III SA/Kr 659/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-11-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rodzina zastępczakwalifikacjakompetencje rodzicielskieopieka nad dzieckiempomoc społecznazdrowieniepełnosprawnośćsąd administracyjnyskarga

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. i J. C. na negatywną wstępną kwalifikację do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, uznając brak wystarczających kompetencji kandydatów.

Skarżący B. i J. C. zostali negatywnie zakwalifikowani do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej z powodu braku wystarczających kompetencji rodzicielskich, ograniczonej sprawności intelektualnej, wątpliwości co do zdolności sprawowania pieczy oraz egoistycznej motywacji. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił ich skargę, podzielając stanowisko organu i uznając, że opinie psychologiczne i pedagogiczne prawidłowo wykazały brak predyspozycji kandydatów do tej roli.

Sprawa dotyczyła skargi B. i J. C. na negatywną wstępną kwalifikację do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, wydaną przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Tarnowie. Organ uzasadnił swoją decyzję wynikami opinii psychologicznej, pedagogicznej oraz zaświadczeń lekarskich, które wskazywały na brak wystarczających kompetencji rodzicielskich, ograniczone zdolności intelektualne i przystosowawcze skarżącego, zaburzenia nerwicowe skarżącej, a także egoistyczną motywację do podjęcia się tej roli. Skarżący argumentowali, że chcą stworzyć dom dla dzieci, ale sąd administracyjny uznał, że opinie te prawidłowo wykazały brak predyspozycji kandydatów. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i uznając, że negatywna kwalifikacja została przeprowadzona zgodnie z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, negatywna wstępna kwalifikacja jest zgodna z prawem, jeśli organ szczegółowo uzasadni przyczyny odmowy i wskaże obszary wymagające poprawy, a opinie są rzetelne i prawidłowo ocenione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym opinie psychologiczne i pedagogiczne, które jednoznacznie wskazywały na brak wystarczających kompetencji rodzicielskich i predyspozycji kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.w.r. art. 42 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 42 § 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 43 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 43 § 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.r. art. 43 § 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 42 § ust. 1 pkt 1

Kandydaci nie spełnili przesłanki rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej z uwagi na brak wystarczających kompetencji rodzicielskich, ograniczone zdolności intelektualne i przystosowawcze, zaburzenia nerwicowe, a także egoistyczną motywację.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 42 § ust. 1 pkt 5a

Zaświadczenie lekarskie nie potwierdziło, że skarżący mogą pełnić funkcję rodziny zastępczej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadają wystarczające kompetencje rodzicielskie i predyspozycje do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Organ nie uwzględnił wszystkich przesłanek kwalifikacyjnych. Skarżący chcą stworzyć dzieciom szczęśliwy dom i zapewnić opiekę.

Godne uwagi sformułowania

nie posiadają wystarczających kompetencji rodzicielskich do pełnienia funkcji rodziny zastępczej mogą ujawniać dysfunkcje, jak również prezentować nieudolność wychowawczą cechy osobowości, które mogą negatywnie rzutować na pełnienie funkcji rodziny zastępczej nie dysponują odpowiednim poziomem wiedzy ani umiejętności motywacja małżonków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej również budzi zastrzeżenia - oboje powołują się na motywy egoistyczne

Skład orzekający

Maria Zawadzka

przewodniczący sprawozdawca

Jakub Makuch

sędzia

Ewelina Dziuban

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji kandydatów na rodziny zastępcze, ocena kompetencji rodzicielskich i rękojmi należytego sprawowania pieczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kandydatów z problemami zdrowotnymi i ograniczonymi zasobami, ale stanowi przykład stosowania ogólnych kryteriów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są kompetencje i predyspozycje kandydatów na rodziny zastępcze, nawet jeśli ich motywacja jest dobra. Podkreśla złożoność procesu kwalifikacji i potrzebę rzetelnej oceny.

Czy problemy zdrowotne i ograniczona sprawność intelektualna dyskwalifikują z bycia rodziną zastępczą?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 659/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban
Jakub Makuch
Maria Zawadzka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 49
Art. 42 ust. 1  i 2 oraz art. 43 ust. 1, 2, i ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. C. i J. C. na czynność Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Tarnowie z dnia 7 kwietnia 2025 r., znak PCPR-DKR.471.3.WK.2.25 w przedmiocie negatywnej wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Tarnowie czynnością z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr PCPR-DKR.471.3.WK.2.25 dokonało negatywnej wstępnej kwalifikacji B. C. oraz J. C. (dalej :skarżący) do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
W opinii organu, skarżący nie spełniają przesłanki z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 49) wobec powyższego nie ma możliwości zakwalifikowania ich na szkolenie dla rodzin zastępczych. Zgodnie z przedstawionymi orzeczeniami o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym i lekkim oraz zaświadczeniami lekarskimi z dnia 8 stycznia 2025 r. istnieje wątpliwość należytego sprawowania pieczy zastępczej z uwagi na zaburzenia nerwicowe skarżącej oraz obniżoną sprawność intelektualną i ograniczone zdolności przystosowawcze skarżącego, który wymaga okresowej pomocy i pokierowania w sprawach życiowo ważnych. Ponadto według opinii psychologicznej z dnia 5 lutego 2025 r. stwierdzono, że ww. kandydaci na rodzinę zastępczą nie posiadają wystarczających kompetencji rodzicielskich. W roli rodzica zastępczego mogą ujawniać dysfunkcje i przejawiać nieudolność wychowawczą, a ujawnione cechy osobowości mogą negatywnie rzutować na pełnienie funkcji rodziny zastępczej. Ponadto z opinii pedagogicznej z dnia 28 lutego 2025 r. wynika, że niewskazane jest powierzenie skarżącym funkcji rodziny zastępczej z uwagi na niedysponowanie odpowiednim poziomem wiedzy ani umiejętności by w sposób przemyślany i odpowiedzialny realizować powinności opiekuńczo - wychowawcze w stosunku do powierzonych dzieci, panować nad całokształtem ich spraw, udzielać im stosownego wsparcia oraz stymulować przebieg ich rozwoju w poszczególnych obszarach. Motywacja opiniowanych także rodzi zastrzeżenia, ponieważ oboje powołują się na motywy egoistyczne, związane z chęcią uzyskania ze strony innych wsparcia w przyszłości natomiast w minimalnym stopniu wspominają o pobudkach altruistycznych wynikających z empatii i wrażliwości. Również sytuacja materialno-bytowa wzbudza wątpliwość czy kandydaci będą w stanie zapewnić dzieciom odpowiedni warunki prawidłowego rozwoju.
W dniu 23 kwietnia 2025 r. skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. negatywną kwalifikację do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Zdaniem skarżących, organ nie uwzględnił wszystkich przesłanek, na podstawie których mogliby oni zostać kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Jak wyjaśnili, nie mogą mieć własnych dzieci z powodów zdrowotnych skarżącej. Dlatego chcą stworzyć rodzinę zastępczą z przynajmniej jednym dzieckiem adoptowanym, najlepiej dwoma dziećmi, w wieku 2-3 lat. Wyjaśnili, że chcą dzieciom stworzyć normalny dom, szczęśliwą rodzinę z matką i ojcem, wychowywać dzieci, zapewnić im opiekę, aby uczęszczały do przedszkola, szkoły podstawowej, potem średniej lub zawodowej i być może studia. Skarżący podkreślili, że chcą zapewnić adoptowanym dzieciom szczęśliwe dzieciństwo, mają odpowiednie umiejętności i wiedzę. Wskazali nadto na swoją sytuację mieszkaniową, zdrowotną oraz na posiadanie samowystarczalnego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w dniu 9 stycznia 2025 r. złożyli wniosek do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Tarnowie o zakwalifikowanie ich na rodzinę zastępczą niezawodową wraz z oświadczeniami, że nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie była im ograniczona ani zawieszona, w przeszłości nie byli leczeni odwykowo, nie zostali skazani wyrokiem za umyślne przestępstwo, posiadają pełną zdolność do czynności prawnych, nie posiadają obowiązku alimentacyjnego oraz są w stanie zapewnić dziecku odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające mu zaspokojenie jego indywidualnych potrzeb. Kandydaci wyrazili zgodę na podjęcie procedury kwalifikowania na rodzinę zastępczą, tj. wystąpienie przez PCPR do Krajowego Rejestru Karnego, Ośrodka Pomocy Społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, przeprowadzenie w miejscu zamieszkania wizyty domowej sprawdzającej, m.in. warunki mieszkaniowe, predyspozycje do bycia rodziną zastępczą oraz zgodę na udział w badaniach psychologiczno-pedagogicznych. Skarżący załączyli również swoje życiorysy. Zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5a kandydaci na rodzinę zastępczą przedstawili zaświadczenie lekarskie, w których lekarz nie stwierdził, że skarżący mogą pełnić funkcję, o którą się ubiegają. Według zaświadczenia skarżąca posiada chorobę refluksową żołądkowo-przełykową oraz inne zaburzenia nerwicowe. Natomiast skarżący posiada chorobę krążków międzykręgowych, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, upośledzenie umysłowe lekkiego stopnia oraz nieprawidłowe wyniki testu tolerancji glukozy. Jednocześnie lekarz stwierdził, iż funkcjonowanie intelektualne skarżącego znajduje się poniżej przeciętnego poziomu, posiada wybiórcze deficyty zakresie wyższych funkcji poznawczych oraz osłabienie funkcji werbalnych. Skarżący stosuje leki przeciwbólowe i miorelaksacyjne. Z powodu obniżonej sprawności intelektualnej i ograniczonych zdolności przystosowawczych wymaga okresowej pomocy i pokierowania w sprawach życiowo ważnych, a także wymaga wsparcia psychospołecznego. Ponadto cierpi na silne bóle grzbietu, dolegliwości te w stopniu umiarkowanym utrudniają kandydatowi codzienne funkcjonowanie i pracę zawodową. Skarżący przedstawił orzeczenie o niepełnosprawności o symbolu 02-P w stopniu lekkim wydane na stałe. Organ wyjaśnił, że zwrócono się również do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o udzielenie informacji o kandydatach na rodzinę zastępczą. Z pisma z dnia 21 stycznia 2025 r. wynika, iż kandydaci zamieszkują dom jednorodzinny będący własnością skarżącego. Dom składa się z dwóch pięter, na parterze znajdują się garaże. Małżeństwo zajmuje piętro domu, gdzie do dyspozycji posiada 2 pokoje, kuchnię i łazienkę, warunki mieszkaniowe można określić jako skromne. Utrzymują się z renty socjalnej ZUS. Przekazano również, iż skarżąca posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżąca na prośbę psychologa oraz pracownika Centrum przedstawiła orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z dnia 26 stycznia 1999 r., o symbolu Ps wydane na stałe. Według opinii psychologa z dnia 5 lutego 2025 r. skarżący "nie posiadają wystarczających kompetencji rodzicielskich do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. W roli rodzica zastępczego mogą ujawniać dysfunkcje, jak również prezentować nieudolność wychowawczą. Ponadto Państwo B. i J. C. ujawniają takie cechy osobowości, które mogą negatywnie rzutować na pełnienie funkcji rodziny zastępczej." W dniu 13 lutego 2025 r. odbyła się wizyta pracownika PCPR w miejscu zamieszkania skarżących, podczas której ustalono, iż warunki rodziny są bardzo skromne, utrzymują się z renty z tytułu niepełnosprawności skarżącej oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej 1.615 zł/miesięcznie. Dochód rodziny ledwie pokrywa ich bieżące potrzeby, dlatego opiniowani hodują drób, uprawiają ziemię, a skarżący podejmuje się prac dorywczych w sąsiedztwie. Podczas rozmowy z pracownikiem jako motywację skarżący wskazali potrzebę wychowania i ukształtowania dziecka aby "na starość miał im kto podać szklankę wody". Chcą dzieciom pokazać i nauczyć jak pracuje się na roli. Ponadto jako motywację wskazali potrzebę opieki nad dziećmi oraz zapewnienie im dachu nad głową. Kandydaci poddali się również diagnozie pedagogicznej, w świetle wydanej opinii "Opiniowani nie dysponują odpowiednim poziomem wiedzy ani umiejętności, by w sposób przemyślany i odpowiedzialny realizować powinności opiekuńczo-wychowawcze w stosunku do powierzonych im dzieci, panować nad całokształtem ich spraw, udzielać im stosownego wsparcia oraz stymulować przebieg ich rozwoju w poszczególnych obszarach. Nawet zwykłe wymagania jakie niesie za sobą codzienność i pełnione role społeczne wypełniają na niskim poziomie, ich percepcja świata ogranicza się do spraw elementarnych, związanych z potrzebami i doznaniami. Motywacja małżonków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej również budzi zastrzeżenia - oboje powołują się na motywy egoistyczne, związane z chęcią uzyskania ze strony innych wsparcia w dalszej przyszłości, w minimalnym zakresie wspominają o pobudkach altruistycznych, wynikających z empatii i wrażliwości. Mając na uwadze całokształt przywołanych w przedmiotowej opinii okoliczności powierzenie opiniowanym funkcji rodziny zastępczej jawi się jako niewskazane". Organ wskazał także, że Centrum zwróciło się także do Krajowego Rejestru Karnego oraz sprawdzono kandydatów w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Skarżący nie figurują w w/w rejestrach.
Biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności opinię psychologiczną z dnia 5 lutego 2025 r., opinię pedagogiczną z dnia 28 lutego 2025 r.. a także zaświadczeń lekarskich z dnia 8 stycznia 2025 r. organ negatywnie wstępnie zakwalifikował skarżących na rodzinę zastępczą niezawodową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Tarnowie z dnia 7 kwietnia 2025 r. negatywnie kwalifikująca skarżących jako kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
Zaskarżona czynność stanowi niewątpliwie czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 640/16, LEX nr 2183416 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 799/17, LEX nr 2448929). Nadto o tym, że negatywna wstępna kwalifikacja kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej stanowi tego rodzaju czynność przesądza brzmienie art. 43 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przewidującego prawo do złożenia skargi na taką czynność na zasadach i w trybie określonym dla rozstrzygnięć ze wskazanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025r. poz. 49. - dalej jako: "ustawa"), a w szczególności art. 42 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 1, 2 i ust. 3 tej ustawy.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.w.r. pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które: 1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej; 2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; 3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego; 4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych; 5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2527), oraz; b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym; 6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny; 7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym: a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego; 8) nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym.
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (art. 42 ust. 2 ustawy). Okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej (art. 42 ust. 7 ustawy.).
Stosownie do art. 43 ustawy, organizator rodzinnej pieczy zastępczej, na wniosek kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, przeprowadza na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2, wstępną kwalifikację kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Pozytywna wstępna kwalifikacja jest ważna przez okres 2 lat od dnia jej przeprowadzenia (ust. 1).
Po przeprowadzeniu wstępnej kwalifikacji, o której mowa w ust. 1, organizator rodzinnej pieczy zastępczej sporządza dokument potwierdzający przeprowadzenie tej wstępnej kwalifikacji, który zawiera w szczególności datę przeprowadzenia wstępnej kwalifikacji oraz wskazanie, czy wstępna kwalifikacja jest pozytywna czy negatywna. Dokument potwierdzający przeprowadzenie wstępnej kwalifikacji jest wydawany pisemnie w postaci papierowej lub elektronicznej (ust. 2).
Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 3 ustawy w przypadku gdy wstępna kwalifikacja, o której mowa w ust. 1, jest negatywna, w dokumencie potwierdzającym przeprowadzenie tej wstępnej kwalifikacji organizator rodzinnej pieczy zastępczej szczegółowo uzasadnia przyczyny negatywnej wstępnej kwalifikacji i wskazuje obszary wymagające poprawy, z jednoczesnym pouczeniem strony o przysługującym prawie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rękojmia należytego sprawowania pieczy zastępczej jest pierwszym wymogiem stawianym osobom chcącym pełnić funkcję rodziny zastępczej (art. 42 ust. 1 pkt 1). W doktrynie przyjmuje się, że wymóg ten odgrywa w omawianej ustawie istotną rolę, przy czym jego treść nie jest jednoznacznie określona, ponieważ ustawodawca wykorzystał w tym unormowaniu pojęcie niedookreślone "rękojmia", oznaczające poręczenie, zagwarantowanie czegoś, zapewnienie o czymś. Jak się wydaje, ustawodawca w analizowanym przepisie tego pojęcia użył w tym znaczeniu i miał na myśli to, że osoby chcące pełnić funkcję rodzinnej pieczy zastępczej zagwarantują należyte jej sprawowanie. Należy więc przez to rozumieć zdolność do ponoszenia odpowiedzialności za dziecko i zabezpieczenia jego interesów. Kierując się dodatkowo wykładnią systemową, trzeba uznać, że gwarancje należytego sprawowania pieczy zastępczej nie mogą obejmować tych elementów, które zostały wymienione w omawianym przepisie, a zatem muszą odnosić się do innych zagadnień. Jednocześnie spełnienie przez kandydatów pozostałych wymogów przewidzianych przez ustawę nie oznacza automatycznie spełnienia warunku wskazanego w pkt 1 ust. 1 art. 42 ustawy, gdyż warunek ten jest odrębnym (dodatkowym) wymogiem, a nie sumą pozostałych warunków kwalifikacyjnych wymienionych w art. 42. Ustalenie spełniania omawianego wymogu "należytej rękojmi" należy do kompetencji organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, który dokonuje tego na podstawie analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej. Zaznaczyć należy, że zwłaszcza rozstrzygnięcie odmowne wydane z powodu niespełnienia tego wymogu będzie musiało mieć pogłębione uzasadnienie i wskazywać powody, które skłoniły do uznania, że kandydat ten nie daje gwarancji należytego wykonywania funkcji rodziny zastępczej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka (zob. LEX/el - komentarz do art. 42 ustawy (w:) S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 oraz (w:) K. Tryniszewska, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, LEX 2015 – oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 304/24, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 589/22).
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela również pogląd, że odmowa udzielenia akceptacji z art. 43 ustawy, mającej - co istotne - charakter wstępny, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc z uwagi na zachodzące jednoznacznie negatywne okoliczności, jest oczywiste, że wyłączona jest możliwość odbycia opisanego szkolenia przez kandydata, wobec niespełnienia przesłanek sprawowania pieczy zastępczej (por. wyrok z 30 stycznia 2018 r., II SA/Lu 799/17 i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 304/24 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA).
Przywoływany powyżej art. 43 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, że w przypadku gdy wstępna kwalifikacja, o której mowa w ust. 1, jest negatywna, w dokumencie potwierdzającym przeprowadzenie tej wstępnej kwalifikacji organizator rodzinnej pieczy zastępczej szczegółowo uzasadnia przyczyny negatywnej wstępnej kwalifikacji i wskazuje obszary wymagające poprawy. Z brzmienia tego przepisu wynika, że w przypadku negatywnej wstępnej kwalifikacji organ administracji publicznej zobowiązany jest do szczegółowego uzasadnienia przyczyn podjętego rozstrzygnięcia oraz wskazania obszarów wymagających poprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wstępna negatywna kwalifikacja skarżących jako kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej została dokonana przez organ z zachowaniem powyżej opisanych wymogów. W oparciu o wydane w sprawie opinie psychologiczną z dnia 5 lutego 2025 r. oraz opinię pedagogiczną z dnia 28 lutego 2025 r. organ wskazał, że skarżący "nie posiadają wystarczających kompetencji rodzicielskich do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. W roli rodzica zastępczego mogą ujawniać dysfunkcje, jak również prezentować nieudolność wychowawczą. Ponadto Państwo B. i J. C. ujawniają takie cechy osobowości, które mogą negatywnie rzutować na pełnienie funkcji rodziny zastępczej."
Nadto "Opiniowani nie dysponują odpowiednim poziomem wiedzy ani umiejętności, by w sposób przemyślany i odpowiedzialny realizować powinności opiekuńczo-wychowawcze w stosunku do powierzonych im dzieci, panować nad całokształtem ich spraw, udzielać im stosownego wsparcia oraz stymulować przebieg ich rozwoju w poszczególnych obszarach. Nawet zwykłe wymagania jakie niesie za sobą codzienność i pełnione role społeczne wypełniają na niskim poziomie, ich percepcja świata ogranicza się do spraw elementarnych, związanych z potrzebami i doznaniami. Motywacja małżonków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej również budzi zastrzeżenia - oboje powołują się na motywy egoistyczne, związane z chęcią uzyskania ze strony innych wsparcia w dalszej przyszłości, w minimalnym zakresie wspominają o pobudkach altruistycznych, wynikających z empatii i wrażliwości".
Uwzględniając treść opinii psychologicznej oraz psychiatrycznej Sąd nie dopatrzył się przy wydaniu zaskarżonej czynności nieprawidłowości, które musiałyby skutkować stwierdzeniem jej bezskuteczności. Powyższe opinie zostały sporządzone w oparciu o przeprowadzone wywiady, badania, testy. Zostały również w należyty sposób uzasadnione, a cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został prawidłowo oceniony przez organ zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Okoliczności podnoszone w uzasadnieniu skargi dotyczące sytuacji materialnej skarżących oraz pragnienia założenia przez nich rodziny i adoptowania dzieci w wieku 2-3 lat stanowią niewątpliwie przejaw dobrej woli skarżących, jednak obydwie opinie wskazują przede wszystkim na brak kompetencji i możliwości do pełnienia przez skarżących funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI