III SA/Kr 686/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-12-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjefinanse publicznejednostki samorządu terytorialnegozabytkiprace konserwatorskiezwrot dotacjiwykorzystanie środkówumowa dotacyjnakontrola wydatków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę parafii na decyzję o zwrocie dotacji celowej na prace konserwatorskie, uznając, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie.

Parafia otrzymała dotację celową na prace konserwatorskie przy zabytkowym kościele, jednak zakres wykonanych prac odbiegał od ustaleń umowy. Pomimo argumentacji parafii o nadrzędności uchwały Sejmiku nad umową i nieproporcjonalności kary, sąd administracyjny uznał, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, ponieważ wykonano inne prace niż te określone w umowie i jej załącznikach. W konsekwencji, sąd oddalił skargę parafii na decyzję o zwrocie dotacji wraz z odsetkami.

Sprawa dotyczyła skargi parafii na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa o zwrocie dotacji celowej w wysokości 120.000,00 zł. Dotacja została przyznana na prace konserwatorskie przy zabytkowym kościele, jednak parafia nie wykonała prac zgodnych z zakresem określonym w umowie, a zamiast tego przeznaczyła środki na renowację nawy głównej, podczas gdy umowa przewidywała renowację ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni. Parafia argumentowała, że uchwała Sejmiku była nadrzędna wobec umowy i że dotacja została wykorzystana zgodnie z celem ogólnym, a żądanie zwrotu jest nieproporcjonalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznały te argumenty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że dotacja musi być wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem doprecyzowanym w umowie, a nie tylko ogólnym celem. Ponieważ parafia wykonała inne prace niż te wskazane w umowie i jej załącznikach, uznał, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co skutkowało oddaleniem skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykorzystanie dotacji na inny zakres prac niż określony w umowie stanowi podstawę do żądania zwrotu całej dotacji, ponieważ umowa precyzuje przeznaczenie środków, a jej postanowienia są wiążące dla stron.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dotacja musi być wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem doprecyzowanym w umowie, a nie tylko z ogólnym celem uchwały. Wykonanie prac niezgodnych z umową, nawet jeśli dotyczyły podobnego celu, skutkuje obowiązkiem zwrotu dotacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.

u.f.p. art. 252 § 5

Ustawa o finansach publicznych

Zwrotowi podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

u.f.p. art. 252 § 6

Ustawa o finansach publicznych

Odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie prawa do wypowiedzenia się strony przed zakończeniem postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie, ponieważ wykonano inne prace niż te wskazane w umowie i jej załącznikach.

Odrzucone argumenty

Uchwała Sejmiku jest nadrzędna wobec umowy dotacyjnej. Dotacja została wykorzystana zgodnie z ogólnym celem określonym w uchwale. Żądanie zwrotu całej dotacji jest nieproporcjonalne do naruszenia. Organ I instancji naruszył prawo do wypowiedzenia się strony.

Godne uwagi sformułowania

środki z dotacji nie uzyskują przymiotu własności prywatnej i nie można nimi swobodnie dysponować. dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona. decyzja określająca kwotę zwrotu ma charakter deklaratoryjny.

Skład orzekający

Katarzyna Marasek-Zybura

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

sędzia

Ewelina Dziuban

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dotacji celowych, znaczenie umowy dotacyjnej w precyzowaniu przeznaczenia środków, zasada proporcjonalności w kontekście finansów publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania dotacji na prace konserwatorskie, ale ogólne zasady dotyczące wykorzystania dotacji są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozbieżności między ogólnym celem dotacji a szczegółowymi zapisami umowy, co jest istotne dla beneficjentów środków publicznych.

Czy remont kościoła zamiast renowacji zabytkowych tynków oznacza zwrot dotacji? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 120 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 686/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 138 par. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1530
Art. 252  ust. 1  pkt 1, ust. 2, ust. 5 i ust. 6  pkt 1  w zw. z art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1  pkt 1, pkt 4, art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Parafii [...] N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 marca 2025 r., nr SKO.SW/4101/50/2025 w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 marca 2025 r. znak: SKO.SW/4101/50/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm. dalej: u.f.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 16 stycznia 2025 r., znak KD-II.501.3.114.2024 ustalającej kwotę dotacji udzielonej Parafii [...] w N. (dalej: skarżąca, Parafia) na podstawie umowy nr [...] z dnia 21 marca 2024 r. o wsparcie realizacji zadania pn. "N., Kościół [...] dawna Kaplica [...] odnowienie i uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych dokończenie kolejnych etapów" podlegającej zwrotowi w wysokości 120.000,00 zł do budżetu Województwa Małopolskiego wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania dotacji na konto Parafii, tj. 17 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 12 grudnia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o dotację na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku pt. "N., Kościół [...] dawna Kaplica [...], odnowienie i uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych dokończenie kolejnych etapów", w ramach zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków, położonych na obszarze województwa małopolskiego w konkursie pn. "Ochrona zabytków Małopolski". Strona skarżąca wnioskowała o dotację w wysokości 200.000 zł, zaś całkowity koszt zadania miał wynieść 516.804,30 zł. Planowano wykonać odnowienie i restaurację: (1) ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni oraz (2) nawy do wysokości kopuły.
Uchwałą nr LXXX/1164/24 z dnia 26 lutego 2024 r. Sejmik Województwa Małopolskiego przyznał Parafii dotację celową w wysokości 120.000,00 zł na realizację ww. zadania. Na podstawie umowy nr [...] z dnia 21 marca 2024 r. zawartej pomiędzy Województwem Małopolskim a stroną skarżącą dotacja została przekazana na rachunek bankowy Parafii w dniu 17 kwietnia 2024 r. Strona skarżąca miała wykonać remont zabytkowego kościoła w pomniejszonym w odniesieniu do wniosku zakresie, ustalonym w umowie: odnowienie i restauracja ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni. Strona skarżąca zobowiązała się, że zadanie zostanie wykonane zgodnie z zaktualizowanymi, stosownie do przyznanej dotacji: harmonogramem realizacji prac i kalkulacją kosztów prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych, stanowiącymi odpowiednio załącznik nr 1 i załącznik nr 2 do umowy.
Strona skarżąca nie złożyła sprawozdania z wykonania prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku w terminie do dnia 30 sierpnia 2024 r. Natomiast w dniu 2 września 2024 r. wpłynął wniosek o przedłużenie terminu na złożenie sprawozdania. Niemniej wobec upływu terminu na realizację dotowanych prac (do dnia 31 lipca 2024 r.) nie mógł być zawarty aneks do umowy.
W dniu 16 września 2024 r. strona skarżąca złożyła pismo, zatytułowane "Czynny żal", w którym wskazano, że nie wykonano zakresu prac wynikającego z harmonogramu i kosztorysu, stanowiących integralną część umowy.
W związku z powyższym Marszałek Województwa Małopolskiego, decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r., znak KD-II.501.3.114.2024, określił stronie skarżącej należność stanowiącą kwotę dotacji podlegającej zwrotowi, w wysokości 120.000,00 zł i nakazał dokonanie zwrotu wskazanej kwoty należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania dotacji na konto Parafii, tj. 17 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty.
W motywach rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że przyznana dotacja w całości została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem tj. na inne zadanie niżeli określone w umowie.
W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego t.j. art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 10 § 1 k.p.a., wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji całości i wydanie orzeczenia, co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca wskazała, że złożyła wniosek o dotację na prace przy zabytku w wysokości 200.000 zł na realizację zadania polegającego na odnowieniu i uzupełnieniu tynków i okładzin architektonicznych, na co miało składać się odnowienie i restauracja ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni (pkt 1) oraz nawy do wysokości kopuły (pkt 2), jednak uchwałą Sejmiku Województwa Małopolskiego przyznano tylko częściowe dofinansowanie w wysokości 120.000,00 zł. Na podstawie umowy nr [...] z dnia 21 marca 2024 r. dofinansowanie miało zostać przeznaczone na odnowienie i uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych, lecz z powodu udzielenia tylko częściowego dofinansowania zakres prac miał zostać ograniczony i celem było przeznaczenie całości środków na odnowienie nawy głównej kościoła, jednakże z powodu omyłki do umowy został wpisany zakres prac objęty pkt 1, tj. renowacja ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni. Strona skarżąca przeznaczyła całość dofinansowania zgodnie z pierwotnym zamiarem na renowację tynków nawy głównej kościoła, co potwierdziła przedłożoną dokumentacją, a w jej ocenie przedstawiony stan faktyczny nie daje podstaw do stwierdzenia, że dotacja celowa została wydatkowana niezgodnie z celem, bowiem dotacja została udzielona na zadanie pod nazwą "Odnowienie i uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych, dokończenie kolejnych etapów" i całość dofinansowania została wydana w tym właśnie celu. Nadto wskazała, że zadanie określała uchwała Sejmiku, która stanowiła podstawę wypłaty dotacji, a przepisy wskazują, że kluczowym dla określenia zadania jest zadanie wskazane bezpośrednio w uchwale Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XII/145/19 z dnia 5 września 2019 r.
Wobec czego, w ocenie strony skarżącej, w celu weryfikacji czy dotacja została wydatkowana na realizację zadania, należy odnieść się przede wszystkim do celu wskazanego w uchwale, natomiast postanowienia zawarte w umowie są irrelewantne, ponieważ umowa ma charakter jedynie techniczny.
Zdaniem strony skarżącej, organ kontrolując wydatkowanie środków, nie może brać pod uwagę wyłącznie treści samej umowy, lecz powinien uwzględnić wszystkie akty prawne, w szczególności niedopuszczalne jest zawężenie zakresu dofinansowania niezgodne z treścią aktu nadrzędnego, jakim była uchwała, co prowadziłoby do absurdalnej sytuacji, że wydatkowanie środków byłoby zgodne z uchwałą, a niezgodne z treścią umowy.
Niezależnie od powyższego skarżąca zwróciła uwagę, że żądanie zwrotu całości dotacji jest nieproporcjonalne do wagi naruszenia, gdyż jeżeli w przedmiotowej sytuacji można mówić o jakimkolwiek naruszeniu umowy, to było to naruszenie nieznaczne, co oznacza, że przyjęte rozstrzygnięcie narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zaistniała sytuacja nie spowodowała żadnej szkody w budżecie województwa, a fakt, że Sejmik był skłonny przyznać dofinansowanie na oba zakresy zadań potwierdza, iż przyznałby dotację na odnowienie tynków nawy głównej, gdyby miał wystarczającą ilość pieniędzy. Wskazała nadto, że organ nie dopuścił strony do wypowiedzenia się o zgromadzonym materiale dowodowym, co było niewystarczające, ponieważ bezpośrednio przed wydaniem decyzji organ powinien poinformować, że zakończył gromadzenie materiału i wówczas mogłaby się wypowiedzieć, co do tego materiału.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wskazał, że uchwałą Sejmiku Województwa Małopolskiego przyznano stronie skarżącej dotację w wysokości 120.000,00 zł na realizację zadania polegającego na odnowieniu i uzupełnieniu tynków i okładzin architektonicznych, co skutkowało zawarciem umowy w dniu 21 marca 2024 r., nr [...], w której strona skarżąca zobowiązała się do wykorzystania przekazanych środków finansowych zgodnie z celem, na jaki je uzyskała i na warunkach określonych umową, w szczególności zgodnie z harmonogramem i kalkulacją kosztów prac. Strona skarżąca, jako strona umowy miała przy jej zawieraniu możliwość kształtowania elementów treści tej czynności prawnej, jednak uchybienie obowiązkowi przedłożenia sprawozdania końcowego w terminie tj. do dnia 30 sierpnia 2024 r. oraz fakt, że zakres wykonanych prac został przeprowadzony niezgodnie z harmonogramem i kosztorysem, co potwierdziła sama strona skarżąca, świadczy o tym, że doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z warunkami umowy.
Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami, przy czym obowiązek zwrotu powstaje automatycznie z mocy prawa z chwilą zaistnienia przesłanek, a decyzja określająca kwotę zwrotu ma charakter deklaratoryjny.
Dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego powinna być wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem, a dla stwierdzenia prawidłowości wydatkowania dotacji niezbędne są dwa ustalenia: po pierwsze konieczne jest wykazanie przez dotowanego poniesienia danego wydatku i sfinansowania go ze środków pochodzących z dotacji (element formalny), natomiast po drugie - konieczne jest dochowanie wymogu, że dany wydatek nastąpił w związku z realizacją zadań, na które dotacja była udzielona (element merytoryczny/celowościowy).
W orzecznictwie przyjmuje się, że ciężar dowodu w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji spoczywa na stronie będącej beneficjentem, który ma obowiązek należytego udokumentowania wydatków i wykazania, że dany wydatek nastąpił w związku z realizacją zadań określonych w umowie, ponieważ środki z dotacji nie uzyskują przymiotu własności prywatnej i nie można nimi swobodnie dysponować.
Z kolei dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana, jak również wydatki niespełniające wymogów formalnych potrzebnych do rozliczenia dotacji (brak dokumentów źródłowych wskazujących na rodzaj pokrytych kosztów, brak dowodów zapłaty).
Odnosząc się do kwoty dotacji podlegającej zwrotowi, Kolegium wyjaśniło, że podziela w całości argumentację organu I instancji oraz jego tok rozumowania zaprezentowany szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie zwrot kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, motywowany jest brakiem zachowania wymogów merytorycznych (zapłata za inne zadania lub cele niż te, na które przeznaczona była dotacja). Kolegium zauważyło, że przekazanie, udzielenie, wydatkowanie i rozliczenie dotacji powinno następować zgodnie ze standardami wynikającymi z dyscypliny finansów publicznych, stąd naruszenie wymogów w tym zakresie spełnia równocześnie znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Po stronie beneficjenta naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest m.in. wydatkowanie dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem (art. 9 pkt 1 u.f.p.), tym samym środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu własności prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele określone w ustawie i ma obowiązek tak zorganizować proces wydatkowania dotacji, by środki pochodzące z dotacji były łatwo identyfikowalne, tak by zachować przejrzystość i rozliczalność jej wydatkowania.
Z uwagi na fakt, że środki pochodzące z dotacji nie stanowią własności podmiotu dotowanego, ale stanowią właśnie środki publiczne, podmiot dotowany nie może nimi swobodnie dysponować, nie może traktować ich jak środków prywatnych, a ma obowiązek nie tylko wykorzystać dotację wyłącznie i bezpośrednio zgodnie z jej przeznaczeniem, ale także dotowany ma obowiązek tak zorganizować proces wydatkowania dotacji, by był w stanie zidentyfikować i precyzyjnie wykazać, że dany wydatek został poniesiony ze środków z niej pochodzących, a nie z innych środków (prywatnych). Dlatego też, nie wystarczy aby beneficjent wskazał, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania, uznał je za bezzasadne.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca, zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z §13 ust. 3 Uchwyty Sejmiku Województwa Małopolskiego nr X1I/145/19 z dnia 26 sierpnia 2019 r. w zw. z załącznikiem nr 1 Ip. 50 do Uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego nr LXXX/1164/24 z dnia 26 lutego 2024 r., poprzez błędne przyjęcie, iż wykorzystanie dotacji nastąpiło niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy dofinansowanie zostało wykorzystane zgodnie z celem określonym w załączniku do Uchwały z 2024 r.,
b) art. 252 ust. 5 u.f.p. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez błędnie przyjęcie, że całość dofinansowania została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy dofinansowanie zostało wykorzystane zgodnie z § 13 ww. Uchwały z 2019 r. w zw. z załącznikiem nr 1 Uchwały z 2024 r. Ip. 50, a rozstrzygnięcie narusza zasadę proporcjonalności, o której mowa w przywołanym przepisie k.p.a.;
c) art. 7a k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie tego przepisu i nierozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych w zakresie zależności pomiędzy treścią Uchwały z 2024 r., a treścią Umowy nr [...] z dnia 21 marca 2024 r. na korzyść strony skarżącej, podczas gdy treść Uchwały jest nadrzędna w stosunku do postanowień Umowy;
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynika sprawy, t.j. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie strony skarżącej do wypowiedzenia się przed zakończeniem postępowania dowodowego prowadzonego przez organ I instancji, co miało znaczenie dla oceny prawidłowości realizacji zadania.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 252 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5).
Z ust. 6 wynika, iż odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:
1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W art. 252 u.f.p. brak jest definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. M. Stawiński Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019, komentarz do art. 252). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. I SA/Sz 235/18, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Po stronie beneficjenta, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest m.in. wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację. Tym samym, środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. I SA/Łd 425/08 (CBOSA), dotacje pochodzą ze środków publicznych, a sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zatem zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację. Wyszczególnione w umowie (poprzez odesłanie do kosztorysu) grupy możliwych do sfinansowania dotacjami wydatków były wiążące dla jej stron. W związku z tym podmiot, któremu przyznano dotację, winien każdy wydatek powiązać nie tylko ogólnie z odnowieniem i uzupełnieniem tynków i okładzin architektonicznych w kościele, ale precyzyjnie z właściwym, wskazanym w umowie, celem. Powiązanie to nie może być również dowolne, ale winno być adekwatne do celu wydatku. Kwestionowany przez organy administracji wydatek nie spełniał wyżej wskazanych kryteriów, gdyż nie był objęty umową zawartą przez stronę skarżącą i załącznikami stanowiącymi jej integralną część.
Przez wykorzystanie dotacji rozumieć należy zapłatę za zadania, na które dotacja została udzielona. Granice upoważnienia do wykorzystania (wydatkowania) środków pochodzących z dotacji stanowi cel, na który została ona przyznana i na który tym samym może być wykorzystana oraz termin jej wykorzystania (wydatkowania) Zapłata ta musi korespondować z konkretnym celem, na których środki pochodzące z dotacji zostały udzielone, a więc musi być przeznaczona na finansowanie zadania wspieranego środkami publicznymi oraz być dokonana w terminie, w jakim zadanie na które dotacja została przyznana miało zostać zrealizowane. W przeciwnym wypadku, a mianowicie dokonania zapłaty niezgodnie z celem, na który dotacja została przyznana - a więc nie na realizację konkretnego zadania finansowanego ze środków dotacyjnych - albo (oraz) dokonania zapłaty po upływie terminu realizacji konkretnego zadania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1107/13 i z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. II GSK 3088/15, CBOSA), będzie to uzasadniało wniosek o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bo nie na finansowanie realizowanego w określonym terminie zadania, na które została ona udzielona.
W niniejszej sprawie strona skarżąca wykorzystała udzieloną jej dotację niezgodnie z przeznaczeniem.
Złożyła ona bowiem wniosek o dotację na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku pt. "N. Kościół [...] dawna Kaplica [...] odnowienie i uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych dokończenie kolejnych etapów", w ramach zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków, położonych na obszarze województwa małopolskiego w konkursie pn. "Ochrona zabytków Małopolski".
Wnioskowała o dotację w wysokości 200 000 zł, zaś całkowity koszt zadania miał wynieść 516 804,30 zł, z czego 61,30 % tj. 316 804,30 zł, strona skarżąca ponieść miała ze środków niepochodzących z dotacji.
Planowano wykonać odnowienie i restaurację: (1) ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni oraz (2) nawy do wysokości kopuły.
Uchwałą nr LXXX/1164/24 z dnia 26 lutego 2024 r. Sejmik Województwa Małopolskiego przyznał Parafii dotację celową w wysokości 120 000 zł na realizację ww. zadania. Szczegółowy zakres i zasady wydatkowania środków pochodzących z dotacji zostały doprecyzowane w umowie nr [...] z dnia 21 marca 2024 r. zawartej pomiędzy Województwem Małopolskim a stroną skarżącą.
Na podstawie tej umowy, dotacja została przekazana na rachunek bankowy Parafii w dniu 17 kwietnia 2024 r. Na jej podstawie strona skarżąca miała wykonać remont zabytkowego kościoła w zakresie pomniejszonym w odniesieniu do wniosku tj. poprzez odnowienie i restauracja ścian łukowych, gzymsu, kopuły i latarni. Strona skarżąca zobowiązała się, że zadanie zostanie wykonane zgodnie z zaktualizowanymi, stosownie do przyznanej dotacji, harmonogramem realizacji prac i kalkulacją kosztów prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych, stanowiącymi odpowiednio załącznik nr 1 i załącznik nr 2 do umowy. W § 1 umowy strona skarżąca wyraźnie zobowiązała się do realizacji dotowanego zadania "w zakresie i na zasadach określonych w umowie".
W odniesieniu do zakresu określonego w umowie, strona skarżąca wskazała, że koszt jego wykonania wynieść miał 336 257,40 zł, a udział środków niepochodzących z dotacji wydatkowanych przez stronę skarżącą wynieść miał 64,31% tj. 216 257,40 zł.
Tymczasem strona skarżąca wykonała inne prace niż określone w umowie, a zatem niezgodnie z przeznaczeniem dotacji doprecyzowanym w zawartej umowie, a jednocześnie znacznie mniejszy zakres prac tj. odnowienie i restaurację: nawy do wysokości kopuły, którego koszt zgodnie z wnioskiem wynieść miał 180 546,90 zł, a strona skarżąca chciałaby ponieść jedynie 33,54% kosztu tego remontu tj. 60 546,90 zł.
Z powyższego widać, że strona skarżąca składając wniosek o dotację deklarowała poniesienie wydatków ze środków własnych w wysokości 316 804,30 zł, podpisując umowę w wysokości 216 257,40 zł, a ostatecznie oczekiwała, że poniesie tylko 60 546,90 zł, natomiast łączny koszt wykonanych prac był nie tylko niższy od deklarowanego udziału własnego strony skarżącej na etapie składania wniosku, ale także niższy od deklarowanego udziału własnego na etapie zawierania umowy. Zatem także i z tego względu nie odpowiadał warunkom udzielonej dotacji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI