Orzeczenie · 2024-11-19

III SA/Kr 631/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2024-11-19

NSAAdministracyjneŚredniawsa

pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatnośćzwolnienie z opłatobowiązki rodzinnewywiad środowiskowyzaniedbanieprzemocprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. odmawiającą M. W. zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej. Podstawą odmowy było uznanie przez organy, że skarżąca nie współpracuje, odmawiając przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, oraz że nie przedstawiła wystarczających dowodów na rażące naruszenie przez matkę obowiązków rodzinnych. Sąd uznał, że organy obu instancji nie zbadały wszechstronnie stanu faktycznego sprawy, błędnie zinterpretowały kwestię wywiadu środowiskowego, wskazując, że skarżąca nie odmówiła jego przeprowadzenia, lecz jedynie kwestionowała potrzebę jego ponownego wykonania w sytuacji, gdy sytuacja nie uległa zmianie od poprzedniego wywiadu. Sąd podkreślił, że organy pominęły istotne okoliczności dotyczące trudnych relacji rodzinnych i zaniedbań matki, koncentrując się nadmiernie na formalnym aspekcie wywiadu. Sąd wskazał, że choć decyzja o zwolnieniu ma charakter uznaniowy, musi być poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, a organy nie wykazały, że rozważyły wszystkie istotne dla sprawy dowody i argumenty. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd okoliczności, w tym konieczności oceny dowodów dotyczących rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych przez matkę oraz rozważenia potrzeby aktualizacji wywiadu środowiskowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłat za pobyt w DPS, zwłaszcza w kontekście obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i oceny dowodów na rażące naruszenie obowiązków rodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Decyzja ma charakter uznaniowy, a jej zastosowanie zależy od konkretnych okoliczności sprawy i oceny organu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez osobę ubiegającą się o zwolnienie z opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej stanowi wystarczającą podstawę do odmowy zwolnienia, jeśli osoba ta kwestionuje potrzebę ponownego wywiadu i przedstawia inne dowody na rażące naruszenie obowiązków rodzinnych przez podopiecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie zawsze stanowi wystarczającą podstawę do odmowy zwolnienia, jeśli osoba ubiegająca się o zwolnienie kwestionuje potrzebę ponownego wywiadu, powołując się na wcześniejsze ustalenia i przedstawiając inne dowody, a organy nie zbadały wszechstronnie tych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie odmówiła współpracy, a jedynie wskazała na brak zasadności ponownego wywiadu, odwołując się do wcześniejszych ustaleń. Organy nie zbadały wszechstronnie przedstawionych przez skarżącą dowodów na rażące naruszenie obowiązków rodzinnych przez matkę, koncentrując się nadmiernie na formalnym aspekcie wywiadu.

Czy pisemne oświadczenia świadków mogą stanowić dowód rażącego naruszenia przez osobę skierowaną do DPS obowiązków alimentacyjnych lub innych obowiązków rodzinnych wobec osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat?

Odpowiedź sądu

Pisemne oświadczenia świadków mogą być elementem materiału dowodowego, ale nie mogą zastąpić dowodu z zeznań świadków w sytuacji, gdy organ uzna to za konieczne do pełnego wyjaśnienia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że przedłożone pisemne oświadczenia członków rodziny skarżącej nie mogą zastąpić dowodu z zeznań świadków, jednakże podkreślił, że organy powinny przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i wezwać skarżącą do dostarczenia odpowiednich dowodów, np. poprzez wskazanie świadków lub złożenie odpowiednich oświadczeń, a nie całkowicie pomijać te dowody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta O. zostały uchylone.

Przepisy (12)

Główne

u.p.s. art. 64 § pkt 7

Ustawa o pomocy społecznej

Osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.s. art. 107 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej.

u.p.s. art. 107 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 12 miesięcy.

u.p.s. art. 107 § ust. 4a

Ustawa o pomocy społecznej

Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1