III SA/Kr 717/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-02-28
NSApodatkoweWysokawsa
cłoVATpożarzniszczenie towarusiła wyższadług celnypostępowanie dowodowezasada prawdy obiektywnejKodeks celnyOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych dotyczące długu celnego i VAT, uznając, że organy nie zebrały wystarczających dowodów na brak zniszczenia towaru w pożarze i naruszyły procedury dowodowe.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki o stwierdzenie, że dług celny nie powstał z powodu zniszczenia towaru (odzieży używanej w kontenerach) w pożarze. Organy celne uznały, że towar został usunięty spod dozoru celnego i nałożyły należności celne oraz VAT. Spółka twierdziła, że kontenery spłonęły w wyniku pożaru. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na błędy proceduralne, niewłaściwą ocenę dowodów i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym na nieprawidłowe wykorzystanie materiałów z postępowania karnego oraz wadliwe formy dowodowe.

Spółka "V." Sp. z o.o. zgłosiła Urzędowi Celnemu w Krakowie zniszczenie w pożarze dwóch kontenerów z odzieżą używaną, które wprowadziła na polski obszar celny. Wnioskowała o stwierdzenie, że dług celny nie powstał z powodu całkowitego zniszczenia towaru w wyniku wypadku losowego lub siły wyższej, zgodnie z art. 214 Kodeksu celnego. Organy celne uznały jednak, że towar został usunięty spod dozoru celnego i nałożyły należności celne oraz VAT. Spółka odwołała się, zarzucając organom naruszenie zasad postępowania dowodowego i dowolną ocenę materiału. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej długu celnego, ale uchylił ją w części dotyczącej VAT, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, uznając, że organy celne naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, nie zebrały wszechstronnie materiału dowodowego, dokonały dowolnej oceny dowodów i naruszyły zasady postępowania dowodowego, w tym poprzez niewłaściwe wykorzystanie materiałów z postępowania karnego oraz posługiwanie się wadliwymi formami dowodowymi (kserokopie dokumentów). Sąd podkreślił, że organy celne nie posiadają wiadomości specjalnych z zakresu pożarnictwa, aby samodzielnie oceniać rozprzestrzenianie się ognia, a przedstawione przez spółkę dowody, choć niejednoznaczne, powinny zostać ocenione z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, zwłaszcza w kontekście skali pożaru i poniesionych przez spółkę strat.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne dokonały dowolnej oceny dowodów i nie zebrały wszechstronnie materiału dowodowego, a także naruszyły zasady postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie wykazały należytej staranności w ocenie dowodów dotyczących zniszczenia towaru w pożarze. Pomimo braku jednoznacznych dowodów, organy nie uwzględniły zasad logiki i doświadczenia życiowego, a także nieprawidłowo wykorzystały materiały z postępowania karnego oraz posłużyły się wadliwymi formami dowodowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

k.c. art. 214 § 1

Kodeks celny

Przepis ten stanowi podstawę wniosków skarżącej o stwierdzenie, że dług celny nie powstał z powodu całkowitego zniszczenia lub ostatecznej utraty towaru ze względu na jego charakter, wypadek losowy lub działanie siły wyższej albo zniszczenia towaru za zgodą organu celnego. Konstrukcja przepisu wskazuje, że to na skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia tych okoliczności.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej – naczelna zasada postępowania celnego.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 211 § 1

Kodeks celny

Dług celny powstał w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego.

k.c. art. 211 § 2

Kodeks celny

Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego.

k.c. art. 211 § 3

Kodeks celny

Określa dłużników celnych.

k.c. art. 222 § 1

Kodeks celny

Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest obliczana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.

u.p.t.u. art. 11c § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji.

o.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów celnych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 165 § 3

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania w sprawach celnych.

o.p. art. 166

Ordynacja podatkowa

Połączenie spraw podatkowych.

o.p. art. 266

Ordynacja podatkowa

Połączenie spraw celnych.

o.p. art. 145 § 2

Ordynacja podatkowa

Doręczanie pism pełnomocnikowi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

o.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Rodzaje środków dowodowych.

o.p. art. 181 § 1

Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym, w tym materiały z postępowania karnego.

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapoznania strony z dowodami.

k.p.k. art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego

Cele postępowania karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie zebrały wystarczających dowodów na brak zniszczenia towaru w pożarze. Organy celne dokonały dowolnej oceny dowodów. Organy celne naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Organy celne nie posiadały wiadomości specjalnych z zakresu pożarnictwa do oceny rozprzestrzeniania się ognia. Organy celne nieprawidłowo połączyły postępowanie celne i podatkowe. Organy celne naruszyły zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Organy celne posłużyły się wadliwymi formami dowodowymi (kserokopie). Organy celne niewłaściwie wykorzystały materiały z postępowania karnego.

Odrzucone argumenty

Organy celne utrzymywały, że skarżąca nie udowodniła całkowitego zniszczenia towaru. Organy celne twierdziły, że z analizy pożaru nie wynika jednoznacznie spalenie kontenerów. Organy celne wskazywały na brak śladów po spalonych kontenerach.

Godne uwagi sformułowania

organy celne nie są uprawnione do przedstawiania swoich opinii na temat zasięgu i rozmiarów pożaru, jako uzasadnienia wydawanej w postępowaniu celnym decyzji pożar obejmował całość kompleksów produkcyjnych, także jego ściany i pokrycia dachowe logiczne jest, że spaleniu uległy przedmioty i kontenery z odzieżą używaną znajdujące się przy ścianie palącego się gwałtownie budynku nie można oczekiwać, iż na miejscu tak gwałtownego pożaru będzie możliwe zidentyfikowanie poszczególnych przedmiotów, które uległy w nim zniszczeniu nieracjonalne byłoby postępowanie zmierzające do usunięcia, w czasie pożaru, spod dozoru celnego dwóch kontenerów, w celu zaoszczędzenia na należnościach celnych i podatkowych kilkunastu tysięcy złotych

Skład orzekający

Grażyna Danielec

przewodniczący

Krystyna Kutzner

członek

Tadeusz Wołek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia procedury dowodowej przez organy celne, ocena dowodów w sprawach o zniszczenie towaru w wyniku zdarzeń losowych, prawidłowość połączenia postępowań celnych i podatkowych, zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zniszczenia towaru w wyniku pożaru i interpretacji przepisów Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej w kontekście dowodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna ocena dowodów mogłaby być inna. Dotyczy sytuacji losowej (pożar) i jej konsekwencji prawnych.

Pożar zniszczył towar, ale organy celne nie uwierzyły w jego spalenie – sąd stanął po stronie firmy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 717/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec /przewodniczący/
Krystyna Kutzner
Tadeusz Wołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Grażyna Danielec Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek ( spr.) Protokolant: Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi "V." Sp. z o. o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 19 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1100,00 zł (tysiąc sto złotych).
Uzasadnienie
W dniu [...].10.2002 r. do Urzędu Celnego w K. wpłynęło pismo prokurenta Firmy "V." Sp. z o.o. informujące, iż w wyniku pożaru w nocy z [...] na [...].10.2002 r. w zakładzie Spółki w G., całkowitemu spaleniu uległy dwa kontenery wraz z towarem, które skarżąca wprowadziła na polski obszar celny, w postaci odzieży używanej wg dokumentów tranzytowych nr [...] i [...] z dnia [...].10.2002r. Towar powinien być przedstawiony w Urzędzie Celnym przeznaczenia do dnia 18.10.2002r.
Skarżąca wystąpiła do Urzędu Celnego w K. z wnioskami o stwierdzenie, że w sprawie dług celny nie powstał w związku z całkowitym zniszczeniem lub ostateczną utratą towaru ze względu na jego charakter, wypadek losowy lub działanie siły wyższej albo w związku ze zniszczeniem towaru za zgodą organu celnego z powołaniem się na art. 214 Kodeksu celnego. Do wniosku dołączono m.in. protokół ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej sporządzony przez Komendę Miejską Policji w K.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...].04.2004r. stwierdził usunięcie spod dozoru celnego towaru, określając kwotę długu celnego wraz z odsetkami i kwotę podatku od towarów i usług wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, że w toku postępowania skarżąca przedłożyła:
- kserokopię informacji do firmy PTH A. A. i H. M. wskazującą, iż w trakcie pożaru spłonęła naczepa o nr rej. [...] należąca do tego przewoźnika,
- kserokopię pisma do Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] W. S.A. zawierającego informację o spaleniu kontenerów oraz uszkodzeniu w wyniku pożaru naczepy o nr rej. [...],
- informację podpisaną przez D. J., z której wynika, że spaleniu uległa sortownia oraz hale magazynowe, całkowitemu lub częściowemu spaleniu uległy zaparkowane w bezpośrednim sąsiedztwie sortowni kontenery i naczepy; całkowitemu spaleniu uległo 6 kontenerów, z czego 4 były już po odprawie celnej oraz dwa z towarem, który nie został jeszcze zgłoszony do odprawy celnej, spaleniu uległa też naczepa należąca do przewoźnika, nr rej. [...] oraz częściowemu spaleniu naczepa [...] należąca do firmy "V.",
- analizę przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni "V.", sporządzoną na wniosek Prokuratury Rejonowej w K. (sygn. akt [...]), przygotowanej przez Szkołę Główną Służby Pożarniczej w Warszawie.
Organ celny wskazał, że z wyjaśnień Zastępcy Komendanta ds. Naukowo -Dydaktycznych Szkoły Głównej Służby Pożarniczej zawartych w piśmie z dnia [...].04.2003r. zawierającym odpowiedź na zapytanie organu wynika, iż kontenery znajdujące się w miejscu uznanym przez organ celny mogły zostać objęte pożarem dopiero na końcowym etapie jego rozwoju, zatem na miejscu zdarzenia powinny pozostać ślady pozwalające na jednoznaczne stwierdzenie, że w czasie pożaru znajdowały się tam jakiekolwiek kontenery. Jednoczenie w piśmie stwierdzono, iż nie jest możliwe, aby zarówno kontenery jak również duże ilości odzieży znajdujące się poza halą uległy spaleniu nie pozostawiając żadnych śladów.
W wyniku analizy przedstawionych materiałów organ celny stwierdził, iż w większości nie mają one żadnego związku ze sprawą. Bezpośredni związek miała jedynie kserokopia pisma D. J. - pracownika firmy "V.", które stanowiło jedynie oświadczenie nie poparte żadnymi dowodami. Ze względu na brak dowodów potwierdzających fakt całkowitego zniszczenia towarów organ celny wystąpił do Prokuratury Rejonowej w K. i Sądu Rejonowego w K. celem uzyskania informacji czy w aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające fakt całkowitego zniszczenia w wyniku pożaru towaru w postaci kontenerów nr [...] i [...] wraz ze znajdującą się w nich odzieżą używaną. W wyniku przeglądu akt sprawy przez funkcjonariuszy celnych ustalono, że w protokołach przesłuchań świadków m.in. właściciela firmy oraz zastępcy dyrektora ds. produkcji, brakuje informacji potwierdzających fakt spalenia towaru, nie znaleziono informacji mogących stanowić dowód potwierdzający twierdzenia skarżącej. Ponadto z postanowienia o umorzeniu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w K. wynika, iż spaleniu uległy: hale magazynowe na szkodę firmy "E." Sp. z o.o., maszyny, odzież i urządzenia wyposażenia wnętrz na szkodę firmy ,,V." Sp. z o.o. znajdujące się we wnętrzu hal, kontenery i plandeka na szkodę firmy "A." Sp. z o.o. , naczepa samochodowa na szkodę R. Ż.
Organ celny wskazał, że stosownie do art. 35 § 1 ustawy Kodeks celny towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają od chwili ich wprowadzenia dozorowi celnemu do czasu zmiany statusu celnego, w przypadku towarów niekrajowych, na towary krajowe. Przedmiotowy towar od dnia 4.10.2002r. podlegał dozorowi celnemu. Dług celny powstał stosownie do art. 211 § 1 ustawy Kodeks celny w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego. Zgodnie z art. 211 § 2 i § 3 ustawy Kodeks celny dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego, zaś dłużnikami są: osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego, osoby, które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru, osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających, z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej którą towar został objęty. Dług celny powstał w dniu 19.10.2002r. tj. pierwszego dnia po upływie terminu, w którym towar winien być przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia tj. Urzędzie Celnym w K.
W sprawie dług celny powstał w dniu 19.10.2002 r., zatem z tego dnia przyjęte zostały elementy kalkulacyjne. Stosownie do art. 222 § 1 ustawy Kodeks celny kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest obliczana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 11c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego Datą powstania długu celnego w przedmiotowej sprawie jest 19.10.2002r., zatem również tego dnia powstał obowiązek podatkowy. Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.
Kwotę długu celnego określono na podstawie taryfy celnej. Ponadto organ celny wskazał, że zgodnie z art. 242 § 3 ustawy Kodeks celny w wypadkach powstania długu celnego w trybie art. 211 ustawy Kodeks celny /usunięcie spod dozoru celnego/ pobiera się odsetki liczone od dnia powstania długu celnego w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi celnemu pierwszej instancji. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 122, art. 123, art. 124, art. 187 §1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego materiału, brak wyjaśnienia wszystkich przesłanek, którymi organ celny kierował się wydając zaskarżoną decyzję.
W szczególności podniosła zarzut niepodjęcia przez organ celny określonych czynności dowodowych, które mogłyby potwierdzić, bądź wykluczyć twierdzenia skarżącej w przedmiocie zniszczenia w czasie pożaru spornych kontenerów oraz brak uzasadnienia nie uznania określonych dowodów. Wskazała na sprzeczność pomiędzy "Analizą" a opinią zawartą w piśmie Komendanta ds. Naukowo -Dydaktycznych SGSP z dnia [...].04.2003r. Zdaniem skarżącej, istnieje sprzeczność wypowiedzi zawartej w "Analizie" oraz w piśmie z dnia [...].04.2003r. skoro w "Analizie" stwierdzono, iż hale produkcyjno - magazynowe o wskazanych numerach (tj.1, 2, 3, 4 i 5) zostały całkowicie zniszczone na skutek pożaru, to niewątpliwym jest, że wszelkie towary znajdujące się w promieniu kilkunastu metrów od tych hal również uległy spaleniu, w tym także przedmiotowe kontenery.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia 19.06.2004r.
1. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. w części dotyczącej stwierdzenia, że nastąpiło usunięcie spod dozoru celnego towaru objętego zgłoszeniami celnymi, powstania w dniu 19.10.2002r. długu celnego w stosunku do przedmiotowego towaru, określenia kwoty długu celnego, określenia kwoty odsetek za zwłokę od kwoty powstałego długu celnego,
2. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oraz kwoty odsetek, przekazując w tej części sprawę organowi pierwszej instancji w celu prawidłowego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podatkowego oraz wydania odrębnej decyzji w kwestii podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że porównując zapisy zawarte w "Analizie" jak i w piśmie SGSP z dnia [...].04.2003r., zdaniem organu trudno przyznać rację skarżącej. "Analiza" koncentruje się głównie na zbadaniu przyczyn pożaru oraz ustaleniu miejsca powstania i sposobu rozprzestrzeniania się pożaru. W "Analizie" podkreślono fakt, że pożar powstał i rozprzestrzeniał się wewnątrz pomieszczeń zakładu a zainicjowany został w kompleksie produkcyjno - magazynowym w południowej części pomieszczenia sortowni. Ustalono, że w chwili przyjazdu pierwszej jednostki ratowniczo -gaśniczej zawaleniu uległy stalowe konstrukcje hal, oznaczonych na planie sytuacyjnym załączonym do "Analizy" numerami 1, 4 i 2, a płomienie były już widoczne na dachu hali nr 5 oraz na części dachu hali nr 8. Zawalenie konstrukcji stalowych mogło spowodować, że pożar zaczął się rozprzestrzeniać na zewnątrz i mógł objąć przedmioty znajdujące się poza spalonymi budynkami. Fakt jednak, że pożar koncentrował się wewnątrz hal zakładu, pozwala na przyjęcie za prawdziwe ustalenie, iż przedmioty (w tym pojazdy) znajdujące się na zewnątrz, objęte zostały pożarem w końcowej jego fazie. Zniszczenia, jakim by uległy, byłyby, więc dużo mniejsze niż zniszczenia hal produkcyjnych, tym bardziej, że po zawaleniu się konstrukcji hal nr 1. 4 i 2 rozpoczęto proces gaszenia Dlatego należy przyznać rację twierdzeniom zawartym w piśmie z dnia [...].04.2003r., iż po spaleniu kontenerów powinny pozostać jakieś ślady. Z wniosku zaś "Analizy", według którego "uwzględniając rozmiar zdarzenia oraz możliwość rozwoju pożaru na cały kompleks obiektów produkcyjno - magazynowych należy stwierdzić, że pożar stanowił zagrożenie dla mienia w wielkich rozmiarach", nie wynika bezsprzecznie, że całkowitemu spaleniu uległy przedmiotowe w sprawie kontenery z odzieżą używaną. Przyjęcie odmiennego twierdzenia stanowiłoby wniosek zbyt pochopny.
Organ odwoławczy wskazał, że nietrafny jest zarzut, że organ celny l instancji "przyjął dowód w postaci pisma SGSP z dnia [...].04.2003r. nie podejmując próby wyjaśnienia powstałych wątpliwości", przez co naruszono zasadę prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów. Organ celny nie dostrzegł, bowiem sprzeczności w ustaleniach poczynionych przez SGSP, nie było, więc potrzeby usuwania jakichkolwiek wątpliwości. Poza tym organ celny pierwszej instancji, w celu zgromadzenia materiału dowodowego, kierował pisma do Prokuratury Rejonowej w K. oraz do Sądu Rejonowego w K., gdzie przekazano sprawę postępowania karnego. W oparciu o akta sprawy karnej, udostępnione funkcjonariuszom celnym, ustalono, między innymi, że świadek – B. J. W. S. - nie wspomniał o kontenerach zakupionych za granicą, wprowadzonych na polski obszar celny, wypełnionych towarem w postaci odzieży używanej, które to kontenery w dniu następnym miały być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu oraz, że brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących przedmiotowych w sprawie kontenerów o numerach [...] i [...]. Pisma, dokumenty oraz wyjaśnienia dostarczone przez skarżącą organowi celnemu pierwszej instancji zostały ocenione przez organ celny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Rację miał także organ celny wskazując, że przedstawione przez skarżącą materiały nie mają bezpośredniego związku z przedmiotowym towarem. W szczególności, zebrane dowody nie pozwalają przyjąć, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 214 §1 Kodeksu celnego, tj., że skarżąca udowodniła, iż niewykonanie obowiązków; wynikających ze stosowanej procedury celnej tranzytu - spowodowane było całkowitym zniszczeniem lub ostateczną utratą towaru ze względu na wypadek losowy lub działanie siły wyższej. Brak związku ze sprawą polega na tym, że w żadnym z dokumentów znajdujących się w materiale sprawy a dostarczonych przez skarżącą na poparcie jej stanowiska, nie ma ani informacji na temat zniszczenia kontenerów o numerach [...] i [...] ani danych odnoszących się do środka transportu o numerze rejestracyjnym: [...] i [...], na których to pojazdach znajdowały się sporne kontenery z używaną odzieżą.
W odwołaniu zarzucono organowi celnemu niewłaściwe przyjęcie, że skarżąca nie dostarczyła dowodów wskazujących na całkowite zniszczenie towaru. Zdaniem organu odwoławczego należy rozgraniczyć brak dostarczenia dowodów od braku dostarczenia dowodów wskazujących na zaistnienie określonych okoliczności faktycznych. Organ odwoławczy stwierdził, że wymienione w odwołaniu dokumenty włączone zostały do materiału sprawy i stanowiły podstawę do wydania decyzji z dnia [...].04.2004r. Niezaprzeczalnym jest, więc fakt dostarczenia przez skarżącą dokumentów organowi celnemu. Jednak, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ celny dokonał oceny nie tylko dostarczonego przez skarżącą, lecz również zgromadzonego samodzielnie materiału dowodowego. Przykładowo organ celny pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do wyjaśnień D. J. o zniszczeniu w wyniku pożaru sześciu kontenerów (brak podania numerów) oraz naczep o numerach rejestracyjnych [...] i [...] a więc innych niż widniejące na dokumentach celnych. W świetle powyższych ustaleń zarzut naruszenia przez organ celny pierwszej instancji art. 122, art. 123, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej jest niezasadny.
W piśmie z dnia [...].12.2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. postawił skarżącej kilka pytań dotyczących zaistniałego zdarzenia, zwracając się o dostarczenie, oprócz odpowiedzi na nie, również dokumentów potwierdzających treść odpowiedzi, Żądanie organu celnego zawarte w piśmie jest precyzyjne i jednoznacznie wskazuje na dążenie organu do wyjaśnienia całego stanu faktycznego. W związku z tym, że przedmiotowy towar w postaci odzieży używanej znajdujący się w dwóch kontenerach o numerach [...] i [...], objęty w Urzędzie Celnym w O. procedurą tranzytu nie został przedstawiony zgodnie z wymogami tej procedury urzędowi celnemu przeznaczenia w K., należało przyjąć, że towar ten został usunięty spod dozoru celnego. W wyniku ustaleń poczynionych przez organ l instancji i wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie można uznać, że towar uległ całkowitemu zniszczeniu, co pozwoliłoby na zastosowanie art. 214 § 1 Kodeksu celnego, w konsekwencji czego skarżąca nie byłaby obciążona należnościami celnymi.
Organ odwoławczy ocenił również zgodność z obowiązującymi przepisami prawa czynności podejmowanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przez organ celny wskazując, że wnioski złożone przez skarżącą o uznanie, że dług celny nie powstał z powodu zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 214 §1 Kodeksu celnego, spowodowały, zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, wszczęcie postępowania w sprawach celnych. Następnie postanowieniem z dnia [...].03.2004r. Naczelnik Urzędu Celnego połączył toczące się przed nim sprawy celne do jednego postępowania w oparciu o art. 266 Kodeksu celnego. Równocześnie w tym samym dniu wydane zostało jedno postanowienie, opatrzone dwoma różnymi numerami kolejnymi, identycznymi z numerami nadanymi sprawom celnym, którym to postanowieniem wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru na polski obszar celny. Następnie organ celny wydał jedną decyzję, którą nie tylko określił kwotę wynikającą z powstałego długu celnego, lecz także określił kwotę podatku od towarów i usług. Wydał, więc jedno rozstrzygnięcie, w którym zakończył dwa odrębne postępowania.
Połączenie sprawy celnej i podatkowej nie było możliwe, gdyż nie przewiduje tego regulacja procedury celnej i podatkowej. Inna jest, bowiem podstawa do połączenia spraw celnych (art. 266 Kodeksu celnego; sprawy dotyczą tej samej osoby i są ze sobą w związku), inna zaś - stosowana przy sprawach podatkowych (art. 166 Ordynacji podatkowej; prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i właściwy jest ten sam organ podatkowy). Dlatego też, organ celny pierwszej instancji, powinien był wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe i w jego wyniku wydać odrębną decyzję dotyczącą tylko kwestii podatkowych. Nie jest zgodne z przepisami proceduralnymi wydawanie jednego rozstrzygnięcia administracyjnego, które kończy dwa różne od siebie i wszczęte w odmienny sposób postępowania, które nie zostały połączone, bo organ, mimo takiej możliwości, tego nie uczynił, bądź też ustawodawca nie przewidział takiego uprawnienia dla organu celnego.
Poza tym w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie podatkowej, postanowienie o połączeniu spraw celnych wszczętych wnioskami skarżącej oraz powiadomienie o przysługującym skarżącej prawie do zapoznania się z aktami sprawy w terminie siedmiu dni zanim wydana zostanie decyzja administracyjna, doręczone zostały skarżącej z pominięciem pełnomocnika. W aktach sprawy brak jest dowodu na to, że pisma doręczone zostały również pełnomocnikowi skarżącej. Z przedłożonego organowi celnemu pełnomocnictwa wynika, iż wskazana osoba może on reprezentować Spółkę nie tylko w sprawach celnych, lecz również podatkowych. Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli Strona go ustanowiła. Brak doręczenia pism organu w toku postępowania ustanowionemu pełnomocnikowi i doręczanie ich tylko Stronie, stanowi naruszenie zasady czynnego udziału Strony w postępowaniu. Organ prowadzący postępowanie nie może pominąć pełnomocnika któremu Strona nie odwołała w sposób skuteczny umocowania, bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady postępowania zawartej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej Stwierdzenie to dotyczy zarówno sprawy podatkowej jak i celnej, w której zastosowanie znajdują przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Z tego względu konieczne zdaniem organu odwoławczego było uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podatku od towarów i usług z tytułu importu, jako wydanej wskutek wadliwie wszczętego i przeprowadzonego postępowania. Organ celny powinien prawidłowo wszcząć i przeprowadzić postępowanie podatkowe, doręczając pisma ustanowionemu pełnomocnikowi.
Organ odwoławczy wskazał na prawidłowe zastosowanie przez organ l instancji stawek celnych.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. "V." Sp. z o.o. złożyła skargę. W skardze zarzucono decyzji naruszenie: art. 121, art. 122, art. 123, art. 124 art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 ustawy - Kodeks celny, art. 211 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 214 § 1 i § 2 ustawy - Kodeks celny.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie ma możliwości przedstawienia dokumentów które w sposób jednoznaczny będą potwierdzać faktyczne zniszczenie przedmiotowego towaru. Ponadto zarzuciła, iż organy celne nie mają wiadomości specjalnych z zakresu pożarnictwa, które uprawniałyby je do formułowania poglądów dotyczących rozprzestrzeniania się pożaru. Skarżąca zarzuciła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją jak również ze sposobem prowadzenia postępowania. Decyzje organów obu instancji budzą wątpliwości zarówno w odniesieniu do strony proceduralnej, jak i merytorycznej Wskazała, że przedstawiła organom celnym szereg dokumentów świadczących o fakcie powstania i rozwoju pożaru, jego zasięgu oraz spowodowanych w nim zniszczeniach. Dokumentami tymi były:
• "Analiza przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni V." z [...].11.2002 r.
• wyjaśnienia osoby odpowiadającej za odprawę przywożonej odzieży – D. J. z dnia [...].12.2002 r., z których wynikał fakt całkowitego spalenia 6 kontenerów z odzieżą używaną zaparkowanych w bezpośrednim sąsiedztwie sortowni. Z kontenerów tych 4 były już po dokonaniu zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu, zaś pozostałe 2 dotyczyły przedmiotowej sprawy. W złożonych wyjaśnieniach D. J. potwierdził jednocześnie całkowite spalenie przyczepy należącej do jednego z przewoźników skarżącej o numerze rejestracyjnym [...] – zaparkowanej w tym samym miejscu, co pozostałe kontenery – jak również częściowe spalenie naczepy skarżącej – nr rejestracyjny [...].
pismo skarżącej z dnia [...].10.2002 r. skierowane do przewoźnika firmy PTH A. informujące o całkowitym zniszczeniu w pożarze naczepy o numerach rejestracyjnych [...], a więc naczepy, która znajdowała się wraz z pozostałymi kontenerami w pobliżu sortowni odzieży używanej,
pismo skarżącej z dnia [...].10.2002 r. skierowane do Towarzystwa Ubezpieczeń [...] W. S.A. wskazujące na całkowite spalenie kontenerów objętych odpowiednimi polisami ubezpieczeniowymi [...] W.,
• pismo z dnia [...].03.2003 r. wskazujące na miejsce usytuowania przedmiotowych kontenerów i potwierdzające ich całkowite zniszczenie w odniesieniu do analizy zaistniałego zdarzenia losowego w postaci pożaru.
Organ odwoławczy, nie przyjął tych dowodów, uznając, że nie potwierdzają one w jednoznaczny sposób faktu całkowitego zniszczenia towarów - kontenerów z odzieżą używaną o numerach [...] oraz [...].
Zdaniem skarżącej w sprawie problemem jest kwestia udowodnienia zniszczenia wyniku pożaru spornych kontenerów z odzieżą używaną. Niewątpliwym jest przy tym, iż w siedzibie skarżącej wybuchł pożar, w wyniku którego spłonęła ona w stopniu niemalże całkowitym. Zupełnemu zniszczeniu uległ kompleks produkcyjny oznaczony na planie sytuacyjnym numerami 1 - 5, co było bezpośrednią przyczyną całkowitego zniszczenia kontenerów z odzieżą, pozostawionych w bezpośredniej bliskości tego kompleksu. Sporne kontenery znajdowały się przy ścianie budynku nr 2 wraz z dwoma pozostałymi kontenerami oznaczonymi numerami [...] oraz [...]. Skarżąca powołując się na zgromadzone w sprawie dokumenty, w szczególności opinie straży pożarnej, wywiodła, iż nastąpiło całkowite zniszczenie rzeczonych kontenerów w wyniku pożaru kompleksu produkcyjnego "V.". Organy celne wskazując na te same dokumenty zakwestionowały stanowisko skarżącej, podnosząc, że nie udowodniła ona faktu całkowitego zniszczenia towarów.
Postępowanie organów celnych jest w ocenie skarżącej, postępowaniem całkowicie dowolnym, nie dającym możliwości obiektywnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ II instancji wskazał, iż skarżąca nie przedłożyła dokumentów, z których jednoznacznie wynikał fakt zniszczenia spornych kontenerów wraz z towarem i uznał za prawidłowe postępowanie organu l instancji, który zażądał złożenia wyjaśnień: czy pożar rozprzestrzeniał się w pobliżu placu samochodów ciężarowych przed magazynem spółki, czy spaleniu uległy samochody bądź kontenery towarowe znajdujące się na placu samochodów ciężarowych przed magazynem spółki, dokumentacji potwierdzającej powyższe. Skarżąca przedłożyła dokumenty, potwierdzające, w jej opinii, fakt zniszczenia przedmiotowych kontenerów. Okoliczność usytuowania kontenerów w bezpośredniej bliskości miejsca o największej intensywności pożaru hal magazynowo-produkcyjnych tj. hal oznaczonych w "Analizie przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni V." numerami 1, 2 i 5 przesądza jednoznacznie konieczność ich całkowitego spłonięcia. Z "Analizy" wynika bezsprzecznie, że hale te spłonęły jako jedne z pierwszych i w momencie przyjazdu straży pożarnej stanowiły w zasadzie pogorzelisko. Hale oznaczone numerami 1, 2, 3, 4 oraz 5 zostały całkowicie zniszczone przez zawalenie konstrukcji stalowych, wskutek temperatury powstałej w wyniku pożaru już o godzinie 1.52, czyli w chwili przyjazdu jednostek straży pożarnej. Mając na uwadze wysokość temperatury pożaru osiągającą 644°C, jest niewątpliwym, iż wszelkie towary w promieniu kilkunastu metrów od hal o wskazanych numerach również uległy spaleniu, w tym także sporne kontenery.
Rzeczowa i obiektywna analiza rozwoju i zasięgu pożaru winna doprowadzić do odpowiedzi na pytania postawione przez Naczelnika Urzędu Celnego w K., zaś co do kwestii przedłożenia dokumentacji potwierdzającej powyższe, to zdaniem skarżącej udokumentowanie pożaru, jego zasięgu oraz oddziaływania jest bezsporne, co wynika chociażby z "Analizy przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni V." z dnia [...].11.2002 r., protokołu Komendy Miejskiej Państwowej Szkoły Pożarnej w K. z dnia [...].10.2002 r. oraz pisma Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie z dnia [...].04.2003 r. Skarżąca nie jest w stanie uzyskać zaświadczenia o zniszczeniu środków objętych pożarem jak żądają organy celne, ponieważ żaden podmiot zaświadczenia takiego nie wystawi. Z całokształtu okoliczności wynika - zdaniem skarżącej - bezspornie fakt zniszczenia kontenerów znajdujących się w bezpośredniej bliskości obiektu nr 2.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dokonał swoistej "wykładni" okoliczności , z której wywiódł swoje wątpliwości, co do możliwości zniszczenia w nim spornych kontenerów, wskazując m.in., iż: "Zawalenie konstrukcji stalowych mogło spowodować, że pożar zaczął się rozprzestrzeniać na zewnątrz i mógł objąć przedmioty znajdujące się poza spalonymi budynkami. Fakt jednak, że pożar koncentrował się wewnątrz hal zakładu, pozwala na przyjęcie za prawdziwe ustalenia, iż przedmioty (w tym pojazdy) znajdujące, się na zewnątrz, objęte zostały pożarem w końcowej jego fazie. Zniszczenia jakim by uległy, byłyby, więc dużo mniejsze niż zniszczenia hal produkcyjnych, tym bardziej, iż po zawaleniu się konstrukcji hal nr 1 , 4 i 2 rozpoczęto proces gaszenia".
Według skarżącej, powyższy pogląd nie tylko świadczy o naruszeniu podstawowych reguł postępowania administracyjnego, ale także stawia pod znakiem zapytania kryteria logiczne, jakimi posługiwały się organy doprowadzając do jego sformułowania. Organy celne nie są uprawnione do przedstawiania swoich opinii na temat zasięgu i rozmiarów pożaru, jako uzasadnienia wydawanej w postępowaniu celnym decyzji. Organy te nie posiadają wiadomości specjalnych z zakresu pożarnictwa, które uprawniałyby je do formułowania ocen w tym względzie.
Argumentacja organu odwoławczego przeczy logice, trudno, bowiem przyjąć, iż pożar obejmował wyłącznie wnętrze kompleksu produkcyjnego, co doprowadziło do jego całkowitego zniszczenia. Skarżąca wielokrotnie wskazywała na gwałtowność pożaru, który rozprzestrzeniając się w wyniku samozapłonu zgromadzonej odzieży używanej, objął również dachy i ściany całego kompleksu produkcyjnego. Wskazuje na to "Analiza przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni V." opisując, iż: "(...) w chwili przyjazdu pierwszej jednostki ratowniczo-gaśniczej zawaleniu uległy stalowe konstrukcje hal oznaczonych (...) numerami 1, 4 i 2, a płomienie były już widoczne na dachu hali nr 5 oraz na części dachu nr 8". Mając na uwadze powyższe w ocenie skarżącej, niewątpliwym jest, iż pożar nie odbywał się jedynie wewnątrz pomieszczeń, jak błędnie interpretuje to organ odwoławczy, lecz obejmował całość kompleksów produkcyjnych 1, 2, 3 i 4 a w dalszej kolejności nr 5, także jego ściany i pokrycia dachowe. W tych warunkach logicznym jest, że spaleniu uległy przedmioty i kontenery z odzieżą używaną znajdujące się przy ścianie palącego się gwałtownie budynku, tym bardziej, iż same stanowiły łatwopalny materiał. Nie były to, bowiem kontenery metalowe, a wyładowane odzieżą używaną kontenery "oplandekowane". Tym bardziej niezrozumiały wydaje się pogląd organu odwoławczego, zgodnie z którym: "Z wniosku zaś ujętego w końcowej części przedłożonej "Analizy... ", według którego "uwzględniając rozmiar zdarzenia oraz możliwości rozwoju pożaru na cały kompleks obiektów produkcyjno-magazynowych należy stwierdzić, że pożar stanowił zagrożenie dla mienia w wielkich rozmiarach, nie wynika bezsprzecznie, że całkowitemu spaleniu uległy przedmiotowe w sprawie kontenery z odzieżą używaną. Przyjęcie odmiennego twierdzenia stanowiłoby wniosek zbyt pochopny". Zdaniem skarżącej, właśnie z przytoczonego fragmentu "Analizy" wynika przynajmniej znaczne prawdopodobieństwo spalenia się sporych kontenerów z odzieżą używaną, pozostawionych w bezpośredniej bliskości gwałtownego pożaru "stanowiącego zagrożenie dla mienia w wielkich rozmiarach".
Chybionym, w ocenie skarżącej, jest stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym, "W oparciu o akta sprawy karnej udostępnione funkcjonariuszom celnym przez Sąd Rejonowy, ustalono, między innymi, że świadek – B. J. W. S. – nie wspomniał o kontenerach zakupionych za granicą wprowadzonych na polski obszar celny. wypełnionych towarem w postaci odzieży używanej, które to kontenery w dniu następnym miały być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu oraz. że brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących przedmiotowych w sprawie kontenerów o numerach [...] i [...] ". Trudno uznać, iż nie podnoszenie w wyjaśnieniach do sprawy karnej - mającej na celu ustalenie przyczyn pożaru, ponieważ początkowo podejrzewano podłożenie ognia – kwestii spalenia kontenerów może być argumentem dla rozstrzygnięcia problemu całkowitego zniszczenia lub ostatecznej utraty towaru w postępowaniu celnym.
Organy celne kwestionują obiektywne ustalenia organów straży pożarnej, co do rozmiaru i oddziaływania pożaru, żądając przedstawienia jednoznacznych dowodów potwierdzających fakt zniszczenia przez ogień spornych kontenerów, podczas gdy dowody takie nie mogą zostać przedstawione. Żaden podmiot nie wystawi zaświadczenia o spaleniu się kontenerów z odzieżą używaną, z uwagi na brak w tym względzie możliwości ostatecznych ustaleń, spowodowanych klęską żywiołową w postaci pożaru. Nie wyklucza to jednak przyjęcia założenia o zniszczeniu tych towarów, mając na uwadze opis pożaru, jego plan sytuacyjny, zasięg oraz umiejscowienie w nim przedmiotowych kontenerów. Najlepszym dowodem na zniszczenie towaru byłaby niewątpliwie dokumentacja fotograficzna, jednakże nie było możliwe jej sporządzenie w obliczu gwałtowanego towaru, w wyniku którego skarżąca utraciła praktycznie całe swoje mienie, zaś jej kilkuset pracowników - możliwość zatrudnienia. Skarżąca wskazała, że logika oceny materiału dowodowego, w szczególności, jeżeli chodzi o możliwość spowodowania obiektywnych zniszczeń przez pożar, również winna mieć znaczenie. Każdy organ administracji publicznej, a więc także organ celny, rozpatrując materiał dowodowy w sprawie winien kierować się przesłankami obiektywnymi tj. logiką oraz zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem skarżącej, nie można nie brać pod uwagę również tej okoliczności, iż skarżąca w następstwie pożaru poniosła straty sięgające milionów złotych i nieracjonalne byłoby jej postępowanie, zmierzające do usunięcia, w czasie pożaru, spod dozoru celnego dwóch kontenerów, w celu zaoszczędzenia na należnościach celnych i podatkowych kilkunastu tysięcy złotych.
Organ odwoławczy nie przyjął dowodu w postaci pisma T. U. [...] W. potwierdzającego istnienie pogorzeliska popożarowego, składającego się ze złomu, oraz odpadów. Jak wskazał ten organ: "W piśmie ..., mowa jest o odpadach, złomie, wywozie gruzu i kosztach, nie zaś o spornych w sprawie kontenerach z odzieżą". Zdaniem skarżącej jest to argument nieznajdujący umocowania z zgromadzonym materiale dowodowym i sprzeczny z logiką, jako że trudno oczekiwać, iż na miejscu tak gwałtownego pożaru będzie możliwe zidentyfikowanie poszczególnych przedmiotów, które uległy w nim zniszczeniu. Sporne kontenery stanowiły wyłącznie oplandekowane przyczepy z drewnianymi burtami, wypełnione odzieżą używaną oparte na stalowych nóżkach (podporach, kątownikach), zatem po pożarze te podpory mogłyby stanowić ewentualnie wyłączne pozostałości. Skarżąca jednakże nie jest w stanie zidentyfikować takich części w pogorzelisku, usuwanym przy pomocy ciężkiego sprzętu budowlanego, ponieważ jest to obiektywnie niemożliwe.
Organ odwoławczy wskazał w decyzji, iż; "Miejsce postoju kontenerów miało o tyle znaczenie dla ustaleń organu celnego, że wiedział on, na co powinien zwrócić uwagę, jakie pytania powinien stawiać w ramach gromadzenia materiału dowodowego oraz gdzie i jakich śladów szukać w celu ustalenia zniszczenia przedmiotowego towaru". W ocenie skarżącej, organy celne, nie przeprowadziły jednakże właściwego postępowania, pomimo odmiennych, zaprezentowanych powyżej sugestii, na co bezpośrednio wskazują błędy dotyczące ustalenia stanu faktycznego, zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Wskazał on, bowiem: "Brak związku ze sprawą polega przede wszystkim na tym, że w żadnym z dokumentów znajdujących się w materiale sprawy a dostarczonych przez skarżąca na poparcie jej stanowiska, nie ma ani informacji na temat zniszczenia kontenerów o numerach [...] i [...], ani jakichkolwiek danych odnoszących się do środka transportu o numerze rejestracyjnym: [...] i [...] na których znajdowały się sporne kontenery z używaną odzieżą". Skarżąca ponownie podniosła, iż sporne kontenery nie znajdowały się na środku transportu, a stały samodzielnie w bezpośredniej bliskości hali nr 2, wraz z pozostałymi dwoma kontenerami z odzieżą używaną o numerach [...] oraz [...]. Stąd też sam środek transportu nie uległ zniszczeniu w wyniku pożaru, bowiem w tym czasie, po prostu go tam nie było. Skarżącą korzystała z procedury uproszczonej co wskazywało na brak konieczności przetrzymywania spornych kontenerów na pojeździe (środku transportu), który dostarczył je do siedziby skarżącej. Twierdzenia organów celnych zaprzeczają prezentowanym przez nie poglądom o wszechstronnym i obiektywnym rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zważywszy na popełnione błędy w ustaleniu stanu faktycznego. Skarżąca podniosła, że rzeczywisty stan faktyczny był odmienny od przyjętego przez organy administracji celnej. Sporne kontenery nie spoczywały na środkach transportu, ale stały samodzielnie na stalowych "nóżkach" (podporach, kątownikach) po zdjęciu ich ze środka transportu. Zważywszy przy tym, iż jednymi możliwymi do ewentualnego zidentyfikowania elementami pozostałymi po spaleniu tych kontenerów, mogłyby być właśnie te podpory w postaci kątowników, istniały obiektywne trudności związane z ich wyróżnieniem z pogorzeliska pozostałego po zawaleniu się hal produkcyjnych. Dlatego bezzasadne są wątpliwości organów celnych oraz ich żądanie dostarczenia dowodów bezsprzecznie potwierdzających fakt zniszczenia przedmiotowych kontenerów z odzieżą używaną. Ponadto z pisma Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie z dnia [...].04.2003 r., wynika, że: "precyzyjne wyjaśnienie wszystkich wątpliwości organu celnego nie jest możliwe".
Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Dyrektor Izby Celnej w K. przedstawił ponownie kopię dokumentu zawierającego oświadczenie D. J. stwierdzając, że był w posiadaniu jedynie takiego dokumentu. Ponadto przedłożył kserokopię protokołu oględzin miejsca pożaru z dnia [...].10.2002 r., który to protokół wraz z dołączonym do niego materiałem fotograficznym jest w swej treści znacznie obszerniejszy aniżeli fragmenty tego dokumentu znajdujące się w aktach postępowania celnego przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.
Skarga zasługuje na uwzględnienie a organy naruszyły prawo w zakresie poniżej wskazanym.
Wyrażona w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z p. zm.), zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania celnego. Ustalenie stanu faktycznego zgodnie z tą zasadą jest koniecznym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego. Chodzi nie tylko o ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale także o prawidłową ocenę prawną prawotwórczych faktów. Podejmowanie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy to jednoznaczna dyrektywa, skierowana do organów celnych, rozwinięta w szczególności w przepisach o postępowaniu dowodowym w art. 180-200 Ordynacji podatkowej. Organy celne, kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej, mają w toku postępowania obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Narzędziem realizacji zasady prawdy obiektywnej jest postępowanie dowodowe.
Podstawową z kolei zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z treścią art. 191 Ordynacji podatkowej organ celny ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada ta oznacza, że organ uprawniony do oceny dowodów obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Zasada ta oznacza również, że dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organy muszą kierować się zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymogami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których organ w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonując wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosząc je do pozostałego materiału dowodowego.
W postępowaniu celnym ciężar dowodowy jak wskazano z mocy art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obciąża organy celne chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Odnosząc się do kwestii inicjatywy dowodowej strony zauważyć trzeba, iż jest ona pożądana w ramach zasady współdziałania strony z organami w dochodzeniu do prawdy obiektywnej. Realizacja tej zasady ma jednak charakter akcesoryjny, albowiem nie może ona zwolnić organów celnych z obowiązków, o których wyżej była mowa. Znajdzie zaś zastosowanie wtedy, gdy strona posiadać będzie stosowną wiedzę umożliwiającą dojście do prawdy obiektywnej, która przekładać będzie się na jej możliwości dowodowe. W szczególności zaś jej przejawem będzie sytuacja, gdy strona, nie zgadzając się z ustaleniami organu, przedstawi dowody popierające swoje stanowisko, do czego jest ona w pełni uprawniona w świetle przepisów art. 180 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej. Stąd też, współdziałanie strony postępowania celnego w procesie dochodzenia do prawdy obiektywnej jest pożądane i winno być oczekiwane w tych przypadkach, w których strona ma realne możliwości ujawnienia i wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Trudno, bowiem oczekiwać jej inicjatywy, gdy możliwości takich obiektywnie nie posiada.
Sąd nie podziela stanowiska Dyrektora Izby Celnej w niniejszej sprawie zawartego w odpowiedzi na skargę, że ciężar dowodowy, czyli ciężar udowodnienia faktu w postępowaniu celnym, posługując się w tym zakresie ogólną reguła zawartą w art. 6 Kodeksu cywilnego (albowiem Ordynacja podatkowa tego problemu nie reguluje) spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne oraz. że na gruncie postępowania celnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie celnym lub stronie postępowania - w zależności od tego. który z tych podmiotów będzie wywodził z danego faktu skutki prawne. Kodeks cywilny w postępowaniu celnym nie ma zastosowania albowiem Kodeks celny do tej regulacji ustawowej nie odwołuje się, odsyłając jedynie w art. 262 do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.
Sąd zauważa, że ciężar dowodowy w niniejszej sprawie wynika z treści art. 214 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj., Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z p zm.), który stanowił podstawę wniosków skarżącej o stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie dług celny nie powstał. Zgodnie, bowiem z treścią wskazanego przepisu w wypadkach, o których mowa w art. 210 i art. 212 § 1 pkt 1, uważa się, że dług celny w przywozie nie powstaje, gdy osoba, której to dotyczy, udowodni, że niewykonanie obowiązków, o których mowa w art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 lub wynikających z czasowego składowania towarów bądź z zastosowania procedury celnej, którą został objęty ten towar, spowodowane było całkowitym zniszczeniem lub ostateczną utratą tego towaru ze względu na jego charakter, wypadek losowy lub działanie siły wyższej albo, że towar został zniszczony za zgodą organu celnego. Konstrukcja tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że to na skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia okoliczności w tym przepisie wymienionych.
Zdaniem Sądu zmiana ciężaru dowodowego wynikająca z przepisu art. 214 § 1 Kodeksu celnego nie zwalniała jednak organów niniejsze postępowanie prowadzących jak wskazano powyżej, od przestrzegania podstawowych zasad postępowania jak zasada prawdy obiektywnej, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy a także zasady zaufania wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej określającej, że postępowanie celne powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów celnych. W szczególności zasady te nie upoważniały organów do bierności w zakresie przeprowadzenia dowodów w sytuacji, w której wprawdzie skarżąca nie zgłaszała wniosków dowodowych w formie procesowej, ale jednak z przedłożonych przez nią i zebranych samodzielnie przez organ dokumentów wynikała możliwość przeprowadzenia takich dowodów niewątpliwie mogących się przyczynić do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Sąd po analizie przedłożonych przez organ akt postępowania celnego i zawartych w nich dowodów, podziela stanowisko skarżącej, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości przedstawienia dokumentów, które w sposób jednoznaczny potwierdziłyby faktyczne zniszczenie towaru będącego przedmiotem sporu. Organ celny II instancji wskazał, bowiem w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca nie przedłożyła dokumentów, z których jednoznacznie wynikałby fakt zniszczenia dwóch "oplandekowanych" kontenerów wraz z towarem - nr [...] i [...] - wprowadzonych na polski obszar celny za dokumentami tranzytowymi [...] oraz [...] z dnia [...].10.2002r. Dyrektor Izby Celnej w K. uznał również za prawidłowe postępowanie Naczelnika Urzędu Celnego, który w piśmie z dnia [...].12.2002 r. zażądał złożenia wyjaśnień: czy pożar rozprzestrzeniał się w pobliżu placu samochodów ciężarowych przed magazynem spółki, czy spaleniu uległy samochody bądź kontenery towarowe znajdujące się na placu samochodów ciężarowych przed magazynem spółki, dokumentacji potwierdzającej powyższe.
Trafnie skarżąca zarzuciła, że nie jest w stanie uzyskać zaświadczenia o zniszczeniu wskazanych towarów objętych pożarem, ponieważ żaden podmiot zaświadczenia takiego nie wystawi w okolicznościach konkretnego zdarzenia wynikającego z niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie sporną jest kwestia oceny przedłożonego przez skarżącą i zebranego z własnej inicjatywy przez organ celny materiału dowodowego w zakresie tego czy została udowodniona przez skarżącą okoliczność zniszczenia w wyniku pożaru przedmiotowych kontenerów z odzieżą używaną oraz czy organ z własnej inicjatywy nie powinien sięgnąć do innych dowodów o istnieniu których miał wiedzę z dowodów sprawie zgromadzonych. Bezspornym jest przy tym, iż z [...] na [...].10.2002 r. w siedzibie skarżącej wybuchł pożar, w wyniku którego spłonęła ona w stopniu niemalże całkowitym. Zupełnemu zniszczeniu uległ kompleks produkcyjny oznaczony na planie sytuacyjnym numerami 1 - 5, co według twierdzeń skarżącej, było bezpośrednią przyczyną całkowitego zniszczenia kontenerów z odzieżą, pozostawionych w bezpośredniej bliskości tego kompleksu. Sporne kontenery znajdowały się przy ścianie budynku nr 2.
Skarżąca powołując się na zgromadzone w sprawie dokumenty, w szczególności opinie straży pożarnej, wywiodła, iż nastąpiło całkowite zniszczenie przedmiotowych kontenerów w wyniku pożaru kompleksu produkcyjnego. Organy celne wskazując na te same dokumenty zakwestionowały stanowisko skarżącej, podnosząc, że nie udowodniła ona faktu całkowitego zniszczenia towarów. Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania, przedstawiła organom celnym szereg dokumentów świadczących w jej ocenie, o fakcie powstania i rozwoju pożaru, jego zasięgu oraz spowodowanych w nim zniszczeniach.
Dyrektor Izby Celnej w K., podobnie jak wcześniej Naczelnik Urzędu Celnego w K. ocenił, że nie potwierdzają one w jednoznaczny sposób faktu całkowitego zniszczenia towarów -kontenerów z odzieżą używaną o numerach [...] oraz [...], którego to faktu nie potwierdzają także zdaniem organu, zebrane z jego inicjatywy dowody.
Jako dowolną a nie swobodną należy uznać dokonaną przez organ odwoławczy ocenę przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności, bowiem, w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że porównując zapisy zawarte w "Analizie ..." jak i w piśmie SGSP z dnia [...].04.2003r, zdaniem organu trudno przyznać rację skarżącej. "Analiza ..." koncentruje się głównie na zbadaniu przyczyn pożaru oraz ustaleniu miejsca powstania i sposobu rozprzestrzeniania się pożaru. W "Analizie ..." podkreślono, między innymi, fakt, że pożar powstał i rozprzestrzeniał się wewnątrz pomieszczeń zakładu a zainicjowany został w kompleksie produkcyjno - magazynowym w południowej części pomieszczenia sortowni. Ustalono, że w chwili przyjazdu pierwszej jednostki ratowniczo - gaśniczej zawaleniu uległy stalowe konstrukcje hal, oznaczonych na planie sytuacyjnym załączonym do "Analizy ..." numerami 1, 4 i 2, a płomienie były już widoczne na dachu hali nr 5 oraz na części dachu hali nr 8. Zawalenie konstrukcji stalowych mogło spowodować, że pożar zaczął się rozprzestrzeniać na zewnątrz i mógł objąć przedmioty znajdujące się poza spalonymi budynkami. Fakt jednak, że pożar koncentrował się wewnątrz hal zakładu, pozwala na przyjęcie za prawdziwe ustalenia, iż przedmioty (w tym pojazdy) znajdujące się na zewnątrz, objęte zostały pożarem w końcowej jego fazie. Zniszczenia, jakim by uległy, byłyby, więc dużo mniejsze niż zniszczenia hal produkcyjnych, tym bardziej, że po zawaleniu się konstrukcji hal nr 1, 4 i 2 rozpoczęto proces gaszenia. Innymi słowy, należy przyznać rację twierdzeniom zawartym w piśmie z dnia [...].04.2003r., iż po spaleniu kontenerów powinny pozostać jakieś ślady. Z wniosku zaś ujętego w końcowej części przedłożonej "Analizy ...", według którego "uwzględniając rozmiar zdarzenia oraz możliwość rozwoju pożaru na cały kompleks obiektów produkcyjno - magazynowych należy stwierdzić, że pożar stanowił zagrożenie dla mienia w wielkich rozmiarach", nie wynika bezsprzecznie, że całkowitemu spaleniu uległy przedmiotowe w sprawie kontenery z odzieżą używaną. Przyjęcie odmiennego twierdzenia stanowiłoby wniosek zbyt pochopny.
Sąd podziela zarzut skarżącej, że organ odwoławczy w powyższej argumentacji dokonał swoistej "wykładni" okoliczności pożaru, z której wywiódł swoje wątpliwości, co do możliwości zniszczenia w nim spornych kontenerów, albowiem organy celne nie są uprawnione do przedstawiania ocen na temat zasięgu i rozmiarów pożaru, jako uzasadnienia wydawanej w postępowaniu celnym decyzji Organy celne nie posiadają wiadomości specjalnych z zakresu pożarnictwa, które uprawniałyby je do formułowania określonych ocen w tym względzie.
Należy również uznać za zasadny zarzut skarżącej, że argumentacja organu odwoławczego przeczy logice, trudno, bowiem przyjąć, iż pożar obejmował wyłączenie wnętrze kompleksu produkcyjnego, co doprowadziło do jego całkowitego zniszczenia przez zawalenie. Trafnie skarżąca powoływała się na gwałtowność pożaru, który rozprzestrzeniając się objął również dachy i ściany całego kompleksu produkcyjnego. Wskazuje na to "Analiza..." opisując, iż: "(...) w chwili przyjazdu pierwszej jednostki ratowniczo-gaśniczej zawaleniu uległy stalowe konstrukcje hal oznaczonych (...) numerami 1,4 i 2, a płomienie były już widoczne na dachu hali nr 5 oraz na części dachu nr 8". Mając na uwadze powyższe niewątpliwym jest, iż pożar nie odbywał się jedynie wewnątrz pomieszczeń, jak błędnie interpretuje to organ odwoławczy, lecz obejmował całość kompleksów produkcyjnych 1, 2, 3 i 4 (w dalszej kolejności nr 5) także jego ściany i pokrycia dachowe. W tych konkretnych okolicznościach przebiegu zdarzenia, logicznym jest pogląd, zgodnie z którym spaleniu uległy przedmiotowe kontenery z odzieżą używaną znajdujące się przy ścianie palącego się gwałtownie budynku, tym bardziej, iż same stanowiły łatwopalny materiał skoro nie były to kontenery metalowe, a wyładowane odzieżą używaną kontenery "oplandekowane". Tym bardziej dowolnym jest pogląd organu odwoławczego, zgodnie z którym,: "Z wniosku zaś ujętego w końcowej części przedłożonej "Analizy... ", według którego "uwzględniając rozmiar zdarzenia oraz możliwości rozwoju pożaru na cały kompleks obiektów produkcyjno-magazynowych należy stwierdzić, że pożar stanowił zagrożenie dla mienia w wielkich rozmiarach", nie wynika bezsprzecznie, że całkowitemu spaleniu uległy przedmiotowe w sprawie kontenery z odzieżą używaną. Przyjęcie odmiennego twierdzenia stanowiłoby wniosek zbyt pochopny".
Sąd podziela stanowisko skarżącej, że zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, właśnie z przytoczonego fragmentu "Analizy przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni V." wynika przynajmniej znaczne prawdopodobieństwo spalenia się sporych kontenerów z odzieżą używaną, pozostawionych w bezpośredniej bliskości gwałtownego pożaru "stanowiącego zagrożenie dla mienia w wielkich rozmiarach". Taka sytuacja zobowiązywała organ do przeprowadzenia oceny zebranego materiału dowodnego zgodnego z powyższymi zasadami i podważającego taką możliwość.
Podobnie dowolnym jest stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym . "W oparciu o akta sprawy karnej udostępnione funkcjonariuszom celnym przez Sąd Rejonowy, ustalono, między innymi, że świadek – B. J. W. S. - nie wspomniał o kontenerach zakupionych za granicą wprowadzonych na polski obszar celny wypełnionych towarem w postaci odzieży używanej, które to kontenery w dniu następnym miały być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu oraz że brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących przedmiotowych w sprawie kontenerów o numerach [...] i [...]" Sąd podziela stanowisko skarżącej, że trudno uznać, iż nie podnoszenie w wyjaśnieniach złożonych do sprawy karnej - mającej na celu ustalenie przyczyn pożaru, kwestii spalenia kontenerów, może być argumentem dla rozstrzygnięcia problemu całkowitego zniszczenia lub ostatecznej utraty towaru w postępowaniu celnym. Postępowanie karne ukierunkowane było, bowiem niewątpliwie na ustalenie innych okoliczności aniżeli postępowanie celne zainicjowane wnioskami skarżącej a w szczególności na spełnienie leżących w zakresie prawa karnego celów określonych ustawą z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r., Nr 89, poz. 555 z p. zm.), który stanowi w art. 2. § 1. Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby: 1) sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności. 2) przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego, 3) uwzględnione zostały prawnie chronione interesy pokrzywdzonego, 4) rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie. § 2. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.
Skarżąca zarzucała, że organy celne kwestionowały ustalenia organów straży pożarnej, co do rozmiaru i oddziaływania pożaru, żądając przedstawienia jednoznacznych dowodów potwierdzających fakt zniszczenia przez ogień spornych kontenerów, podczas gdy dowody takie nie mogą zostać przedstawione. Twierdziła, że żaden podmiot nie wystawi zaświadczenia o spaleniu się kontenerów z odzieżą używaną, z uwagi na brak w tym względzie możliwości ostatecznych ustaleń, spowodowanych właśnie klęską żywiołową w postaci pożaru. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że brak takiego zaświadczenia nie wyklucza jednak dokonania oceny zebranego materiału dowodowego przez przyjęcie, że nastąpiło zniszczenie tych towarów, mając na uwadze opis pożaru, jego plan sytuacyjny, zasięg oraz umiejscowienie w nim przedmiotowych kontenerów.
Należy także zauważyć, że przy ocenie materiału dowodowego powinna być wzięta przez organ argumentacja skarżącej zgodna z zasadami życiowego doświadczenia, że niewątpliwym dowodem na zniszczenie towaru byłaby dokumentacja fotograficzna, jednakże nie było możliwe jej sporządzenie w obliczu gwałtowanego pożaru, w wyniku którego skarżąca utraciła praktycznie całe swoje mienie, zaś jej kilkuset pracowników -możliwość zatrudnienia. Biorąc pod uwagę całokształt powyższych okoliczności, nie można również odmówić trafności argumentacji skarżącej, że w następstwie pożaru poniosła straty sięgające milionów złotych a nieracjonalne byłoby jej postępowanie, zmierzające do usunięcia, w czasie pożaru, spod dozoru celnego dwóch kontenerów, w celu zaoszczędzenia na należnościach celnych i podatkowych kilkunastu tysięcy złotych. W tym miejscu należy także odwołać się do wskazanej już, zasady zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej. Zasada ta zobowiązuje organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, co wskazuje, że wpisana jest w nią również kwestia zachowania zaufania także do strony postępowania celnego, podnoszonych przez stronę twierdzeń, które mogą podważyć zgromadzone w sprawie i prawidłowo ocenione dowody.
Niezgodna z zasadami oceny materiału dowodowego jest również ocena organu odwoławczego dowodu w postaci kserokopii pisma skierowanego do Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] W. S.A. zawierającego informację o spaleniu kontenerów oraz uszkodzeniu w wyniku pożaru naczepy o nr rej. [...], potwierdzającego istnienie pogorzeliska popożarowego, składającego się ze złomu, oraz odpadów. Jak wskazał ten organ celny: "W piśmie ..., mowa jest o odpadach, złomie, wywozie gruzu i kosztach, nie zaś o spornych w sprawie kontenerach z odzieżą". Sąd podziela stanowisko skarżącej, że trudno oczekiwać, iż na miejscu tak gwałtownego pożaru będzie możliwe zidentyfikowanie poszczególnych przedmiotów, które uległy w nim zniszczeniu. Jak wskazywała skarżąca, sporne kontenery stanowiły, bowiem wyłącznie oplandekowane przyczepy z drewnianymi burtami, wypełnione odzieżą używaną oparte na stalowych nóżkach (podporach, kątownikach), zatem po pożarze te podpory mogłyby stanowić ewentualnie pozostałości. Należy zgodzić się, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego z tym, że skarżąca nie była w stanie zidentyfikować takich części w pogorzelisku, usuwanym przy pomocy ciężkiego sprzętu budowlanego. Ponadto z pisma Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie z dnia [...].04.2003 r., wynika, że: "precyzyjne wyjaśnienie wszystkich wątpliwości organu celnego nie jest możliwe", które to sformułowanie zdaniem Sądu jednoznacznie wskazuje na niemożność uzyskania przez skarżącą dowodów potwierdzających wprost zniszczenie spornych towarów.
Organ odwoławczy oceniając przedstawiony przez skarżącą materiał dowodowy organ wskazał w zaskarżonej decyzji, iż, "... w żadnym z dokumentów znajdujących się w materiale sprawy a dostarczonych przez skarżąca na poparcie jej stanowiska, nie ma ani wydani informacji na temat zniszczenia kontenerów o numerach [...] i [...], ani jakichkolwiek danych odnoszących się do środka transportu o numerze rejestracyjnym: [...] i [...], na którym to pojeździe znajdowały się sporne kontenery z używaną odzieżą". W odniesieniu do tej oceny trafnie skarżąca wskazywała, iż sporne kontenery nie znajdowały się na środku transportu, a stały samodzielnie w bezpośredniej bliskości hali nr 2, wraz z pozostałymi dwoma kontenerami z odzieżą używaną o numerach [...] oraz [...]. Stąd też sam środek transportu nie uległ zniszczeniu w wyniku pożaru, bowiem w tym czasie, po prostu go tam nie było. Skarżącą korzystała z procedury uproszczonej, co wskazywało na brak konieczności przetrzymywania spornych kontenerów na środku transportu, który pracę dostarczył je do siedziby skarżącej.
Powyższe stanowisko Sądu do dokonanej przez organy oceny zebranego w postępowaniu celnym materiału dowodowego, nie może nie zawierać odniesienia się także do kwestii wszechstronności i niewadliwości zebrania tego materiału.
W szczególności, bowiem należy zauważyć, że w toku postępowania przed organem celnym l instancji skarżąca przedłożyła kserokopię oświadczenia D. J. z dnia [...].12.2002 r., z którego wynikał fakt całkowitego spalenia się 6 kontenerów z odzieżą używaną zaparkowanych w bezpośrednim sąsiedztwie sortowni. Z kontenerów tych 4 były już po dokonaniu zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu, zaś pozostałe 2 dotyczyły przedmiotowej sprawy. Z treści odwołania od decyzji organu I instancji i z treści skargi wynikało, że była to osoba odpowiadająca za odprawę przywożonej odzieży. W toku postępowania przed Sądem organ potwierdził, że dysponuje jedynie taką formą oświadczenia.
Wprawdzie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nie ogranicza rodzaju środków dowodowych, to jednak zdaniem Sądu, przyjęcie takiego dokumentu zamiast przesłuchania w charakterze świadka osoby, która takie oświadczenie złożyła za dowód oceniony przez organy obu instancji jako niepotwierdzający spalenia przedmiotowych towarów, narusza przepis art. 181 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub ; wykroczenia skarbowe. Niewątpliwe jest, bowiem, co wynika z treści oświadczenia, że świadek ten posiadał wiedzę mogącą przyczynić się do wszechstronnego wyjaśnienia . sprawy i niewłaściwym było odniesienie się przez organy wyłącznie do przedmiotowego pisemnego oświadczenia z pominięciem przesłuchania takiej osoby w charakterze świadka bezpośrednio przed organem.
Ponadto należy zauważyć, że organ dysponował kserokopią powyższego dokumentu zawierającym pieczęć podłużną skarżącej firmy i dlatego też posłużenie się nim było wadliwe. Niepoświadczona kserokopia dokumentu nie może być, bowiem uznana za dowód w sprawie niezależnie od tego czy dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego czy prywatnego (wyrok NSA z 20 05 2003 r. Sygn. akt III SA 110/03, Lex nr 148853).
Powyższa uwaga odnosi się także do uznanego jako dowód w sprawie dokumentu w postaci opracowanej przez Szkołę Główną Służby Pożarniczej w Warszawie "Analizy przyczyn i rozwoju pożaru hal magazynowych hurtowni V." z dnia [...].11.2002 r. Analiza ta dostarczona przez skarżącą w toku postępowania przed organem l instancji jest również kserokopią dokumentu urzędowego.
Należy także zauważyć, że powyższą wadą dotknięte są inne dokumenty zgromadzone przez organ celny a w szczególności dołączony do akt postępowania celnego fragment protokołu oględzin miejsca pożaru dokonanego na potrzeby postępowania karnego. Pomijając nawet formę tej kserokopii dokumentu, utrudniającej a nawet fragmentami uniemożliwiającej odczytanie jego treści, należy zauważyć, że dopiero na etapie postępowania sądowego organ dostarczył prawidłowo sporządzoną kopię. Z tego przedłożonego Sądowi dokumentu wynika jednak przede wszystkim, że był on w swej treści znacznie szerszy w porównaniu do tego, jakim dysponowały organy w chwili wydawania decyzji a także zawierał materiał poglądowy w postaci zdjęć miejsca pożaru. Te okoliczności wskazują na nieprawidłowość posłużenia się tym dowodem przez organy albowiem z treści przedłożonego sądowi dokumentu wynika, że zawierał on bardzo szczegółowy i obszerny opis miejsca zdarzenia, co przy braku dowodu wprost wskazującego na zniszczenie spornych kontenerów powodowało konieczność dokonania szczegółowej jego analizy i oceny nie fragmentarycznej a całościowej, w odniesieniu do pozostałych zgromadzonych dowodów.
Ponadto należy zauważyć, że zgodnie ze wskazanym art. 181 § 1 Ordynacji podatkowej w treści obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Organy celne mają jednak uprawnienie i zarazem obowiązek pełnej weryfikacji materiałów dowodowych zgromadzonych przez organy ścigania i ich ewentualnego uzupełnienia, jeżeli uznają to za konieczne dla pełnego wyjaśnienia sprawy, czyli realizacji zasady prawdy obiektywnej
Nie można też zaakceptować sytuacji, że skorzystanie z akt postępowania karnego przez organ prowadzący postępowanie celne sprowadza się, jak to miało w niniejszej sprawie, do analizy akt postępowania karnego przez pracownika organu celnego. Jak wynika, bowiem z notatki służbowej z dnia [...].01.2004 r. sporządzonej przez funkcjonariusza celnego, osoba ta dokonała analizy w siedzibie Posterunku w P. za zgodą Prokuratora akt [...] i sporządziła z nich notatkę odnoszącą się do materiału dowodowego w aktach karnych zawartego. Oparcie się na takiej notatce w ocenie Sądu narusza przepis art. 181 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ wskazuje, że wydając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą organy oparły się nie na materiałach zgromadzonych w toku postępowania karnego, ale na notatce i służbowej analizującej w sposób wybiórczy te materiały. Wniosek taki wynika również z przedłożonego dopiero na etapie postępowania sądowego protokołu oględzin miejsca pożaru sporządzonego na potrzeby postępowania karnego, w swej treści znacznie obszerniejszego aniżeli dysponowały organy w chwili wydawania decyzji. Takie postępowanie podważa również obowiązek wszechstronności zgromadzenia i rozważenia całego materiału dowodowego skoro żądanie skarżącej uzasadniane było pożarem obejmującym nie tylko ograniczone zdarzenie spalenia przedmiotowych kontenerów z odzieżą używaną, a pożarem obejmującym cały kompleks budynków i przedmiotów znajdujących się w pobliżu.
Należy mieć także na uwadze, że nawet zaznajomienie strony w toku innego postępowania w tym także postępowania karnego z dowodami zebranymi w tych sprawach, nie zwalnia organu celnego od obowiązku wynikającego z art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zapoznania strony z tymi dowodami i materiałami w toku postępowania celnego, zmierzającego do wydania decyzji odnoszącej się do tego materiału. Nie ulega też wątpliwości w ocenie Sądu, że w uzasadnionych przypadkach organ jest uprawniony do ponownego przeprowadzenia dowodów przeprowadzonych już w postępowaniu karnym, jeżeli przyczyni się to do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wydania trafnej decyzji. Taka ocena odnosi się do materiału dowodowego wynikającego z akt śledztwa jak: kasety video z napisem [...].10.2002 r., kasety video z zapisem oględzin miejsca pożaru, których istnienie wynika z pisma Zastępcy Komendanta ds. Naukowo - Dydaktycznych Szkoły Głównej Służby Pożarniczej zawartych w piśmie z dnia [...].04.2003r. Dotyczy to także opisanych w notatce służbowej funkcjonariusza celnego, złożonych w toku postępowania karnego zeznań świadka B. J. W. S. właściciela firmy V. na okoliczności pożaru z uwagi na ich niepełność w odniesieniu do spalenia spornych kontenerów, na co zwróciły organy obu instancji, jak również przesłuchania świadka W. S. ochroniarza w firmie A. wykonującego pracę w siedzibie skarżącej w chwili pożaru i posiadającego informację odnośnie przebiegu pożaru oraz umiejscowienia pożaru w pobliżu miejsca uznanego przez organ celny gdzie miały spłonąć naczepy z towarem będącym przedmiotem sporu.
W ocenie Sądu, liczba uchybień popełnionych przez organy celne w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI