III SA/KR 763/25

III SA/Kr 763/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 274
Art. 28 i art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2025 r. sprawy ze skargi P. S. i K. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr WO-II.621.1.69.2024 w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących P. S. i K. S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 4 kwietnia 2025 r. Wojewoda Małopolski, po rozpatrzeniu odwołania W. S. (dalej uczestnik) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z 6 czerwca 2024 r., orzekającej o wymeldowaniu uczestnika z pobytu stałego pod adresem: W., ul. L. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania uczestnika z miejsca pobytu stałego pod ww. adresem.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Na wniosek K. S. oraz P. S. (dalej skarżący) – braci uczestnika, organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania uczestnika z miejsca pobytu stałego pod adresem: W., ul. L. [...]. Skarżący, będący właścicielami przedmiotowej nieruchomości poinformowali organ I instancji, że uczestnik nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały od 10 lat, wyprowadził się do córki i zamieszkuje pod adresem: W., os. K. [...].
W toku postępowania przesłuchano skarżących i uczestnika. Ustalono, że uczestnik posiada klucze do nieruchomości i nie zwrócił kluczy mimo wystosowania do niego takiej prośby. Pomieszczenie, które zajmował uczestnik jest zamknięte na klucz i skarżący nie mają do niego dostępu, więc nie dysponują wiedzą czy znajdują się tam jakieś rzeczy uczestnika. Uczestnik nie ponosi kosztów utrzymania nieruchomości. Czasem się zdarzy, że uczestnik przyjdzie do nieruchomości pod ww. adresem jak nikogo nie ma w domu.
Świadek A. S., dla której uczestnik jest szwagrem, podała, że uczestnik od około 10 lat nie mieszka i nie przebywa pod adresem pobytu stałego: ul. L. [...] w W. Pomieszczenie, które zajmuje, jest zamknięte i nie ma do niego dostępu, ponadto jest pozbawione dostępu do prądu i gazu. Tydzień przed świętami uczestnik był widziany pod domem i założył na bramkę zabezpieczenie na rowery, natomiast świadek nie pamięta kiedy był w środku nieruchomości. W tej chwili uczestnik nie posiada kluczy do nieruchomości, ponieważ zamki zostały wymienione. Natomiast ma klucz do swojego pomieszczenia (które znajduje się wewnątrz budynku) uczestnik nie partycypuje w kosztach utrzymania budynku. Jest człowiekiem bardzo konfliktowym i utrudnia pozostałym mieszkańcom nieruchomości spokojne życie.
Uczestnik oświadczył z kolei, że wymelduje się z budynku tylko i wyłącznie jeśli zostanie mu przyznane mieszkanie lub zostanie spłacony. Stwierdził, że codziennie jest w mieszkaniu przy ul. L. [...] w W. Znajdują się tam jego rzeczy osobiste. Ma swobodny dostęp do domu. Posiłki je u córki ponieważ właściciele nieruchomości odcięli gaz i prąd.
W toku postępowania ustalono, że uczestnik posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, jest niezdolny do pracy, wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej, wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji.
W dniu 19 marca 2024 r. organ I instancji przeprowadził oględziny budynku nr [...] przy ul. L. w W. Na terenie nieruchomości uczestnik nie był obecny. Pomieszczenie przez niego zajmowane było zamknięte na klucz. Nie było możliwości wejścia do pokoju i ustalenia czy znajdują się tam rzeczy uczestnika.
Decyzją z 6 czerwca 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka orzekł o wymeldowaniu uczestnika z pobytu stałego pod adresem: W., ul. L. [...]. Organ I instancji uznał, że uczestnik nie mieszka stale w miejscu zameldowania na pobyt stały i nie stanowi ono jego centrum życiowego. Podniesiono, że wszelką korespondencję uczestnik odbierał najpierw pod adresem oś. T. [...] w W., obecnie pod adresem: S. [...], gm. W., gdzie przeprowadziła się jego córka.
Na powyższą decyzję uczestnik wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie, że nie mieszka pod adresem: W., ul. L. [...], w sytuacji gdy jest osobą niepełnosprawną, od dziecka przebywa pod tym adresem, posiada klucze do swojego pokoju i składuje tam wszystkie osobiste rzeczy, a na skutek bezprawnych działań właścicieli nieruchomości i wymiany zamków w głównych drzwiach oraz furtki został pozbawiony możliwości korzystania ze swojego pokoju.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Małopolski uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wymeldowania uczestnika z pobytu stałego pod adresem: W., ul. L. [...].
Na polecenie organu odwoławczego przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające.
Wysłuchani skarżący stwierdzili, że uczestnik sam zdecydował o opuszczeniu lokalu przy ul. L. [...] w W. Dobrowolnie wyprowadził się do córki aby pomoc jej w opiece nad dziećmi. Wyprowadzka ta miała miejsce ok. 11 lat temu. Podali, że uczestnik jest człowiekiem konfliktowym, wszczynał awantury w domu, nie opłacał nigdy żadnych rachunków za nieruchomość, od chwili wyprowadzki nie przyjmował pod tym adresem żadnych wizyt. Żadnych Świąt nie spędzał pod ww. adresem od chwili wyprowadzki. Obecnie uczestnik nie pojawia się w ogóle pod ww. adresem ze względu na to, iż z obawy o swoje zdrowie i życie skarżący P. S. wniósł o założenie uczestnikowi niebieskiej karty. Uczestnik podczas wizyt pod ww. adresem zastraszał i robił na złość braciom. Ze względu na stan zdrowia skarżących zamki zostały zmienione.
Uczestnik wyjaśnił z kolei, że ostatni raz był w miejscu zameldowania na pobyt stały w grudniu 2023 r. Na chwilę obecną wszystkie czynności dnia codziennego (spożywa posiłki, śpi, gotuje) wykonuje u córki pod adresem: S. [...] gmina W. Nie opłaca żadnych rachunków za nieruchomość. Nie przyjmuje wizyt, ponieważ żyje sam dla siebie. Opłaty za wywóz śmieci opłaca razem z córką pod adresem: S. [...], gmina W. Wszelką korespondencje odbiera pod adresem córki: S. [...]. Święta spędza u córki. Wszelkie dokumenty przechowuje u córki.
W toku postępowania ustalono też, że w okresie od 18 grudnia 2002 r. do 20 marca 2013 r. wydano 61 decyzji o przyznaniu pomocy uczestnikowi mieszkającemu pod adresem: W., ul. L. [...]. Po tym okresie pomoc była świadczona pod innymi adresami.
Świadek – L. Z., była partnerka uczestnika podała, że od roku uczestnik nie przebywa pod adresem: W., ul. L. [...], ponieważ właściciel nieruchomości wymienił zamki w drzwiach wejściowych.
Córka skarżącego wyjaśniła, że od 12 grudnia 2023 r., gdy zostały wymienione zamki w drzwiach wejściowych do budynku nr [...] przy ul. L. w W., uczestnik posiada klucz wyłącznie do swojego pokoju, lecz nie może wejść do nieruchomości. Mieszka u niej w mieszkaniu pod adresem: S. [...] gmina W., śpiąc na podłodze w kuchni. Pod tym adresem również gotuje, spożywa posiłki, pierze ubrania, spędza święta. Zamieszkiwanie uczestnika pod adresem: ul. L. [...] w W. było utrudniane przez rodzeństwo od śmierci matki. Bracia założyli uczestnikowi niebieską kartę i tym samym utrudniają mu zamieszkiwanie pod tym adresem. Bracia odłączyli prąd w pomieszczeniu zajmowanym przez uczestnika na ul. L. [...] w W. Uczestnik kupował sobie lampki na baterie. Natomiast żeby się wykąpać przychodził do córki. Jak podała, uczestnik złożył do sądu wniosek o przetrzymywanie jego rzeczy oraz znęcanie się nad nim.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Wojewoda Małopolski odmiennie od organu I instancji ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Przyznał, że jakkolwiek uczestnik nie koncentruje aktualnie swoich spraw życiowych pod adresem zameldowania na pobyt stały: W., ul. L. [...] to jednak zdaniem organu odwoławczego opuszczenie stałego miejsca zamieszkania nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego.
Podniesiono, że argumentacja skarżących, że uczestnik nie ponosił kosztów utrzymania nieruchomości, był osobą konfliktową, nie było możliwości porozumienia się z nim, co powodowało poczucie zagrożenia utraty zdrowia i życia przez jednego ze skarżących i spowodowało potrzebę wymiany zamków w drzwiach wejściowych, pozwala na ocenę, że uczestnik nie ma dostępu do miejsca zameldowania na pobyt stały z uwagi na bezprawne działania innych osób. Uznano, że wymiana zamków w drzwiach wejściowych, była dokonana celowo, aby uniemożliwić uczestnikowi dostęp do miejsca zameldowania na pobyt stały.
Natomiast zachowania uczestnika, które jak twierdzą skarżący, spowodowały poczucie zagrożenia a w konsekwencji wymianę zamków, należało zgłaszać do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieliczce celem wypracowania rozwiązań, które wzmocnią prawidłowe postawy społeczne uczestnika i umożliwią wspólną egzystencję rodzeństwa na terenie nieruchomości nr [...] przy ul. L. w W. Organ odwoławczy stwierdził, że mimo trudnej sytuacji rodzinnej skarżących i uczestnika nie można nie można bez podstawy prawnej – orzeczenia sądu o eksmisji - pozbawić osoby dostępu do nieruchomości i oczekiwać, że organ administracji publicznej wymelduje ją w drodze decyzji administracyjnej.
Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucili:
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1/ art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, że uczestnik nie opuścił dobrowolnie swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego pod adresem: ul. L. [...] w W., podczas gdy z prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego wynika, że opuścił on dobrowolnie swoje dotychczasowe miejsca pobytu stałego około 10 lat temu, a zatem wymiana zamków w budynku przy ul. L. [...] w W., dokonana z końcem grudnia 2023 r., nie ma znaczenia dla oceny przesłanek dobrowolności i trwałością opuszczenia lokalu;
2/ art. 7, 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 KPA, polegające na braku dokonania przez organ II instancji pełnego i dokładnego ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a to braku poczynienia jednoznacznych ustaleń przez organ II instancji co do daty opuszczenia lokalu przez uczestnika i daty zmiany miejsca zamieszkania, albowiem data ta jest adekwatna dla oceny przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu;
3/ art. 7, 77 § i art. 80 oraz art. 107 § 3 KPA poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, braku poczynienia jednoznacznych ustaleń w zakresie daty zmiany miejsca zamieszkania uczestnika, pominiecie dowodów z dokumentów, a to pisma Miejskiego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieliczce w którym poinformowano o fakcie wydania 61 decyzji o przyznania świadczeń Panu W. S. w okresie 18.12.2002 r - 20.03.2013 r. pod adresem W., ul. L. [...] oraz że po tym okresie pomoc społeczna dla uczestnika była świadczona pod innymi adresami oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym przyjęciem, iż uczestnik nie opuścił lokalu mieszkalnego przy ul. L. [...] w W. dobrowolnie i trwale, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że uczestnik nie wypełnił przesłanki przewidzianej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności i uznanie, iż decyzja organu I instancji o wymeldowaniu z pobytu stałego nie była prawidłowa;
naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to:
1/ art. 35 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24.09.2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że fakt wymiany zamków w budynku przy ul. L. [...] w W., dokonany z końcem grudnia 2023 r. przemawia za uznaniem braku dobrowolności opuszczenia lokalu przez uczestnika, podczas gdy prawidłowa wykłada tego przepisu winna prowadzić do wniosku, że dla oceny dobrowolności opuszczenia lokalu adekwatna jest data opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez uczestnika - a zatem w przedmiotowej sprawie rok 2013 - nie zaś grudzień 2023 r.
Zdaniem skarżących, opuszczenie lokalu przez uczestnika w 2013 r. z uwagi na konflikt rodzinny, w sytuacji gdy nie doszło jeszcze do realnej utraty możliwości korzystania z lokalu, a uczestnik posiadał wówczas klucze do lokalu i swojego pokoju uznać należy za dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu, a w konsekwencji uzasadnionym jest orzeczenie o jego wymeldowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2025 r., poz. 274), dalej także jako "u.e.l.". Zgodnie z art. 35 u.e.l., organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.
Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Natomiast opuszczenie lokalu przejawia się zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem spraw życiowych w innym miejscu. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09, LEX nr 597910). Opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2007 r., sygn. II OSK 401/06; z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 389/07). Z kolei zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy oraz zachowania danej osoby zainteresowanej (por. wyroki w sprawie sygn. akt: II OSK 515/17 i II OSK 1419/20 oraz w sprawie sygn. akt II SA/Gl 1529/19 - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA i powołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie wskazuje się, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, nie może być oparta na dosłownym rozumieniu pojęcia "trwały" i być interpretowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r., sygn. II OSK 644/13).
W okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji dopatrzył się podstaw do wymeldowania uczestnika z miejsca zameldowania stałego, a organ odwoławczy odmiennie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i uznał, że wskazuje on na brak podstaw do wymeldowania uczestnika z nieruchomości, przy ul. L. [...] w W.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest wadliwa tej przyczyny, że organ nie poprzedził jej wydania ustaleniami stanu faktycznego odpowiadającymi zasadzie prawdy obiektywnej oraz oceną odpowiadającą wymogom art. 80 k.p.a.
Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA z 4.06.1982 r., l SA 258/82, ONSA 1982/1, póz. 54, oraz z 28.11.2012 r., l OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z 14.09.2011 r., l SA/Gd 502/11, LEX nr 898927).
Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu: 1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20.09.2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" - tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15.02.2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681); 3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy; 4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy z wyżej opisanych obowiązków, związanych z realizacją zasady prawdy obiektywnej, nie wywiązał się prawidłowo. Dodatkowo, w motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie zawarł wystarczającej argumentacji na poparcie odmiennej od organu pierwszej instancji oceny materiału dowodowego.
Sąd zauważa, że organ wywiódł, że na brak opuszczenia przez uczestnika miejsca stałego meldunku w sposób dobrowolny i trwały wskazuje sytuacja życiowa uczestnika. Tu przywołał jego sytuację zdrowotną. Organ nie wyjaśnił jednak jak doszedł do konkluzji, że to sytuacja życiowa i zdrowotna uczestnika wskazuje na brak opuszczenia przedmiotowego miejsca w sposób dobrowolny i trwały.
Dalej organ uznał, że twierdzenia skarżących min. o tym, że uczestnik był osobą konfliktową i nie było możliwości porozumienia z nim, co spowodowało poczucie zagrożenia utraty zdrowia przez skarżącego, a następnie wymianę zamków w drzwiach wejściowych, pozwalają na ocenę, że uczestnik został pozbawiony dostępu do miejsca zameldowania na pobyt stały w skutek bezprawnych działań innych osób.
W ocenie Sądu ww. ocena wyrażona przez organ odwoławczy jest zbyt pobieżna i przedwczesna.
Przede wszystkim skarżący we wniosku o wszczęcie postępowania twierdzili, że uczestnik wyprowadził się do córki w 2013 r.
Organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu nie zawarł jednak żadnych rozważań i nie przywołał żadnych okoliczności wskazujących na to, że do momentu wymiany zamków uczestnik koncentrował swoje czynności życiowe pod adresem stałego zameldowania.
Sąd zauważa, że zaczym uczestnik dowiedział się o wszczęciu postępowania o jego wymeldowanie, w pismach kierowanych do skarżących i do sądu powszechnego (czerwiec i lipiec 2023 r.) określał swój adres jako: K. [...], W. (k.29 i k.30 a.a.). Pod tym adresem zostało też skutecznie doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. 7), natomiast przesyłka skierowana na adres: ul L. [...] została zwrócona do adresata po podwójnym awizowaniu.
Przy ustalaniu, czy skarżący przed wyminą zamków zamieszkiwał w miejscu stałego zameldowania, konieczne będzie dogłębne rozważenie okoliczności udzielania uczestnikowi świadczeń z pomocy społecznej. Z pisma Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieliczce z 19 września 2024 r. wynika, że do marca 2013 pomoc uczestnikowi była świadczona pod adresem ul. L. [...] W., a po tym czasie pomoc była świadczona pod innymi adresami (k. 117 i 118). Dodatkowo z pisma MGOPS w Wieliczce z 7 kwietnia 2025 r. (k. 175) wynika, że uczestnik jest objęty wsparciem w postaci zasiłku stałego. Sąd nadmienia, że udzielenie świadczeń z pomocy społecznej zasadniczo poprzedza przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Zgodnie z treścią art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2025.1214) rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej (...). Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. 2017.1788) (rozporządzenie to obowiązywało do 15 listopada 2021 r.) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu (...). Tożsama regulacja istnieje na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rodziny I Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (§ 3 pkt 1, Dz.U.2021.893).
W kontekście ww. faktów i przywołanych regulacji organ powinien rozważyć jakie znaczenie mają ww. dokumenty dla ustalenia czy skarżący zamieszkiwał po 2013 r. przedmiotową nieruchomość. Jak słusznie podniesiono w skardze organ całkowicie pominął te dowody i nie dokonał ich oceny w kontekście przesłanek wymeldowania.
Dalej Sąd wskazuje, że zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, wymiana zamków była opatrzona na bezprawne uniemożliwienie uczestnikowi pobytu na ul. L. [...] w W. Stawiając taką tezę organ nie zbadał i nie rozważył jednak okoliczności wymiany zamków, które częściowo były ujawnione przez skarżących w toku postępowania administracyjnego. Sąd zauważa, że skarżący informowali o założeniu uczestnikowi przez skarżącego niebieskiej karty. Na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. skarżący przedłożyli dokumenty wskazujące na grożenie skarżącym przez uczestnika. Podali też, że zachowanie skarżącego skutkowało zgłoszeniem zdarzenia na Policję. Okoliczności te należy wyjaśnić i rozważyć. Mogą one bowiem skazywać, że wymiana zamków była aktem obrony skarżących przed uczestnikiem, a nie działaniem opatrzonym na celowe uniemożliwienie zamieszkiwania pod przedmiotowym adresem.
W ocenie Sądu dla ustalenia, czy skarżący mieszkał w przedmiotowej nieruchomości do dnia wymiany zamków zasadne jest zweryfikowanie faktu i okoliczności pozbawienia uczestnika mediów w zajmowanym przez niego pomieszczeniu. Organ nie ustalił jednak, kiedy i w jakich okolicznościach doszło do odcięcia mediów. Czy dokonali tego skarżący, czy też było to skutkiem działań uczestnika. Na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. skarżący podali do protokołu, że uczestnik zniszczył instalację elektryczną i przewiercał rurę z gazem, do której miał dostęp z zajmowanego pomieszczenia.
Zdaniem Sądu konieczne jest też wyjaśnienie kiedy skarżący domagał się przyznania lokalu socjalnego, jeśli bowiem miało to miejsce w okresie kiedy skarżący miał swobodny dostęp do nieruchomości, to mógłby to być argument przemawiający za brakiem woli pozostawania przez uczestnika w przedmiotowej nieruchomości.
Przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy będzie też ustalenie, czy skarżący wniósł powództwo o naruszenie posiadania.
Sąd podkreśla, że nie przesądza w niniejszym wyroku o wyniku sprawy. Natomiast przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany wyczerpująco zebrać i rozważyć materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami Sądu, a następnie poddać go ocenie. W tym miejscu Sąd zaznacza, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania z lojalnego współudziału w realizacji tego obowiązku (por. np. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 273/10). W ramach takiego współdziałania, strona powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wydając rozstrzygnięcie organ uzasadni go w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące i umożliwiać Sądowi weryfikację procesu myślowego organu przy wydaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, nie spełnia tych wymogów.
Do uznania organu odwoławczego Sąd pozostawia czy miarodajne odniesienie się do budzących wątpliwości kwestii będzie możliwe w ramach postępowania dowodowego uzupełniającego na postawie 136 k.p.a., czy konieczny zakres postępowania dowodowego będzie przekraczał te ramy i zasadne będzie zastosowanie art. 132 § 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.