III SA/Kr 622/25

III SA/Kr 622/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Symbol z opisem
6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 6 w zw. z art. 3 par 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej powołanej do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2024 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu sędziowskiego odrzuca skargę.
Uzasadnienie
Skarżący P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości, skargę na rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej powołanej na wniosek Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2024 r. i przyjmujące wobec skarżącego wynik negatywny z części ustnej egzaminu, a tym samym wynik negatywny z całego egzaminu sędziowskiego w 2024 r.
Skarżący wniósł o uchylenie ww. czynności komisji egzaminacyjnej oraz uznanie, że zdał egzamin sędziowski z wynikiem pozytywnym, a tym samym o uzupełnienie listy kwalifikacyjnej aplikantów na stanowisko asesora sądowego ogłoszonej przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Skarżący zaskarżonej czynności zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 24 ust. 1 zd. 2 oraz art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 2 oraz § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego (Dz.U.2022.126 t.j. dalej: "rozporządzenie") poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie przez jednego członka komisji, że o ocenie rozwiązania kazusów decydują pytania uzupełniające, podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, że na ocenę mają wpływ inne kryteria (prawidłowość konstrukcji orzeczenia, zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni, prawidłowość dokonania ustaleń faktycznych, dowodów i rozstrzygnięcia oraz sposób formułowania wypowiedzi), co miało wpływ na uzyskanie przez skarżącego niezgodnej z tymi kryteriami oceny, zbyt niskiej liczby punktów, za wszystkie trzy kazusy z zestawu nr 4 jednej grupy zagadnień - zagadnień konstytucyjnych oraz zagadnień ustrojowych dotyczących sądownictwa i innych organów ochrony prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, prawa Unii Europejskiej oraz problematyki międzynarodowej ochrony praw człowieka (dalej: "zagadnienia ustrojowe");
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 7 ust, 1 pkt 7 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 i 6 w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe dopuszczenie do tego, że kazus numer 2 z zestawu 4 z dziedziny zagadnień ustrojowych przedstawiony skarżącemu do opracowania dotyczył tak naprawdę materii odrębnych dziedzin prawa - procedury cywilnej oraz procedury karnej, a członkiem komisji oceniającym rozwiązanie przez skarżącego kazusu numer 2 nie był specjalista z tych dwóch dziedzin prawa;
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 24 ust. 2 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe dopuszczenie do tego, że przy miejscu wyznaczonym do udzielania odpowiedzi na część ustną z zagadnień ustrojowych, nie było wszystkich aktów prawnych potrzebnych do rozwiązania kazusu numer 2 z zestawu 4;
4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 24 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia, poprzez niezapewnienie tego, że egzamin ustny był przeprowadzany w obecności pozostałych członków komisji, to jest żaden z pozostałych członków komisji, którzy nie dokonywali ocen zdających, nie obserwował ani nie uczestniczył w czynności egzaminowania, co nie spełnia przesłanki "obecności";
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, to jest poprzez niewyłączenie z urzędu członka komisji - członka organu kolegialnego jakim jest komisja egzaminacyjna w znaczeniu funkcjonalnym, mimo zaistnienia okoliczności z tych przepisów - z uwagi na publikację w Monitorze Konstytucyjnym (30/11/2023) kwestionujące w ocenie skarżącego status asesora i KSSiP w połączeniu ze znaczną niezdawalnością egzaminu sędziowskiego z części zagadnień ustrojowych (w latach 2013-2023 nie zdało 3 aplikantów a w 2024 roku - 15);
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
I. uchylenie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. czynności komisji egzaminacyjnej powołanej do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2024 roku przyjmujące wynik negatywny części ustnej egzaminu oraz w rozstrzygnięcie tej komisji przyjmujące wynik negatywny całego egzaminu sędziowskiego z 10 maja 2024 r.;
II. uznanie w trybie art. 146 § 2 p.p.s.a., że skarżący zaliczył egzamin sędziowski dnia 10 maja 2024 r. z wynikiem pozytywnym, zarówno egzamin sędziowski w całości jak i egzamin ustny w tej części, z której uzyskał wynik negatywny, to jest z zagadnień konstytucyjnych oraz zagadnień ustrojowych dotyczących sądownictwa i innych organów ochrony prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, prawa Unii Europejskiej oraz problematyki międzynarodowej ochrony praw człowieka oraz uzupełnienie listy klasyfikacyjnej egzaminowanych aplikantów na stanowisko asesora sądowego ogłoszonej przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w 2024 r. przez wpisanie imienia i nazwiska ww. w kolejności zgodnej z uzyskaną punktacją oraz tej punktacji;
na wypadek niespełnienia wniosku z punktu II. ewentualnie wniósł o to jak w punkcie I. oraz o:
III. uznanie w trybie art. 146 § 2 p.p.s.a. uprawnienia skarżącego do powtórzenia ustnego egzaminu sędziowskiego tylko w tej części, z której uzyskał wynik negatywny, to jest z zagadnień konstytucyjnych oraz zagadnień ustrojowych dotyczących sądownictwa i innych organów ochrony prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, prawa Unii Europejskiej oraz problematyki międzynarodowej ochrony praw człowieka wraz z zapewnieniem środków zapewniających obiektywizm, na przykład nagrywanie egzaminu, a w przypadku pozytywnego zaliczenia, wraz zachowaniem praw wynikających z art. 33a ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U.2022.217 tj. z dnia 2022.01.31, dalej: "ustawa o KSSiP") do wyboru stanowisk asesorskich według listy kwalifikacyjnej;
na wypadek niespełnienia wniosku z punktu III ewentualnie wniósł o to jak w punkcie I oraz o:
IV. uznanie w trybie art. 146 § 2 p.p.s.a. uprawnienia skarżącego do powtórzenia egzaminu sędziowskiego w kolejnym terminie (wraz z zapewnieniem środków zapewniających obiektywizm, na przykład nagrywanie egzaminu ustnego) a w przypadku pozytywnego zaliczenia wraz zachowaniem praw wynikających z art. 33a ustawy o KSSiP do wyboru stanowisk asesorskich według listy kwalifikacyjnej.
WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r., VI SA/Wa 3068/24 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, uznając Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa jako organ w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa wniósł o uznanie skargi za niedopuszczalną, ew. jej oddalenie przy uwzględnieniu, że ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości kwestionowania przez egzaminowanego aplikanta zasadności oceny przyjętej przez członków komisji egzaminacyjnej i ustalenia wyniku egzaminu sędziowskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny, przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu jej dopuszczalności, poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – przede wszystkim – przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli jest jednak ograniczony do określonych form działania administracji publicznej, wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1/ decyzje administracyjne;
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b/ opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8/bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do § 2a ww. przepisu - Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. (§ 3).
Zgodnie z ww. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na niebędące decyzjami ani postanowieniami akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że akty i czynności te nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą (bezpośrednio lub pośrednio) uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co odnosi się zarówno do działań pozytywnych dla ich adresata, jak i negatywnych wyrażających się w odmowie wydania aktu, czy podjęcia innej czynności. Koniecznym jest zatem odniesienie takiej czynności do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które określają uprawnienia lub obowiązek strony (por. postanowienie WSA w Łodzi z 28 października 2020 r., III SA/Łd 145/20). Aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą zatem spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (postanowienie NSA z 11 marca 2021 r., II GSK 227/21).
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że kategoria tego rodzaju aktów lub czynności charakteryzuje się następującymi cechami. Po pierwsze, nie są to decyzje ani postanowienia. Po drugie, mają charakter zewnętrzny, tj. są skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi. Po trzecie, są skierowane do indywidualnego podmiotu, a więc nie mają charakteru generalnego. Po czwarte, mają charakter publicznoprawny (należą do materii z zakresu administracji publicznej i mają charakter władczy). Po piąte, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz po szóste, podejmowane są przez podmiot wykonujący administrację publiczną. Te elementy określa się jako konstytuujące pojęcie aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. np. M. Maciejko, Zakres znaczeniowy określenia "akty i czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2017 r., nr 1, s. 59-76; uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13, ONSAiWSA 2015, nr 1, poz. 2). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał na niedopuszczalność skargi na akt administracyjny, gdy jego treść nie niesie za sobą określonych obowiązków nakładanych na stronę skarżącą (vide: wyr. NSA z 27.9.2023 r., III OSK 2888/23, niepubl.).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że do aktów niepodlegających kognicji sądu administracyjnego literatura przedmiotu zalicza równie oceny z egzaminów oraz świadectw, zaliczeń semestrów, przyznania egzaminu komisyjnego (B. Adamiak, Z problematyki właściwości, s. 12). Do tego typu aktów nie zalicza się także tzw. aktów wewnątrzzakładowych, które nie kształtują prawa do korzystania ze świadczeń zakładu i nie regulują uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (B. Adamiak, Z problematyki właściwości, s. 12).
Zaskarżone rozstrzygniecie komisji egzaminacyjnej powołanej do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w przedmiocie ustalenia wyniku z egzaminu sędziowskiego nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nie jest skierowane do indywidualnie określonego podmiotu, nie ma także publicznoprawnego charakteru. Tym samym skargę na te czynność uznać należy za niedopuszczalną.
W sprawie jest niesporne, że w stosunku do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r., poz.217), dalej w skocie u.k.s.s.p. Zgodnie z art. 33 ust. 8 u.k.s.s.p., egzamin sędziowski przeprowadza komisja egzaminacyjna powołana przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek Dyrektora Krajowej Szkoły.
Regulacje związane z egzaminem sędziowskim są zawarte w art. 32 – 33a u.k.s.s.p. oraz w przepisach wydanego na podstawie art. 52 pkt 3 u.k.s.s.p. obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego (Dz. U. z 2024 , poz.1637). Z § 28 cyt. rozporządzenia wynika, że podstawą ustalenia wyniku egzaminu jest suma punktów uzyskanych przez zdającego za część pisemną i część ustną egzaminu. Za złożenie egzaminu z wynikiem pozytywnym uważa się uzyskanie przez zdającego co najmniej 198 punktów. Jeżeli zdający w trakcie części ustnej egzaminu nie uzyskał z każdej grupy zagadnień, o których mowa, odpowiednio, w § 7 ust. 1 i ust. 2, co najmniej 15 punktów, przyjmuje się, że wynik egzaminu jest negatywny. Zdający, który przystąpił do części pisemnej egzaminu, ale nie został dopuszczony do części ustnej, uzyskuje z egzaminu wynik negatywny.
Jak wynika z § 5 rozporządzenia:
1. Część pisemna egzaminu sędziowskiego polega na rozwiązaniu zadań praktycznych przez sporządzenie:
1) orzeczenia, wraz z uzasadnieniem, w sprawie karnej;
2) orzeczenia, wraz z uzasadnieniem, w sprawie cywilnej.
2. Część pisemna egzaminu prokuratorskiego polega na rozwiązaniu zadań praktycznych przez sporządzenie:
1) apelacji od wyroku w sprawie karnej;
2) pozwu albo wniosku, albo apelacji w sprawie cywilnej;
3) sprzeciwu w postępowaniu administracyjnym albo skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Zgodnie z § 6 rozporządzenia
1. Zespół może opracować zadania praktyczne na podstawie akt spraw lub innych materiałów zakwalifikowanych przez zespół na potrzeby egzaminu. Do zadań praktycznych zespół dołącza opis istotnych zagadnień występujących w zadaniach.
2. Członek zespołu może zwrócić się o udostępnienie akt spraw na potrzeby opracowania zadań praktycznych na egzamin do prezesa sądu lub prokuratora kierującego powszechną jednostką organizacyjną prokuratury, którzy udostępniają akta, chyba że zachodzą istotne przeszkody prawne lub faktyczne.
§ 7. rozporządzenia stanowi zaś, iż
1. Kazusy na część ustną egzaminu sędziowskiego obejmują zagadnienia z następujących dziedzin prawa:
1) prawo cywilne, rodzinne i opiekuńcze;
2) postępowanie cywilne z elementami procedury administracyjnej;
3) prawo pracy i ubezpieczeń społecznych;
4) prawo gospodarcze;
5) prawo karne, prawo wykroczeń oraz prawo karne skarbowe;
6) postępowanie karne, postępowanie w sprawach o wykroczenia, postępowanie karne skarbowe, postępowanie w sprawach nieletnich oraz prawo karne wykonawcze;
7) zagadnienia konstytucyjne oraz zagadnienia ustrojowe dotyczące sądownictwa i innych organów ochrony prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, prawo Unii Europejskiej oraz problematyka międzynarodowej ochrony praw człowieka.
2. Kazusy na część ustną egzaminu prokuratorskiego obejmują zagadnienia z następujących dziedzin prawa i nauk pokrewnych:
1) prawo karne, prawo wykroczeń oraz prawo karne skarbowe;
2) postępowanie karne, postępowanie w sprawach o wykroczenia, postępowanie karne skarbowe, postępowanie w sprawach nieletnich oraz prawo karne wykonawcze;
3) prawo cywilne, rodzinne i opiekuńcze, elementy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz postępowanie cywilne;
4) prawo gospodarcze;
5) prawo i postępowanie administracyjne;
6) kryminalistyka, psychiatria i psychologia sądowa oraz medycyna sądowa;
7) zagadnienia konstytucyjne oraz zagadnienia ustrojowe dotyczące prokuratury i innych organów ochrony prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, prawo Unii Europejskiej oraz problematyka międzynarodowej ochrony praw człowieka.
3. Zestawy kazusów opracowuje się odrębnie dla każdej z wymienionych w ust. 1 i 2 grup zagadnień. Zestaw zawiera trzy kazusy.
4. Zestawy kazusów z poszczególnych grup zagadnień opracowuje się w liczbie co najmniej 50 i umieszcza w bezpiecznych kopertach depozytowych.
Z § 22. rozporządzenia wynika, iż:
1. Oceny rozwiązania zadań praktycznych, o których mowa w § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, dokonuje się w systemie punktowym, z zastosowaniem skali od 0 do 60 punktów. Do zadań praktycznych, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 i 3, stosuje się skalę od 0 do 30 punktów.
2. Ocena rozwiązania zadań praktycznych, o których mowa w § 5 ust. 1, obejmuje:
1) prawidłowość konstrukcji orzeczenia;
2) prawidłowość zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni;
3) prawidłowość dokonania ustaleń faktycznych, oceny dowodów i rozstrzygnięcia;
4) sposób formułowania wypowiedzi.
3. Do oceny rozwiązania zadań praktycznych, o których mowa w § 5 ust. 2, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. Oceny rozwiązania każdego zadania praktycznego dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie komisji. Każdy z oceniających, poza wskazaniem liczby przyznanych punktów, sporządza zwięzłe uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu posiedzenia komisji.
5. Liczba punktów uzyskanych przez zdającego za rozwiązanie danego zadania praktycznego jest średnią arytmetyczną liczby punktów przyznanych przez każdego z oceniających członków komisji.
6. Liczba punktów uzyskanych z części pisemnej egzaminu jest sumą punktów uzyskanych za rozwiązanie poszczególnych zadań praktycznych.
Zgodnie z § 23. rozporządzenia:
1. Komisja ogłasza wyniki części pisemnej egzaminu w terminie nie dłuższym niż miesiąc od dnia zakończenia tej części egzaminu i sporządza listę osób dopuszczonych do części ustnej egzaminu.
2. Do części ustnej egzaminu sędziowskiego może zostać dopuszczony zdający, który z części pisemnej egzaminu uzyskał co najmniej 72 punkty i nie mniej niż 18 punktów za rozwiązanie każdego z zadań praktycznych.
Z kolei zaś z § 28. Rozporządzenia wynika, że:
1. Podstawą ustalenia wyniku egzaminu jest suma punktów uzyskanych przez zdającego za część pisemną i część ustną egzaminu.
2. Za złożenie egzaminu z wynikiem pozytywnym uważa się uzyskanie przez zdającego co najmniej 198 punktów.
3. Jeżeli zdający w trakcie części ustnej egzaminu nie uzyskał z każdej grupy zagadnień, o których mowa, odpowiednio, w § 7 ust. 1 i ust. 2, co najmniej 15 punktów, przyjmuje się, że wynik egzaminu jest negatywny.
4. Zdający, który przystąpił do części pisemnej egzaminu, ale nie został dopuszczony do części ustnej, uzyskuje z egzaminu wynik negatywny.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 1582/16 (nie publ.): "Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury jest zakładem administracyjnym – jednostką organizacyjną niebędącą organem państwowym, ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku z aplikantami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników (destynatariuszy) zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty (por. wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 320/08)."
Jednym z elementów charakteryzujących zakład administracyjny jest tzw. władztwo zakładowe przejawiające się w rozstrzyganiu przez organy zakładu o sprawach dopuszczenia do korzystania z usług zakładu, określaniu praw i obowiązków jego użytkowników oraz możliwości pozbawienia użytkownika tego statusu, jeśli nie respektuje on zasad korzystania z usług zakładu lub nie spełnia wymogów, ustalonych dla określonych kategorii użytkowników w aktach organów zakładu. Kształtowanie praw i obowiązków użytkowników następuje w drodze różnorodnych działań faktycznych i aktów prawnych stanowionych bądź wydawanych przez organy zakładu, o najrozmaitszym charakterze prawnym. Są wśród nich akty o charakterze generalnym, np. statuty i regulaminy korzystania z usług zakładu (regulamin biblioteki czy regulamin studiów), i te w obecnym stanie prawnym nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej ani jakiejkolwiek innej kontroli zewnętrznej, nastawionej na kontrolę zgodności z prawem. Również w ramach podejmowanych przez organy zakładu działań o charakterze indywidualnym tylko niektóre z nich (przede wszystkim akt niedopuszczenia do korzystania z usług zakładu – np. nieprzyjęcia na studia oraz wykluczenia z grona użytkowników zakładu, np. skreślenia z listy studentów) są w doktrynie i orzecznictwie (a także przez ustawodawcę: por. art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) traktowane jako decyzje administracyjne i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W pozostałym zakresie akty i czynności organów zakładów administracyjnych – w przypadku braku postanowień szczególnych regulujących podstawy działalności poszczególnych rodzajów zakładów administracyjnych – nie są zaskarżalne do sądu administracyjnego; szerzej por. P. Razowski, Niedopuszczalność drogi sądowej..., s. 284–289, i P. Chmielnicki, Zakłady administracyjne..., s. 111–125.
Zatem ustaleniu przez Komisję Egzaminacyjną Egzaminu Sędziowskiego w 2024 wyniku egzaminu sędziowskiego skarżącego przypisać należy charakter wewnętrzny, podejmowany w ramach aplikacji sędziowskiej prowadzonej przez Szkołę.
Dodatkowo wskazać należało, że ocena z egzaminu sędziowskiego nie jest wydawana w ramach postępowania administracyjnego. Nadmienić również wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już w przedmiocie charakteru egzaminu, jednakże chodziło o egzamin dojrzałości. W postanowieniu z dnia 24 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 1428/99 (Lex nr 55328) stwierdził, że egzamin dojrzałości to forma komisyjnej oceny poziomu wykształcenia ogólnego absolwentów szkół średnich z zakresu przedmiotów określonych regulaminem dojrzałości. W postanowieniu z dnia 28 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 2027/05) uznał, że sprawa ustalenia oceny z egzaminu maturalnego jako nie podlegająca jurysdykcji administracyjnej, uniemożliwia jednocześnie kontrolę przez sąd administracyjny wszelkich pism i oświadczeń okręgowej komisji egzaminacyjnej ocen uzyskanych na egzaminie maturalnym.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 838/07, jak i w postanowieniu z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1349/10.
WSA w Łodzi w postanowieniu z 21 listopada 2022 r., III SA/Łd 771/22 odrzucił skargę na czynność Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi w zakresie sposobu oceniania pytań i odpowiedzi z Lekarskiego Egzaminu Końcowego z 24 września 2022 r., wskazując, że zaskarżona czynność w zakresie sposobu oceniania pytań i odpowiedzi z egzaminu LEK nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nie jest skierowana do indywidualnie określonego podmiotu, nie ma także publicznoprawnego charakteru.
Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z 17 września 2009 r., II OSK 1336/09, wyraził pogląd, że nie można uznać za prawidłowy poglądu, że czynność Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Ministra Zdrowia, polegająca na nieuznaniu za zdany egzamin specjalizacyjny z zakresu urologii i nieprzyznanie tym samym skarżącej uprawnień do wykonywania zawodu lekarza - specjalisty, mieszczą się w katalogu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. innych, niż określone w pkt 1- 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązek. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku. Natomiast w świetle przepisów ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 października 2005 r. czynność Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Ministra Zdrowia, polegająca na nieuznaniu za zdany egzamin specjalizacyjny z zakresu urologii i nieprzyznanie tym samym uprawnień do wykonywania zawodu lekarza - specjalisty, nie mieści się w pojęciu aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Mimo że powyższe rozstrzygnięcia dotyczyły innego rodzaju egzaminów, to w ocenie tutejszego Sądu, z uwagi na uniwersalne postulaty wywiedzione przez NSA oraz sądy administracyjne, znajdują one zastosowanie także w przedmiotowej sprawie.
W tym miejscu należy zauważyć, że w analogicznym stanie faktycznym i przy zbliżonym stanie prawnym (na tle przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego – Dz. U. nr 54, poz. 283, zawierającego podobne rozwiązania systemowe i funkcjonalne, co mające zastosowanie w sprawie rozporządzenie), Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 1582/16 (nie publ.), zajął stanowisko podobne do wyżej zaprezentowanego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, "kognicji sądów administracyjnych podlegają jedynie te akty organów Szkoły, które są podejmowane w formie decyzji, na podstawie wyraźnego wskazania w konkretnym przepisie ustawy. I tak, w drodze decyzji rozstrzyga się np. w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną (art. 23 ust. 1), w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską (art. 29 ust. 1), czy w sprawie skreślenia aplikanta z listy aplikantów (art. 41 ust. 1, 3 i 4).
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że to ustawodawca zdecydował, że zaskarżeniu podlegają jedynie akty zakładowe zewnętrzne, a więc rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków aplikanta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu z nim stosunku zakładowego.
Ustalenie przez Komisję Egzaminacyjną Egzaminu Sędziowskiego (...) z dnia (...) wyniku egzaminu sędziowskiego (...) nie jest decyzją administracyjną, ma ono charakter wewnętrzny, podejmowany w ramach aplikacji sędziowskiej prowadzonej przez Szkołę.
Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości kwestionowania przez egzaminowanego aplikanta zasadności oceny, czy punktacji przyjętej przez członków komisji konkursowej, a więc ustalenia wyniku egzaminu sędziowskiego. Uprawnienia w tym przedmiocie nie posiada również Minister Sprawiedliwości."
W ocenie Sądu, zarówno ustawa o Krajowej Szkole, jak i wydane na jej podstawie rozporządzanie Ministra Sprawiedliwości z 4 grudnia 2017r. nie przewidują możliwości zakwestionowania wyniku egzaminu sędziowskiego przez wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Sytuacja przedstawia się inaczej w przypadku np. egzaminu adwokackiego. Ustawodawca wprost bowiem w przepisach ustawy przewidział możliwość wniesienia odwołania oraz skargi do sądu administracyjnego od uchwały o wyniku egzaminu.
Zgodnie np. z art. 78h ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2024 r., poz. 1564): Od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 78f ust. 2. Stosownie do ust. 11 tego przepisu - od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona czynność ustalenia wyniku egzaminu sędziowskiego, nie ma charakteru czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a i nie może stanowić samoistnego przedmiotu skargi do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2024 r., poz. 935).