Orzeczenie · 2025-12-16

III SA/Kr 760/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-12-16
NSAinneWysokawsa
zasiłek rodzinnydodatki do zasiłkukryterium dochodowedochód rodzinyustawa o świadczeniach rodzinnychpostępowanie administracyjneWSAskarżącyorgan administracji

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami dla skarżącej B. W. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że roczny dochód rodziny skarżącej za 2023 r. przekraczał ustawowe kryteria dochodowe. Kluczowym elementem sporu było ustalenie dochodu rodziny, który miał być podstawą do przyznania świadczeń. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA i ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym błędną wykładnię art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, stwierdził naruszenie przepisów postępowania poprzez wadliwe ustalenia faktyczne i błędną wykładnię prawa materialnego. Sąd wskazał, że organy nieprawidłowo obliczyły przeciętny miesięczny dochód rodziny, dzieląc dochód uzyskany przez skarżącą w ciągu siedmiu miesięcy przez liczbę miesięcy, zamiast przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny, zgodnie z art. 3 ust. 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że ustalenie dochodu powinno uwzględniać sumę dochodów wszystkich członków rodziny, podzieloną przez 12 i liczbę osób. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na konieczność udowodnienia kontynuacji uzyskiwania dochodu w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń, oraz wskazał, że straty z działalności gospodarczej nie mogą być odliczane od dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Prawidłowe obliczanie dochodu rodziny na potrzeby świadczeń rodzinnych, w szczególności w przypadku dochodów z działalności gospodarczej i stosowania art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych lub specyfiki stanu faktycznego w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sposób obliczenia dochodu rodziny, uwzględniający dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, jest prawidłowy, gdy dochód ten jest dzielony przez liczbę miesięcy jego uzyskiwania, a nie przez 12 miesięcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sposób obliczenia dochodu rodziny poprzez podzielenie dochodu uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy przez liczbę miesięcy jego uzyskiwania, zamiast przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny, jest nieprawidłowy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przeciętny miesięczny dochód rodziny powinien być ustalany poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a następnie podzielenie tej sumy przez 12 i liczbę członków rodziny.

Czy dochód uzyskany przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, który nie jest już uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń, powinien być wliczany do dochodu rodziny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, który nie jest już uzyskiwany w okresie ustalania prawa do świadczeń, nie podlega wliczeniu do dochodu rodziny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowa jest przesłanka kontynuacji uzyskiwania dochodu w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Jeśli dochód nie jest już uzyskiwany, nie powinien być wliczany.

Czy straty z działalności gospodarczej mogą być odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, straty z działalności gospodarczej nie są wymienione w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych jako koszty podlegające odliczeniu od dochodu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że katalog kosztów, które można odliczyć od dochodu z działalności gospodarczej na potrzeby ustalenia dochodu rodziny, jest zamknięty i nie obejmuje strat z działalności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.

Przepisy (21)

Główne

u.ś.r. art. 3 § ust. 1 pkt a, c tiret 35, 36, 37

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu, w tym przychodów wolnych od podatku z pozarolniczej działalności gospodarczej.

u.ś.r. art. 5 § ust. 1, 2, 3, 3a, 4a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Kryteria dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków, sposób obliczania dochodu w przypadku uzyskania dochodu w roku poprzedzającym okres zasiłkowy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów według zasad swobodnej oceny.

k.p.a. art. 107 § par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres orzekania sądu administracyjnego.

u.ś.r. art. 3 § ust. 1 lit. a, c tiret 36

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej wolny od podatku.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 4 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Osoby uprawnione do zasiłku rodzinnego.

u.ś.r. art. 3 § pkt 2, 2a, 10

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu rodziny, dochodu członka rodziny, okresu zasiłkowego.

u.ś.r. art. 3 § pkt 24

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Okoliczności uznawane za uzyskanie dochodu.

u.p.d.o.f. art. 27, 30b, 30c, 30e, 30f

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady opodatkowania dochodów.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 153 lit. c

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody wolne od podatku dochodowego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek.

P.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organów wskazaniami sądu.

P.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwolnienie od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny. • Naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i dowolną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. • Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie stwierdził wprawdzie istnienia w nich kwalifikowanych wad skutkujących stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postępowania, ale stwierdził naruszenie przepisów postępowania poprzez wadliwe (niepełne) ustalenia faktyczne pozostające w bezpośrednim związku z błędną wykładnią i wadliwym zastosowaniem prawa materialnego. • Taka jest zdaniem Sądu prawidłowa wykładnia przepisów art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2, 2a, 3 pkt 10, ustawy o świadczeniach rodzinnych. • Przecież w przypadku ustalania kwoty dochodu, o którym mowa w art. 5 ust. 4a, a więc w sytuacji uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się owszem przez - liczbę miesięcy - w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Niemniej jednak jest, to póki co jedynie składnik dochodu rodziny – dochód jednego członka rodziny uzyskany przez niego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Magdalena Gawlikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowe obliczanie dochodu rodziny na potrzeby świadczeń rodzinnych, w szczególności w przypadku dochodów z działalności gospodarczej i stosowania art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych lub specyfiki stanu faktycznego w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie przyznawanych świadczeń rodzinnych i pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe obliczenie dochodu, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację materialną obywateli. Błędy organów administracji w tym zakresie są częstym problemem.

Błąd w kalkulacji dochodu pozbawił rodzinę zasiłku? WSA wyjaśnia, jak liczyć pieniądze na dzieci.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst