III SA/Kr 707/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na energię elektryczną, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącej i jej prawo do świadczeń.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na energię elektryczną. Organy administracji publicznej uznały, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe, a przyznana wcześniej pomoc była wystarczająca. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżąca posiadała zasoby (nieruchomość rolna), które powinny być uwzględnione przy ocenie jej sytuacji materialnej, a także że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie musi pokrywać wszystkich wydatków.
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na energię elektryczną. Skarżąca argumentowała, że przyznana pomoc była niewystarczająca i kwestionowała sposób ustalenia jej dochodu, zwłaszcza w kontekście posiadanej nieruchomości rolnej. Organy administracji wskazały, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe, a przyznana wcześniej kwota 50 zł miesięcznie na energię elektryczną była wystarczająca, biorąc pod uwagę jej miesięczne rachunki oraz fakt, że posiadała zasoby, w tym nieruchomość rolną, z której dochód został uwzględniony zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącej, stosując fikcję prawną dochodu z posiadanej nieruchomości rolnej. Sąd podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej, wskazując, że nie ma ona na celu systematycznego zaspokajania wszystkich potrzeb, a jedynie wspieranie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Sąd uznał, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i prawidłowo przeprowadziły postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącej, stosując fikcję prawną dochodu z posiadanej nieruchomości rolnej i uznając, że przyznana pomoc była wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo obliczyły dochód skarżącej z 1 ha przeliczeniowego nieruchomości rolnej, stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej. Podkreślono, że posiadanie nieruchomości rolnej, nawet bez faktycznego jej wykorzystania, generuje fikcyjny dochód dla celów ustalenia prawa do świadczeń. Sąd uznał również, że przyznana wcześniej pomoc była wystarczająca, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.s. art. 39
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 41 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 9
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 7
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącej, uwzględniając fikcyjny dochód z posiadanej nieruchomości rolnej. Przyznana wcześniej pomoc finansowa na energię elektryczną była wystarczająca. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie musi zaspokajać wszystkich potrzeb. Organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Niewystarczająca wysokość przyznanego zasiłku celowego. Błędna wykładnia art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej poprzez przyjęcie, że dochód należy ustalić niezależnie od tytułu prawnego do nieruchomości. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo i to w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. spełnienie jednak kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu. nie jest celem pomocy społecznej zaspokajanie każdej potrzeby, w tym przypadku wypłaty kwoty równej lub większej niż wynosi rachunek za energie eklektyczną. nie jest tak, jak stwierdzono w skardze kasacyjnej, że państwo powinno zapewnić godne życie osobom będącym w trudnej sytuacji, stanowisko to nie uwzględnia takich zasad pomocy społecznej, jak jej subsydiarność czy limitowanie możliwościami pomocy społecznej.
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu z nieruchomości rolnej na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej, subsydiarny charakter pomocy społecznej, granice uznania administracyjnego w sprawach świadczeń socjalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście posiadania nieruchomości rolnej bez uregulowanego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących pomocy społecznej i sposób, w jaki posiadanie zasobów, nawet nie w pełni wykorzystywanych, wpływa na prawo do świadczeń. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym.
“Czy posiadanie ziemi, nawet nieużytkowanej, pozbawia prawa do zasiłku na prąd?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 707/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna Maria Zawadzka /przewodniczący/ Renata Czeluśniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 lutego 2022 r. nr SKO.PS/4110/17/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat P. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta Krakowa odmówił przyznania M. P. (dalej: "skarżąca") zasiłku celowego specjalnego na energię elektryczną. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż skarżąca w dniu 8 listopada 2021 r. zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej na energię elektryczną, podczas gdy decyzją z dnia 6 października 2021 r. została już jej przyznana pomoc w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną w kwocie 100 zł miesięcznie na listopad 2021 r., grudzień 2021 r. oraz styczeń 2022 r. W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i przyznanie świadczenia. Przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i finansową. Podniosła, że nie jest prawdą aby przyznano jej po 100 zł na energię na ww. miesiące, gdyż przekazano jej jedynie po 50 zł, wniosła o wypłatę "brakujących 50 zł x 3 miesiące". SKO w Krakowie decyzją z 25 lutego 2022 r. nr SKO.PS/4110/17/2022 utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. W uzasadnieniu organ wskazał na przyznany skarżącej decyzją z dnia 6 października 2021 r. zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną w kwocie 50,00 zł miesięcznie: na listopad , grudzień 2021 r. oraz styczeń 2022 r., wyjaśniając, że powołana w decyzji I instancji kwota 100 zł została sprostowana, ponieważ decyzją z dnia 6 października 2021 r. przyznano skarżącej po 50,00 zł. W ocenie organu jest to kwota wystarczająca, aby zabezpieczyć potrzeby skarżącej ponieważ w okresie od sierpnia 2021 r. do października 2021 r. rachunek za energię elektryczną wynosił 69,51 zł miesięcznie, natomiast od grudnia 2021 r. opłaty miesięczne za energię wynoszą 89,94 zł. Co więcej, skarżąca otrzymała również pomoc finansową na dofinansowanie do spłaty zadłużenia za energię elektryczną na kwotę 45,85 zł. SKO wskazało także, że skarżąca dysponuje wystarczającymi własnymi zasobami, których odpowiednie wykorzystanie umożliwi jej poprawę sytuacji majątkowej, w szczególności dysponuje dwoma nieruchomościami (mieszkanie własnościowe położone w K. oraz gospodarstwo rolne z którego posiadania odprowadza podatki od 20 lat pomimo nieuregulowanego stanu prawnego). Zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji nie narusza zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności art. 2, art. 3, art. 8 i art. 39 i 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w szczególności ustalenia, że na przedmiotowy cel zostały przyznane skarżącej wystarczające środki finansowe. Organ podniósł, że MOPS reaguje na potrzeby skarżącej, przyznając jej w miarę posiadanych możliwości świadczenia pieniężne na zgłaszane przez nią cele. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zakwestionowała zasadność i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Opisała swą sytuację zdrowotną i życiową. Podkreśliła, że nie posiada tytułu prawnego do wskazywanej przez organ nieruchomości. Wskazała też, że grozi jej odcięcie prądu i dołączyła do skargi wezwanie o zapłatę rachunków za energię elektryczną, których termin płatności upłynął 3 lutego, 3 marca i 3 kwietnia 2022 r. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2022 r. skarżąca podtrzymała skargę. Dołączyła m.in. zaświadczenie z Sądu Rejonowego w T. o utracie mocy prawnej wykazu hipotecznego liczba 121 gm. kat K. i o jego zamknięciu z urzędu oraz zaświadczenie Kliniki Stomatologicznej, iż wymaga ona ponownego leczenia endodotycznego. W kolejnym piśmie, także z dnia 22 czerwca 2022 r., skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uzyskiwany przez nią dochód należy ustalić niezależnie od tytułu prawnego a jedynie w oparciu o posiadanie całej nieruchomości gruntowej o powierzchni 1.6345 ha przeliczeniowego. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2022 r. (data wpływu do sądu – 9.01.2022 r.) pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę. Uzupełniając ją podkreśliła, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego uwzględnia się jedynie w przypadku posiadania tytułu prawnego do tego gospodarstwa. Wskazała, że skarżąca na podstawie dziedziczenia mogłaby być właścicielem nieruchomości jedynie w wysokości 1/18, a zatem nie powinno się wobec niej stosować przeliczenia dochodu na podstawie całej powierzchni nieruchomości. Samo natomiast posiadanie nieruchomości bez tytułu prawnego nie może być podstawa ustalenia zryczałtowanego dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Podstawą prawną rozstrzygnięć podjętych w kontrolowanych postępowaniach administracyjnych były przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., w skrócie: ustawa). Zasady ogólne tej pomocy zostały zawarte w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którymi świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżąca ubiegała się o przyznanie zasiłków celowych. Ten rodzaj świadczenia został uregulowany w art. 39 ustawy, zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślić trzeba, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo i to w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Spełnienie jednak kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowana musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określiła w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (por. np. wyroki NSA: z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2696/14 , z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2261/15, z dnia 20 października 2016 r. o sygn. akt I OSK 404/15 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach (CBOiSA) pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec stwierdzenia, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe organ prawidłowo rozważył w następnej kolejności możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie przekraczającej kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, który nie podlega zwrotowi. W doktrynie przyjmuje się, że przesłanka "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, iż jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Taką samą wykładnię art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. I OSK 1416/07 oraz z dnia 12 maja 2011 r., sygn. I OSK 164/11, z dnia 16 maja 2018 r. sygn. I OSK 179/18, czy z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. I OSK 3072/18, opubl. w CBOSA). Podzielić więc należy pogląd, że specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy, w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1 i art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. W związku z charakterem decyzji uznaniowych dotyczących ww. zasiłków wskazać należy, że kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, tj. czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1325/15, CBOSA). Kontrola sądowa decyzji uznaniowych sprowadza się zatem wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie – nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. W sprawie pierwszą okolicznością sporną jest - czy skarżąca spełnia kryterium dochodowe, od którego uzależniona jest pomoc społeczna, a drugą – zasadność odmowy pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego (wobec przyjęcia przez organ przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego) w żądanej wysokości. Sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że skarżącej nie może być udzielone wsparcie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z art. 39 u.p.s. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Prawidłowo zatem organy rozważały możliwość przyznania pomocy w innej formie, a mianowicie w formie specjalnego zasiłku celowego. Sąd zgadza się z organami, że w przedmiotowej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, aby udzielać skarżącej kolejnej pomocy na tożsamy cel w sytuacji gdy pomoc taka została skarżącej przyznana decyzją z dnia 6 października 2021 r. W przypadku ww. decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego wysokość dochodu skarżącej nie miała decydującego znaczenia. Odnosząc się jednak do zarzutów skargi, wskazać należy, że sposób obliczenia dochodu osoby ubiegającej się o pomoc społeczną został określony w art. 8 u.p.s. W odniesieniu do osoby samotnie gospodarującej dochód takiej osoby nie może przekroczyć 701 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo obliczyły dochód z 1 ha przeliczeniowego w wysokości 505,12 zł. Jak wynika z pism Urzędu Miejskiego w T. z dnia 29 marca 2021 r. oraz z dnia 8 kwietnia 2021 r. (kserokopie tych pism, których oryginały znajdują się w aktach administracyjnych dołączonych do akt III SA/Kr 1502/21, dołączono do akt sądowych o sygn. akt III SA/Kr 706/22) skarżąca figuruje jako samoistny posiadacz gruntów, stanowiących masę spadkową po F. P. oraz jako podatnik podatku rolnego i podatku od nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w K. o powierzchni 1,75 ha (z czego 1,64 ha jest sklasyfikowane jako użytki rolne, co stanowi po przeliczeniu 1,6345 ha przeliczeniowego, a 0,11 ha figuruje jako zakrzaczenia Lz). Od 2000 r. do skarżącej kierowane są decyzje ustalające podatek od ww. gruntów. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta Krakowa wydziału egzekucji administracyjnej i windykacji z dnia 8 marca 2021 r. (pismo znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do akt III SA/Kr 1502/21) skarżąca figuruje w rejestrze podatku rolnego jako spadkobierca w udziale 1/1 ww. gruntów, a także w rejestrze podatku od nieruchomości prowadzonego również przez Burmistrza T., jak spadkobierca w udziale 1/1 o pow. 1100.00 m2, a należne podatki są uiszczane na bieżąco. Wbrew zarzutom skargi ugruntowane jest stanowisko doktryny i orzecznictwa, z którego wynika, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego w innej wysokości niż określona w art. 8 ust. 9 u.p.s., nawet jeśli faktyczny dochód z tego tytułu nie jest uzyskiwany. Dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej nie ma znaczenia, jakie rzeczywiste dochody osiągane są z gospodarstwa rolnego ani czy grunt jest w ogóle uprawiany. Decydują tytuł własności lub posiadania gruntu (w nin. sprawie – m.in. z tytułu dziedziczenia) oraz jego zaklasyfikowanie (rodzaj użytków, klasa gleboznawcza). Ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu. W celu ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej należy przyjąć, że każdy właściciel/każdy posiadacz samoistny nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 308 zł z hektara przeliczeniowego, niezależnie od tego, w jaki sposób korzysta z tej nieruchomości lub w jaki sposób nią rozporządził (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. III SA/Gd 828/19, WSA w Lublinie z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. III SA/Lu 636/18, WSA w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2020 r., sygn. III SA/Kr 348/20, opubl. w CBOSA). Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1405/15. W przedmiotowej sprawie z żadnego dokumentu nie wynika jednak aby skarżącej przysługiwał udział we własności gospodarstwa rolnego. Z ww. pisma Urzędu Miejskiego w T. wynika natomiast, że skarżąca jest samoistnym posiadaczem (jedynym) całego gospodarstwa, którego powierzchnia jest wyższa od 1 ha przeliczeniowego. Organy nie mogły zatem zastosować art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s., zgodnie z którym do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Co do przedłożonego do akt sądowych zaświadczenia z Sądu Rejonowego w T., to wskazać należy, że wynika z niego jedynie to, iż wykaz hipoteczny utracił moc prawną i został z urzędu zamknięty. Skarżąca nie przedłożyła natomiast odpisu z księgi wieczystej założonej dla nieruchomości położonej w K. Nie wyjaśniła też dlaczego od ponad 20 lat płaci podatki od całej nieruchomości, w tym gospodarstwa rolnego, skoro nie uważa się za jej właściciela. Prawidłowo zatem organy uwzględniły treść ww. dokumentów z Urzędu Miejskiego w T., przyjmując że skarżąca jest samoistnym posiadaczem gospodarstwa (a nie – jak zarzucono w uzupełnieniu skargi – jego właścicielem), którego powierzchnia jest wyższa od 1 ha przeliczeniowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo określiły dochód skarżącej i zasadnie odmówiły przyznania jej zasiłku celowego specjalnego. Sąd nie uznał zatem za zasadne zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 9 u.p.s. Oceniając odmowę pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów energii eklektycznej Sąd nie stwierdził, aby organy przekroczyły granice uznania administracyjnego. Sąd podziela stanowisko organów, że przyznana wcześniejszą decyzją, tj. decyzja z dnia 6 października 2021 r. kwota dofinansowania do energii elektrycznej 50 zł za miesiące listopad, grudzień 2021 r. oraz styczeń 2022 roku jest wystarczająca, aby zabezpieczyć potrzeby skarżącej w tym zakresie uwzględniając, że w okresie od sierpnia 2021 r. do października 2021 r. rachunek za energię elektryczną wynosił 69,51 zł miesięcznie, natomiast od grudnia 2021 r. opłaty miesięczne za energię wynosiły 89,94 zł. Skarżąca otrzymała również pomoc finansową na dofinansowanie do spłaty zadłużenia za energię elektryczną na kwotę 45,85 zł. Dołączone do skargi wezwanie o zapłatę rachunków których termin płatności upływał w innym miesiącach (luty-kwiecień 2022 r.) nie dotyczy przedmiotu zaskarżonych decyzji. Ponadto jak wielokrotnie wskazano, nie jest celem pomocy społecznej zaspakajanie każdej potrzeby, w tym przypadku wypłaty kwoty równej lub większej niż wynosi rachunek za energie eklektyczną. Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu przy rozważaniu zasadności przyznania ww. zasiłku organy pomocy społecznej uwzględniły wszystkie istotne okoliczności. Jeszcze raz podkreślić należy, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie w przezwyciężaniu trudności, a nie systematyczne zaspokajanie wszystkich potrzeb. Zasiłek celowy, a tym bardziej specjalny zasiłek celowy nie jest przyznawany na pokrycie pełnych, całomiesięcznych wydatków poczynionych przez osobę objętą pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 24 lutego 2021 o sygn. akt I OSK 470/21 "nie jest tak, jak stwierdzono w skardze kasacyjnej, że państwo powinno zapewnić godne życie osobom będącym w trudnej sytuacji, stanowisko to nie uwzględnia takich zasad pomocy społecznej, jak jej subsydiarność czy limitowanie możliwościami pomocy społecznej. Konstytucyjna zasada sprawiedliwości społecznej z art. 2 Konstytucji RP wymaga, aby wszystkie osoby znajdujące się w podobnej sytuacji (w tym przypadku: wymagające pomocy w celu przezwyciężenia trudności) były traktowane i wspierane w podobny sposób, co uzasadnia proporcjonalne rozdzielanie środków pomocy społecznej." Ze względu na to, że zaskarżone decyzje są tzw. decyzjami uznaniowymi to mogłyby zostać przez sąd uchylone jedynie w wypadkach stwierdzenia, iż zostały wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. O zakresie badania decyzji uznaniowych skarżący był wielokrotnie informowany przez sądy w uzasadnieniach orzeczeń (np. wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r. I OSK 447/21). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Dlatego pomimo odmiennych odczuć skarżącej należy uznać, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W nin. sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, prawidłowo ustaliły podstawę prawną decyzji. Organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania i wyjaśnił sprawę ponownie. W rezultacie organy pomocowe, wbrew zarzutom skargi nie mają obowiązku ustalania wszystkich jego niezaspokojonych potrzeb, a tym bardziej ich zaspokajania. Brak również podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych skoro zostały one wszystkie uwzględnione i ocenione przez organy. Co do zarzutu błędnej oceny co do możliwości wykorzystania posiadanych zasobów przez skarżącą, należy zwrócić uwagę, że jeszcze przed powzięciem informacji o posiadanej przez skarżącą nieruchomości w K., NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 2791/15, wydanym wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej, wskazał, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 u.p.s. W ww. wyroku NSA stwierdził również, że prawidłowo WSA w Krakowie dokonał oceny (logicznej i znajdującej poparcie w doświadczeniu życiowym) takich okoliczności jak to, że skarżąca żyje w dużym mieście, gdzie jest dużo ofert pracy, czy że jest właścicielem mieszkania, które może przynosić dochody, jako istniejące możliwości, które skarżąca może wykorzystać aby sprostać swej sytuacji życiowej. Z akt administracyjnych wynika, że pomoc w celu umożliwienia przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych jest skarżącej udzielana, nie wynika natomiast, czy i w jaki sposób skarżąca podejmuje jakiekolwiek działania zmierzające do poprawy jej trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Sądowi z urzędu jest wiadomo (np. wyrok tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2013 r. o sygn. akt III SA/Kr 254/13), że skarżąca od lat korzysta z pomocy społecznej. Nawet posiadając do 31.07.2012 r. lekki stopnień niepełnosprawności nie podjęła pracy zarobkowej pomimo że była osobą zdolną do jej podjęcia. Na powyższe Sąd zwraca uwagę w ramach rozpoznania zarzutów naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa, chociaż brak wyjaśnienia powyższych kwestii, ze względu na zasadę z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), w skrócie p.p.s.a., nie miał wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Trudno się zatem dziwić, że organy oprócz udzielania skarżącej pomocy, podkreślają subsydiarny charakter tej pomocy i wskazują na celowość podjęcia pewnej aktywności przez skarżącą w celu poprawy jej sytuacji finansowej. Jak prawidłowo wskazano już w ww. wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. skarżąca jako systematyczny beneficjent pomocy społecznej nie może oczekiwać finansowania całokształtu jej potrzeb życiowych, gdyż liczą się także potrzeby innych starających się o pomoc. Skarżąca była także informowana, że nawet spełnienie kryteriów z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie zasiłku celowego w wysokości, którą sama określi, a wręcz przeciwnie - musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, określona w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania i wyjaśnił sprawę ponownie. W rezultacie organy pomocowe, wbrew zarzutom skarżącej nie mają obowiązku ustalania wszystkich jej niezaspokojonych potrzeb, a tym bardziej ich zaspokajania. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, należy zwrócić uwagę, że skarżąca nie wskazała konkretnie, jakich okoliczności faktycznych organ nie wziął pod uwagę wydając zaskarżone decyzje. Odnośnie naruszenia art. 7 k.p.a. w kontekście niezbadania przez urzędników tytułu prawnego do nieruchomości, stwierdzić należy, że kwestie regulacji prawnych posiadanej przez skarżącą od co najmniej 2000 r. nieruchomości, za które płaci podatki, należą do skarżącej, a nie organów. Obowiązkiem natomiast organów było uwzględnienie informacji przekazanych im na temat nieruchomości. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, wykazały i wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy w sposób przewidziany przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W sposób wystarczający i spełniający wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły i wyjaśniły podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a organom obu instancji nie można było przypisać zarzutu dowolności w orzekaniu. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, jest wyczerpujący i został należycie oceniony. Sąd nie miał zatem podstaw, aby zakwestionować stanowisko organów obu instancji co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowiska organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 p.p.s.a Sąd orzekł zatem jak w sentencji (pkt I) na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI