III SA/Kr 681/23

III SA/Kr 681/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 702/24 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
Art. 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy referent Monika Kostecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 24 lutego 2023 r., znak SKO.PS/4110/190/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Wydaną po raz trzeci w sprawie decyzją z 13 stycznia 2023 r. Wójt Gminy G. kolejny raz odmówił S. D. (dalej: skarżący) przyznania dodatku węglowego.
Weryfikując ponownie wniosek skarżącego z 19 sierpnia 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego, organ I instancji ustalił, że do bazy Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) dla adresu: ul. P. [....], [...] G. skarżący złożył trzy deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. W deklaracji z 24 stycznia 2022 r. wykazał kocioł na paliwo stałe klasy 3, a jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa wykazał drewno kawałkowe. W kolejnej deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z 24 czerwca 2022 r. skarżący podał, że zmieniono kocioł na paliwo stałe na klasę 5 oraz drewno kawałkowe jako rodzaj stosowanego paliwa w kotle stałym. W dniu 19 sierpnia 2022 r. skarżący dokonał kolejnej zmiany złożonej deklaracji, która dotyczyła wskazania drugiego rodzaju stosowanego paliwa tj. węgla i paliw węglopochodnych.
W złożonych w dniu 9 stycznia 2023 r. pisemnym oświadczeniu, skarżący poinformował, że wymiana kotła z kotła klasy 3 na kocioł klasy 5 nastąpiła 14 czerwca 2022 r. Ponadto oświadczył, że deklarację wpisana do CEEB dnia 24 czerwca 2022 r. wypełniał za niego urzędnik Gminy G. i nie wpisał w deklaracji stosowanego paliwa, tj. węgla, a on nie zwrócił na to uwagi i dopiero zorientował się przy składaniu wniosku o dodatek węglowy, że w deklaracji z 24 czerwca 2022 r. zostało wpisane drewno kawałkowe.
Dlatego 19 sierpnia 2022 r. skarżący dokonał korekty deklaracji CEEB, gdzie dopisał jako stosowane paliwo stałe w kotle klasy 5 węgiel i paliwa węglopochodne, czym faktycznie pali.
Organ podał, że oświadczenie złożone przez skarżącego 9 stycznia 2023 r. bezspornie wskazywało, że dokonanie zmiany w deklaracji złożonej do CEEB z 19 sierpnia 2022 r. dotyczyło drugiego rodzaju stosowanego paliwa tj. węgla i paliw węglopochodnych. Obowiązkiem skarżącego było natomiast zweryfikowanie danych przed złożeniem podpisu. Ponadto z dokumentów przedłożonych przez skarżącego w odwołaniu z 24 listopada 2022 r. wynikało, że w zainstalowanym w gospodarstwie domowym skarżącego kotle marki D. klasy 5 z dobrym skutkiem można było spalać drewno, a zatem nie był to wyłącznie kocioł węglowy.
Reasumując na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ podał, że ustalono, że według stanu na dzień 11 sierpnia 2022 r. źródłem ogrzewania, wykorzystywanym w gospodarstwie domowym skarżącego był kocioł na paliwo stałe, zasilany drewnem kawałkowym. Zgłoszenie zmiany w deklaracji złożonej do CEEB, dokonane po dniu 11 sierpnia 2022 r. polegające na wskazaniu drugiego rodzaju stosowanego w kotle paliwa, tj. węgla i paliw węglopochodnych nie może być podstawą do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki określone w ustawie, gdyż dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 2 ust. 1 i 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1630).
W odwołaniu skarżący zarzucił, że ustalenia organu I instancji są sprzeczne ze stanem faktycznym oraz ze zgromadzonym materiałem dowodowy, gdyż organ nie zakwestionował faktu spełnienia przez niego wymagań określonych w art. 2 ustawy o dodatku węglowym, tj. że 24 czerwca 2022 r. zgłosił pierwsze uruchomienie nowego źródła ogrzewania. W ocenie skarżącego, odmowa przyznania dodatku węglowego, sprowadza się do błędnego uzależniania wypłaty dodatku węglowego wyłącznie od rodzaj paliwa został zadeklarowanego za pierwszym razie do CEEB.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z 24 lutego 2023 r., znak: SKO.PS/4110/190/2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium stwierdziło, że złożona przez skarżącego korekta deklaracji z 19 sierpnia 2022 r. dotyczyła pieca uruchomionego 14 czerwca 2022 r., dla którego skarżący złożył 24 czerwca 2022 r. deklarację określając rodzaj stosowanego w nim paliwa: drewno kawałkowe. Tym samym, w ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo uwzględnił stan wynikający z CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym.
Kolegium podało, że wyłączną podstawę prawną ustalenia stanu faktycznego pod tym względem jest stan na dzień 11 sierpnia 2022 r. Natomiast wszelkie zmiany (korekty) zgłoszenia dokonywane po tej dacie w zakresie rodzaju używanego w zainstalowanym kotle paliwa, nie mogą być uwzględniane w toku postępowania w przedmiocie przyznania dodatku węglowego. Tym samym pozbawione podstaw prawnych byłoby uwzględnienie w toku rozpoznawanej sprawy nawet skorygowanej po 11 sierpnia 2022 r. ewidencji emisyjności budynków i uwzględnienie stanu faktycznego, który nie jest zgodny z informacją zawartą w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r.
Reasumując Kolegium podało, że z treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym wynika, że dodatek węglowy przysługuje tym osobom, u których głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest m.in. kocioł na paliwo stałe zasilany paliwami stałymi "wpisanymi lub zgłoszonymi do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r.". Przy czym, przez paliwa stałe omawiana ustawa rozumie wyłącznie "węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego" (art. 2 ust. 3). Z widniejącego zaś na dzień 11 sierpnia 2022 r. wpisu w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynika, że skarżący stosuje w swoim domu kocioł gazowy (funkcja c.w.u.), oraz trzon kuchenny i piec na paliwo stałe (funkcja c.o.), a rodzajem stosowanego paliwa jest drewno kawałkowe, dlatego nie można uznać, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie dodatku węglowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie w sprawie tj. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo istotnych wad postępowania przeprowadzonego w I instancji jak również wydania przez organ I instancji decyzji z istotnymi wadami, bowiem Kolegium nie rozpatrzyło ponownie sprawy w jej całokształcie i nie odniosło się do zarzutów odwołania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie Kolegium sprowadza się jedynie do przytoczenia treści przepisów. Stan faktyczny sprawy pozostał poza sferą zainteresowań Kolegium, czego skutkiem jest naruszenie również art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 15 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności;
2. błędną wykładnię art. 2 ust. .1 w zw. z art. 15 i art. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.;
3. błędną wykładnię art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym
4. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego, tj. wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ nie dokonał ustaleń stanu faktycznego w tym wskazania jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 7,
5. art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia w sprawie zgromadzonego materiału i braku ustaleń co do okoliczności będących podstawą wydania decyzji, gdyż organ II instancji nie rozpatrzył zgromadzonego materiału i nie dokonał samodzielnych ustaleń co do okoliczności będących podstawą jego rozstrzygnięcia; błędów w ustaleniach faktycznych wskazanych w uzasadnieniu skargi;
6. art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. przez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi kierował się organ w zakresie wskazanym w uzasadnieniu skargi skarżącego;
7. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a., przez naruszenie przez organ administracji przepisów zobowiązujących do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy wprowadziły pozaustawowe kryterium "używania’’ w zainstalowanym kotle paliw, czyli odwołują się de facto do tego jakie paliwo właściciel ma w kotłowni. Organy nie kwestionują natomiast spełnienia przez niego materialnej podstawy przyznania dodatku węglowego czyli deklaracji CEEB, w której zaznaczył kocioł na paliwo stałe. Organy nie kwestionują również klasy zainstalowanego kotła, ani też rodzaju możliwych do zastosowania w kotłach stałych paliw stałych. Tym samym organy nie kwestionują faktu spełnienia przez niego wymagań art. 2 ustawy o dodatku węglowym, uprawniających do wypłaty dodatku węglowego. Tymczasem ustawodawca uzależnia wypłatę dodatku węglowego wyłącznie od faktu zgłoszenia po raz pierwszy nowego źródła ciepła lub źródła spalania paliw, o którym mowa w art. 27a ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz centralnej ewidencyjności budynków do CEEB w terminie 14 dni od daty pierwszego uruchomienia, czyli do daty 11 sierpnia 2022 r.. Ustawodawca nie uzależnia wypłaty dodatku węglowego od tego czy w kotle na paliwo stałe, jest możliwe spalanie wyłącznie węgla kamiennego i jego pochodnych, czy też innego rodzaju paliwa. Innymi słowy od tego, czy producent w specyfikacji pod pewnymi warunkami określił możliwość spalania innego rodzaju paliwa niż węgiel, np, paliwa zastępczego w postaci np. drewna kawałkowego.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacja zawartą w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji.
Na rozprawie 28 września 2023 r. skarżący wyjaśniał, ze pracował na kolei 36 lat i dlatego ma deputat węglowy; nie rozumie dlaczego miałby wiec z węgla nie korzystać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga została uwzględniona ponieważ organ, wbrew obowiązującym przepisom, jako podstawę faktyczną odmowy przyznania dodatku węglowego powołał wyłącznie pierwotną deklarację w CEEB stosowanych przez skarżącego źródeł ciepła. Nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie źródła ciepła skarżący faktycznie stosował. Nie zweryfikował przy tym, czy rzeczywiście skarżący pomylił się podpisując przygotowane dla niego formularze zgłoszenia źródeł ciepła do CEEB.
Poniżej przedstawione rozważania prawne stanowią powtórzenie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaprezentowanego w analogicznej sprawie (wyrok WSA w Krakowie z 30 maja 2023 r., III SA/Kr 196/23).
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o dodatku węglowym, a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Poza sporem pozostaje, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym urządzenie grzewcze, w którym spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 powołanego aktu prawnego, węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Ustalenie zatem w toku sprawy, że w budynku zainstalowany jest kocił na paliwo stałe, którym jest inny rodzaj biomasy istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego.
Co jednak istotne wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Organy uznały bowiem, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym paliwo stałe, które spalane jest w głównym źródle ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.
Z akt wynika, że pierwotna deklaracja z 24 stycznia 2022 r. wskazywała jako zainstalowane źródło ciepła kocioł na paliwo stałe z podanym rodzajem paliwa "drewno kawałkowe" . Rzecz jednak w tym, że skarżący 14 czerwca 2022 r. wymienił pierwotnie zgłoszony kocioł klasy 3 na kocioł 5 klasy, dokonując stosownego zgłoszenia 24 czerwca 2022 r. (załącznik 12, str 2 akt administracyjnych). Wprawdzie i w tej deklaracji znalazło się wskazanie jako rodzaju stosowanego paliwa – "drewno kawałkowe", ale skarżący ostatecznie i ten opis skorygował 19 sierpnia 2022 r., co przyznały same organy.
Organy nie przeprowadziły przy tym jakiegokolwiek postępowania, którego celem byłoby ustalenie czy skarżący 11 sierpnia 2022 r. faktycznie użytkował kocioł na węgiel. Okoliczności faktyczne zostały ustalone wyłącznie w oparciu o dane ujawnione w centralnej ewidencji emisyjności budynków we wskazanej w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym dacie, to jest w dniu 11 sierpnia 2022 r.
Problem w tym, że skarżący twierdził od samego początku, że dane ujawnione w ewidencji są niezgodne z jego deklaracją i ze stanem faktycznym. Wskazywał przy tym na dane techniczne pieca i posiadane uprawnienia do deputatu węglowego co miało uprawdopodobnić jego twierdzenia o stosowaniu przede wszystkim węgla do ogrzewania.
Wątpliwości te powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o dodatku węglowym. W ocenie Sądu powyższe jednoznacznie ilustruje, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wykładnia art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem.
Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, to jest 11 sierpnia 2022 r., stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji paliwa stosowanego w źródle ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jaki rodzaj paliwa figurował w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Dokonana przez organ wykładnia wskazanego przepisu jest błędna. Z literalnego brzmienia wskazanego przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, przede wszystkim nie wynikają przyjęte przez organ wnioski, to jest powiązanie go z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym w ten sposób, iż przyjęto, że dokonywana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta weryfikacja wniosku o dodatek węglowy, o której mowa w tym przepisie, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania paliwa stosowanego w głównym źródle ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, musi i może być dokonywana przez organ jedynie poprzez ustalenie jakiego rodzaju paliwo figurowało w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nawet jeśli okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że w tej dacie mieszkanie było lub mogło być ogrzewane przez inny rodzaj paliwa niż to wskazano w ewidencji.
W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa zmieniająca" doszło do istotnej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po art. 2 ustępie 15 ustawy o dodatku węglowym do treści tej ustawy ustępów 15a-15e.
Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (decyzja z 21 września 2022 r.) Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zmieniającą.
Natomiast regulacje zawarte w art. 2 ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 stanowi, iż do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, należy stosować przepisy w nowym brzmieniu. Zatem wszystkie regulacje zawarte w art. 2 ust. 15a – 15g obowiązywały w dacie orzekania przez organ I i II instancji.
Całokształt powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że zmierzają one do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, nakazując organom gminy wnikliwe zbadanie sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują bowiem organ do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminnym jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 9 marca 2023 r., IV SA/Po 112/23).
Mając na uwadze powyższe nowelizacje, stwierdzić więc trzeba, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o przyznanie dodatku węglowego złożonym 19 sierpnia 2022 r. było już wszczęte, lecz jeszcze nie zakończone zarówno w dniu 13 stycznia 2023 r. (I instancja) jak i w dniu 24 lutego 2023 r. (II instancja). Zatem organy rozpoznając wniosek skarżącego miały obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a – 15e oraz ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym
Zgodnie z art. 15a ustawy o dodatku węglowym dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
Już z treści wskazanego przepisu wynika więc, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o dodatku węglowym może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały przykładowo wymienione w art. 2 ust. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie rodzaju paliwa stosowanego w źródle ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.); dalej powoływanej jako "k.p.a.". Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji zostało bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego.
Dostrzec też należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby organy poinformowały wcześniej skarżącego stosownie do obowiązku wynikającego z art. 79a ustawy k.p.a. o możliwości wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony poprzez wskazanie przesłanek zależnych od strony, które w ocenie organu na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane.
Wprowadzone nowelizacją przepisy art. 2 ust. 15b-15e i 15g ustawy o dodatku węglowym w ocenie Sądu potwierdzają, że stanowisko organu zasadzające się na tym, że w sprawach dotyczących dodatku węglowego nie przeprowadza się postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza zbadanie stanu ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. - nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Wymienione wyżej przepisy przewidują bowiem możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego celem ustalenia lub zweryfikowania okoliczności istotnych dla przyznania dodatku węglowego.
W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uznał za nieuprawniony pogląd, jakoby żaden przepis ustawy nie dawał organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym. Przeciwnie, ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15, ust. 15a-15e i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego, a zatem zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie rodzaju paliwa w źródle ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego, na podstawie już posiadanych informacji i dokumentów oraz rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego, bądź innych niezbędnych dowodów.
W ponownym postępowaniu organy ustalą jakie faktycznie paliwo było wykorzystywane do zgłoszonego przez skarżącego pieca i stosownie do tych ustaleń rozstrzygną czy skarżący spełnia czy też nie spełnia, przesłanki przyznania dodatku węglowego.
Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).