III SA/Kr 740/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-12-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyzakwaterowaniekoszty utrzymaniamieszkanie komunalnepleśństan sanitarnyuznanie administracyjnezdrowie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakwaterowania w hostelu, uznając, że organ prawidłowo ocenił sytuację i nie naruszył przepisów prawa.

Skarżąca domagała się przyznania zasiłku celowego na zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu z powodu pleśni w mieszkaniu komunalnym. Organ odmówił, wskazując na możliwość zaspokojenia potrzeb w mieszkaniu komunalnym oraz uznaniowy charakter zasiłku. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że przyznanie zasiłku w tej sytuacji nie było obligatoryjne, a skarżąca miała zapewnione miejsce zamieszkania.

Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakwaterowania w hostelu. Skarżąca argumentowała, że konieczność zamieszkania w hostelu wynikała ze stanu zagrażającego jej zdrowiu w mieszkaniu komunalnym, spowodowanego pleśnią i zagrzybieniem. Organy administracji uznały jednak, że zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu nie stanowił zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, zwłaszcza w kontekście posiadania przez skarżącą mieszkania komunalnego oraz uznaniowego charakteru zasiłku celowego. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i uzasadniły odmowę przyznania zasiłku. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a organ ma obowiązek dystrybuować ograniczone środki finansowe w sposób umożliwiający zabezpieczenie najbardziej elementarnych potrzeb jak największej liczbie osób. Sąd uznał, że zapewnienie właściwego stanu technicznego mieszkania komunalnego leży w gestii właściciela (Gminy), a skarżąca miała możliwość dochodzenia poprawy stanu swojego lokalu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zgodna z prawem, ponieważ zasiłek celowy ma charakter uznaniowy i subsydiarny, a skarżąca miała zapewnione miejsce zamieszkania, nawet jeśli wymagało ono remontu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż zwrot kosztów hostelu nie jest niezbędną potrzebą życiową w sytuacji posiadania mieszkania komunalnego. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a organ musi dystrybuować ograniczone środki, priorytetyzując najbardziej elementarne potrzeby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 39 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, ma charakter uznaniowy.

u.p.s. art. 39 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Przykładowy katalog potrzeb, które mogą być zaspokojone zasiłkiem celowym, obejmuje m.in. koszty zakwaterowania.

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w celu ochrony słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie własnego przekonania, jakie dowody mają znaczenie dla rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o zasadności stanowiska organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy i subsydiarny. Skarżąca posiadała zapewnione miejsce zamieszkania (mieszkanie komunalne). Organ prawidłowo ocenił, że koszty hostelu nie są niezbędną potrzebą życiową w tej sytuacji. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i oceniły materiał dowodowy. Organ pomocowy dysponuje ograniczonymi środkami i musi priorytetyzować potrzeby.

Odrzucone argumenty

Konieczność zamieszkania w hostelu wynikała ze stanu zagrażającego zdrowiu w mieszkaniu komunalnym. Odmowa przyznania zasiłku naruszyła zasady postępowania administracyjnego i przekonywania. Wywiad środowiskowy przeprowadzony w niewłaściwym miejscu.

Godne uwagi sformułowania

zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu nie mógł być uznany jako zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych przyznanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego lecz uznaniowy niezasadne jest stanowisko, że w razie spełnienia ustawowych przesłanek każda potrzeba skarżącej winna być uznana przez organ za niezbędną do zaspokojenia i na każdą z nich nalży udzielić, pomocy skarżąca może zabezpieczyć zgłoszoną potrzebę we własnym zakresie pomoc społeczna nie może być rozumiana jako bezwzględny obowiązek organu utrzymywania osób niepełnosprawnych lub o niskich dochodach organy pomocowe, dysponując ograniczoną pulą środków finansowych, mają obowiązek zapewnienia realizacji zadań nie tylko fakultatywnych, ale i obligatoryjnych

Skład orzekający

Maria Zawadzka

przewodniczący

Renata Czeluśniak

członek

Ewa Michna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków celowych, uznaniowy charakter pomocy społecznej, subsydiarność pomocy, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i oceny organów administracji. Uznaniowy charakter decyzji ogranicza możliwość stosowania jako ścisłego precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami obywatela a ograniczonymi zasobami pomocy społecznej oraz rolę uznania administracyjnego. Jest to typowy, ale ważny przykład z praktyki sądowoadministracyjnej.

Czy pomoc społeczna musi pokryć koszty hotelu z powodu pleśni w mieszkaniu?

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 740/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
Art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Maria Zawadzka Sędziowie S WSA Renata Czeluśniak S WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lutego 2022 r., nr SKO.PS/4110/5/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 10 listopada 2021 r. A. B. - działając w imieniu własnym oraz w imieniu J. K. (dalej: skarżąca) zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy W. o przyznanie zasiłku celowego stanowiącego zwrot kosztów poniesionych tytułem zakwaterowania w Hostelu [...] w K. Podstawą przyznania świadczenia miała być przedłożona faktura nr [...] z 29 października 2021 r., na kwotę 1 500 zł za okres 30 dni dla dwóch osób. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że konieczność skorzystania z hostelu powstała na skutek dolegliwości jakich wnioskujący doznali z uwagi na istniejącą w ich lokalu mieszkalnym pleśń.
Decyzją z 8 grudnia 2021 r., nr [...] organ odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca spełniła kryterium dochodowe do objęcia jej pomocą społeczną. Jej miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie, za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wyniósł 673 zł. Jednakże w rozpatrywanym przypadku, zdaniem organu, zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu nie mógł być uznany jako zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, szczególnie w kontekście rozmiaru i rodzaju uzyskiwanej dotychczas przez skarżącą pomocy społecznej – 12 761,63 zł za okres od stycznia do listopada 2021 r. oraz możliwości finansowych miejscowego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Organ ustalił, że skarżąca użytkuje wspólnie z A. B. mieszkanie komunalne na terenie miasta W., jest zameldowana w tym mieszkaniu i posiada swobodny dostęp do niego. Organ wskazał też, że skarżąca dwukrotnie odmówiła w październiku 2021 r. wpuszczenia pracowników Zarządu Budynków Komunalnych w W. celem dokonania oględzin i oceny stanu technicznego lokalu. Natomiast przeprowadzona przez Sanepid, na wniosek organu, kontrola wskazanego mieszkania nie potwierdziła występowania w nim zagrożeń w postaci pleśni i grzyba w rozmiarze, który zagrażałby życiu i zdrowiu skarżącej powodując konieczność zmiany miejsca jej pobytu. Organ wyjaśnił, że skarżąca dysponuje, wydanym na jej prośbę zaświadczeniem lekarskim z 10 października 2021 r. o jej uczuleniu na pleśń. Jednak nie zostało w toku postępowania potwierdzone, że na poprawę zdrowia skarżonej wpływa tylko nocowanie w ww. hostelu. Jak wskazała bowiem skarżąca, w hostelu wyłącznie sypia, przyjeżdżając tam na noc. Natomiast cały dzień przebywa w lokalu w którym jest zameldowana, gdzie gotuje posiłki, robi pranie, przyjmuje korespondencję i za który reguluje opłaty za czynsz i media w wysokości ½ kwoty.
Organ zaznaczył, że przyznanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego lecz uznaniowy. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2012 r., I OSK 1795/11 organ wskazał, że "niezasadne jest stanowisko, że w razie spełnienia ustawowych przesłanek każda potrzeba skarżącej winna być uznana przez organ za niezbędną do zaspokojenia i na każdą z nich nalży udzielić, pomocy". Organ zaznaczył nadto, że fakturę za pobyt w hostelu opłacono gotówką, zatem "skarżąca może zabezpieczyć zgłoszoną potrzebę we własnym zakresie".
W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1/ art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022, poz. 2000) – dalej "k.p.a." – przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
2/ art. 7, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez brak dogłębnego zbadania całokształtu okoliczności sprawy;
3/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na odmowie wnioskowanej pomocy oraz nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu stałego zamieszkania skarżącej;
4/ celowe przedłużanie postępowania, wprowadzanie w błąd i kierowanie korespondencji na adres, do którego organ nie był upoważniony;
5/ zlekceważenie wniosku z 11 października 2021 r. i podanych w nim istotnych informacji dotyczących sprawy;
6/ poświadczenie nieprawdy w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, decyzją z 18 lutego 2022 r., znak: SKO.PS/4110/5/2022 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium wskazało, że możliwość zaspokojenie potrzeb osób uprawnionych z ustawy jest zależna nie tylko od spełnienia przez nich przesłanek uprawniających do otrzymania świadczenia, ale także od stanu finansów ośrodka pomocy społecznej. Oznacza to, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także, że zostanie przyznana w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Zatem spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia, w tym także świadczenia w żądanej wysokości. Zasiłek celowy nie jest przyznawany na pokrycie pełnych, całomiesięcznych wydatków poczynionych przez osobę objętą pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel. Zdaniem Kolegium odmowa przyznania dofinansowania do opłat za hostel nie naruszyła zasad uznania administracyjnego w sytuacji gdy skarżąca w istocie ma zapewnione miejsce zamieszkania, nawet jeśli miejsce to nie spełnia wszystkich oczekiwań skarżącej. W sytuacji gdy mieszkanie to wymaga remontu skarżąca winna zgłosić te żądania do administracji budynku i właściciela budynku czyli Gminy z żądaniem dokonania koniecznych napraw i modernizacji. Tym samym, w ocenie Kolegium, organ I instancji wydając decyzję nie przekroczył granic uznania administracyjnego i nie naruszył przepisów powołanych przez skarżącą.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że nawet przy założeniu, że skarżąca zdecydowała się nocować w hostelu a nie przydzielonym mieszkaniu komunalnym, to miejsca takiego nie można uznać za miejsce koncentrujące działalność życiową. Bowiem obiekty takiej jak hotele, hostele szpitale służą krótkotrwałemu pobytowi i zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie mogą stanowić miejsca zamieszkania osób. Kolegium przyznało, że wywiad środowiskowy ze skarżącą został przeprowadzany w miejscu jej przebywania, a nie w lokalu mieszkalnym, w którym zamieszkuje, co jednak nie wpływa na wadę postępowania powodującą uchylenie decyzji ponieważ sama skarżąca podała w swoich oświadczeniach i przez pełnomocnika, że dzieli czas między mieszkaniem w W., a nocowaniem w hostelu. Kolegium podało, że osoby korzystające z pomocy społecznej zobowiązane są do współpracy z organem pomocy społecznej.
Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że przyjęło, iż złożony 11 października 2021 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego oparty był o pełnomocnictwo wyrażone na podstawie art. 33 § 4 k.p.a. W niniejszej sprawie wniosek został złożony przez domownika skarżącej; nie został zakwestionowany w toku postępowania, ani odwołaniu.
Ponadto Kolegium wskazało, że organ I instancji winien poddać analizie przy składaniu kolejnych wniosków przez skarżącą kwestię jej samotnego gospodarowania, bowiem twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym sprawy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagał się uchylenia decyzji Kolegium, podnosząc zarzut naruszenia;
1/ prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez pominięcie okoliczności zmuszających skarżącą do zmiany miejsca pobytu;
– art. 11 k.p.a. przez zaniechanie przez organ wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania;
2/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na pominięciu, że skarżąca została zmuszona do zmiany miejsca pobytu z uwagi na stan zagrażający życiu lub zdrowiu, ustalenie, że potrzeba miejsca zamieszkania wolnego od zagrzybienia powodującego rozstrój zdrowia nie jest niezbędną potrzebą życiową, ustalenie, że skarżąca rzekomo dysponuje środkami pozwalającymi zapewnić mu zaspokojenie swoich potrzeb, ustalenie, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego - co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że skarżącej nie należy się zasiłek.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że została zmuszona do przebywania w hostelu z powodu złej sytuacji zdrowotnej, którą spowodował stan mieszkania komunalnego. Z uwagi na pleśń i zagrzybienie na ścianie ona i A. B. doznali silnych dolegliwości, takich jak: kaszel, osłabienie, stany podgorączkowe, duszności, łzawienie oczu. Przebywanie w zagrzybionym lokalu tylko te dolegliwości nasilało. Skarżąca podała, że potrzebowała schronienia. Wybierając hostel wybrała najtańsze z możliwych rozwiązań, ażeby podratować zdrowie. Skarżąca podała, że wraz z A. B. wielokrotnie zgłaszali istniejące problemy dotyczące zajmowanego mieszkania. Już w 2018 r. informowali o niesprawnej wentylacji, jednak nikt wtedy nie zareagował. Z kolei w 2019 r. informowali o pleśni na ścianie i meblach. Zarząd Budynków Komunalnych nic z tym jednak nie zrobił, podobnie MGOPS w W., który również na bieżąco był informowany o całej sprawie.
Skarżąca zaznaczyła, że jest osobą niepełnosprawną, schorowaną i nie ma obecnie możliwości podjęcia pracy, która umożliwiłaby mi zaspokojenie jej potrzeb. Podała, że: leczy się u wielu specjalistów, w tym onkologicznie; od czerwca do września 2021 r., przebywała w szpitalu, ma zaburzenia równowagi, 10 grudnia 2021 r. przeszła operację. Podniosła też, że obywatel otrzymujący uzasadnienie powinien móc powziąć przekonanie, że jego sprawa została należycie rozpatrzona i wzięte zostały pod uwagę zostały wszystkie istotne okoliczności tego konkretnego przypadku.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi argumentując jak dotychczas.
W replice do odpowiedzi na skargę pełnomocnik z urzędu skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze. Wskazał, że skarżąca została zmuszona do przeniesienia się do hostelu ponieważ dalsze zamieszkiwanie w mieszkaniu komunalnym z uwagi na jego zły stan techniczny i sanitarny – zagrażało życiu i zdrowiu skarżącej. Zdaniem skarżącej przeniesienie do innego lokalu stanowiło dla skarżącej zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej.
W końcowej części repliki pełnomocnik skarżącej przywołał orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie argumentacji o niewystarczającym uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków celowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i uzasadniły odmowę przyznania zasiłku celowego.
Sąd z urzędu zaznacza przy tym, że w analogicznej sprawie (zwrotu kosztów zakwaterowania w tym samym hostelu za ten sam okres – mieszkającego wspólnie ze skarżącą – A. B.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5 grudnia 2021 r., III SA/Kr 742/22 skargę oddalił.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela w całości wyrażony w uzasadnieniu ww. wyroku pogląd co do prawidłowości zaskarżonej decyzji. Z tych to powodów należałoby powtórzyć argumentację zawartą w uzasadnieniu ww. wyroku.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.) – dalej jako "u.p.s.". Zgodnie z tym przepisem, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od dochodu. Choć w przeciwieństwie do zasiłku stałego i okresowego ustawodawca nie sformułował wyraźnie tego obowiązku, to warunek ten wynika z art. 8 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91 przysługuje , m.in. (mając na względzie status skarżącej) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 złotych, zwanej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej.
Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że słuszne są uwagi Kolegium, że twierdzenia skarżącej o samotnym gospodarowaniu nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Z akt i twierdzeń skarżącej wynika bowiem niezbicie, że zamieszkuje wspólnie z A. B.; wspólnie podejmują działania zmierzające do zmiany standardu zamieszkania; wspólnie starają się o pomoc społeczną itp.
Podkreślić należy, że ustawodawca odstąpił od szczegółowego określenia wysokości zasiłku celowego. Wskazał jednak przykładowo, w art. 39 ust. 2 u.p.s. na katalog potrzeb, które powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności jako należące do elementarnych, podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Zaspokojenie tych potrzeb jest niezbędne do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 września 2014 r., II SA/Go 482/14). Z użytego w art. 39 ust. 1 u.p.s. zwrotu "może" wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracji, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Oczywistym jest przy tym, że uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Nie oznacza ono bowiem dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, lecz daje organowi większą swobodę co do treści rozstrzygnięcia, przy czym organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2011 r. l OSK 1950/10). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego tego rodzaju decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.
Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W wyroku z 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on wszechstronnie zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 k.p.a.". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r., II SA 2486/01 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że: "podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".
Podsumowując, stwierdzić należy, że rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.
W ocenie Sądu przytoczone zasady zostały zachowane w kontrolowanym postępowaniu. Organ pomocowy odmawiając przyznania skarżącej żądanego wsparcia wziął pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Poddał pod rozwagę stan zdrowia skarżącej oraz fakt, że przydzielone jej mieszkanie komunalne w W. wymaga prac remontowych. Nie kwestionował trudnej sytuacji bytowej skarżącej. Organ dał wyraz swoim rozważaniom w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując skarżącej możliwości dochodzenia poprawy stanu zajmowanego przez nią mieszkania. Sąd podziela stanowisko organu, który biorąc pod uwagę zasadę subsydiarności pomocy społecznej uznał, że dofinansowanie do opłaty za pobyt w hostelu, w sytuacji gdy skarżąca ma zapewnione mieszkanie komunalne, nie jest realizacją podstawowej i elementarnej potrzeby. W tym zakresie skarżąca wykorzystała własne uprawnienia i możliwości - zwłaszcza, że uregulowała należność za hostel gotówką, z góry, z własnych środków.
Zdaniem Sądu zasady, na których opiera się udzielanie pomocy społecznej, wykluczają możliwość zaspokojenia zgłoszonej przez skarżącą potrzeby zwłaszcza, że zapewnienie właściwego stanu technicznego i sanitarnego mieszkania należy do obowiązków właściciela mieszkania czyli Gminy W. Należy uwzględnić, że organ pomocowy dysponuje ograniczoną ilością środków względem zgłaszanych potrzeb i konieczne jest dystrybuowanie pomocy w sposób umożliwiający zabezpieczenie najbardziej elementarnych potrzeb jak największej liczbie osób potrzebujących. Nie ma wątpliwości, że skarżąca do takich osób się zalicza.
Sytuacja życiowa skarżącej jest znana organom pomocowym i uprzednio wielokrotnie było jej udzielane różnorakie wsparcie w postaci zasiłków okresowych i celowych.
Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie w miejscu zamieszkania skarżącej, a w miejscu gdzie częściowo przebywa tj. w K. przy ul. [...], Sąd stwierdza, że okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na treść decyzji. Wywiad przeprowadzono w miejscu gdzie było to możliwe ze względu na przebywanie tam skarżącej. Sama skarżąca stwierdziła, że częściowo przebywa w mieszkaniu w W., a częściowo w hostelu w K. Ponadto organ nie kwestionował w toku postępowania zgłaszanych przez skarżącą potrzeb związanych z pracami remontowymi mieszkania w W. Zapoznał się z przedstawioną przez skarżącą obszerną dokumentacją dotyczącą stanu mieszkania. Zatem przeprowadzenie wywiadu w mieszkaniu, w którym skarżący przebywa w W. nie mogło zaważyć na rozstrzygnięciu sprawy.
Reasumując zdaniem Sądu, zarówno zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Organy nie pozostawiły poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominęły istotnego dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego oraz nie dokonały jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Dlatego pomimo odmiennych odczuć skarżącej należy uznać, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest prawidłowe i nie wykraczają poza granice uznania administracyjnego.
Argumentacja pełnomocnika skarżącej również nie była usprawiedliwiona. Pełnomocnik skarżącej akcentował bowiem zły stan zdrowia skarżącej i potrzebę zmiany miejsca pobytu z uwagi na problemy ze stanem technicznym przydzielonego lokalu. Niemniej jednak pomoc społeczna nie może być rozumiana jako bezwzględny obowiązek organu utrzymywania osób niepełnosprawnych lub o niskich dochodach. Jak bowiem argumentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 grudnia 2022 r., I OSK 305/22 dotyczącym również skarżącej: "W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb, tym bardziej, że skarżąca, jak wskazano wyżej, otrzymuje taką pomoc również w formie zasiłków stałych i okresowych. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ musi także wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe. Powszechnie wiadomym jest, że organy pomocowe, dysponując ograniczoną pulą środków finansowych, mają obowiązek zapewnienia realizacji zadań nie tylko fakultatywnych, ale i obligatoryjnych, w czasie trwania całego roku budżetowego. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (zob. wyroki NSA z: 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06; 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07; 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 698/16). Przy czym wskazać trzeba, że przepisy u.p.s. nie przewidują obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości środków finansowych, jakimi organ dysponuje, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających z tej formy pomocy (zob. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 698/16)".
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI