III SA/Kr 759/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2014-10-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie od kosztówustanowienie adwokataskarżącyWSApostanowienieuzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na nieprzekonujące przedstawienie sytuacji materialnej przez skarżącego, który wielokrotnie składał podobne wnioski.

Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd oddalił wniosek, wskazując na wielokrotne, nieprzekonujące przedstawianie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej oraz fakt, że w przeszłości podobne wnioski były już oddalane, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek.

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Grzegorz Karcz, rozpoznał wniosek Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawił swoją sytuację rodzinną (wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema córkami) oraz majątkową (mieszkanie 41 m2, brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych), deklarując dochody gospodarstwa domowego na poziomie "0 zł". Sąd zauważył, że skarżący już trzykrotnie wcześniej występował o prawo pomocy w tej sprawie, a także złożył około 40 podobnych wniosków w innych sprawach w bieżącym roku, zawsze przedstawiając swoją sytuację materialną w sposób niekompletny. Przywołano wcześniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OZ 848/12), które oddaliło zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Krakowie oddalające jego wnioski o prawo pomocy. NSA wskazał wówczas, że skarżący nie uzupełnił wniosku o wymagane dokumenty dotyczące wydatków, statusu bezrobotnego, decyzji MOPS czy dochodów z prac dorywczych, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek, a oświadczenie strony musi być "dokładne" i przekonywujące. Wobec wielokrotnego, nieprzekonywującego przedstawiania sytuacji majątkowej przez skarżącego, sąd uznał, że nie ma potrzeby wzywania go do uzupełnienia wniosku, aby uniknąć przedłużania postępowania. Stwierdzono, że prawo do sądu nie jest absolutne i może podlegać uzasadnionym ograniczeniom, a obowiązkiem skarżącego jest wykazanie zasadności wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej, wielokrotnie składając niekompletne wnioski o prawo pomocy.

Uzasadnienie

Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący wielokrotnie przedstawiał swoją sytuację materialną w sposób niekompletny i nieprzekonujący, mimo wcześniejszych wezwań i postanowień sądów administracyjnych, w tym NSA. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

ppsa art. 243 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 252

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 246 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 245 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

kpa art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń

Skład orzekający

Grzegorz Karcz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przez stronę swojej sytuacji materialnej przy wniosku o prawo pomocy, konsekwencje nieuzupełnienia wniosku, ciężar dowodu."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje powtarzalność problemów z wykazaniem sytuacji materialnej przez niektórych wnioskodawców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 759/13 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2014-10-31
Data wpływu
2013-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art.  243 par. 1 w zw. z art. 252 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 1 i art. 245 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na Samorządowe Kolegium Odwoławczego postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Skarżący w złożonym dnia 25.09.2014 r. (data wpływu) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema córkami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Przy dochodach gospodarstwa domowego skarżący adnotował kwotę "0 zł".
Uzasadniając swoje starania powołał się na art. 108 kpa i sformułował chaotyczne insynuacje.
Z urzędu stwierdza się, że w niniejszej sprawie już trzykrotnie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy (k. 13, 24, 42, 54, 81). W każdym ze swych wcześniejszych wniosków skarżący z rozmysłem przedstawiał też swoją sytuacją materialną w sposób tak niekompletny jak obecnie. Podobnie zresztą czynił i w ok. 40 innych przypadkach. Tyle bowiem mniej więcej wniosków o przyznanie prawa pomocy złożył w rozmaitych sprawach tylko na przestrzeni bieżącego roku.
Po raz kolejny przypomnieć także należy, że m.in. w sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 305/12, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8.08.2012 r. oddalające wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wydane po sprzeciwie skarżącego od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący pomimo wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udokumentowanie swoich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem swoim i członków swojej rodziny, przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej oraz przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, złożenia oświadczenia o braku uzyskiwania dochodów z prac dorywczych, ograniczył się wyłącznie do wskazania, że nie podejmował wraz z żoną żadnego dodatkowego zatrudnienia oraz, ze jego wydatki sprowadzają się do zakupu 1 chleba i masła dziennie, starając się przy tym częściowo przerzucić na Sąd ciężar uzyskania dokumentów, do których przedstawienia został wezwany. W konsekwencji niekorzystne dla skarżącego rozstrzygniecie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spowodowane było wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej.
Z urzędu stwierdza się także, że postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę strony.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze uzasadnienia powołanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 i postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12 oraz szeregu podobnych orzeczeń w innych, licznych sprawach skarżącego zdawał on sobie sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o informacje. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI