III SA/Kr 754/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, uznając, że ugoda sądowa z 1974 r. nie stanowiła podstawy do aktualizacji ewidencji z uwagi na brak ujawnienia jej w księgach wieczystych i brak formalnego wykonania.
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów na podstawie ugody sądowej z 1974 r. dotyczącej rozgraniczenia parcel. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty, która uwzględniała te zmiany, argumentując, że ugoda nie została ujawniona w księgach wieczystych i nie stanowiła podstawy do aktualizacji ewidencji. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, podkreślając, że ugoda z 1974 r. nie została formalnie wykonana i ujawniona, a spór o granice wymaga postępowania przed sądem powszechnym.
Sprawa dotyczyła skargi G. D. i F. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty Powiatowego o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te miały wynikać z ugody sądowej z 1974 r. dotyczącej rozgraniczenia parcel katastralnych. Starosta uznał, że ugoda ta, wraz z operatem rozgraniczenia sporządzonym przez inż. J. S., stanowi podstawę do aktualizacji ewidencji. Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne przy wyznaczaniu punktów granicznych przez geodetę W. K. oraz na fakt, że ugoda z 1974 r. nie została ujawniona w księgach wieczystych i nie stanowiła tytułu egzekucyjnego podlegającego wykonaniu w postępowaniu ewidencyjnym. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter rejestracyjny i musi odzwierciedlać aktualny stan prawny. Ugoda z 1974 r., zawarta na podstawie dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości, nie została formalnie wykonana ani ujawniona w księgach wieczystych, a spór o granice wymagałby postępowania przed sądem powszechnym. Operat geodezyjny z 2004 r. sporządzony w trybie art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie mógł stanowić podstawy do zmian, gdyż strony kwestionowały wyznaczone punkty graniczne, a sam przepis odnosi się do punktów już ujawnionych w ewidencji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ugoda sądowa z 1974 r. nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, jeśli nie została ujawniona w księgach wieczystych i nie została formalnie wykonana, a spór o granice nadal istnieje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ewidencja gruntów musi odzwierciedlać aktualny stan prawny. Ugoda z 1974 r. nie została ujawniona w księgach wieczystych, nie stanowiła tytułu egzekucyjnego, a jej wykonanie w terenie było sporne, co uniemożliwiało jej wykorzystanie do aktualizacji ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
Dekret o rozgraniczeniu nieruchomości art. 1
u.p.g.k. art. 39
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 7b § ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dekret o rozgraniczeniu nieruchomości art. 15
Dekret o rozgraniczeniu nieruchomości art. 18
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 45 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 5
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 9 § ust 1
u.p.g.k. art. 39 § ust. 1-4
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 39 § ust. 5
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugoda sądowa z 1974 r. nie została ujawniona w księgach wieczystych. Ugoda sądowa z 1974 r. nie stanowiła tytułu egzekucyjnego podlegającego wykonaniu w postępowaniu ewidencyjnym. Postępowanie w sprawie wyznaczenia punktów granicznych na podstawie art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może być podstawą do zmian w ewidencji, gdy strony kwestionują położenie punktów. Przepis art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego odnosi się do punktów granicznych już ujawnionych w ewidencji.
Odrzucone argumenty
Decyzja Starosty Powiatowego o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów na podstawie ugody sądowej z 1974 r. była prawidłowa. Ugoda z 1974 r. ustaliła granice działek zgodnie z operatem granicznym inż. J. S. i dokumentacją geodezyjną. Zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż uwzględnia fakt kwestionowania granic ustalonych prawomocną ugodą rozgraniczeniową.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi istotą rozgraniczenia jest ustalenie punktów granicznych i linii granicznych, które oznaczają zasięg prawa własności brak ujawnienia w księgach wieczystych przebiegu granic ustalonego ugodą z [...]1974r oraz brak zaopatrzenia ugody w klauzulę wykonalności i dokumentów geodezyjnych stwierdzających jej wykonanie, przesądza o tym, że składając wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji, nie wykazali skarżący wiążącego strony i organ ewidencji aktualnego stanu prawnego co do przebiegu granic między parcelami katastralnymi.
Skład orzekający
Piotr Lechowski
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Kutzner
członek
Tadeusz Wołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów na podstawie starych ugód sądowych, które nie zostały formalnie wykonane i ujawnione, a także w przypadku sporów o granice."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami obowiązującymi w latach 70. XX wieku oraz aktualizacją ewidencji gruntów na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym, ponieważ wyjaśnia złożone kwestie związane z aktualizacją ewidencji gruntów i znaczeniem formalnego wykonania i ujawnienia ugód sądowych.
“Czy ugoda sprzed 30 lat może zmienić stan prawny nieruchomości? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 754/04 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-08-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Krystyna Kutzner Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Wołek Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi G. D. i F. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów skargę oddala Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2004r Nr [...] po rozpatrzeniu odwołań M. S. , J. N., K. i B. małż. G., U. i K. małż. G. oraz M. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] 2004r znak [...] orzekającą o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...], gmina [...], dotyczącym działek ewidencyjnych nr A, B i C, zmian wynikających z operatu rozgraniczenia parcel katastralnych gm. kat [...] p.gr. E z p.gr. D D1, D2, [...]i p.gr D3, D4 z p.gr F2 , F3 D2 oraz p.gr. E3, F1, F2, F3, F4, F5 z p.gr D5 D3, D2, D3, sporządzonego przez inż. J. S. dnia [...] 1974 r. na polecenie Sądu Powiatowego w [...], sygn. akt [...]i odmówił wprowadzenia zmian. W postawie prawnej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7b ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn, zm.) Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Starosta [...] obwieszczeniem z dnia 19 lipca 2000r.,ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Woj. Małopolskiego ( z dnia 9 września 2000r. Nr 64, poz. 620) zawiadomił o zastąpieniu dotychczasowego operatu ewidencji gruntów odnowionym operatem ewidencji gruntów dla obrębu [...] Gmina [...]- powiat [...] Po założeniu operatu do ustaleń zawartych w założonym operacie ewidencji zastrzeżenia złożyli G. i F. małż. D. podnosząc, że nowa ewidencja gruntów nie uwzględnia stanu prawnego wynikającego z ugody sądowej zawartej dnia [...] 1974r w sprawie [...]. Sądu Powiatowego w [...]. Ugodą tą rozgraniczono szereg ówczesnych parcel katastralnych, a przebieg granicy oznaczono na szkicu inż. J. S. sporządzonym za Nr [...]stanowiącym integralną część ugody sądowej. Decyzją z dnia [...] 2004r Starosta Powiatowy w [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...] gm. [...] zmiany, wynikającej z operatu rozgraniczenia parcel katastralnych pgr. E1 , z pgr. D D2 i D3, p. bud [...], pgr F z p.gr F2 F3 i F4 parcel E1, F1, F2, F3 F4 i F5 z pgr. D1, D3 D2 D4 sporządzonego przez inż. J. S. za [...] do sprawy [...]. Sądu Powiatowego w [...], a stanowiącego integralną część ugody zawartej w sprawie [...]. Sądu Powiatowego w [...] w dniu [...] 1974r. Decyzją powyższą orzeczono, że granice parcel katastralnych ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym, zgodnie z operatem pomiarowym z dnia [...] 2004r geodety uprawnionego W. K. przyjętym do zasobu za Nr [...] dzielą działki ewidencyjne A, B i C na nowowydzielone działki ewidencyjne A1, A2 A3 i A4 B1, B2 i B3 oraz C1 i C2. W rozstrzygnięciu decyzji orzeczono jakim częściom i których parcel katastralnych odpowiadają poszczególne nowowydzielone działki. Nowowydzielone działki A1 i A4 odpowiadają części oznaczonych w decyzji parcel katastralnych objętych księgą wieczystą Nr [...] stanowiących własność K. i U. małż. G.. N. a działka A2 odpowiada części parceli L. kat [...] obj. [...]i stanowiącej współwłasność szeregu osób w tym m. in. J. N. i J. S. Działkom katastralnym objętym księgą wieczystą [...] stanowiącym własność F. i G. małż. D. odpowiadają nowowydzielone działki; A3- część p. [...], B2 część F Nowowydzielona działka B1 odpowiada cześci L. kat D2 obj zbiorem dokumentów stanowiącej własność B. i K. małż. G. Działkom katastralnym objętym KW [...] stanowiącym własność F. i G. małż. D. odpowiadają nowowydzielone działki; B3- części L. kat [...] C1- innej części parceli L. kat F. Nowowydzielona działka C2 odpowiada części parceli L. kat [...] obj KW [...] własności M. i K. S.. Starosta Powiatu [...] uzasadniając wprowadzone decyzją zmiany w operacie ewidencji gruntów wskazał, że w sprawie [...]. Sądu Powiatowego w [...] z powództwa A. D. i innych o naruszenie prawa własności zawarto w dniu [...] 1974r ugodę sądową, którą rozgraniczono wskazane nią parcele katastralne w sposób oznaczony na szkicu granicznym inż. J. S. sporządzonym za nr [...] do sprawy [...] tamt. Sądu. Według treści ugody w punktach oznaczonych na szkicu [...] na gruncie osadzono stałe znaki graniczne, zaś w pkt [...] granicę oznaczono palikami. Starosta przyjął, że "powyższy stan faktyczny i prawny nie został ujawniony w księgach wieczystych". Organ ewidencyjny zlecił uprawnionemu geodecie W. K. sporządzenie operatu pomiarowego dot. regulacji stanu prawnego działek ewidencyjnych A, B i C. Wykonawca operatu wznowił na gruncie punkty graniczne w oparciu o dane zawarte w operacie rozgraniczenia parcel katastralnych z dnia [...] 1974r, a wyniki pomiaru zawarte w operacie pomiarowym W. K. przyjętym do zasobu [...] 2004r za Nr [...] uwzględniono w treści sporządzonej mapy ewidencyjnej. Wskazano, że dnia [...] 2003r. geodeta uprawniony W. K. wyznaczył punkty graniczne parcel katastralnych objętych ugodą z 1974r, w oparciu o dokumentację operatu pomiarowego sporządzoną w 1974r na zlecenie Sadu Powiatowego przez inż. J. S. Stwierdzono, że jako strony zainteresowane wyznaczeniem punktów granicznych stawili się B. G., K. G., F. i G. D., a mimo zawiadomień nie stawili się A. N., Z. N., M. S., J. N. i U. G. Wyznaczone punkty graniczne zastabilizowano granicznikami betonowymi w punktach A,C, D, E, F, G, H i prętami metalowymi w punktach B i B". F. i G. małż. D. podpisali protokół wyznaczenia punktów granicznych, natomiast B. G. i K. G. odmówili złożenia podpisu. W podstawie swej decyzji Starosta powołał m.in. przepisy § 44 pkt 2, § 45, 46 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Odwołania od tej decyzji złożyli : M. S., J. N., K. i B. malż G., U. i K. małż. G. i M. S. Podnosili, że ustalone w punktach A, B, B", C granice nie są zgodne ze znakami ustalonymi pierwotnie oraz kwestionowali zmiany przebiegu granic działek, których są właścicielami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na tle poczynionych ustaleń zajął następujące stanowisko: Uprawniony geodeta W. K. w trybie art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w dniu [...] 2003r dokonał wyznaczenia punktów granicznych w oparciu o dane zawarte w operacie rozgraniczenia parcel katastralnych z [...] 1974r zgodnie ze szkicem inż. J. S. Strony postępowania zostały zawiadomione o czynnościach geodety na gruncie z naruszeniem przepisu art. 32 ust 1 w zw. z art. 39 ust 3, przewidującym, że zawiadomienie o czynnościach na gruncie doręcza się stronom nie mniej niż 7 dni przed wyznaczonym terminem. Obecni na gruncie K. G. i B. G. odmówili podpisu na protokole wyznaczenia punktów granicznych, gdyż kwestionowali wyznaczone punkty. Istniejący spór co do przebiegu granicy a w szczególności co do wyznaczonych punktów granicznych powoduje, że właściwym do rozpoznania sporu jest sąd powszechny, do którego strony mogą wystąpić zgodnie z art. 39 ust 1 ustawy. Powyższe okoliczności doprowadziły organ odwoławczy do stanowiska, że dokumentacja o wyznaczeniu punktów granicznych nie może stanowić podstawy do "regulacji stanu prawnego działek A, B i C". Wskazano na rozróżnienie regulacji prawnych powiązanych z ewidencją gruntów mających funkcję rejestracji stanów prawnych od problematyki rozgraniczenia nieruchomości, którego przedmiotem jest spór o zasięg prawa własności. W tej sytuacji organ odwoławczy z powołaniem na przepis art. 138 § 1 i pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów w oparciu o operat pomiarowy "regulacji stanu prawnego dz. A, B, C przyjęty do ponownego zasobu geodezyjno- kartograficznego za Nr [...] Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli G. i F. małż. D. W skardze i jej uzupełnieniu pismem z dnia [...] 2006r odnoszącym się do odpowiedzi na skargę, skarżący podnosili, że decyzja Starosty Powiatowego w [...] była prawidłowa, gdyż ustalała ona przebieg granic zgodnie z ugodą sądową i wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i "utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji". Skarżący podnosili, że ugoda z 1974r ustaliła granice działek w sposób określony w operacie granicznym inż. J. S. z [...]1974r w sprawie [...]i w dokumentacji geodezyjnej opracowanej na zlecenie Starosty. Wskazywali także na protokół graniczny Nr [...] wykonany [...] 1995r przez inż. M. G., który również ich zdaniem nie był brany pod uwagę przy zakładaniu nowej ewidencji gruntów. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż uwzględnia fakt kwestionowania granic ustalonych prawomocną ugodą rozgraniczeniową. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne. Udział w sprawie w charakterze uczestnika postępowania zgłosiła Gmina [...], wykazując zawiadomieniem z KW [...] i aktem notarialnym z [...] 2004r Nr Rep. [...] że nabyła od K. i U. małż. G. działkę ewid. A obj. KW [...], oraz nabycie aktem notarialnym z dnia [...] 2004r. Nr [...] od B. i G. małż. G. m.in. działki ewid. B obj KW [...] Na rozprawie przed sądem, skarżący wyjaśnili, że nie brali udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym ugodą, brał w nim udział m.in. ojciec skarżącego A. D. i brat matki skarżącego J. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył: Sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej ustawa p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 tej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądu , jak to wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz, 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w następstwie rozpoznania skargi G. D. i F. D., kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż decyzja ta jest zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu przed organami administracji geodezyjnej i kartograficznej, w tzw. postępowaniu ewidencyjnym. Podniesione w skardze zarzuty wymagają przybliżenia istoty pojęcia ewidencji gruntów i budynków oraz istoty postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ustawa z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn .zm.) przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości)- jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach , ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Nośnikiem tych informacji, zgodnie z art. 24 ust .1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisów art. 20 ust .1 pkt 1 ustawy, tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego w [...] obowiązywało już (od dnia 3 czerwca 2001r) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454) zwane dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ( art. 22 ust 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2). Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności wymiany danych regulują przepisy powołanego rozporządzenia a zwłaszcza jego rozdziału 3 (§ 44 in.). Przepisy te nie posługują się pojęciem prostowania błędów ewidencji, lecz instytucją aktualizacji operatu ewidencyjnego. Aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych ( § 45 ust.1) na wniosek lub z urzędu. Obowiązkiem starosty jako organu prowadzącego ewidencję jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z § 5 powołanego Rozporządzenia, podstawową jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji stanowi działka ewidencyjna , definiowana w § 9 ust 1 jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu jednorodny pod względem prawnym wydzielony z otoczenia za pomocą linii gruntowych. Oznacza to, że w ramach aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe byłoby wprowadzenie zmiany w miejsce mylnych, czy nieaktualnych informacji co do oznaczenia granic, gdyby żądana zmiana miała walor aktualności, tzn. odnosiła się do aktualnego stanu prawnego. W sprzeczności bowiem z zasadą aktualizacji operatu ewidencji pozostawałoby wprowadzanie informacji nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego. Z żądaniem wprowadzenia zmian w ewidencji, przez uwzględnienie rozgraniczenia dokonanego ugodą sądową z dnia [...]1974r. wystąpili skarżący w ponad 25 lat po tym zdarzeniu i po ogłoszeniu w dniu [...] 2000r. w Dzienniku Urzędowym Woj. Małopolskiego, obwieszczenia Starosty Krakowskiego z dnia 19 lipca 2000r ( Nr 64, poz. 620) w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów odnowionym operatem ewidencji gruntów dla obrębu [...] Gmina [...]- powiat [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], uchylając zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] wprowadzającą zmiany w oparciu o tę ugodę rozgraniczeniową odmówił wprowadzenia zmian, stojąc na stanowisku , iż ugoda z [...] 1974r oraz powołany w niej operat rozgraniczenia parcel sporządzony przez inż. J. S. za L. ks. [...] oraz operat pomiarowy z dnia [...] 2004r geodety uprawionego W. K. przyjęty do zasobu za Nr [...] nie stanowią przewidzianych w wyżej wskazanych aktach, dokumentów obligujących organ do wprowadzenia zmiany. Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że zawarcie w dniu [...] 1974r ugody sądowej co do rozgraniczenia opisanych w akcie ugody w sprawie [...] Sądu Powiatowego w [...], parcel katastralnych nastąpiło pod rządami przepisów dekretu z 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 53 poz. 298 z późn, zm). Zgodnie z art. 1 tego dekretu rozgraniczenie polegało na oznaczeniu granic tj. na określeniu położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu ich na gruncie oraz sporządzaniu odpowiednich dokumentów. Postępowanie rozgraniczeniowe tak jak i obecnie w zasadzie toczyć się mogło w dwóch etapach. Początkowo przed władzą mierniczą, a gdy nie doszło przed tą władzą do ugody lub ustalenia granicy w drodze decyzji, sprawa podlegała przekazaniu sądowi. Ze złożonych w sprawie dokumentów, wynika, że inż. J. S. opracował operat rozgraniczeniowy parcel katastralnych do sprawy [...]. Sądu Powiatowego w [...] o rozgraniczenie. Zgodnie z art. 15 powołanego dekretu, Sąd przed którym toczy się sprawa o własność lub wydanie nieruchomości albo jej części właściwy był także do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Z odpisu ugody z dnia [...] 1974r, wynika, że zawarta ona została w sprawie [...]. Sądu Powiatowego w [...] z powództwa A. D. i innych o zakaz czynienia przeszkód, a zatem w sprawie o własność w rozumieniu art. 15 powołanego dekretu. Wprawdzie pkt 1 ugody określa przebieg granicy, a pkt 2 oświadczenia stron na jakich odcinkach osadzono stałe znaki graniczne, a na jakich paliki, to ustalenie organu I instancji, że powyższy "stan faktyczny i prawny nie został ujawniony w księgach wieczystych", odpowiada zebranym dowodom, a zwłaszcza odpisom z ksiąg operującym stale katastralnymi oznaczeniami parcel. Zgodnie z art. 18 dekretu ustalone przy rozgraniczeniu granice nieruchomości winny być ujawnione w księgach wieczystych i hipotecznych. Istotą rozgraniczenia jest ustalenie punktów granicznych i linii granicznych, które oznaczają zasięg prawa własności. Z tych względów w orzecznictwie Sądu Najwyższego na gruncie przepisów dekretu ( por. uchwała SN z 20 grudnia 1968r III CZP 102/68- OSNC 1969/9/155) podkreślono, że jeżeli w wyniku rozgraniczenia grunt przypada uczestnikowi, który nie włada tym gruntem, a sąd w postępowaniu o rozgraniczenie nie orzekł w sprawie wydania tego gruntu, niezbędne jest wytoczenie powództwa windykacyjnego o jego wydanie, tj. tej części gruntu, która w następstwie ustalenia przebiegu granicy przypada tej osobie, która przed rozgraniczeniem nim nie władała. Akt ugody sądowej (odpowiadający rozstrzygnięciu sądowemu) z dnia [...] 1974r, poza zobowiązaniem stron (pkt [...]), że zobowiązują się nie wykonywać posiadania poza linią granicą parcel, i nie korzystać ze szlaku drożnego oznaczonego pkt D-A, nie zawiera zobowiązania do ewentualnego wzajemnego wydania gruntów lub stwierdzenia, że posiadanie na czas zawarcia ugody zgodne jest z przebiegiem linii granicznej. W takiej sytuacji orzeczenie o rozgraniczeniu jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 czerwca 1972 III CRN 115/72 ( OSNC 1973/2/34) stanowiło na gruncie przepisów dekretu o rozgraniczeniu, dopiero tytuł egzekucyjny podlegający zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności w postępowaniu przed sądem powszechnym , dający podstawę do wykonania orzeczenia ( ugody) w zakresie określonym art. 1 dekretu. W świetle powyższego, brak ujawnienia w księgach wieczystych przebiegu granic ustalonego ugodą z [...]1974r oraz brak zaopatrzenia ugody w klauzulę wykonalności i dokumentów geodezyjnych stwierdzających jej wykonanie, przesądza o tym, że składając wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji, nie wykazali skarżący wiążącego strony i organ ewidencji aktualnego stanu prawnego co do przebiegu granic między parcelami katastralnymi. Powyższy dekret o rozgraniczeniu nieruchomości, uchylony został obowiązującą od dnia 17 maja 1989r powołaną wyżej ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie tj. Dz. U. z 2005r Nr 240, poz. 2027). Ustawa ta regulując w Rozdziale 6 ( art. 29 i n. ) rozgraniczenie nieruchomości, w przepisie art. 39 określa zasady szczególnego postępowania w postaci wznowienia przesuniętych, uszkodzonych lub zmienionych znaków granicznych- przy braku sporu wszystkich stron, co do uprzedniego położenia tych znaków. Postępowanie takie prowadzą na zlecenie zainteresowanych podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie prac geodezyjnych i kartograficznych i kończy się ono protokołem, a nie decyzją. Spór co do położenia znaków może być przedmiotem wniosku strony do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie sprawy. Przepis art. 39 ust 1-4 dotyczący postępowania o wznowienie znaków, odpowiednio z mocy art. 39 ust 5 stosuje się przy wyznaczaniu punktów granicznych. Opracowanie geodezyjne W. K. z dnia [...] 2004r przyjęte do zasobu za Nr [...] właśnie zostało opracowane w trybie art. 39 ust 5 ustawy, gdyż sporządzono z niego "protokół wyznaczenia punktów granicznych". Celem tego postępowania było ustalenie tych punktów granicznych które określono w akcie ugody z 1974r i stanowiącym jej integralną część szkicu inż. J. S. , a więc w istocie faktyczne wykonanie tej ugody. Akta sprawy potwierdzają prawidłowość ustalenia organu odwoławczego, że strony postępowania zostały zawiadomione o tej czynności z naruszeniem przepisów art. 32 ust. 1 i 2 ustawy, wymagającego zawiadomienia o czynności wyznaczenia punktów granicznych nie później niż 7 dni przed terminem oraz poinformowania o skutkach niestawiennictwa, a także co do faktu, że obecni przy czynności B. G. i K. G. odmówili potwierdzenia podpisem położenia wskazanych przez uprawnionego geodetę punktów granicznych. W świetle sporu co do położenia punktów rację ma organ odwoławczy, że powyższy dokument geodezyjny nie może stanowić podstawy do oznaczenia punktów granicznych. Stanowisko organu, wzmacnia dalszy argument prawny zawarty w przepisie art. 39 ust 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który zastosowanie tego przepisu odnosi do wyznaczania punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków. Żaden dokument nie wskazuje by szkic rozgraniczenia inż. J. S. sporządzony za Nr [...] został ujawniony uprzednio w ewidencji gruntów budynków . Ze stanowiska zainteresowanych wynika, iż przebieg punktów granicznych i granic działek ewidencyjnych jest nadal sporny. Z tych względów odmowa wprowadzenia zmian w operacie ewidencji w oparciu o akt ugody z [...] 1974r była uzasadniona. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI