III SA/Kr 642/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, wskazując na błędną interpretację przepisów dotyczących gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem.
Skarżący M.S. domagał się przyznania dodatku węglowego, jednak organy obu instancji odmówiły, uznając, że został już przyznany innemu gospodarstwu domowemu pod tym samym adresem. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące sytuacji, gdy pod jednym adresem zamieszkują odrębne gospodarstwa domowe w odrębnych lokalach, nawet jeśli korzystają ze wspólnego źródła ogrzewania lub nie było możliwości prawnego wyodrębnienia lokali.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącemu M.S. Organy administracji uznały, że skarżący, wraz z rodziną, został już uwzględniony w wniosku o dodatek węglowy złożonym przez jego ojca, K.S., co wykluczało przyznanie dodatku dla odrębnego gospodarstwa domowego. Skarżący argumentował, że mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi, posiadając odrębny lokal i współdzielone źródło ogrzewania, a brak możliwości prawnego wyodrębnienia lokali wynikał z kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym. Sąd podkreślił, że nowelizacje ustawy wprowadziły wyjątki od zasady jednego dodatku na adres, umożliwiając przyznanie dodatku odrębnym gospodarstwom domowym w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, jeśli korzystają z oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania i nie było możliwości prawnego wyodrębnienia lokali. Sąd wskazał, że organy zaniechały wszechstronnego zbadania stanu faktycznego pod kątem tych przesłanek, opierając się jedynie na fakcie ujęcia skarżącego w innym wniosku, co nie było decydujące.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany odrębnemu gospodarstwu domowemu w takiej sytuacji, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 2 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym, a organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy, odmawiając przyznania świadczenia jedynie z powodu ujęcia skarżącego w innym wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym. Nowelizacje wprowadziły wyjątki od zasady jednego dodatku na adres, pozwalając na przyznanie dodatku odrębnym gospodarstwom domowym w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, jeśli korzystają ze współdzielonego źródła ogrzewania i nie było możliwości prawnego wyodrębnienia lokali. Organy zaniechały wszechstronnego zbadania stanu faktycznego pod kątem tych przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe lub inne wskazane urządzenia, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
u.d.w. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Definicja gospodarstwa domowego: jednoosobowe lub wieloosobowe.
u.d.w. art. 2 § ust. 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, jeden dodatek przysługuje dla wszystkich.
u.d.w. art. 2 § ust. 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Jeśli złożono więcej wniosków dla tego samego adresu, dodatek wypłacany jest pierwszemu wnioskodawcy, pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
u.d.w. art. 2 § ust. 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wyjątek od ust. 3a i 3b: jeśli pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe w odrębnych lokalach, dla których nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu do 30.11.2022 r., a źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła, nie stosuje się ust. 3a i 3b.
u.d.w. art. 2 § ust. 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku spełnienia przesłanek z ust. 3c, dodatek przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego.
p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym dotyczące sytuacji zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w odrębnym lokalu, mimo braku prawnego wyodrębnienia i współdzielenia źródła ogrzewania. Nowelizacje ustawy o dodatku węglowym wprowadziły wyjątki umożliwiające przyznanie dodatku w takich sytuacjach.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania dodatku węglowego, ponieważ został już uwzględniony w wniosku złożonym przez inne gospodarstwo domowe pod tym samym adresem.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych nie ma natomiast znaczenia, że zarówno skarżący, jak i jego rodzina zostali ujęcie we wniosku K. S., zwłaszcza w sytuacji, gdy z wniosku tego nie wynika, aby takie umieszczenie nastąpiło zgodnie z ich wolą.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sprawozdawca
Jakub Makuch
przewodniczący
Magdalena Gawlikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym w kontekście odrębnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, zwłaszcza w przypadku braku możliwości prawnego wyodrębnienia lokali."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i stanu faktycznego związanego z zamieszkiwaniem pod jednym adresem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak skomplikowane mogą być przepisy i ich interpretacja, zwłaszcza w sytuacjach rodzinnych i mieszkaniowych. Pokazuje też rolę sądu w korygowaniu błędów administracji.
“Dodatek węglowy: Czy możesz dostać świadczenie, mieszkając pod jednym dachem z rodziną, ale w osobnym lokalu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 642/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/ Jakub Makuch /przewodniczący/ Magdalena Gawlikowska Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 141 art. 2 ust. 3c-3e Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) ASR WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 13 lutego 2023 r. nr SKO-PS-4110-141/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 13 lutego 2023 r. nr SKO-PS-4110-141/23 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) oraz art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm., dalej jako "u.d.w."), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Nowy Targ z dnia 3 stycznia 2023 r., nr ŚR-OPŚ-5801-002712/2022/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 17 listopada 2022 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta Nowy Targ o przyznanie dodatku węglowego, oświadczając, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe pod adresem [...] w N. w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Skarżący oświadczył we wniosku, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Po rozpoznaniu wniosku, Burmistrza Miasta Nowy Targ, decyzją z dnia 3 stycznia 2023 r. nr ŚR-OPŚ-5801-002712/2022/2023 odmówił przyznania dodatku węglowego. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 ustawy. Na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji, organ I instancji wskazał, że skarżący oraz T. K-S., O. K., A. K. i L. S. występowali w składzie gospodarstwa domowego wieloosobowego K. S., który złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu 4 października 2022r., który został pozytywnie rozpatrzony w dniu 12 października 2022r. W związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania dodatku węglowego z uwagi na fakt, że skarżący i jego rodzina wystąpiła w składzie gospodarstwa domowego Z. N. (błędnie wskazano w decyzji, powinno być K. S.). Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu wniósł skarżący. Wskazał, na znowelizowane przepisy ustawy o dodatku węglowym i stwierdził, że spełnienia kryteria znowelizowanej ustawy. Podkreślił, że rodzice tj. K. S. i J. S. prowadzą osobne gospodarstwo domowe, a on z rodziną osobne. Ponadto podkreślił, że mają jedno źródło ciepła, ale opał zakupują osobno. W obecnej sytuacji nie mają środków na przeprowadzenie prawnego podziału budynku na dwa oddzielne lokale. Opisaną we wstępie decyzją SKO w Nowym Sączu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. W swoich rozważaniach Kolegium, stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania dodatku węglowego. Powyższe rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w regulacji zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, który przysługuje osobie w gospodarstwie domowym. Zgodnie natomiast z art 2 ust. 6 ustawy, na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstw domowego. Prawo do dodatku węglowego nie jest związane z własnością lokalu lub budynku lecz z prowadzeniem gospodarstwa domowego. We wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo wieloosobowe, jednak we wniosku K. S. złożonym 4 października 2022r. skarżący, T. K-S., O. K., A. K. i L. S. zostali wskazani jako osoby wchodzące w skład gospodarstwa domowego prowadzonego pod adresem ul. [...] w N. Wobec treści art. 4 ust. 6 ustawy, który jednoznacznie wskazuje, iż na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Skoro we wniosku złożonym przez K. S., skarżący, T. K-S., O. K., A. K. i L. S. zostali wskazani jako osoby wchodzące w skład jego gospodarstwa domowego, to skarżący nie może w kolejnym wniosku wskazywać, iż prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe wraz z T. K-S., O. K., A. K. i L. S. pod tym samym adresem. Przyznanie dodatku węglowego jest ściśle związane ze spełnieniem warunków przewidzianych w ustawie o dodatku węglowym. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom orzekającym żadnego luzu decyzyjnego, w ramach którego organ miałby możliwość wyboru wariantu rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję skarżący, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie mu prawa do wypłaty dodatku węglowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów u.d.w. oraz k.p.a.. Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, iż wraz z żoną i dziećmi prowadzą takie gospodarstwo, ponieważ rodzice (K. S. i J. S.) prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. Zachowują faktycznie podział budynku na dwa oddzielne lokale, jednak nie posiadają prawnego podziału budynku na dwa osobne lokale. Mają jeden piec, lecz opał kupują osobno. W obecnej sytuacji nie mają możliwości podjęcia kroków prawnych w tym celu. Skarżący podniósł, iż w momencie wejścia w życie u.d.w. udali się do Ośrodka Pomocy Społecznej, w którym udzielono im informacji, że na wniosku o wypłatę dodatku w składzie rodziny mają być ujęci wszyscy ponieważ posiadają jeden adres. W dniu 4 października 2022 r. jego ojciec K. S. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego wpisując ich w jego skład, pomimo ponownego poinformowania, że z żoną i dziećmi prowadzimy oddzielne gospodarstwo. W momencie wejścia w życie nowelizacji ustawy w dniu 3 listopada 2022 r. udał się z matką J. S. do Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o możliwość złożenia wyjaśnień do wniosku o dodatek węglowy złożony przez ojca K. S. z dnia 4 października 2022 r. jednak Pani, która ich przyjęła nie dała im oświadczenia celem napisania wyjaśnienia w sprawie złej interpretacji składu rodziny, które ojciec jako wnioskodawca powinien złożyć i podpisać. Mama J. dostała tylko wniosek, gdzie Pani sama przekreśliła nazwiska moje, żony i dzieci, a mama podpisała. W trakcie toczącego się postępowania okazało się, że Pani dała nam do podpisu wniosek o dodatek osłonowy a nie o dodatek węglowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu z dnia 13 lutego 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Nowy Targ z dnia 3 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2), natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3). Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 3 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzemieniem dodanego do art. 2 ustawy o dodatku węglowym ust. 3a i 3b w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b). Kolejną nowelizacją, obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2). W orzecznictwie podkreśla się, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23, wyrok WSA w Gliwicach z 31.05.2023 r., II SA/Gl 474/23, LEX nr 3571482). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona przez K. S. (ojca skarżącego) w dniu 23 czerwca 2022 r. Tenże sam K. S. złożył następnie wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu 4 października 2022r. We wniosku tym wskazał jako osoby wchodzące w skład jego gospodarstwa domowego skarżącego, jego żonę oraz dzieci. Należy przy tym podkreślić, że nie wynika z samego wniosku, aby skarżący i jego rodzina wyrazili zgodę na zaliczenie ich w skład gospodarstwa domowego K. S. Nie ma w nim na przykład rubryki, w której takie osoby podpisywałyby się chociażby, zgadzając się na takie dołączenie. Teoretycznie można tam dopisać kogokolwiek – wystarczy jedynie znać cudzy pesel. Jednak z punktu widzenia ustawy o dodatku węglowym nie ma to większego znaczenia, gdyż sam dodatek przysługuje w identycznej wysokości, bez względu na fakt, czy mamy do czynienia z gospodarstwem jednoosobowym, czy też wieloosobowym. Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego w dniu 15 listopada 2022r. We wniosku tym wskazał jako osoby tworzące jedno gospodarstwo domowe siebie, swoją żonę oraz dzieci. Złożył również oświadczenie, że w domu na ul. [...] są trzy odrębne lokale mieszkalne. W jednym mieszka on wraz ze swoją rodziną i stanowią one odrębne gospodarstwo domowe. Następnie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w którym pracownik stwierdził, że "budynek posiada trzy odrębne lokale mieszkalne, w każdym z nich odrębna rodzina prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z uwagi na zawiłości procedur budowlanych rodzina nie podejmuje kroków prawnych do nadania nowych numerów lokalu". Tak więc wywiad środowiskowy niejako potwierdził, że skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w odrębnym lokalu. Tym niemniej zarówno organ I, jak i II instancji odmówiły wypłaty dodatku węglowego z uwagi na fakt, że zarówno skarżący, jak i jego rodzina weszli w skład gospodarstwa domowego K. S. objętego pozytywnie rozstrzygniętym wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego. Zdaniem Sąd w niniejszej sprawie organ nieprawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym. Przede wszystkim dodatek węglowy przysługuje na gospodarstwo domowe rozumiane jako gospodarstwo umiejscowione pod tym samym adresem. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania znajduje się więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Tym niemniej w ust. 3c do 3e ustawodawca wprowadził wyjątek od tejże zasady. Zgodnie z art. 2 ust. 3c w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Tak więc wyjątek ten donosi się między innymi do sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy źródło ciepła jest współdzielone. Konieczne jest jednak faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 11 października 2017 r. (sygn. akt: II OSK 2920/16) lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca. W takiej sytuacji na podstawie art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, a więc istnienia odrębnych gospodarstw w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy dla każdego odrębnego gospodarstwa domowego z osobna w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił dodatkowo wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Procedura ta w niniejszej sprawie została zastosowana przez organ I instancji i w jej wyniku stwierdzono, że skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w odrębnym lokalu, chociaż sama adnotacja pracownika socjalnego jest nad wyraz skąpa. W szczególność brak rozważenia, czy faktycznie występuje w niniejszej sprawie odrębny lokal, np. samodzielna łazienka, kuchnia, itp., czy tez wprost przeciwnie są jakieś części lokalu współdzielone. W odniesieniu do braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach - sam skarżący przyznał, że takie prawne wyodrębnieniem ich lokalu wiązałoby się dla niego z kosztami, których nie jest w stanie ponieść. Tym niemniej organ zaniechał wezwać skarżącego o wykazanie, czy jego gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe we wskazanym wyżej terminie, ustalenie odrębnego adresu. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że zaistnienie tej okoliczności - może być bowiem potwierdzone oświadczeniem o niemożliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu. W niniejszej sprawie nie ma natomiast znaczenia, że zarówno skarżący, jak i jego rodzina zostali ujęcie we wniosku K. S., zwłaszcza w sytuacji, gdy z wniosku tego nie wynika, aby takie umieszczenie nastąpiło zgodnie z ich wolą. Istotna dla niniejszej sprawy jest jedynie realizacja następujących okoliczności: - fakt zamieszkiwania pod jednym adresem osób wchodzących w skład więcej niż jednego gospodarstwa domowego - brak możliwości ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. - istnienie pod tym samym adresem odrębnych lokali, - oddzielne lub współdzielone źródło ogrzewania dla poszczególnych gospodarstw domowych. Organy natomiast zaniechały sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Dokonały też nieprawidłowej subsumpcji ustalając, że skarżącemu nie przysługuje dodatek węglowy, z powodu, który nie wynika z ustawy o dodatku węglowym, to jest z uwagi na wpisanie jego i jego rodziny w skład gospodarstwa domowego inne osoby. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym, a zatem zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie czy występują odrębne gospodarstwa domowe zamieszkujące w odrębnych lokalach, ale pod wspólnym adresem oraz czy w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. brak było możliwości ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI