III SA/KR 708/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego specjalnego, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącej i jej dochody z posiadanych nieruchomości.
Skarżąca M. P. wniosła o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na zakup środków czystości, jednak organ I instancji odmówił, wskazując na wcześniejsze przyznanie środków na ten cel oraz posiadanie przez skarżącą nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów o ustalaniu dochodu z nieruchomości. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo obliczyły dochód skarżącej z posiadanych gruntów rolnych, stosując fikcję prawną dochodu z hektara przeliczeniowego, co przekroczyło kryterium dochodowe.
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą przyznania zasiłku celowego specjalnego na zakup środków czystości. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją zdrowotną i materialną, kwestionując jednocześnie ustalenia organów dotyczące jej dochodów i posiadanej nieruchomości. Organy administracji wskazały, że skarżącej przyznano już zasiłek celowy na zakup środków higienicznych, a także że dysponuje ona nieruchomościami, z których powinna czerpać dochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 8 ust. 9, który przewiduje fikcję prawną dochodu z posiadanych gruntów rolnych (1 ha przeliczeniowy = 308 zł miesięcznie). Sąd stwierdził, że skarżąca jest samoistnym posiadaczem nieruchomości rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego. Sąd podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej i konieczność podejmowania przez beneficjentów działań zmierzających do poprawy własnej sytuacji. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącej z posiadanych nieruchomości rolnych, stosując fikcję prawną dochodu z hektara przeliczeniowego zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samoistne posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, niezależnie od tytułu prawnego czy faktycznego jej wykorzystania, obliguje organy do obliczenia dochodu zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. Ustawa przewiduje fikcję prawną dochodu z hektara przeliczeniowego, a nie tylko dochód faktycznie uzyskany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.p.s. art. 39
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 41 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 9
Ustawa o pomocy społecznej
Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł. Fikcja prawna dochodu z gospodarstwa rolnego dotyczy zarówno właściciela, jak i samoistnego posiadacza, niezależnie od faktycznego uzyskiwania dochodu czy uprawy gruntu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącej z posiadanych nieruchomości rolnych, stosując fikcję prawną dochodu z hektara przeliczeniowego zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. Samoistne posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, niezależnie od tytułu prawnego czy faktycznego jej wykorzystania, obliguje organy do obliczenia dochodu zgodnie z ustawą. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe, co uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego specjalnego w sytuacji braku szczególnie uzasadnionego przypadku. Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dochód należy ustalić niezależnie od tytułu prawnego, a jedynie w oparciu o posiadanie całej nieruchomości gruntowej. Zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. w kontekście niezbadania przez urzędników tytułu prawnego do nieruchomości i błędnego ustalenia dochodu.
Godne uwagi sformułowania
Pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo i to w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Samo natomiast posiadanie nieruchomości bez tytułu prawnego nie może być podstawą ustalenia zryczałtowanego dochodu. W ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu. Skarżąca jako systematyczny beneficjent pomocy społecznej nie może oczekiwać finansowania całokształtu jej potrzeb życiowych, gdyż liczą się także potrzeby innych starających się o pomoc.
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu z nieruchomości rolnych na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności stosowanie fikcji prawnej dochodu z hektara przeliczeniowego w przypadku samoistnego posiadania gruntu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skarżącej związanej z posiadaniem nieruchomości rolnych i jej długotrwałym korzystaniem z pomocy społecznej. Interpretacja art. 8 ust. 9 u.p.s. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być przepisy dotyczące pomocy społecznej i jak ważne jest prawidłowe ustalenie dochodu, zwłaszcza w kontekście posiadania nieruchomości. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Posiadasz ziemię, ale nie masz tytułu własności? Urząd może policzyć Ci dochód, którego nie masz!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 708/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna Maria Zawadzka /przewodniczący/ Renata Czeluśniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 lutego 2022 r. nr SKO.PS/4110/18/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat P. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r., nr [...] Prezydent Miasta Krakowa odmówił przyznania M. P. (dalej: "skarżąca") zasiłku celowego specjalnego na zakup środków czystości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej, zgłoszonym w dniu 8 listopada 2021 r. W toku postępowania ustalono, że decyzją z dnia 6 października 2021 r., nr [...] została przyznana skarżącej pomoc finansowa w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu środków higienicznych w kwocie 40,00 zł miesięcznie na listopad 2021 r., grudzień 2021 r. oraz styczeń 2022 r. W konsekwencji powyższego organ nie znalazł podstaw do udzielenia wnioskowanej pomocy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji i przyznanie wnioskowanego świadczenia. Przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i finansową. Wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym narządu ruchu i lekarze wykluczyli możliwość podejmowania prac fizycznych. Problemy z rwą kulszową uniemożliwiają jej normalne funkcjonowanie. Ponadto skarżąca zakwestionowała ustalenia w zakresie osiąganych przez nią dochodów oraz posiadanej (w ocenie organu) nieruchomości. SKO w Krakowie decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. nr SKO.PS/4110/18/2022 utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przyznany skarżącej decyzją z dnia 6 października 2022 r. zasiłek celowy na zakup środków czystości w kwocie 40,00 zł. Podkreślił, że jest to kwota wystarczająca, aby zabezpieczyć potrzeby skarżącej w tym zakresie. Organ wyjaśnił przy tym, że skarżąca nie przedstawiła rachunków za zakupienie środków higienicznych. Ponadto SKO podkreśliło, że skarżąca dysponuje wystarczającymi własnymi zasobami, których odpowiednie wykorzystanie umożliwi jej poprawę sytuacji majątkowej, w szczególności dysponuje dwoma nieruchomościami (mieszkanie własnościowe położone w K. oraz gospodarstwo rolne z którego posiadania odprowadza podatki od 20 lat pomimo nieuregulowanego stanu prawnego). Zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji nie narusza zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności art. 2, art. 3, art. 8 i art. 39 i 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w szczególności ustalenia, że na przedmiotowy cel zostały przyznane skarżącej wystarczające środki finansowe. Organ podniósł, że MOPS reaguje na potrzeby skarżącej, przyznając jej w miarę posiadanych możliwości świadczenia pieniężne na zgłaszane przez nią cele. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zakwestionowała zasadność i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Opisała swą sytuację zdrowotną i życiową. Podkreśliła, że nie posiada tytułu prawnego do wskazywanej przez organ nieruchomości. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2022 r. skarżąca podtrzymała skargę. Dołączyła m.in. zaświadczenie z Sądu Rejonowego w T. o utracie mocy prawnej wykazu hipotecznego liczba 121 gm. kat K. i o jego zamknięciu z urzędu oraz zaświadczenie Kliniki Stomatologicznej, iż wymaga ona ponownego leczenia endodotycznego z.36 – leczenie odpłatne ok.1200 zł. W kolejnym piśmie, także z dnia 22 czerwca 2022 r., skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uzyskiwany przez nią dochód należy ustalić niezależnie od tytułu prawnego a jedynie w oparciu o posiadanie całej nieruchomości gruntowej o powierzchni 1.6345 ha przeliczeniowego. W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2022 r. (data wpływu do sądu – 9.01.2022 r.) pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę. Uzupełniając ją podkreśliła, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego uwzględnia się jedynie w przypadku posiadania tytułu prawnego do tego gospodarstwa. Wskazała, że skarżąca na podstawie dziedziczenia mogłaby być właścicielem nieruchomości jedynie w wysokości 1/18, a zatem nie powinno się wobec niej stosować przeliczenia dochodu na podstawie całej powierzchni nieruchomości (k. 32-35 akt sąd.) Samo natomiast posiadanie nieruchomości bez tytułu prawnego nie może być podstawą ustalenia zryczałtowanego dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Podstawą prawną rozstrzygnięć podjętych w kontrolowanych postępowaniach administracyjnych były przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., w skrócie: ustawa). Zasady ogólne tej pomocy zostały zawarte w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którymi świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżąca ubiegała się o przyznanie zasiłków celowych. Ten rodzaj świadczenia został uregulowany w art. 39 ustawy, zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślić trzeba, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo i to w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowana musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określiła w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (por. np. wyroki NSA: z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2696/14 , z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2261/15, z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt I OSK 404/15 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach (CBOiSA) pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec stwierdzenia, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe organ prawidłowo rozważył możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie przekraczającej kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, który nie podlega zwrotowi. W doktrynie przyjmuje się, że przesłanka "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, iż jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Taką samą wykładnię art. 41 pkt 1 ustawy przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. I OSK 1416/07 oraz z dnia 12 maja 2011 r., sygn. I OSK 164/11, z dnia 16 maja 2018 r. sygn. I OSK 179/18, czy z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. I OSK 3072/18, opubl. w CBOSA). Podzielić więc należy pogląd, że specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy, w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1 i art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. Sąd zgadza się z organami, że w przedmiotowej sprawie nie występuje taki szczególnie uzasadniony przypadek, aby udzielać skarżącej kolejnej pomocy na zakup środków czystości, tym bardziej że pomoc na ten cel została skarżącej przyznana decyzją z dnia 6 października 2021 r. w kwocie 40,00 zł miesięcznie na miesiące: listopad 2021 r., grudzień 2021 r. oraz styczeń 2022 r. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zakwestionowała wysokość ustalonego przez organy dochodu, jaki i zgodność z prawem odmowy pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego (wobec przyjęcia przez organ przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego). Zdaniem Sądu, orzekające w obydwu instancjach organy prawidłowo stanęły na stanowisku, że skarżącej nie może być udzielone wsparcie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z art. 39 ustawy z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Prawidłowo także rozważyły zasadność przyznania pomocy w innej formie, a mianowicie w formie specjalnego zasiłku celowego. Organy odmówiły wnioskowanej pomocy wskazując, że skarżąca ma możliwość wykorzystania własnych zasobów oraz zasadnie zwróciły uwagę na udzielenie pomocy na tożsamy cel wcześniejszą decyzją. Sąd nie stwierdził zatem, aby organy przekroczyły granice uznania administracyjnego i działały dowolnie. Należy zwrócić uwagę, że jeszcze przed powzięciem informacji o posiadanej przez skarżącą nieruchomości w K., NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 2791/15, wydanym wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej, wskazał, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 u.p.s. W ww. wyroku NSA stwierdził również, że prawidłowo WSA w Krakowie dokonał oceny (logicznej i znajdującej poparcie w doświadczeniu życiowym) takich okoliczności jak to, że skarżąca żyje w dużym mieście, gdzie jest dużo ofert pracy, czy że jest właścicielem mieszkania, które może przynosić dochody, jako istniejące możliwości, które skarżąca może wykorzystać aby sprostać swej sytuacji życiowej. Z akt administracyjnych wynika, że pomoc w celu umożliwienia przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych jest skarżącej udzielana, nie wynika natomiast, czy i w jaki sposób skarżąca podejmuje jakiekolwiek działania zmierzające do poprawy jej trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Sądowi z urzędu jest wiadomo (np. wyrok tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2013 r. o sygn. akt III SA/Kr 254/13), że skarżąca od lat korzysta z pomocy społecznej. Nawet posiadając do 31.07.2012 r. lekki stopnień niepełnosprawności nie podjęła pracy zarobkowej pomimo że była osobą zdolną do jej podjęcia. Na powyższe Sąd zwraca uwagę w ramach rozpoznania zarzutów naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa, chociaż brak wyjaśnienia powyższych kwestii, ze względu na zasadę z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), w skrócie p.p.s.a., nie miał wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Trudno się zatem dziwić, że organy oprócz udzielania skarżącej pomocy, podkreślają subsydiarny charakter tej pomocy i wskazują na celowość podjęcia pewnej aktywności przez skarżącą w celu poprawy jej sytuacji finansowej. Jak prawidłowo wskazano już w ww. wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. skarżąca jako systematyczny beneficjent pomocy społecznej nie może oczekiwać finansowania całokształtu jej potrzeb życiowych, gdyż liczą się także potrzeby innych starających się o pomoc. Skarżąca była także informowana, że nawet spełnienie kryteriów z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie zasiłku celowego w wysokości, którą sama określi, a wręcz przeciwnie - musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, określona w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. W przypadku ww. decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego wysokość dochodu skarżącej nie miała decydującego znaczenia. Ze względu jednak na zarzuty skargi, wskazać należy, że sposób obliczenia dochodu osoby ubiegającej się o pomoc społeczną został określony w art. 8 u.p.s. W odniesieniu do osoby samotnie gospodarującej dochód takiej osoby nie może przekroczyć 701 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo obliczyły dochód z 1 ha przeliczeniowego w wysokości 505,12 zł. Jak wynika z pism Urzędu Miejskiego w T. z dnia 29 marca 2021 r. oraz 8 kwietnia 2021 r. (pisma te znajdują się w aktach administracyjnych dołączonych do akt III SA/Kr 1502/21) skarżąca figuruje jako samoistny posiadacz gruntów, stanowiących masę spadkową po F. P. oraz jako podatnik podatku rolnego i podatku od nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w K. o powierzchni 1,75 ha (z czego 1,64 ha jest sklasyfikowane jako użytki rolne, co stanowi po przeliczeniu 1,6345 ha przeliczeniowego, a 0,11 ha figuruje jako zakrzaczenia Lz). Od 2000 r. do skarżącej kierowane są decyzje ustalające podatek od ww. gruntów. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta Krakowa Wydziału egzekucji administracyjnej i windykacji z dnia 8 marca 2021 r. (kserokopie tych pism, których oryginały znajdują się w aktach administracyjnych dołączonych do akt III SA/Kr 1502/21, dołączono do akt sądowych o sygn. akt III SA/Kr 706/22) skarżąca figuruje w rejestrze podatku rolnego jako spadkobierca w udziale 1/1 ww. gruntów, a także w rejestrze podatku od nieruchomości prowadzonego również przez Burmistrza T., jak spadkobierca w udziale 1/1 o pow. 1100.00 m2, a należne podatki są uiszczane na bieżąco. Wbrew zarzutom skargi ugruntowane jest stanowisko doktryny i orzecznictwa, z którego wynika, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego w innej wysokości niż określona w art. 8 ust. 9 u.p.s., nawet jeśli faktyczny dochód z tego tytułu nie jest uzyskiwany. Dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej nie ma znaczenia, jakie rzeczywiste dochody osiągane są z gospodarstwa rolnego ani czy grunt jest w ogóle uprawiany. Decydują tytuł własności lub posiadania gruntu (w nin. sprawie – m.in. z tytułu dziedziczenia) oraz jego zaklasyfikowanie (rodzaj użytków, klasa gleboznawcza). Ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu. A zatem w celu ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej należy przyjąć, że każdy właściciel/każdy posiadacz samoistny nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 308 zł z hektara przeliczeniowego, niezależnie od tego, w jaki sposób korzysta z tej nieruchomości lub w jaki sposób nią rozporządził (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. III SA/Gd 828/19, WSA w Lublinie z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. III SA/Lu 636/18, WSA w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. III SA/Kr 348/20, opubl. w CBOSA). Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1405/15. W przedmiotowej sprawie z żadnego dokumentu nie wynika jednak aby skarżącej przysługiwał udział we własności gospodarstwa rolnego. Z ww. pism wynika natomiast, że skarżąca jest samoistnym posiadaczem (jedynym) całego gospodarstwa, którego powierzchnia jest wyższa od 1 ha przeliczeniowego. Organy nie mogły zatem zastosować art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s., zgodnie z którym do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Co do przedłożonego do akt sądowych zaświadczenia z Sądu Rejonowego w T., to wskazać należy, że wynika z niego jedynie to, iż wykaz hipoteczny utracił moc prawną i został z urzędu zamknięty. Skarżąca nie przedłożyła natomiast odpisu z księgi wieczystej założonej dla nieruchomości położonej w K. Nie wyjaśniła też dlaczego od ponad 20 lat płaci podatki od całej nieruchomości, w tym gospodarstwa rolnego, skoro nie uważa się za właściciela tej nieruchomości. Prawidłowo zatem organy uwzględniły treść ww. dokumentów z Urzędu Miejskiego w T. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 9 u.p.s. nie tylko prawo własności ale także samoistne posiadanie gospodarstwa rolnego zobowiązuje organy do obliczenia dochodu zgodnie z ww. przepisem. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo określiły dochód skarżącej i zasadnie odmówiły przyznania jej zasiłku celowego specjalnego. Sąd nie uznał zatem za zasadne zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 9 u.p.s. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania i wyjaśnił sprawę ponownie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, należy zwrócić uwagę, że skarżąca nie wskazała konkretnie, jakich okoliczności faktycznych organ nie wziął pod uwagę wydając zaskarżone decyzje. Odnośnie naruszenia art. 7 k.p.a. w kontekście niezbadania przez urzędników tytułu prawnego do nieruchomości, stwierdzić należy, że kwestie regulacji prawnych posiadanej przez skarżącą od co najmniej 2000 r. nieruchomości, za które płaci podatki, należą do skarżącej, a nie organów. Obowiązkiem natomiast organów było uwzględnienie informacji przekazanych im na temat nieruchomości, tj. pism Urzędu Miejskiego w T. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, wykazały i wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy w sposób przewidziany przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W sposób wystarczający i spełniający wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły i wyjaśniły podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a organom obu instancji nie można było przypisać zarzutu dowolności w orzekaniu. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, jest wyczerpujący i został należycie oceniony. Brak zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych skoro zostały one wszystkie uwzględnione i ocenione przez organy. Wobec powyższego skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowiska organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Orzekł zatem jak w pkt I sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI