III SA/KR 730/25

III SA/Kr 730/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska
Maria Zawadzka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2151
Art. 11 i art. 18 pkt 12 i 12b
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant sekretarz sądowy Monika Tuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skarg A. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2025 r, nr SKO.NA/4130/7/2025, z dnia 31 stycznia 2025 r, nr SKO.NA/4130/8/2025, z dnia 31 stycznia 2025 r, nr SKO.NA/4130/9/2025 w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych odpowiednio kategorii A, kategorii B, kategorii C oddala skargi.
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia 31 stycznia 2025 r. nr SKO.NA/4130/7/2025; SKO.NA/4130/8/2025 oraz SKO.NA/4130/9/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpatrzeniu odwołań A. K. (dalej, jako skarżący) utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta Krakowa z 18 grudnia.2024r.:
• znak: SA-06.7340.6.437.2024, stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 31 października 2024 r. decyzji - zezwolenia z dnia 11 stycznia 2022 r. Nr [...], wydanego dla skarżącego na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5%,
• znak: SA-06.7340.6.437.2024, stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 31 października 2024 r. decyzji - zezwolenia z dnia 11 stycznia 2022 r. Nr [...], wydanego dla skarżącego na sprzedaż napojów alkoholowych kat. B, tj. o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18%,
• znak: SA-06.7340.6.437.2024, stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 31 października 2024 r. decyzji - zezwolenia z dnia 11 stycznia 2022 r. Nr [...], wydanego dla skarżącego na sprzedaż napojów alkoholowych kat. C, tj. o zawartości alkoholu powyżej 18%,
przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jakim jest sklep spożywczo-przemysłowy Ż. zlokalizowany w K., ul. C. [...], z powodu niedokonania wpłaty III raty opłaty rocznej za korzystanie z przedmiotowego zezwolenia w 2024 roku w wymaganym terminie do 30 października 2024 r.,
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Prezydent Miasta Krakowa decyzjami z dnia 31 października 2024 r. orzekł, jak opisano powyżej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący prowadzi sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo-przemysłowym Ż. w K., na podstawie stosownych zezwoleń kat. ABC ważnych w okresie od 13 stycznia 2022 r. do 12 stycznia 2027 r. Według treści art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej, jako ustawa) przedsiębiorcy posiadający zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych obowiązani są uiszczać na rachunek gminy opłatę za korzystanie z tych zezwoleń w wysokości uzależnionej od wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Zgodnie z art. 111 ust. 7 ustawy, opłatę wnosi się na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, przy czym można tego dokonać albo jednorazowo do 31 stycznia danego roku, albo w trzech równych ratach, płatnych odpowiednio do 31 stycznia, 31 maja i 30 września. W przypadku niedotrzymania przez przedsiębiorcę określonych w ustawie terminów płatności przyznane mu zezwolenia wygasają z mocy prawa z upływem 30 dni od dnia upływu terminu dopełnienia obowiązku dokonania opłaty, chyba że przedsiębiorca uiści wcześniej zaległą ratę opłaty powiększoną o kwotę równą 30% opłaty rocznej (art. 18 ust. 12 pkt 5b oraz art. 18 ust. 12b u.w.t.).
Skarżący zobowiązany był w terminie do 30 września 2024 r. uiścić III ratę opłaty rocznej za korzystanie z przedmiotowych zezwoleń w 2024 r., jednak w wymaganym ustawowo terminie, z obowiązku tego się nie wywiązał (nie dokonał wpłaty III raty opłaty na 2024 rok), co zgodnie z treścią art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy powoduje wygaśnięcie zezwoleń. Zdaniem organu wpłata została dokonana dopiero w dniu 7 października 2024 r., a więc już po upływie ustawowego terminu. Co prawda w dniu 30 września 2024 r. na rachunek tut. Urzędu wpłynęła wpłata w kwocie 3.865,00 zł tytułem "Opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Koncesja A. K., sklep Ż. ul. C. [...] NIP [...]", jednak nie została ona dokonana nie przez samego skarżącego lecz przez M. W. Natomiast zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zapłata podatku dokonana przez inny podmiot w imieniu podatnika nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego tego podatnika. Wyjątki od powyższej zasady wskazano w art. 62b Ordynacji podatkowej, który zawiera zamknięty katalog przypadków dopuszczających zapłatę podatku przez inny podmiot niż podatnik.
Organ I instancji wskazał też, że skarżący nie skorzystał z możliwości dokonania opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłat określonej w art. 111 ust. 2 (w tym przypadku do dnia 30 października 2024 r.) pomimo, że 7 października 2024 r. został powiadomiony o konsekwencjach niedotrzymania terminu wniesienia opłaty III raty na 2024 rok oraz o ewentualnych możliwościach prawnych wynikających z ustawy.
Dokonana w dniu 30 września 2024 r. wpłata przelewem kwoty w wysokości 3.865,00 zł przez M. W. zdaniem organu nie może zostać uznana, zgodnie z ww. przepisami Ordynacji Podatkowej ponieważ zapłata podatku przewyższającego kwotę 1.000 zł dokonana przez inny podmiot z jego rachunku bankowego jest nieskuteczna i w jej wyniku nie dochodzi do wygaśnięcia zobowiązań podatkowych. Organ uznał, że skarżący nie dokonał w terminie opłaty III raty opłaty rocznej na 2024 rok, ani nie uiścił opłaty dodatkowej za korzystanie z posiadanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w ustawowym terminie do 30 października 2024 r., w konsekwencji zezwolenie to wygasło z dniem 31 października 2024 r.
W odwołaniach od powyższych decyzji skarżący wniósł o ich uchylenie, zarzucając im:
- naruszenie art. 7, art. 77, art, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stojący w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w przepisach k.p.a., brak uzasadnienia stanowiska organu, na jakiej podstawie ustalił, że przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku uiszczenia opłaty, skoro opłata została uiszczona;
- art. 60 § 1 pkt Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe uznanie, że przepis ten może mieć zastosowanie do opłat wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości,
- art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej;
- naruszenie art. 10, art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców;
- art. 18 ust. 12b ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez zastosowanie _ przepisu pomimo, że opłata III raty za korzystanie z zezwoleń w roku 2023 r. została skutecznie wniesiona przez osobę trzecią w imieniu skarżącego;
W uzasadnieniu odwołań skarżący wskazał, że w niniejszych sprawach opłata nie została uiszczona przez "osobę trzecią" ale przez "wyręczyciela" ("posłańca", "przekaziciela"), któremu przekazał przy świadkach środki pieniężne w wysokości 3.865,00 zł (tj. w wysokości opłaty) aby zapłacił w jego imieniu należną opłatę, co ten uczynił wykonując stosowną dyspozycję przelewu w dniu 30.09.2024 r. opisaną w sposób nie budzący wątpliwości jakiej opłaty dotyczy (potwierdzenie przelewu w aktach sprawy). Spowodowane to było awarią komputera skarżącego oraz wyczerpaniem limitu dziennego transakcji (10 tys. zł) wykonywanych za pomocą urządzenia mobilnego. Zdaniem skarżącego wpłata dokonana przez wyręczyciela tylko pozornie przypomina uregulowanie zobowiązania przez osobę trzecią. Skorzystanie z technicznej możliwości uregulowania podatku stanowi skuteczną formę realizacji obowiązku zapłaty należności publicznoprawnej nawet jeśli wpłacana kwota przekracza 1.000 zł. W ten sposób podatnicy, korzystając z możliwości wyręczenia się innym podmiotem, mogą zapewnić terminowe regulowanie obciążeń podatkowych.
Zachowanie płatnika polegające na wyręczaniu się przy zapłacie podatku przez inną osobę jest jedynie działaniem faktycznym i żadna norma prawa podatkowego tego nie zabrania. W obecnym stanie prawnym unormowania wynikające z art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej: Ordynacja) dotyczą wyłącznie terminu dokonania i formy zapłaty podatku, a tym samym nie wymagają dla wygaśnięcia zobowiązania płatnika, o którym stanowi art. 59 § 2 pkt 1 tej ustawy, bezpośredniej wpłaty z rachunku bankowego prowadzonego dla płatnika.
Skarżący wskazał na art. 71 ust. pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym należność pieniężna, odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne mogą być zapłacone organowi egzekucyjnemu przez inny podmiot, jeżeli łączna wysokość tych należności nie przekracza 5.000 zł. W trybie egzekucji administracyjnej dochodzone są co do zasady należności publicznoprawne, w tym podatki i brak jest uzasadnienia co do różnicowania wysokości kwoty możliwej do zapłaty, w zależności od tego czy zostanie zapłacona przez inny podmiot na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie skarżącego ewentualne cofnięcie zezwolenia stanowi w jego przypadku naruszenie zasady proporcjonalności wyprowadzanej z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, a także naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP - zasady równości wobec prawa poprzez zastosowanie niezwykle dotkliwej sankcji, polegającej na cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu w stosunku do drobnego, formalnego uchybienia, w sytuacji gdy szereg innych naruszeń przepisów prawa posiada stopniowalne sankcje w zależności od stwierdzonego naruszenia. Taka negatywna decyzja może także stanowić obrazę art. 7 k.p.a., poprzez pominięcie przy rozstrzygnięciu sprawy interesu społecznego (utrata pracy przez 4 pracowników) i słusznego interesu strony na skutek nieistotnego uchybienia.
Ponadto Urząd nigdzie wcześnie nie pouczył skarżącego, że akceptuje przelew opłaty dokonany wyłącznie z konta przedsiębiorcy. Co więcej, na stronach UMK jest informacja o sposobie wpłat należności z tytułu opłat związanych z obrotem napojami alkoholowymi, które można wpłacać w kasach Urzędu Miasta lub na podane konto. Skarżący podkreślił, iż w trakcie wpłat gotówkowych nie jest prowadzona żadna weryfikacja osób wpłacających, więc z dużą dozą prawdopodobieństwa wielokrotnie dochodzi do wpłat środków finansowych/opłat przez osoby trzecie. Wydział Podatków i Opłat UMK w sposób równie pryncypialny nie podchodzi innych opłat: m.in. podatków od nieruchomości i rent planistycznych.
Decyzjami z dnia 31 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że niniejszych sprawach stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dniu 30.09.2024 r. na rachunek Urzędu wpłynęła wpłata w kwocie 3.865 zł tytułem "Opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Koncesja A. K., sklep Ż. ul. C. [...] NIP [...]", która została ona dokonana nie przez skarżącego, a przez M. W. Natomiast z rachunku bankowego skarżącego opłata w ww. wysokości została uiszczona po upływie terminu jej płatności. W ocenie Kolegium organ I instancji ustalił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wbrew zarzutowi odwołania, nieuzasadnione byłoby badanie przez organ skąd pochodzą środki wpłacone z konta osoby trzeciej. Na poparcie tej tezy Kolegium powołało wyrok NSA z dnia 21.12.2021 r., II FSK 902/19, w myśl którego sam fakt dokonania takiej wpłaty przez inny podmiot, z jego rachunku bankowego, w kwocie powyżej 1.000 zł (art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) eliminuje możliwość uznania, że wpłaty podatku dokonała Spółka jako podatnik.
Zdaniem Kolegium nie ma również znaczenia, że skarżący nie uiścił opłaty ze swojego konta z powodu awarii komputera i wyczerpania limitu dziennego transakcji (10 tys. zł) wykonywanych za pomocą urządzenia mobilnego, ponieważ skoro skarżący mógł przekazać innej osobie środki pieniężne, to mógł również wpłacić je na swój rachunek i dokonać przelewu na konto UMK z urządzenia stacjonarnego innej osoby lub własnego urządzenia mobilnego. Nie ekskulpuje skarżącego również fakt, że UMK nie informuje że tylko i wyłącznie przelew z własnego konta przedsiębiorcy zostaje akceptowany przez tutejszy Urząd, ponieważ przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą nie może powoływać się na nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Nie ma również znaczenia powołanie się przez skarżącego na odmienne działania UMK w przypadku wpłat z innych tytułów, ponieważ nawet gdyby okazało się, że działania pracowników UMK w innych sprawach są nieprawidłowe to nie może oznaczać przyzwolenia na powielenie tych nieprawidłowości. W orzecznictwie podkreśla się, że sankcja w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ma charakter obiektywny, niezależny od winy strony (wyrok NSA z 6.02.2024 r., II GSK 1454/23). Co więcej, niedokonanie opłaty w terminie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z mocy prawa (ex lege), a wydana przez właściwy organ decyzja stwierdzająca to wygaśnięcie nie kształtuje nowego stanu rzeczy lecz potwierdza jedynie stan istniejący z mocy prawa i ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Organ wydając ww. decyzję nie ma zatem możliwości uwzględnienia ani winy strony w popełnieniu naruszenia, ani też oceny, czy skutki sankcji administracyjnej nie będą dla strony zbyt dotkliwe. Nadto organy orzekające w przedmiotowych sprawach, wobec jednoznaczności sankcji przewidzianej w ustawie, nie mają możliwości jej kwestionowania i uznania, że sankcja ta powinna być łagodniejsza (czy też stopniowalna – wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r. II GSK 1454/23 oraz wyrok TK z dnia 18 kwietnia 2000 r. K 23/99,).
Zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa m.in. w przypadku niedokonania opłaty w wysokości określonej art. 11[pic] ust. 5 w terminach, o których mowa w ust. 7 tego artykułu. Zatem wygaśniecie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych następuje z mocy prawa - w razie zaistnienia przypadków przewidzianych w powołanym przepisie. Decyzja wydawana w tym przedmiocie jest decyzją deklaratoryjną. Wysokość opłaty za korzystanie z zezwolenia art. art. 11[pic] ust. 5 jest jednoznaczna, jej obliczenie przez organ ma charakter czynności materialno - technicznej. Stwierdzenie, że należna opłata nie została uiszczona w terminie skutkuje ex lege wygaśnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a wydana przez właściwy organ decyzja ma charakter deklaratoryjny.
W ocenie Kolegium, nie przekonuje także fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji należność pieniężna, odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne mogą być zapłacone organowi egzekucyjnemu przez inny podmiot. Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia art. 10, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.). Nadto w art. 5 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, zidentyfikowane zostały dochody publiczne, do których zaliczono m.in. opłaty i inne świadczenia pieniężne których obowiązek ponoszenia na rzecz m.in. jednostek samorządu terytorialnego wynika z odrębnych ustaw.
Przepis art. 60 ustawy z 28 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, dalej: u.f.p.) określa - niewyczerpująco - jakiego rodzaju dochody m.in. budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowią środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, zaś art. 67 ust. 1 nakazuje do spraw wymienionych w art. 60 u.f.p. stosować przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej".
Z powyższych względów do opłaty, o której mowa w art. 111 u.w.t. zastosowanie znajdzie art. 59 § ust. 1 pkt 1 oraz art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji. Zakres dopuszczalnych prawnie wyjątków od powyższej zasady określony został w obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. art. 62b Ordynacji podatkowej. Przepis ten w § 1 stanowi, że zapłata podatku może nastąpić także przez: 1. małżonka podatnika, jego wstępnych, pasierba, rodzeństwo ojczyma i macochę; 2. aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym; 3. inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł. Zatem tylko w ww. przypadkach możliwa jest zapłata podatku obciążającego danego podatnika przez inny podmiot, aniżeli sam podatnik".
W konsekwencji: "zapłata dokonana z przez inny podmiot, z jego rachunku bankowego, z przekroczeniem limitu określonego w art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w oczywisty sposób nie mogła prowadzić do wygaszenia na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązania podatkowego".
Kolegium wskazało także, że "art. 62b § 1 pkt 3 O.p. dopuszcza wskazaną wcześniej w uchwale siedmiu sędziów NSA z 26 maja 2008 r., I FPS 8/07, możliwość dokonania zapłaty podatku przez tzw. "wyręczyciela", jeżeli wpłacane środki pochodzą ze środków podatnika. Z drugiej jednak strony, w przepisie tym ustawodawca wyraźnie ograniczył możliwość zapłaty (wpłaty) podatku przez "inny podmiot" tylko do kwoty 1.000 zł. Ustawodawca, dopuszczając zapłatę podatku przez inny podmiot z ograniczeniem do kwoty 1.000 zł wprowadził w tym przypadku domniemanie, że środki te pochodzą ze środków podatnika. Jeżeli "inny podmiot" dokona zapłaty podatku przewyższającego kwotę 1.000 zł, będzie to działanie nieskuteczne i to niezależnie od tego, czy wpłata została dokonana ze środków własnych środków, czy środków podatnika (podobnie NSA w wyroku z 21 grudnia 2021 r., II FSK 902/19)".(wyrok NSA z 17.08.2023 r., III FSK 106/23; wyrok NSA z 17.08.2023 r., III FSK 396/23; wyrok NSA z 15.09.2022 r., III FSK 770/21).
W konsekwencji organy nie kwestionują możliwości uiszczenia przedmiotowej opłaty przez "wyręczyciela" jednak sytuacje, w których jest to możliwe określone są wyraźnie w art. 62b § 1 Ordynacji (zwłaszcza chodzi tu o sytuację określoną w pkt 3, tj. gdy kwota podatku nie przekracza 1.000 zł). Przepis art. 62b § 2 Ordynacji wyraźnie stanowi, że w przypadkach o których mowa w § 1 pkt 1 i 3, jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika. Tymczasem przedmiotowa wpłata nie dotyczy jednej z wymienionych w tym przepisie sytuacji już choćby z tego tylko powodu, że przekracza ona kwotę 1.000 zł.
Nadto skarżący w dniu 07.10.2024 r. został poinformowany o konsekwencjach niedotrzymania terminu wniesienia opłaty III raty za korzystanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz oświadczył, że został poinformowany, że termin płatności zaległej raty oraz opłaty dodatkowej upływa z dniem 30.10.2024 r. Z akt sprawy wynika, że o ile zaległą ratę opłaty skarżący zapłacił dnia 7.10.2024 r., to opłatę dodatkową (3.478,49 zł) uiścił dopiero przelewem z dnia 31.10.2024 r. doprowadzając tym samym do wygaśnięcia zezwoleń.
W związku z powyższym, organ I instancji słusznie przyjął, że skarżący nie uiścił terminie opłaty za korzystanie z przedmiotowego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i stwierdził jego wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie zezwolenia ma charakter deklaratoryjny, nie kształtuje nowego stanu rzeczy lecz potwierdza jedynie stan istniejący z mocy prawa.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stojący w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w przepisach k.p.a., brak uzasadnienia stanowiska organu, na jakiej podstawie ustalił, że przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku uiszczenia opłaty, skoro opłata została uiszczona;
2. art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji, poprzez wadliwe uznanie, że przepis ten może mieć zastosowanie do opłat wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości,
3. art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej;
4. naruszenie art. 10, art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców;
5. art. 18 ust. 12b ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez zastosowanie przepisu pomimo, że opłata III raty za korzystanie z zezwoleń w roku 2023 r. została skutecznie wniesiona przez osobę trzecią w imieniu skarżącej.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył zarzuty podnoszone uprzednio w odwołaniu. Podkreślił, że jego zdaniem należna opłata została przez niego uiszczona w terminie – za pośrednictwem osoby trzeciej, której przekazał całą kwotę na zapłatę należnej opłaty.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach i wniosło o odwołanie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu były decyzje SKO w Krakowie utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta Krakowa stwierdzające wygaśnięcie z dniem 31 października 2024 r. decyzji - zezwoleń z dnia 11 stycznia 2022 r. Nr [...], wydanych dla skarżącego na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A, B oraz C, tj. o zawartości alkoholu do 4,5%, od 4,5% do 18% oraz powyżej 18%.
Stan faktyczny w przedmiotowych sprawach był niesporny: skarżący prowadzi sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo-przemysłowym Ż. w K., na podstawie stosownych zezwoleń kat. ABC ważnych w okresie od dnia 13 stycznia 2022 r. do 12 stycznia 2027 r.
Natomiast istota sporu dotyczyła prawidłowości uiszczenia III raty opłaty rocznej za korzystanie z tych zezwoleń w 2024 r., z uwagi na fakt, że opłata ta została co prawda dokonana w terminie, jednak nie przez skarżącego, ale przez osobę trzecią.
Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. (Dz.U. z 2023 poz. 2151) o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Zgodnie z art. 11¹ ust. 1 tej ustawy w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18. Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się na rachunek gminy, przed wydaniem zezwolenia, w wysokości: 1) 525 zł na sprzedaż napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa; 2) 525 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) 2100 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu (ust. 2). Opłata, o której mowa w ust. 2, dotyczy przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą w tym zakresie (ust. 3). Przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim (ust. 4). Opłatę, o której mowa w ust. 1, przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła: 1) 37.500 zł dla napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa - wnosi w wysokości 1,4% ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim; 2) 37.500 zł dla napojów alkoholowych o zawartości od 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) - wnosi w wysokości 1,4% ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim; 3) 77.000 zł dla napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu - wnosi w wysokości 2,7% ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim (ust. 5). Przedsiębiorcy, których roczna wartość sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych nie przekroczyła wartości, o których mowa w ust. 5, wnoszą opłatę w wysokości określonej w ust. 2 (ust. 6). Opłata, o której mowa w ust. 1, wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego lub jednorazowo w terminie do 31 stycznia danego roku kalendarzowego (ust. 7).
W myśl art. 18 ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zezwolenie na sprzedaż alkoholu wygasa w przypadku: 1) likwidacji punktu sprzedaży; 2) upływu terminu ważności zezwolenia; 3) zmiany rodzaju działalności punktu sprzedaży; 4) zmiany składu osobowego wspólników spółki cywilnej; 5) niedopełnienia w terminach obowiązku: a) złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4, lub b) dokonania opłaty w wysokości określonej w art. 11¹ ust. 2 i 5. Zgodnie z art. 18 ust. 12b ustawy o wychowaniu w trzeźwości w przypadku, o którym mowa w ust. 12 pkt 5 lit. b, zezwolenie wygasa z upływem 30 dni od dnia upływu terminu dopełnienia obowiązku dokonania opłaty w wysokości określonej w art. 11¹ ust. 2 i 5, jeżeli przedsiębiorca w terminie 30 dni od dnia upływu terminu do dokonania czynności określonej w ust. 12 pkt 5 lit. b nie wniesie raty opłaty określonej w art. 11¹ ust. 2 albo 5, powiększonej o 30% tej opłaty.
Nie ulega wątpliwości, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu ma niewątpliwie charakter publicznoprawny. W uchwale z dnia 31 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, przewidziana w art. 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jest opłatą o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.) (por. uchwała NSA FPK 11/02).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. 2024 r., poz. 1572) dochodami jednostek samorządu terytorialnego są m. in. dochody własne. Źródłami dochodów gminy są natomiast m. in. wpływy z innych niż wymienione w przepisie opłat stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów. Opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu stanowi zatem dochód własny gminy, który jest przeznaczony na prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu, które należą do zadań własnych gmin.
Zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Definicję niepodatkowych należności budżetowych zawiera również art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym są to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu jest niepodatkową należnością budżetową pobieraną przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie odrębnych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W rezultacie, do opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a także odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji. za termin dokonania zapłaty podatku uważa się: w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika, rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu, a w przypadku zapłaty za pomocą instrumentu płatniczego innego niż polecenie przelewu, zwanego dalej "innym instrumentem płatniczym" - dzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji płatniczej, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 30, 731 i 1222).
W myśl art. 62b § 1 Ordynacji zapłata podatku może nastąpić także przez: 1) małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę; 2) aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym; 3) inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł.
Przenosząc powyższej powołane przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości zastosowanie Ordynacji podatkowej w odniesieniu do opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W konsekwencji Sąd w całości podzielił stanowisko organów, że uiszczenie opłaty przez osobę trzecią w przedmiotowej sprawie nie stanowiło skutecznego wykonania zobowiązania przez skarżącego i uznał podnoszone przez niego w skardze zarzuty za niezasadne.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uiścił opłaty w terminie, o którym mowa w art. 11¹ ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Co prawda w dniu 30.09.2024 r. na rachunek Urzędu wpłynęła wpłata w kwocie 3.865 zł tytułem "Opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Koncesja A. K., sklep Ż. ul. C. [...] NIP [...]", jednak została ona dokonana nie przez skarżącego, a przez osobę trzecią i dlatego prawidłowo organy uznały, że uiszczenie opłaty przez osobę trzecią nie stanowiło skutecznego wykonania zobowiązania skarżącego. Natomiast z rachunku bankowego skarżącego zarówno opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu, jak i opłata dodatkowa zostały uiszczone po upływie terminu jej płatności.
Okoliczności na które powołał się skarżący w skardze, m.in. skuteczność uiszczenia przedmiotowej opłaty przez osobę trzecią, odmienność regulacji w postępowaniu egzekucyjnym bądź brak pouczenia przez Urząd na stronach internetowych o koniczności dokonania opłaty osobiści nie mogły odnieść skutku i spowodować zmiany rozstrzygnięcia w sprawie wobec jednoznacznego brzmienia ww. przepisów, w tym przepisów Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy dotyczących wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniach decyzji organy obydwu instancji prawidłowo dokonały analizy i oceny okoliczności ustalonych w toku postępowania oraz wskazanych przez skarżącego. Prawidłowo również wskazały przepisy prawa stanowiące podstawę prawną swoich decyzji.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.