III SA/KR 672/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżący nie wykazał faktycznego prowadzenia gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem.
Skarżący domagał się przyznania dodatku węglowego, jednak organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak faktycznego zamieszkiwania pod adresem wskazanym we wniosku, co potwierdzały dokumenty dotyczące wywozu śmieci i niskie zużycie wody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a dowody (deklaracja śmieciowa, niskie zużycie wody) wskazują na brak prowadzenia gospodarstwa domowego w rozumieniu ustawy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu Z. N. dodatku węglowego. Organ pierwszej instancji, Wójt Gminy L., odmówił przyznania dodatku, ponieważ ustalił, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku. Jako dowody wskazano umowę o wywóz śmieci z nieruchomości niezamieszkanej, deklarację żony skarżącego o letniskowym charakterze nieruchomości i adresie do korespondencji w Krakowie, a także wyjaśnienia skarżącego wskazujące na zamieszkiwanie naprzemiennie w Krakowie i L. oraz opłacanie śmieci w Krakowie. Niskie zużycie wody w okresie zimowym również potwierdzało tę tezę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Sąd podkreślił, że ustawa o dodatku węglowym wiąże przyznanie świadczenia z faktycznym prowadzeniem gospodarstwa domowego, a dowody takie jak deklaracja śmieciowa i niskie zużycie wody zimą wskazują na brak spełnienia tego warunku. Sąd odniósł się również do kwestii dopuszczalności wykorzystania danych o opłatach za wywóz śmieci oraz do braku wniosków dowodowych ze strony skarżącego, takich jak wizja lokalna czy przesłuchanie świadków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dowody takie jak deklaracja o wywozie śmieci oraz niskie zużycie wody zimą mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego, jeśli wskazują na brak faktycznego prowadzenia gospodarstwa domowego w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a dowody zebrane w sprawie (deklaracja śmieciowa, niskie zużycie wody) jednoznacznie wskazują, że skarżący nie prowadził faktycznie gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku, co jest warunkiem przyznania dodatku węglowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dodatku węglowym
Przyznanie dodatku węglowego jest związane z faktycznym prowadzeniem gospodarstwa domowego, którego głównym źródłem ogrzewania jest paliwo wymienione w przepisie.
u.d.w. art. 2 § ust. 2
Ustawa o dodatku węglowym
Definicja gospodarstwa domowego jednoosobowego i wieloosobowego.
u.d.w. art. 2 § ust. 6
Ustawa o dodatku węglowym
Na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego.
u.d.w. art. 2 § ust. 15a
Ustawa o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Tekst jednolity, Dz.U. 2022 poz. 1692
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § ust. 15b
Ustawa o dodatku węglowym
Możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
u.u.c.p.g. art. 6m
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Dowody takie jak deklaracja śmieciowa i niskie zużycie wody zimą wskazują na brak faktycznego prowadzenia gospodarstwa domowego. Informacje z deklaracji śmieciowej są istotnym dowodem przy weryfikacji wniosku o dodatek węglowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 77 i 110 KPA poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie. Naruszenie art. 7, 77 i 138 KPA poprzez zaniedbanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i ograniczenie się do badania dokumentów. Zaniedbanie dokonania obowiązkowego wywiadu środowiskowego. Błędna wykładnia art. 7 KPA. Organ nie zebrał wyczerpująco dowodów, a rozpatrzenie materiału dowodowego było niewyczerpujące. Błędnie ustalono fakty, w tym nie wyjaśniono zużycia wody. Organy obu instancji nie odniosły się do faktów wykazanych dowodami z dokumentów załączonych do pisma z 26 października 2022 r. Organy obu instancji nie odniosły się prawidłowo do zużycia energii elektrycznej. Pominięcie dowodów zakupu węgla w latach poprzedzających złożenie wniosku. Brak wywiadu środowiskowego doprowadził do błędnych ustaleń. O prowadzeniu gospodarstwa domowego nie mogła decydować przesłanka odpowiedniego gospodarowania odpadami. Organy selektywnie przyjmowały rozbieżności na niekorzyść skarżącego. Błędnie przyjęto obowiązywanie art. 15-15g ustawy o dodatku węglowym na dzień wydawania decyzji drugiej instancji. Przewlekłość w rozpoznaniu sprawy. Decyzja pierwszej instancji była zbędna, sprawa została załatwiona pismem z 20 października 2022 r.
Godne uwagi sformułowania
organ ustalił, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego, że 'wnioskodawca korzysta z nieruchomości przez cały rok, w okresie od wczesnej wiosny do późnej jesieni w praktyce na stałe' pozostawały w ewidentnej sprzeczności ze zgromadzonymi w sprawie ww. dokumentami organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny organy prawidłowo ustaliły okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia tj. miejsce prowadzenia gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 6 ustawy o dodatku węglowym ustawa o dodatku węglowym w art. 2 ust. 15a wprost stanowi, że dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Sąd akceptuje ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego na okoliczność, że małe zużycie wody w miesiącach zimowych potwierdza prawidłowość deklarowanego letniskowego wykorzystywania domu w L.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Hanna Knysiak-Sudyka
sędzia
Marta Kisielowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego prowadzenia gospodarstwa domowego na potrzeby świadczeń socjalnych, znaczenie deklaracji śmieciowych i zużycia mediów jako dowodów, dopuszczalność stosowania przepisów nowelizujących w toku postępowania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego świadczenia (dodatek węglowy) i jego interpretacji w kontekście konkretnych dowodów. Ogólne zasady postępowania administracyjnego i dowodowego są standardowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak pozornie drobne dowody, jak deklaracja śmieciowa czy zużycie wody, mogą decydować o przyznaniu świadczenia socjalnego. Pokazuje też, jak ważne jest dokładne udokumentowanie swojego miejsca zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego.
“Czy Twoje śmieci mogą zadecydować o dodatku węglowym? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 672/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/ Hanna Knysiak-Sudyka Marta Kisielowska Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Prawo miejscowe Sygn. powiązane I OSK 609/24 - Postanowienie NSA z 2025-03-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 Art. 2 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 lutego 2023 r. nr SKO.Soc/4116/691/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 16 listopada 2022 r. Wójt Gminy L. odmówił Z. N. (dalej skarżący) przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania organ ustalił, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692 z późn. zm.) pod adresem wskazanym we wniosku tj. ul. [...] w L. Organ powołał się przy tym na zgromadzone dokumenty tj. m.in. umowę o wywóz śmieci z ww. nieruchomości jako nieruchomości niezamieszkanej. W deklaracji dotyczącej wywozu odpadów komunalnych za 2021 r., żona skarżącego wskazała, że ww. nieruchomość jest domkiem letniskowym; zamieszkiwanym przez dwie osoby przez dwa miesiące (sierpień i wrzesień), a adres do korespondencji jest adresem w K. Powyższe fakty potwierdzały wyjaśnienia skarżącego, który miał wskazywać, że raz mieszka w K., raz z L., ale śmieci zabiera do K. bo tam je opłaca. Organ odniósł się także do wyjaśnień pełnomocnika skarżącego przedłożonych po otrzymaniu zawiadomienia z 20 października 2022 r. przesłanego skarżącemu w trybie art. 10 §1 oraz art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej "k.p.a. ". W ocenie organu wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego, że "wnioskodawca korzysta z nieruchomości przez cały rok, w okresie od wczesnej wiosny do późnej jesieni w praktyce na stałe" pozostawały w ewidentnej sprzeczności ze zgromadzonymi w sprawie ww. dokumentami. Organ dodawał też, że złożenie deklaracji za wywóz śmieci od nieruchomości zamieszkałych jest obowiązkiem i jest w sposób bezpośredni powiązane z faktem zamieszkiwania pod danym adresem. Prowadzenie gospodarstwa domowego (a więc zamieszkiwanie) pod danym adresem jest podstawową i niezbędna przesłanką do otrzymania dodatku węglowego – na co wskazywały zacytowane w uzasadnieniu art. 2 ust. 1, ust. 6 i 12 ustawy o dodatku węglowym. Organ wskazywał przy tym, że zgodnie z ww. art. 2 ust. 6 ustawy o dodatku węglowym na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. W ocenie organu, przedłożone przez skarżącego kserokopie faktur za zużycie wody i energii elektrycznej nie stanowiły wystarczającej przesłanki uwzględnienia wniosku, tym bardziej że z przedłożonych faktur za zużycie wody wynikało, że w ciągu 20 miesięcy gospodarstwo domowe zużyło 32 m3 wody, a w okresie od października 2021 do kwietnia 2022 zaledwie 4 m3. W wniesionym odwołaniu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 77 i 110 k.p.a. Wskazał, że na dzień złożenia wniosku skarżący zamieszkiwał i przebywał w L. Organ nie przeprowadził postępowania w sposób budzący zaufanie; znamienne było, że "gmina oddelegowała kompetencję w sprawie do ośrodka pomocy społecznej", który nie wiadomo na jakiej podstawie przetwarzał dane innych osób niż wnioskodawca. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że odbiór odpadów nie może być jedyną przesłanką oceny prowadzenia gospodarstwa domowego. Pominięto dowody na zakup opału zbędnego latem, a potrzebnego na okres zimowy. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ powinien był rozpytać sąsiadów. Określenie przez żonę skarżącego, że nie zamieszkuje ona w L. nie powinno być miarodajne w sprawie ponieważ "E. N. tam na stałe nie zamieszkuje", przy czym doszukiwanie się drugiego sensu w nazwie deklaracji było nielogiczne bo wystarczyłoby dokonać korekty i przeszkoda ta zostałaby usunięta. Organ przemilczał również skalę odbioru odpadów, co mogłoby rzutować na poczynione wnioski. Pełnomocnik wskazał, że została spełniona kluczowa dla sprawy przesłanka tj. ogrzewanie budynku węglem w L. Skarżący korzystał z nieruchomości w L. przez cały rok, w okresie od wczesnej wiosny do późnej jesieni w praktyce więc na stałe, co było powiązane z trudnościami w korzystaniu z mieszkania w K. (trzecie piętro, bez windy). W okresie zimowym skarżący korzystał w każdej sytuacji gdy średnie temperatury umożliwiają ogrzanie budynku z pomocą kaflowego pieca kuchennego – zgodnie ze zgłoszeniem do CEEB. Pełnomocnik skarżącego wskazywał, że w listopadzie skarżący miał wdrożone leczenie szpitalne i w tym zakresie nie mógł samodzielnie zamieszkiwać w okresie rekonwalescencji. Przemijająca przeszkoda nie stanowiła podstawy do odmowy przyznania dodatku. Decyzją z 13 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny. Z zgromadzonych dowodów ponad wszelka wątpliwość wynikało, że skarżący nie mieszkał w L., o czym miały świadczyć przede wszystkim dokumenty związane z wywozem śmieci. Organ odwoławczy powtórzył również, że nawet z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynikało niskie zużycie wody w okresie od października 2021 do kwietnia 2022. W skardze pełnomocnik wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Powtórzone zostały również argumenty i zarzuty zawarte w odwołaniu. W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik podkreślił, że w sprawie jako podstawę załatwienia sprawy przyjęto wyłącznie ustawę o dodatku węglowym pomijając obowiązywanie ustawy o pomocy społecznej, w tym jej art. 107 przewidujący wywiad środowiskowy. Działanie takie poprzez rozpytanie sąsiadów można było podjąć również na podstawie art. 75 k.p.a., o co wnioskowano w postępowaniu administracyjnym pierwszej instancji. Tym samym doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 138 k.p.a. poprzez zaniedbanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i ograniczenie się do badania dokumentów i zaniechanie dokonania obowiązkowego wywiadu środowiskowego przy przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej jakim jest dodatek węglowy. Stosując błędnie art. 7 k.p.a. zaniedbano dokonania wykładni zgodnie z art. 7a k.p.a. nakazującej dokonywanie wykładni na korzyść strony. Organ nie zebrał w sposób wyczerpujący dowodów, a rozpatrzenie materiału dowodowego było niewyczerpujące. Błędnie ustalono fakty, w tym nie wyjaśniono dlaczego dla przyjętego zawężonego okresu dwóch miesięcy (sierpień-wrzesień) gospodarstwo domowe skarżącego zaopatruje się w zapas węgla. W braku wizji lokalnej nie odnotowano faktu, że nieruchomość jest zaopatrywana w wodę z czynnej studni, a przyjęto rzekomo zaniżone zużycie wody na poziome 32m3, ale tym razem rozpatrywano to nie w okresie dwóch miesięcy ale dwudziestu miesięcy. Taka niespójność była nie do wytłumaczenia, bo dla okresu przyjętego na podstawie czasu odbioru odpadów powinno się przyjmować konsekwentnie również zużycie za dwa miesiące, co daje średnią 16m3 na miesiąc. Organy obu instancji nie odniosły się do faktów wykazanych dowodami z dokumentów załączonych do pisma z 26 października 2022 r., to jest nie odnotowały kto faktycznie wpłacał należności za gospodarowanie odpadami, dlaczego przyjęto okres rozliczeniowy sierpień-wrzesień 2020 r. jeżeli faktura była wystawiona w maju 2020 r., pominięto rozliczenie odpadów na podstawie faktury ze stycznia 2019 r. obejmującej okres zimowy. Skarżący dysponował pojedynczymi dokumentami - ocena powinna być dokonana dla całych okresów rocznych za lata poprzedzające (2021, 2020, 2019), jeżeli organ z urzędu badał taką przesłankę. Zdaniem pełnomocnika, organy obu instancji nie odniosły się prawidłowo do zużycia energii elektrycznej i okresu rozliczeniowego widocznego na fakturach, obejmujących okres zimowy. Kluczowe było również pominięcie dowodów zakupu węgla w latach poprzedzających złożenie wniosku, co wymagało wyjaśnienia jeżeli przyjęto użytkowanie nieruchomości w okresie letnim. Brak wywiadu środowiskowego doprowadził do błędnych ustaleń. O prowadzeniu gospodarstwa domowego nie mogła bowiem decydować przesłanka odpowiedniego gospodarowania odpadami. To nie był ani warunek, ani przesłanka do przyznania dodatku węglowego, a okoliczność ta stanowiła trzon rozważań organów obu instancji. Zdaniem pełnomocnika w zaskarżonych decyzjach selektywnie przyjmowano rozbieżności na niekorzyść skarżącego, a pomijano fakty wykluczające twierdzenia uzasadnienia, w szczególności doręczanie korespondencji na adres, który nie przyjęto jako adres gospodarstwa domowego skarżącego. Skarżący spełniał warunki art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o dodatku węglowym, nie mogły być więc podstawą do odmowy jego przyznania. W sprawie nikt nie zakwestionował sposobu ogrzewania budynku paliwami stałymi w rozumieniu ustawy. W zakresie wskazania art. 15 do 15g ustawy, błędnie przyjęto ich obowiązywanie na dzień wydawania decyzji drugiej instancji. Dodatkowo nie przyporządkowano do wskazanych artykułów żadnych rozważań prawnych i powiązań z materiałem dowodowym. Jak wskazano w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, doszło do przewlekłości w rozpoznaniu sprawy, co było rażąco sprzeczne z celem ustawy o dodatku węglowym, mającym wspomóc obywateli w okresie zimowym. Organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutu, że decyzję pierwszej instancji administracyjnej doręczono 23 listopada 2022 r. z przekroczeniem terminu ustawowego rozpoznania sprawy, z zaniechaniem obowiązku zawiadomienia skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, a z uwagi na oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach będących w posiadaniu gminy, okres oczekiwania na wydanie decyzji był nadmierny i doszło do przewlekłości postępowania. Celem przyznania dodatku węglowego było dofinansowanie zakupu opału w okresie gdy ma to sens i logiczne uzasadnienie w średnich temperaturach dobowych i starcie sezonu grzewczego. Przewlekanie tego typu spraw było działaniem na szkodę obywateli. Z tych to powodów pełnomocnik wniósł również o stwierdzenie wystąpienia przewlekłości w tej sprawie, niezależnie od merytorycznego rozstrzygnięcia. Zarzucił również, że podstawa materialnoprawna wydania decyzji pierwszej instancji była zbyt uogólniona: W jego ocenie, z formalnego punktu widzenia decyzja pierwszej instancji była już zbędna, albowiem sprawa została załatwiona pismem z 20 października 2022 r. zatytułowanym zawiadomienie, które zawierało już rozstrzygnięcie w sprawie. Do tego zarzutu nie odniósł się organ odwoławczy. Tylko pozornie pismo z 20 października 2022 r. miało stanowić zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego i umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się w tym zakresie, a stanowiło w rzeczywistości zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego. Mimo zgłoszenia szeregu wniosków dowodowych pismem z 26 października 2022 r. przez pełnomocnika skarżącego, postępowanie dowodowe nie zostało uzupełnione, a formalną zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o materiał zalegający w aktach przed wezwaniem z 20 października. Organ pierwszej instancji naruszył również zasadę uwzględniania słusznego interesu strony i zasadę prawdy obiektywnej. Mimo obowiązku ustawowego nie przeprowadził żadnej weryfikacji w zakresie faktycznego prowadzenia gospodarstwa domowego. Tylko skarżący ubiegał się o dodatek węglowy dla tego adresu. Źródło ciepła nie było kwestionowane, ani jego faktyczne użycie. Skarżący zamieszkiwał i przebywał pod wskazanym adresem na dzień składania wniosku i okoliczność ta nie mogła być podważana. W listopadzie 2022 r. skarżący miał wdrożone leczenie szpitalne i w tym zakresie nie mógł samodzielnie zamieszkiwać w okresie rekonwalescencji. Przemijająca przeszkoda nie stanowiło podstawy do odmowy. Leczenie szpitalne nie przenosi gospodarstwa domowego do miejsca hospitalizacji. Wykładnia zastosowana przez organy zmierzała do powiązania sposobu gospodarowania odpadami i prawa do dodatku węglowego, co było niedopuszczalne i bezpodstawne. Skarżący prowadził ekologiczną i oszczędną gospodarkę opartą na opakowaniach wielorazowych oraz na kompostowaniu. Nie wytwarza więc w praktyce odpadów w zakresie, który mógłby być podstawą wniosków o miejscu prowadzeniu gospodarstwa domowego. Odbiór odpadów nie może być więc jedyną przesłanką oceny prowadzenia gospodarstwa domowego. Pełnomocnik skarżącego zaznaczał, że miejsce zamieszkania nie określała deklaracja innej osoby o wywozie odpadów, ale kodeks cywilny w art. 25. Organy błędnie interpretowały fakt prowadzenia gospodarstwa domowego. Skarżący zamieszkiwał pod wskazanym adresem i gospodarował na nieruchomości, za przyzwoleniem właściciela (córki). Na rozprawie 19 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organy mogły przeprowadzić rozpytanie sąsiadów. W istocie skarżącemu zarzucono oszczędne zużycie wody, podczas gdy wodę tę miał w studni na działce. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący starał się o kartę parkingową w K., na dowód czego przedłożył orzeczenie o niepełnosprawności, które uzyskał w lipcu 2023 r. Oświadczył, że skarżący większość czasu przebywa w L., a do K. przyjeżdża wyłącznie w związku z leczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga została oddalona ponieważ organy prawidłowo ustaliły okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia tj. miejsce prowadzenia gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 6 ustawy o dodatku węglowym. Kwestią sporną w sprawie było wyłącznie miejsce prowadzenia przez skarżącego "gospodarstwa domowego" w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym. Sąd zgadza się przy tym z organami, że ustawa ta w art. 2 ust. 1 in principio wiąże przyznanie dodatku węglowego z faktycznym prowadzeniem gospodarstwa domowego, którego głównym źródłem ogrzewania jest paliwo wymienione w tym przepisie. Z tych to powodów zasadne było gromadzenie przez organy dowodów na okoliczność prowadzenia lub nieprowadzenia gospodarstwa domowego przez skarżącego w L. Niespornym w sprawie jest, że skarżący faktycznie zamieszkiwał zarówno w K. jak i w L. Z urzędu przy tym wiadomym Sądowi jest, że w K. skarżący nie mógł uzyskać prawa do dodatku węglowego – K. od 1 września 2019 r. objęty jest tzw. uchwała antysmogową (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2016 r., poz. 812) i w związku z tym na obszarze K. w instalacjach spalania paliw dopuszczone jest stosowanie wyłącznie paliw gazowych lub lekkiego oleju opałowego. Niewątpliwie budynek w L., którego dotyczył wniosek skarżącego, stanowił własność córki skarżącego (wynika to z twierdzeń skarżącego i przesyłanych przez niego faktur na zużycie prądu). Zgodnie natomiast z twierdzeniami skarżącego – to właśnie w L., skarżący miał prowadzić gospodarstwo domowe. Nie do końca więc zrozumiałe są zastrzeżenia pełnomocnika skarżącego o gromadzeniu przez organy pomocy społecznej w L. (działające z upoważnienia Burmistrza L.) danych osobowych osób, których dotyczyła sprawa korzystania z budynku w L. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym to właśnie pracownikom tych jednostek powierzono obowiązki prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących wypłaty dodatku węglowego. Skoro skarżący złożył wniosek o przyznanie i wypłatę dodatku węglowego, to tym samym zainicjował wszczęcie postępowania regulowanego przepisami k.p.a. Oczywistym jest więc, że organy mogły gromadzić dowody na okoliczność czy skarżący faktycznie prowadzi w L. "gospodarstwo domowe". Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Co więcej, ustawa o dodatku węglowym w art. 2 ust. 6 wprost wskazuje, że na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Skutkiem takiej regulacji jest konieczność sprawdzenia, pod jakim konkretnie adresem wnioskujący o dodatek, "zamieszkuje i gospodaruje" w rozumieniu ww. art. 2 ust. 2 oraz ust. 6 ustawy o dodatku węglowym. Dodatkowo, ustawa o dodatku węglowym w art. 2 ust. 15a wprost stanowi, że dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 oraz z 2023 r. poz. 877). Powołany art. 2 ust. 15a został dodany do ustawy o dodatku węglowym przez art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. poz.1967) - z dniem 20 września 2022 r. Zgodnie z art. 52 powołanej ustawy nowelizującej ustawę o dodatku węglowym do postępowań w sprawie wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji tj. 20 września 2022 r. należało stosować przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Z tych to powodów organy pomocy społecznej w L. były uprawnione do zbierania i przetwarzania w ramach procedury weryfikacji wniosku o dodatek węglowy – danych osobowych wynikających z deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie jest więc tak, jak to zarzucał pełnomocnik skarżącego, że informacje o sposobie ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są bez znaczenia dla weryfikacji zadeklarowanego "gospodarstwa domowego" w L. Organy dodatkowo zestawiły dane o deklarowanym "niezamieszkiwaniu" w L. (deklaracja z 2 sierpnia 2021 r. – k 61 akt administracyjnych) z przedłożonymi przez pełnomocnika skarżącego fakturami za zużycie wody. W złożonej skardze pełnomocnik domagał się uwzględnienia wielkości opłat za gospodarowanie odpadami za 2019 r. w L. Rzecz jednak w tym, że skoro wniosek został złożony w 2022 r. to organy weryfikując go uprawnione były do uwzględnienia aktualnej na 2022 r. okoliczności "zamieszkiwania i gospodarowania" w L. – a więc ww. deklaracji złożonej w 2021 r. przez żonę skarżącego – po tej dacie, ani skarżący, ani jego żona, ani też córka (właścicielka budynku w L.) nie zmieniała deklaracji. W tym kontekście uprawnione jest gromadzenie i analizowanie danych o zużyciu (wg. rzeczywistych odczytów) odrębnie wody za okresy letnie i zimowe. Sąd akceptuje ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego na okoliczność, że małe zużycie wody w miesiącach zimowych potwierdza prawidłowość deklarowanego letniskowego wykorzystywania domu w L., a co za tym idzie, że nie zostały spełnione warunki z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Skarżący był reprezentowany od momentu otrzymania zawiadomienia w trybie art. 79a k.p.a. przez profesjonalnego pełnomocnika. Dopiero w skardze pełnomocnik zaczął tłumaczyć niskie zużycie wody – korzystaniem przez skarżącego z wody ze studni znajdującej się na posesji. Na żadnym etapie sprawy pełnomocnik skarżącego nie złożył jednak wniosku dowodowego o przeprowadzenie konkretnej czynności (np. wizji lokalnej – oględzin). Zasadniczo, zgodnie z art. 78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W odwołaniu i skardze pełnomocnik skarżącego powoływał się na nieznane przepisom "rozpytanie sąsiadów". Ustawa o dodatku węglowym w art. 2 ust. 15b przewiduje natomiast jedynie możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sposób przeprowadzania wywiadu środowiskowego regulowany jest rozporządzeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. poz. 893). Wywiad środowiskowy przeprowadza się więc z osobą lub jego rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu (§ 3 ust. 1 ww. rozporządzenia), a nie "rozpytując sąsiadów". Wskazany w skardze art. 75 k.p.a. wymienia jako środek dowodowy m.in. przesłuchanie świadków. Skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – nie było więc żadnych przeszkód, aby złożyć konkretny wniosek o przesłuchanie konkretnych (wskazanych z imienia i nazwiska osób) z danymi adresowymi na okoliczność potwierdzenia całorocznego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego w L. W tym kontekście Sąd uznał za niemające wpływu na ostateczną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego – ewentualne (bo taki zarzut nawet w skardze nie został podniesiony) nieprzeprowadzenie z urzędu wywiadu środowiskowego. Pełnomocnik skarżącego tłumaczył niskie zużycie wody w okresie zimowym – faktem przebywania skarżącego w K. w związku z leczeniem poszpitalnym. Sąd zauważa jednak, że ani na etapie postępowania administracyjnego, ani nawet w skardze – nie zostały przedstawione jakiekolwiek dokumenty potwierdzające lub chociaż uprawdopodobniające "wyjątkowość" (co tłumaczyłoby niskie zużycie wody) przebywania skarżącego zimą 2022 r. w K. Nota bene, o ile logiczne jest korzystanie latem ze studni w celach użytkowych (np. podlewanie ogrodu), to w sytuacji gdy budynek ma zapewnioną bieżącą wodę z wodociągu – korzystanie ze studni ogrodowej w zimie przez osobę powołującą się na swój zły stan zdrowia, jest sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Osoby starsze lub z niepełnosprawnościami – nie narażałyby się na niedogodności i ryzyko urazów związane z korzystaniem ze studni zamiast w sposób znacznie łatwiejszy korzystać z wody doprowadzanej bezpośrednio przez wodociąg. W ocenie Sądu przedstawione faktury VAT T. za zużycie energii elektrycznej nie podważają również prawidłowości ustaleń organów, a to z tego powodu, że ilości wyliczonego zużycia energii elektrycznej tylko za jeden okres 9 sierpnia 2021 – 2 lutego 2022 zostały wyliczone przy użyciu takiego samego systemu pomiaru (odczyt przez pracownika T. – symbol I na fakturze), a kolejne zużycie za okres 2 sierpnia 2022 do 27 lipca 2022 zostało wyliczone począwszy od wartości podanych samodzielnie przez odbiorcę (symbol O) do wartości odczytanych przez pracownika T. (k. 24 i 25 akt administracyjnych). Nie do końca więc wiadomo, czy rzeczywiście w okresie od 2 lutego 2022 do 27 lipca 2022 skarżący zużył 583 kWh i w jaki sposób wartość ta miałaby świadczyć o stałym zamieszkiwaniu w L. (k. 25 akt administracyjnych). Na rozprawie – pełnomocnik skarżącego przedstawił dokumentację dotyczącą starania się przez skarżącego o orzeczenie o niepełnosprawności w związku ze staraniami o kartę parkingową w K. Tego typu dokumenty nie mają żadnego związku z wykazaniem przebywania w listopadzie 2022 w K. w związku z leczeniem – dowodzą tylko, że skarżący podjął starania w celu uzyskania uprawnień do korzystania z k. (czy też nawet w L.) miejsc zarezerwowanych dla osób niepełnosprawnych. Z tych to powodów Sąd uznał, że nie zostały naruszone wskazane w skardze art. 7 i 77 k.p.a. Organ zabrał wystarczający materiał dowodowy i dokonał jego oceny w sposób zgodny z doświadczeniem życiowym i logiką. Zarzucanie organowi, że błędnie zastosował art. 79a k.p.a. jest również niezasadne. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Z akt wynika, że przed wydaniem (20 października 2022 r.) i doręczeniem (24 października 2023 r.) w aktach zgromadzono wstępnie dokumenty dotyczące braku złożenia deklaracji za wywóz odpadów komunalnych. Co więcej znajduje sporządzona 18 października 2023 r. "Informacja" Wójta wskazująca na przesłanki uznania, że "wnioskodawca nie prowadzi gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku (...)", w związku z czym dodatek mu nie przysługuje (zawiadomienie z 20 października 2022 r. – k.12 akt administracyjnych). W ocenie Sądu, nie ma więc podstaw do uznania zarzutu naruszenia ww. art. 79a k.p.a., a tym bardziej uznania, że była to "decyzja administracyjna" w rozumieniu art. 107 k.p.a. Z tych to powodów Sąd uznał, że organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Nie prowadziły również postepowania w sposób przewlekły. Wszystkie podejmowane w sprawie czynności miały swoje uzasadnienie i nie zmierzały do przewłoki. Wniosek został złożony 5 października 2022 r., a decyzja została wydana 16 listopada 2022 r. Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI