III SAB/Kr 80/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2016-12-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyzwolnienie od kosztówustanowienie adwokatapostępowanie sądowoadministracyjneskarżącywniosekmajątekdochodykoszty sądowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z powodu niewykazania przez stronę rzeczywistej sytuacji majątkowej i braku współpracy z sądem.

Skarżący Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego majątku (w tym zbytych nieruchomości) oraz wydatków, skarżący udzielił jedynie wybiórczych wyjaśnień. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że strona nie wykazała wystarczająco swojej sytuacji majątkowej i nie współpracowała z sądem, co skutkowało oddaleniem wniosku.

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Grzegorz Karcz, rozpoznał wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący we wniosku podał, że jego majątek składa się z domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, nie pracuje, nie ma dochodów, a postępowania egzekucyjne są umarzane z powodu braku środków. Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia losów zbytych wcześniej nieruchomości rolnej (7,27 ha) i domu (110 m2), szczegółów dotyczących mediów i wydatków na utrzymanie, a także dochodów z obecnej nieruchomości rolnej (0,58 ha) i kosztów jej utrzymania. Skarżący udzielił jedynie częściowych odpowiedzi, twierdząc m.in. że wyrzuca upomnienia i ma długi przekraczające milion złotych, załączając postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał wystarczająco swojej sytuacji majątkowej i nie współpracował w sposób przekonywujący z sądem, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy. Powołując się na orzecznictwo NSA, sąd podkreślił, że prawo do sądu może być ograniczane, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Niedostosowanie się do wezwania sądu zostało zinterpretowane na niekorzyść wnioskodawcy. W związku z tym, wniosek został oddalony na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała wystarczająco swojej sytuacji majątkowej i finansowej, a także nie współpracowała w sposób przekonywujący z sądem w celu udokumentowania tych okoliczności.

Uzasadnienie

Skarżący nie udzielił wyczerpujących wyjaśnień na wezwanie sądu dotyczące jego majątku, w tym zbytych nieruchomości, oraz nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Strona nie współpracowała z sądem w celu udokumentowania swoich oświadczeń. Niedostosowanie się do wezwania sądu jest interpretowane na niekorzyść wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń niedostosowanie się do wezwania [...] należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy

Skład orzekający

Grzegorz Karcz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku niewykazania sytuacji majątkowej i braku współpracy strony z sądem."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie swojej sytuacji finansowej i współpraca z sądem.

Niepełne oświadczenie majątkowe i brak współpracy z sądem – dlaczego możesz stracić prawo do adwokata?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Kr 80/16 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-12-29
Data wpływu
2016-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 1381/17 - Postanowienie NSA z 2017-09-20
I OZ 30/19 - Postanowienie NSA z 2019-01-31
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
Art. 243  par. 1  oraz art. 252 w zw. z art. 246 par. 1  pkt 1 i art. 245
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia, komornicy umarzają wszczęte postępowania egzekucyjne, gdyż nie znajdują środków. Powiada, ze wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Szambo, opał i wodę ma swoje. Nie jest ubezpieczony. Twierdzi, że pieniądze pożycza od osób prywatnych w ten sposób, że od jednego pożycza a drugiemu oddaje. Posiadane 0,58 ha gruntu obsiewa zbożem ale i tak przynosi to straty, gdyż nie otrzymuje dopłat.
Zarządzeniem z 18.11.2016 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie kopii wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu:
• wyjaśnienie dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym?
o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach?
o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia?
• wyjaśnienie w jakie media (np. prąd, gaz, woda, telefon, rtv itp.) wyposażony jest dom w którym skarżący zamieszkuje i udokumentowanie rachunkami miesięcznych wydatków ponoszonych z tego tytułu? Czy skarżący ma trudności z regulowaniem tych opłat? Jeśli tak to proszę przedstawić kopie stosownych wezwań o zapłatę, monitów, upomnień etc.
• wyjaśnienie na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu?
• wyjaśnienie czy skarżący w dalszym ciągu posiada zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów i pożyczek? Czy nadal boryka się z egzekucjami komorniczymi? Czy uległa zmianie wysokość egzekwowanych sum? Na ile obecnie należy je szacować? Czy w związku z prowadzonymi egzekucjami zostały przez komornika zajęte bądź zlicytowane jakieś składniki majątku skarżącego a jeśli tak to przedstawienie na tę okoliczność kopii stosownych dokumentów?
Odpowiadając na to wezwanie skarżący udzielił wybiórczych wyjaśnień podając, że kwestię mediów w jakie wyposażony jest jego dom opisał w oświadczeniu majątkowym. Nadmienił, że jeśli pod koniec roku przyjdzie rachunek za energie elektryczną, to może go dołączyć. Twierdzi, że upomnienia wyrzuca. Powiada, że długów ma na ponad milion złotych (nie licząc długów u osób prywatnych) i na tę okoliczność załącza kilka z kilkudziesięciu postanowień komorników o umorzeniu postępowań egzekucyjnych.
Wbrew wezwaniu, (zasłaniając się brakiem zrozumienia pytań) nie wyjaśnił dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha i co się stało z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Twierdząc, że obsiewany zbożem grunt wraz z rozpoczęta budową pływa w wodzie (za którą to szkodę zdaniem skarżącego ma odpowiadać Komendant Miejski Policji) nie wyjaśnił na ile w ujęciu rocznym szacuje przychód z tego gruntu i ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu.
Z uzasadnień okazanych przez skarżącego postanowień komorników o umorzeniu postępowań egzekucyjnych wynika, że skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, nie posiada ruchomości podlegających zajęciu, które przedstawiałby wartości sprzedażne, nie posiada pojazdów mechanicznych, nie jest znany inny jego majtek, nie figuruje w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, pobiera żadnych świadczeń, rentowych ani emerytalnych z ZUS, KRUS, MOPS, nie posiada wierzytelności z tytułu nadpłaty z Urzędu Skarbowego. Jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości położonych w miejscowości Ł (KW [...] i KW [...] prowadzone przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego) oraz właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł nr działki [...], [...].
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudziło wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Z jednej strony skarżący wykazał bowiem bezskuteczność kierowanych do niego postępowań egzekucyjnych. Z drugiej zaś strony nie można tracić z pola widzenia treści uzasadnienia postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym A. C. z dnia 30.06.2016 r. sygn. akt. [...] z którego wynika wprost, że skarżący na ten dzień był współwłaścicielem dwóch nieruchomości w miejscowości Ł dla których Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgi wieczyste nr KW [...] i KW [...]. Był także właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł nr działki [...], [...].
Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI