zatem nie miał możliwości wyłączenia jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę o ładunku który podjął się przetransportować winien przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Tymczasem kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.
Organ odwoławczy podkreślił, że stan epidemii obowiązywał na obszarze kraju od 20 marca 2020 r. Przedmiotowa kontrola drogowa miała miejsce w dniu 13 lutego 2020 r., a zatem przed wprowadzeniem stanu pandemii. Jednocześnie nie została zakończona w momencie wprowadzenia stanu epidemii. Z uwagi na powyższe organ I i II instancji winien brać także pod uwagę dodatkowe przepisy uchwalone w czasie pandemii COVID-19, jeżeli znajdują one zastosowanie w prowadzonych postępowaniach administracyjnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie dwuletni termin przedawnienia został zawieszony 31 marca 2020 r. i biegł następnie od 24 maja 2020 r. Okres zawieszenia terminów trwał 54 dni. Jednocześnie dwuletni termin przedawnienia podjęty po zawieszeniu terminów nie upłynął w dniu 13 lutego 2022 r., ale został przedłużony o 54 dni, czyli do 8 kwietnia 2022 r.
Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- § 3 ust. 1 pkt 11 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie;
- § 3 ust. 1 pkt 15 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez jego błędne niezastosowanie;
- art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm,; powoływanej dalej jako "u.t.d.") poprzez jego błędne niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie karalności czynu;
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie, mimo że okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć;
- art. 92a u.t.d. poprzez jego zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł mimo występowania w sprawie przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania, oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 w z w. z art. 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) poprzez nierozważanie w całości zebranego materiału dowodowego wyrażające się w:
- pominięciu przez organ, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego dotychczas nie rozpoznał odwołania strony z dnia 08.04.2020 r. od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 marca 2020 r. nr [...] jako organ odwoławczy;
- przyjęciu, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu to 32 tony, a w konsekwencji, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalną masę całkowitą o 4100 kg, tj. o 12,81%, w sytuacji, gdy dopuszczalna masa całkowita tego rodzaju pojazdu to 34 tony;
- pominięciu, iż w obrocie prawnym w istocie istnieją 3 decyzje tego samego organu, które trzykrotnie sankcjonują skarżącą za to samo zdarzenie;
- art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ II instancji naruszenia przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przepisów prawa materialnego i dokonanie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych;
- art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania oraz wydanie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasady przekonywania poprzez sprzeczność ustaleń faktycznych i oceny prawa materialnego z podjętym rozstrzygnięciem;
- art. 15 k.p.a. poprzez brak powtórnego merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji.
Strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14.12.2021 r. nr [...] oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt la i art. 145 § 1 pkt l c p.p.s.a., uchylenie decyzji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a., umorzenie postępowania na podstawie art. 145 §3 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Zdaniem strony skarżącej Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 marca 2022 roku nr [....], utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 marca 2020 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 zł, po jej ponownym rozpatrzeniu w związku z Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 691/21 z dnia 31 stycznia 2022 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji organ administracyjny wskazał wprost, iż decyzja wydana jest w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 31 stycznia 2022 roku, sygn. akt III SA/Kr 691/21 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2.02.2021 r.. nr BP.501.931.2020.1186.DL1.882. w której to przecież Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję "Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego" z dnia 23.03.2020 r.
Strona skarżąca wskazała, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2.02.2021 r. za przedmiot miała decyzję nieistniejącą w obrocie prawnym, tj. Decyzję "Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego" z dnia 23.03.2020 r., bowiem taka decyzja nigdy nie została wydana.
Złożone przez stronę skarżącą odwołanie pozostało zatem nierozpatrzone do dnia dzisiejszego, a decyzja w jego przedmiocie nie została stronie doręczona. W konsekwencji decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23.03.2020 r., nr [...] nigdy nie została uchylona, bowiem decyzją z dnia 02.02.2021 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję nie Dolnośląskiego, lecz Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Decyzja organu odwoławczego nigdy nie została też skorygowana. Dlatego zdaniem strony skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego nie mógł wydać decyzji merytorycznej "po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wyrokiem Sądu Administracyjnego w Krakowie" ponieważ do dnia dzisiejszego sprawa nie została rozpoznana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego jako organu drugiej instancji. Tym samym niniejsze postępowanie oraz decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 marca 2022 roku, nr [...], zostały wydane bezprawnie, z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec uchylenia decyzji z dnia 02.02.2021 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego winien był umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie - jako dotyczące nieistniejącej przecież decyzji Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Transportu Drogowego. Winien natomiast - po raz pierwszy - rozpoznać w trybie art. 127 § 2 k.p.a. złożone w dniu 08.04.2020 odwołanie od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23.03.2020 roku. To odwołanie do dnia dzisiejszego pozostało bowiem nierozpatrzone. Skoro bowiem Decyzją nr [...] z dnia 02.02.2021 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił nieistniejącą decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, to uchylenie Decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 02.02.2021 roku powoduje ten tylko skutek, że takie postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ powinien natomiast rozpoznać sprawę odwołania z dnia 08.04.2020 roku jako organ administracyjny drugiej instancji.
Zdaniem strony skarżącej w stanie faktycznym analizowanej sprawy istnieją obecnie w obrocie prawnym dwie niezależne od siebie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu, w dodatku wydane są przez ten sam organ, tj.: Decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23.03.2020 r., nr [...], która nakłada na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2 000,00 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5% i mniej niż 10% (L.p. 10.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14.12.2021 r. nr [...] nakładająca na stronę karę pieniężną w kwocie 2.000 złotych za naruszenia lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5% i mniej niż 10%.
Jednocześnie to samo zdarzenie stało się podstawą decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 01.06.2020 r. numer [...] w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 15 000,00 zł z tytułu przejazdu pojazdu ponadnormatywnego bez zezwolenia kategorii VII tj. na podstawie art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. wyklucza zaś możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania zmierzającego do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została już nałożona kara przez uprawniony organ.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż niniejsza sprawa zmierza do potrójnego ukarania przewoźnika za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej przy przewozie towarów. Tym samym z uwagi na zasadę ne bis in idem, na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Co równie istotne, obie będące w obrocie prawnym decyzje organu administracyjnego pierwszej instancji tj. decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23.03.2020 r. oraz decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14.12.2021 r. korzystnie dla skarżącej przyjmują, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu została przekroczona o 2100 kg, tj. o 6,17% oraz że naruszenie, którego miała dopuścić się strona wynika z lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odmiennie natomiast czyni to organ administracyjny drugiego stopnia uznając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu skarżącej została przekroczona o 4.1 ton, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wielkości o 12,81%, za co należałoby nałożyć karę administracyjną zgodnie z lp. 10.2.3 z załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym. Z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10.03.2022 r. wynika zatem, iż organ nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ administracyjny pierwszego stopnia - w zakresie ustalenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ani z dokonaną przez organ I instancji wykładnią przepisów prawa, w szczególności Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i możliwości zastosowania w stanie faktycznym sprawy § 3 ust. 1 pkt 15 w/w rozporządzenia, który stanowi, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu samochodowego o podrodzaju wywrotka nie może przekraczać 34 tony. Tym samym organ odwoławczy stwierdza, że decyzja z dnia 23.03.2020 r. narusza przepisy prawa materialnego, została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne jak i na błędnej podstawie prawnej. Organ odwoławczy nie uchyla jednak (i przekazuje do ponownego rozpoznania lub zmienia] - jak stwierdził wadliwej decyzji organu pierwszoinstancyjnego, ale utrzymuje tą wadliwą decyzję w mocy. Naruszony został tym samym przepis art. 6 k.p.a. i art 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ II instancji naruszenia przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przepisów prawa materialnego i dokonanie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych;
Ponadto, skoro Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa - powinien uchylić wyżej wymienianą decyzję i orzec co do istoty sprawy bądź przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w zaskarżonej decyzji z dnia 10.03.2022 roku dokonał nie tylko odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, ale także odmiennej interpretacji przepisów prawa materialnego - co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca zarzuciła także, że organ odwoławczy nie dokonał powtórnego merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem pomimo innych od organu pierwszoinstancyjnego wniosków, utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy, czym naruszył także przepis art. 15 k.p.a.
Poprzez zaskarżoną decyzję naruszony został także art. 7 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. w wyniku nierozważania całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji, dokonano błędnych ustaleń faktycznych w sprawie.
Organ odwoławczy zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyczerpującego zgromadzenia całości materiału dowodowego. Dokonał pobieżnej i wybiórczej oceny dowodów. Ograniczając się do protokołu kontroli dopuścił się nieuzasadnionej deprecjacji przedstawionych przez skarżącą twierdzeń i dowodów. Zaznaczenia wymaga, iż przedstawione przez stronę dokumenty w pełni dowodzą opisanych w piśmie okoliczności. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 05.12.2017 r., II OSK 412/17 "Nieustalenie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oznacza, że podjęte rozstrzygnięcie obarczone jest wadą, jako rezultat dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów".
W konsekwencji organ drugoinstancyjny niesłusznie zastosował art. 92a u.t.d., a także niesłusznie nie zastosował art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. Powyższe naruszenie przepisów prawa materialnego stanowi wynik wskazanych w zarzutach naruszeń przepisów postępowania. Organ odwoławczy pominął okoliczność, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego dotychczas nie rozpoznał odwołania strony z dnia 08.04.2020 r. od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23.03.2020 r., nr [...] jako organ odwoławczy a także pominął fakt, iż w obrocie prawnym w istocie funkcjonują 3 decyzje tego samego organu, które trzykrotnie sankcjonują skarżącą za to samo zdarzenie. Dodatkowo organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął iż, dopuszczalna masa całkowita pojazdu to 32 tony, a w konsekwencji, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalną masę całkowitą o 4100 kg, tj. o 12,81%, w sytuacji, gdy dopuszczalna masa całkowita tego rodzaju pojazdu to 34 tony.
Nieprawidłowa, wybiórcza ocena materiału dowodowego doprowadziła też organ administracyjny II stopnia do nieprawidłowego przyjęcia, w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne, wymienione w art. 92c u.t.d. Strona skarżąca podniosła, że zapewniła kierowcy właściwą organizację i dyscyplinę pracy, która jest wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiających przestrzeganie przepisów.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy odnieść się do zarzutu dotyczącego błędnego wskazania w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 lutego 2021 r., iż decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 marca 2020 r. nr [...]. Istotnie, decyzja z dnia 2 lutego 2021 r. była obarczona takim błędem, jednak biorąc pod uwagę przebieg postępowania oraz zbieżność daty i numeru decyzji organu I instancji była to oczywista omyłka, nie mająca wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nadto decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 lutego 2021 r. była przedmiotem kontroli sądowej i została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 691/21, a zatem obecnie nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Zarzuty dotyczące powyższego uchybienia są zatem absolutnie nietrafne.
Zgodnie z lp. 10.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie w postaci dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 5% i mniej niż 10% jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Natomiast zgodnie z lp. 10.2.3. załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 10 % i mniej niż 20 % jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 5000 zł.
W decyzji organu I instancji wskazano rzeczywistą masę całkowitą pojazdu jako 36,1 tony i uznano jej przekroczenie o 2,1 tony (co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,17 %). Jednakże z protokołu kontroli wynika, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 4,1 tony (co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,81 %), gdyż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu zgodnie z okazanym dowodem rejestracyjnym wynosiła 32 t.
Powyższe powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie z lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2201; powoływanej dalej jako "u.t.d.") w wysokości 5000 złotych, zamiast nałożeniem sankcji z lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 2000 złotych. Trafnie jednak organ odwoławczy zastosował art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; powoływanej danej jako "k.p.a."), który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Decyzja organu I instancji naruszała prawo, z uwagi na zastosowanie błędnej podstawy prawnej (z korzyścią dla strony skarżącej), jednak nie było to naruszenie rażąco naruszające prawo czy interes społeczny.
Kara pieniężna została nałożona w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., który stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. - stanowiący podstawę wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej - ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny (por. np. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3554/16; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2096/17). Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma zatem przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (zob. np. wyrok NSA z 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 3116/17). Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tego powodu, co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przewoźnika.
Ustawodawca umożliwił przedsiębiorcy obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. W rozpoznawanej sprawie jednak tego domniemania strona skarżąca skutecznie nie obaliła. Podkreślić należy, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem rygorystyczna, z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Takich okoliczności strona skarżąca nie wskazała i nie wykazała.
W orzecznictwie NSA wskazuje się, że w przypadku obowiązku udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy transportowego na mocy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. reguła wynikająca z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. doznaje ograniczenia. Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa bowiem na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/09; 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2527/14; 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17).
Skoro więc w aktach sprawy brak jest wniosków skarżącej spółki w kierunku udowodnienia przesłanek warunkujących wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzony delikt administracyjny, to nie ma też podstaw do stawiania organom zarzutu, iż nie przeprowadziły postępowania dowodowego na wskazane okoliczności. Jeszcze raz podkreślić należy, że w zakresie wykazania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji opisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczna jest inicjatywa dowodowa samej strony. Powyższe oznacza, że nie było podstaw do uznania, iż organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób wskazany w zaskarżonym wyroku.
Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że podniesiony w pkt 1d petitum skargi zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku strony skarżącej w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że wystąpiły przewidziane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki zwalniające ją od odpowiedzialności, tj. okoliczności nadzwyczajne, niespodziewane, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których nie byłby w stanie przewidzieć doświadczony i profesjonalny podmiot, organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności. W tym zakresie nie było podstaw do przyjęcia, że zgodnie ze starannością właściwą dla profesjonalnego podmiotu zostały podjęte działania, które zapobiegłyby tego rodzaju sytuacji w praktyce. Tym samym w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organy wskazywanych w skardze przepisów.
Nie było również podstaw do umorzenia postępowania, gdyż nie nastąpiło przedawnienie. Zasadne jest w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego. Stan epidemii obowiązywał na obszarze kraju od 20 marca 2020 r. Przedmiotowa kontrola drogowa miała miejsce w dniu 13 lutego 2020 r., a zatem przed wprowadzeniem stanu pandemii. Jednocześnie nie została zakończona w momencie wprowadzenia tego stanu. Z uwagi na powyższe organ I i II instancji winien brać także pod uwagę dodatkowe przepisy uchwalone w czasie pandemii COVID-19, jeżeli znajdują one zastosowanie w prowadzonych postępowaniach administracyjnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie dwuletni termin przedawnienia został zawieszony 31 marca 2020 r. i biegł następnie od 24 maja 2020 r. Okres zawieszenia terminów trwał 54 dni. Jednocześnie dwuletni termin przedawnienia podjęty po zawieszeniu terminów nie upłynął w dniu 13 lutego 2022 r., ale został przedłużony o 54 dni, czyli do 8 kwietnia 2022 r. Decyzje organów I i II instancji zostały zatem wydane przed upływem terminu przedawnienia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie naruszono przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione i opisane w zaskarżonej decyzji. Poczynione ustalenia pozwalały na przyjęcie, że strona skarżąca jest odpowiedzialna za naruszenie stwierdzone w protokole drogowym. W toku postępowania nie naruszono więc art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również art. 6, art. 138 § 1 k.p.a., art. 8 i art. 11 oraz art. 15 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla wysnucia adekwatnych i opartych na nim, a zarazem spójnych ocen. Brak było podstaw do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.
Należy również podkreślić, że organ odwoławczy był zobligowany do merytorycznego rozpoznania sprawy we wskazaniach co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 691/21, niezasadny jest zatem zarzut strony skarżącej, iż organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Reasumując należało stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni ww. przepisów prawa materialnego i zasadnie przyjęły w stanie faktycznym sprawy, że stwierdzone naruszenia obligowały do nałożenia na skarżącego kar pieniężnych w wysokościach wskazanych w decyzjach. Wnioski organów są logiczne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.