III SA/KR 67/25

III SA/Kr 67/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący/
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 485
Art. 19 ust. 1  i ust. 1a
Ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 146 i 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T. C. na czynność Komendanta Policji w Z. z dnia 10 grudnia 2024 r. w przedmiocie odebrania broni I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Komendanta Policji w Z. na rzecz skarżącego T. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez T. C., zwanego dalej skarżącym, czynnością materialno-techniczną z dnia 10 grudnia 2024 r. Komendant Policji w Z., działając na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2024 r., poz. 485, zwanej dalej ustawą o broni i amunicji) odebrał skarżącemu broń palną, tj.: pistolet Glock 19 kal. 9 mm nr. [...], pistolet Beretta 9 mm nr [...], karabinek Aero Precision M4E1 nr [...] wraz z legitymacją posiadacza broni serii AA nr [...] i 9 zaświadczeniami uprawniającymi do nabycia broni.
Zaskarżona czynność zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 10 czerwca 2024 r., znak: AL.Z.642.2024/88119/AW, Kierownik Sekcji ds. Pozwoleń na Broń w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Krakowie zwrócił się do Komendanta Komisariatu Policji w Z. z prośbą o rozważenie zabezpieczenia broni palnej, amunicji oraz dokumentów potwierdzających posiadanie broni oraz amunicji będących w posiadaniu skarżącego, w trybie określonym w art.19 ust. 1 a ustawy o broni palnej i amunicji. Poinformowano, że przyczyną powyższego działania jest pozyskana w dniu 5 czerwca 2024 r. informacja, że skarżący stoi pod zarzutami z art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r., poz. 383, zwanej dalej w skrócie - k.k.) oraz 286 §1 k.k. Jednocześnie zwrócono się z prośbą o sporządzenie opinii z miejsca zamieszkania skarżącego.
Na powyższą czynność skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów:
1) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności dowodów wskazujących na zaistnienie wszystkich przesłanek zastosowania przepisu art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji,
2) art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na:
a) błędnym przyjęciu, że sam fakt zawisłości sprawy karnej przeciwko skarżącemu
o popełnienie przestępstwa umyślnego stanowi wystarczającą podstawę do zatrzymania broni i amunicji,
b) niedokonaniu przez organ administracji oceny czy w przedmiotowej sprawie zachodzi realna i uzasadniona obawa, że skarżący stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób,
c) zatrzymaniu broni i amunicji skarżącego pomimo, że w sprawie nie występują żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o realnej i uzasadnionej obawie zagrożenia ze strony skarżącego dla bezpieczeństwa lub porządku albo dla wolności i praw innych osób.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności, nakazanie niezwłocznego wydania oraz potwierdzenie prawa do legalnego posiadania trzech sztuk broni palnej, dziewięciu sztuk promes uprawniających do zakupu broni, legitymacji posiadacza broni serii AA nr [...] oraz legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni serii AB nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 10 grudnia 2024 r. funkcjonariusze policji dokonali w miejscu zamieszkania skarżącego czynności materialno-technicznej, w trybie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji (dalej ustawy o broni i amunicji), tj. zatrzymania za pokwitowaniem wymienionej we wstępie broni oraz dokumentów uprawniających jej posiadanie oraz zakup. Jednocześnie przeprowadzili względem skarżącego wywiad środowiskowy. Funkcjonariusze odczytali skarżącemu pismo z którego wynika, że skarżący jest osobą, której postawiono zarzut z art. 258 k.k. w związku z art. 286 k.k., dlatego na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji zlecono im zatrzymanie legalnie posiadanej broni.
W ocenie skarżącego organ wadliwie zastosował art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, czym naruszył prawo skarżącego do legalnego posiadania broni. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 38/23, skarżący podkreślił, że wykazanie przesłanki, że osoba przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, nie może ograniczyć się do ogólnych twierdzeń na temat rodzaju zarzucanego jej czynu, lecz powinno polegać na wskazaniu konkretnych okoliczności w zachowaniu takiej osoby, uzasadniających odebranie jej posiadanej zgodnie z prawem broni i amunicji. Skoro zgodnie z ww. orzeczeniem osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy.
Nadto stosownie to treści przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Zdaniem skarżącego postawienie zarzutu popełnienia jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. oznacza jedynie zezwolenie, a nie nakaz dla Policji albo Żandarmerii Wojskowej wykonania tej czynności materialnotechnicznej. Jak zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, ustawodawca nie daje Policji swobody w sferze stosowania art. 19 ust. la ustawy o broni i amunicji. Użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas gdy zachodzi obawa, że oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
W ocenie skarżącego, dokonując zaskarżonej czynności Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie nie tylko wadliwie uznał, że zachodzą przesłanki do odebrania broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni na podstawie cyt. przepisu, ale nawet nie dokonał żadnych ustaleń w tym kierunku aby zweryfikować czy owe przesłanki w ogóle zachodzą. Z oświadczenia prowadzących czynność funkcjonariuszy wynika, że przyczyną jej podjęcia było prowadzenie przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 258 oraz 286 k.k., czyli przestępstwa umyślnego, które stanowi przesłankę do sformułowania poglądu, że nie jest on wiarygodny, co do posiadania i używania broni i wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że zachowanie skarżącego pozwala na założenie, że stanowi on zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, zaś samo oskarżenie o naruszenie prawa, a tym bardziej o popełnienie przestępstwa umyślnego, daje podstawę do twierdzenia, że osoba postawiona w stan oskarżenia nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych, stanowionych w celu zapewnienia ładu i poczucia bezpieczeństwa wśród obywateli. W ocenie skarżącego taka argumentacja nie jest wystarczająca.
Jak podał skarżący, wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji mieści się przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, czyli sytuacja, polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 2 - 6 ustawy o broni i amunicji. Zatem przepis art 19 ust 1 ustawy o broni i amunicji stwarza możliwość odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Dokonanie tej czynności może mieć miejsce w każdym czasie pomiędzy ujawnieniem tego skazania, a wydaniem podlegającej wykonaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Z art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, wynika, że dla dokonania tej czynności koniecznym jest wykazanie, że zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał orzecznictwo sadów administracyjnych.
Skarżący podniósł, że Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie nie wskazał a nawet nie zweryfikował i nie sprawdził czy istnieją okoliczności uzasadniające odebranie skarżącemu broni na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Wykazanie przesłanki, że osoba przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego nie może bowiem ograniczyć się do ogólnych twierdzeń na temat rodzaju zarzucanego jej czynu, lecz powinno polegać na wskazaniu konkretnych okoliczności w zachowaniu takiej osoby, uzasadniających odebranie jej posiadanej zgodnie z prawem broni i amunicji. Tymczasem, poza opisem zarzucanych skarżącemu przestępstw poprzez powołanie przepisów Kodeksu karnego zawierających ich znamiona nie wskazano chociażby na wagę zarzucanych mu czynów lub okoliczności ich popełnienia albo okoliczności mające miejsce po wszczęciu postępowania karnego uzasadniające odebranie skarżącemu broni i amunicji. Stwierdzenie organu, że skarżący nie wykazał się należytym szacunkiem do norm prawnych stanowionych w celu zapewnienia ładu i poczucia bezpieczeństwa wśród obywateli może dotyczyć każdej osoby, która dopuszcza się naruszenia takich norm, ale jeszcze nie potwierdza obawy, że konkretnie skarżący stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób, co jest koniecznym warunkiem uzasadniającym podjęcie zaskarżonej czynności na podstawie art. 19 ust. la ustawy o broni i amunicji. W rezultacie organ nie wykazał zasadności zaskarżonej czynności, a jego postępowanie nosi cechy arbitralności co tym samy winno skutkować uznaniem czynności za bezskuteczną.
Skarżący podkreślił, ze brak należytego uzasadnienia czynności, wynikający z braku jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego jest odrębną wadą przeprowadzonej czynności. W ślad za Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 czerwca 2014 r. II SA/Ke 297/14 należy dojść do przekonania, że:
- Sposób regulacji art. 19 ust. la ustawy z dnia 21 maja 1999 r. ustawy o broni i amunicji prowadzi do wniosku, że czynność materialno-techniczna odebrania broni, amunicji i dokumentów składa się z dwóch elementów: aktu poprzedzającego, w którym organ wyjaśnia powody, dla których dokonuje wskazanej czynności i samej czynności.
- Dokonując czynności materialno-prawnej wymienionej w art. 19 ust. la ustawy o broni i amunicji organ powinien dać wyraz swemu stanowisku wskazując na okoliczności uzasadniające stwierdzenie, iż skarżący przeciwko któremu toczy się postępowanie o przestępstwo karne określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
- Kwestia uzasadnienia konieczności dokonania czynności materialno-technicznej może nastąpić w dowolnej formie, np. pisma, pod warunkiem, że w sytuacji, gdy osoba jest oskarżona/podejrzana o popełnienie przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ odniesie się do merytorycznych przesłanek dopuszczalności jej dokonania. Niezbędne jest zatem wykazanie, że taka osoba stanowiłaby zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Gdyby Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy powinien dojść do przekonań prowadzących do całkowicie odmiennych przekonań niż zamiar prewencyjnego odebrania broni. Odnosząc się do charakteru przedstawianych mi zarzutów to oczywistym jest, iż skarżący traktował by je jako całkowitą abstrakcję tyle tylko, że wydarzyła się ona naprawdę.
W ocenie skarżącego odpowiedzialny za sprawę prokurator sztucznie i nierzetelnie prowadził postępowanie tak aby wraz z jego rozwojem zostać przeniesionym do prokuratury wyższej instancji. Skarżący wykonuje zawód radcy prawego, a podstawa postawienia mu zarzutów sprowadza się do faktu, iż dokonywał zgłoszeń spółek do Krajowego Rejestru Sądowego oraz zawierał ugody, co w ocenie prokuratora stanowiło dodatkowo utrudnianie śledztwa (uzasadnienie w załączeniu). Aktualnie decyzją przełożonych, ww. prokurator zakończył delegację do Prokuratury Okręgowej i prowadzenie sprawy przejął inny Prokurator Prokuratury Okręgowej. W związku z powyższym Skarżący wraz z obrońcą oczekują, że aktualny Prokurator zapozna się z aktami sprawy i uzasadnionym będzie podjęcie działań zmierzających do umorzenia postępowania wobec skarżącego. Powyższy fragment stanu choć nie ma bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy skarżący pozwala sobie zawrzeć bowiem fakt postawienia zarzutów jak i ich uzasadnienie jest dla skarżącego, jak i obrońcy (byłego prokuratora z wieloletnim stażem) kuriozalny.
Skarżący podkreślił, że:
- kwestią oczywistą pozostaje, iż w porządku prawnym obowiązuje obejmujące mnie domniemanie niewinności, a co za tym idzie dopiero ewentualny prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne mógłby doprowadzić do zaistnienia przesłanki umożlwiającej cofnięcie mi uprawnień do legalnego posiadania broni.
- gdyby organ prawidłowo przeanalizował stan faktyczny to winien ustalić, iż zarzucany czyn zawiązany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, a co za tym idzie nie stanowi o podejrzeniu do jakikolwiek działań noszących znamiona przemocy. Stosując bowiem art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. organ winien wykazać w oparciu o jakie symptomy odnoszące się do zachowania skarżącego uznał, że zasadnym jest prewencyjne odebranie legalnie posiadanej broni z uwagi na zagrożenie jakie niesie skarżący dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
- skarżący wykonuje zawód radcy prawnego, zaś prywatnie pozostaje od dziesięciu lat w związku małżeńskim, z którego pochodzi siedmio-letnia córka skarżącego. Powyższa sytuacją dowodzi stabilnej sytuacji emocjonalnej skarżącego i pozwala przypuszczać, iż dalsze posiadanie przez niego broni palnej nie stanowi niebezpieczeństwa.
- za przyjęciem tezy o stabilnej postawie skarżącego przemawiają też ustalenia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez dokonujących czynność funkcjonariuszy.
- postanowienie o przedstawieniu zarzutów zastało skarżącego, jako żołnierza w trakcie odbywania kursu oficerskiego w Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu. Skarżący ukończył kurs z trzecim wynikiem na roku, jednak fakt postawienia zarzutu uniemożliwił skarżącemu promocję na pierwszy stopień oficerski. Skarżący obecnie pozostaje osobą cywilną, jednakże po zakończeniu postępowania zamierza zwrócić o promowanie i wyznaczenie do zawodowej służby wojskowej.
- zamiar powrotu skarżącego do służby wojskowej potwierdzają liczne kursy, w których skarżący bierze udział: m. in. certyfikaty skoczka spadochronowego, instruktora systemu walki Krav Maga, instruktora strzelectwa bojowego, instruktora posługiwania się pałką teleskopową czy przeprowadzane w górach kursy alpinistycznych technik wysokogórskich, jak również te w których dzieli się swoją wiedzą jako instruktor, jak chociażby kursy samoobrony dla psychologów pracujących z trudną młodzieżą czy przeprowadzany ostatnio w Akademii Wojsk Lądowych kurs posługiwania się pałką teleskopową. Powyższe zaświadcza również, że posiadanie przez skarżącego broni podyktowane jest także nieustanną chęcią poszerzania swoich umiejętności.
W odpowiedzi na skargę organ podał, że posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować nie jako prawo podmiotowe, a jako rodzaj przywileju. Od osoby posiadającej takie pozwolenie, wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości. Posiadacz broni winien być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, zaś osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna, co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji.
Zastosowanie wobec skarżącego zabezpieczenia broni i amunicji znajduje zatem oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. la ustawy o broni i amunicji. Zatrzymanie broni i amunicji pozwoli wyeliminować ewentualne zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż ocena pod względem legalności kontrolowanej czynności doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że została ona podjęta z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej bezskuteczności.
Wskazać należy, że odbieranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w zasadniczym zakresie zostało uregulowane w art. 19 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2024 r., poz. 485, zwanej dalej ustawą o broni i amunicji). Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji obejmuje sytuacje polegające na ujawnieniu okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń palną lub unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, które stanowią podstawę do odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Nie jest to w powołanym przepisie powiedziane wprost, ale jest oczywiste, że chodzi o odebranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z możliwością wszczęcia lub wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej. Wskazuje na to wspólny dla wszystkich przypadków wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że: "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Jest oczywiste, że chodzi o zwłokę w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, czyli wydania w tej sprawie podlegającej wykonaniu decyzji (art. 20 ustawy o broni i amunicji), prowadzającej do czynności powodujących uniemożliwienie osobie tracącej uprawnienie do posiadania broni używania broni zgodnie z jej zasadniczym przeznaczeniem (art. 18 ust. 8 i art. 22 ustawy o broni i amunicji).
Wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest także przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, czyli sytuacja polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy o broni i amunicji. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Z kolei z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji wynika, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Porównując oba wskazane wyżej przepisy ustawy można stwierdzić, że przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji daje podstawę do odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni przed skazaniem osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Analiza przedstawionych powyżej uregulowań ustawy o broni i amunicji doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu skazanie to nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby toczy się postępowanie o takie przestępstwo wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest - uwzględniając jedynie literalne brzmienie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji - sam fakt, iż postępowanie jest w toku.
Takie odczytanie treści normy ze wskazanych przepisów ustawy nie jest jednak w ocenie Sądu wystarczające.
Należy bowiem podkreślić, że przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji trzeba uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Natomiast art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wobec tego w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wypowiedziane w wyroku z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt II GSK 934/21; LEX nr 3781595, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni.
Dokonanie zatem tego rodzaju czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 588/23; wyrok TK z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12).
Ponad wszelką wątpliwość w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie związane z zarzutami z art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r., poz. 383, zwanej dalej w skrócie - k.k.) oraz 286 § 1 k.k.., tj. o udział w zorganizowanej grupie przestępczej i o oszustwo.
Ocena zatem Policji, że prewencyjne zabezpieczenie broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni ze względu na toczące się postępowanie, społeczną szkodliwość i okoliczności, w jakich doszło do czynów objętych wskazanym postępowaniem, miało na celu wyeliminowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób, nie jest, zdaniem Sądu, wystarczające.
Skoro bowiem osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy.
Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z kolei z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2105/24; LEX nr 3891019, ".. art. 19 ust. 1a u.b.a. powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni.
Wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a u.b.a. jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu wskazanego wyroku TK stwierdził bowiem, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób."
W pełni zgadzając się z tym stanowiskiem i przyjmując je także w niniejszej sprawie za własne, skoro w rozpatrywanej sprawie podejmując kontrolowaną czynność Komendant Policji nie wykazał, że zachodzi obawa, że podejrzany - skarżący o popełnienie wskazanych przestępstw stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób, to zdaniem Sądu, uznać należało kontrolowaną czynność, za podjętą z naruszeniem prawa, co w świetle postanowień art. 146 in fine P.p.s.a. skutkować musiało stwierdzeniem jej bezskuteczności.
Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), jak w pkt II sentencji wyroku. Na koszty te składał się jedynie uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.