III AZP 5/84

I SA/Łd 1224/06 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Teresa Porczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 2005 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji postanawia odrzucić skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Burmistrz S., po rozpoznaniu wniosku PHUP A Spółki z o.o. z siedzibą w S.; odmówił udzielenia wnioskodawcy ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 2005 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka A. W wyniku jego rozpoznania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji szczegółowo przytoczył zaistniały w sprawie stan faktyczny stwierdzając, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz S. winien dokładniej zebrać i ocenić konieczny do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Burmistrz S.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło zarzut niedopuszczalności skargi w związku w wniesieniem jej przez organ wydający decyzję w I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 ustawy).
Zgodnie zaś z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest z innych przyczyn (innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 – 5) niedopuszczalne.
Niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i przyczyn podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach, które nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Przyczyny podmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego.
Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Przyznanie organowi administracji publicznej statusu strony jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym i wynika zawsze z wyraźnie wyartykułowanej woli ustawodawcy i nie jest wcale wynikiem oceny posiadania przez organ administracji publicznej interesu prawnego. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że skarga została wniesiona przez organ rozstrzygający sprawę w I instancji.
Warto przy tym wskazać na poglądy orzecznictwa i doktryny, w świetle których organy administracji publicznej, nie mogą skutecznie wszczynać postępowania sądowoadministracyjnego.
Postępowanie to, podobnie jak każde sporne postępowanie sądowe, nie może zostać wszczęte z urzędu przez sam sąd administracyjny. Nie może również zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, przykładowo przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne. Warszawa 1996, s. 103), a zatem - postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny.
Także w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115) przyjęto, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej - w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czego też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę, jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego, nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.
Dopuszczenie złożenia skargi przez organ pierwszej instancji, doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sadowego z przeciwstawnych pozycji, byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (por. uzasadnienie uchwały Sadu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84; OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego – OSP 1986, z. 2, poz. 26).
Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 ustawy). Na gruncie niniejszej sprawy nie można mówić o analizie powołanego art. 50 § 1 jako warunku dopuszczalności skargi opierającego się na istnieniu bądź nie, po stronie wnoszącego skargę, interesu prawnego. W istocie bowiem w odniesieniu do skargi organu I instancji nie można mówić zarówno o interesie prawnym jaki i interesie faktycznym – organ administracji nie ma interesu indywidualnego w sprawie sądowoadministracyjnej - jego rolą jest stanie na straży porządku prawnego, reprezentuje zatem interes publiczny. Przyznaje organowi administracji publicznej statusu strony jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym i wynika zawsze z wyraźnie wyartykułowanej woli ustawodawcy i nie jest wcale wynikiem oceny posiadania przez organ administracji publicznej interesu prawnego.
Z tych wszystkich względów, należało uznać, że skarga wniesiona przez Burmistrza S. w sprawie niniejszej, jest niedopuszczalna. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.