III SA/KR 620/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary za zajęcie pasa drogowego, uznając, że część zajętego terenu stanowiła własność prywatną skarżących i nie była drogą publiczną.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na K. K. i I. Sp. z o.o. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Organy administracji uznały, że skarżący zajęli część drogi gminnej, w tym zieleń przydrożną, stawiając ogrodzenie. Skarżący argumentowali, że ogrodzenie miało na celu ochronę ich prywatnej działki i drogi przed uszkodzeniami spowodowanymi przez ruch budowlany. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na brak wystarczających dowodów na odpowiedzialność skarżących za zajęcie pasa drogowego należącego do gminy oraz na fakt, że część zajętego terenu była własnością prywatną skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. K. i I. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Kara została nałożona za postawienie tymczasowego ogrodzenia na części drogi gminnej i zieleńca. Organy administracji uznały, że skarżący byli odpowiedzialni za zajęcie pasa drogowego, powołując się na protokoły kontroli i fakt, że ogrodzenie było połączone z zabudowaniami na działce skarżących. Skarżący twierdzili, że ogrodzenie miało na celu ochronę drogi przed uszkodzeniami spowodowanymi przez ruch budowlany i że część zajętego terenu stanowiła ich prywatną własność. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że kluczowym argumentem jest fakt, iż część ogrodzenia została postawiona na działce prywatnej należącej do skarżących, która nie stanowiła drogi publicznej. Ponadto, organy nie wykazały w sposób wystarczający, kto dokładnie był odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego należącego do gminy, ani nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie celu postawienia ogrodzenia (ochrona drogi vs. cele budowlane). Sąd podkreślił, że organy nie wykazały, aby ogródek przeddomowy skarżących stanowił zieleń przydrożną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie ponoszą odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego, jeśli część zajętego terenu stanowi ich własność prywatną i nie jest drogą publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały, aby działka prywatna skarżących stanowiła drogę publiczną lub zieleń przydrożną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyklucza możliwość nałożenia kary za jej zajęcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.d.p. art. 40 § ust. 12
Ustawa o drogach publicznych
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania na podstawie przepisów prawa i dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie własnego przekonania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § pkt 21
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 4 § pkt 22
Ustawa o drogach publicznych
Definicja zieleni przydrożnej.
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
u.d.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
u.d.p. art. 2a
Ustawa o drogach publicznych
Własność dróg publicznych.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej.
p.p.s.a. art. 152 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki prawne uwzględnienia skargi na akt lub czynność.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 5
Obliczanie kosztów zastępstwa prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Obliczanie kosztów zastępstwa prawnego.
Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXX/789/19 art. 2 § ust. 1 pkt 1
Stawki za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg.
Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XLVIII/1316/20
Zmiana uchwały nr XXX/789/19.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część zajętego pasa drogowego stanowiła własność prywatną skarżących. Organy nie wykazały odpowiedzialności skarżących za zajęcie pasa drogowego należącego do gminy. Brak wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie celu postawienia ogrodzenia (ochrona drogi vs. cele budowlane). Niewłaściwe uzasadnienie decyzji organów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał więc za zasadne zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 §1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.PA. Dopóki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie przejmie własności tej działki lub jej części – brak będzie prawnej możliwości wymierzania opłat za zajęcie w tej części pasa drogowego. "Ochrona drogi" jest okolicznością wyłączającą możliwość naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego.
Skład orzekający
Ewa Michna
sprawozdawca
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Maria Zawadzka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia pasa drogowego, odpowiedzialności za jego zajęcie, a także znaczenia własności gruntu i celu postawienia ogrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część zajętego terenu jest własnością prywatną, a organy nie wykazały należytego postępowania dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, zwłaszcza w kontekście własności gruntu i odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Własna działka czy droga gminna? Sąd wyjaśnia, kto odpowiada za zajęcie pasa drogowego.”
Dane finansowe
WPS: 23 118 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 620/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna /sprawozdawca/ Hanna Knysiak-Sudyka Maria Zawadzka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 1985 nr 14 poz 60 Art. 40 ust. 12 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Maria Zawadzka Sędziowie S WSA Hanna Knysiak - Sudyka S WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków- Nowa Huta Grzegorza Jelenia w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi K. K. i I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 lutego 2022 r., nr SKO.Dr./4122/220/2021 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżących solidarnie K. K. i I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. 4 328 zł (cztery tysiące trzysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z 23 lipca 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa ustalił i nałożył na K. K. oraz I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (skarżący) karę pieniężną w wysokości 23 118 zł za zajęcie drogi pasa drogowego gminnej drogi – ul. [...] bez zezwolenia zarządcy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 30 marca 2021 r. – 20 maja 2021 r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego – jezdni i zieleńca przy ul [...] na wysokości budynku nr [...]. Stosowne protokoły potwierdzały pomiar powierzchni zajęcia jezdni i zieleńca oraz dni zajęcia . Pomiary dokonano kółkiem pomiarowym. Ustalono, że skarżący byli odpowiedzialni za zajęcie pasa drogowego. Organ wskazał, że zajęty pas drogowy obejmował zarówno działkę drogową nr [...] obr [...] należącą do Gminy Miasta Krakowa, jak i fragment działki prywatnej nr [...]. Zdaniem organu granice pasa drogowego nie zawsze mogły być tożsame z granicami działek drogowych, w wielu przypadkach wykraczały relatywnie poza ich obszar, a więc pas drogowy ul. [...] obejmował zarówno działkę gminną jak i działkę prywatną W wniesionym odwołaniu pełnomocnicy skarżących podkreślili, że już w toku postępowania wyjaśniali, że postawienie przez skarżących tymczasowego ogrodzenia w części pasa drogowego ul. [...] znajdującego się na nieruchomości należącej do stron miało na celu utrzymanie i ochronę drogi gminnej na tym odcinku. Przed usytuowaniem ogrodzenia tymczasowego na części działki nr [...] pas drogowy był znacząco i dotkliwie eksploatowany przez maszyny budowlane i samochody ciężarowe obsługujące budowę. Mimo to została wydana decyzja, która została doręczona skarżącym, a nie ich pełnomocnikowi. W ocenie pełnomocników organ automatycznie przyjął, że odpowiedzialnymi za postawienie ogrodzenia byli skarżący (jako współwłaściciele działki [...]) bez wnikliwego zbadania, kto właściwie był odpowiedzialny za postawienie ogrodzenia. Pełnomocnicy podkreślili również, że postawienie ogrodzenia miało na celu ochronę drogi w rozumieniu art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm.) – dalej "ustawy o drogach publicznych". Pełnomocnicy zaprzeczyli, aby w obrębie ul. [...] były prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane, a sam skwer był urządzoną zielenią przez samych skarżących i nie wchodził w skład pasa drogowego. Na okoliczność stanu wiedzy organu o przebiegu pasa drogowego ul. [...], a także zainteresowania skarżących ochroną pasa drogowego pełnomocnicy powołali jako dowód znajdujący się się w aktach sprawy wniosek i odpowiedz ZDMK z 10 maja 2021 r. udzieloną w trybie udostępnienia informacji publicznej (znak [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 11 lutego 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 23 lipca 2021 r. Kolegium streściło stan faktyczny i prawny sprawy i wywiodło, że decyzja organu instancji była prawidłowa. W ocenie Kolegium prawidłowo ustalono, że postawione ogrodzenie w pasie drogowym połączone było z zabudowaniami na działce nr [...], a na ogrodzeniu powieszono tabliczki "teren prywatny" oraz "nieupoważnionym wstęp wzbroniony" to oczywistym było, że to właściciele tejże działki odpowiadali za zajęcie pasa drogowego. Kolegium podkreśliło, że pełnomocnicy skarżących w piśmie z 28 czerwca 2021 r. sami przyznali, że skarżący posadowili tymczasowe ogrodzenie w części pasa drogowego ul. [...]. Co do argumentacji, że zajęty pas drogowy miał na celu ochronę drogi, to zdaniem Kolegium, okoliczność ta nie została wykazana. Wręcz przeciwnie na ogrodzeniu znajdowała się tablica z ogłoszeniem "rozbudowa części mieszkalnej" co należało uznać za umieszczenie tablicy w celu prowadzenia robót budowlanych przez skarżących. Z tych to powodów prawidłowe było zastosowanie stawek opłaty zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (t.j. nadany uchwałą nr XLVIII/1316/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 listopada 2020 roku Dz. Urz. Woj. Małop. z 2020 roku poz. 7324). W wniesionej skardze pełnomocnicy skarżących zarzucili naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 81 a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 roku poz. 735) - dalej "KPA" w zw. z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 4 pkt 21 powołanej ustawy poprzez: a) nieprawidłowe zaakceptowanie przez Kolegium faktu, że organ I instancji celem ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zgody oparł się wyłącznie na oględzinach, które z oczywistych względów nie mogły stanowić źródła dowodu potwierdzającego, że to skarżący i to dodatkowo wspólnie / łącznie dokonali zajęcia pasa drogowego; b) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie o to, że skarżący nie negowali tego faktu, a wręcz mieli rzekomo to potwierdzić w piśmie z dnia 28 czerwca 2021 roku, jak również przyjęcie, że ogrodzenie posadowione na drodze miało być "połączone z zabudowaniami na działce nr [...]", co świadczyć miało o tym, że razem odpowiadają za posadowienie ogrodzenia, podczas gdy (i) w piśmie z dnia 28 czerwca 2021 roku skarżący nie przyznali, że którekolwiek nich dokonało zajęcia drogi, zatem organ dokonał nadinterpretacji pisma skarżących, (ii) ogrodzenie nie było w żaden sposób połączone z zabudowaniami na działce nr [...], (iii) brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący wspólnie dokonali posadowienia ogrodzenia, a ponadto (iv) na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia sprawy i poczynienia wszelkich kroków w ramach postępowania dowodowego; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 81 a § 1 w zw. z art. 107 § 3 KPA poprzez uznanie, że posadowienie ogrodzenia tymczasowego nie miało na celu ochrony drogi, jedynie z tej przyczyny, że zdaniem organu na ogrodzeniu tym miała wisieć tablica informująca o rozbudowie części mieszkalnej, podczas gdy roboty budowlane przy obiekcie kubaturowym nie wykluczały posadowienia ogrodzenia celem ochrony drogi i w świetle wyjaśnień skarżących brak było podstaw do uznania, że tymczasowe ogrodzenie nie miało chronić jezdni przed nadmierną eksploatacją przez wielotonowe pojazdy ciężarowe i maszyny budowlane obsługujące pobliską budowę; 3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 KPA poprzez nieprzeprowadzenie przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego pod kątem celu posadowienia ogrodzenia fragmentu pasa drogowego, a przy tym wydanie decyzji przy założeniu, że tymczasowe ogrodzenie zostało posadowione w pasie drogowym na cele budowlane tj. związane z rozbudową części mieszkalnej, podczas gdy organ przeprowadził postępowanie dowodowe opierając się jedynie na tablicy informacyjnej powieszonej na ogrodzeniu, nie badając czy w zajętym fragmencie pasa drogowego faktycznie były prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane lub czy dla rzekomego zamierzenia budowlanego została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, a dokonanie takiego badania przez organ doprowadziłoby do wniosku, że fragment pasa drogowego nie został zajęty na cele budowlane; 4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 189f §1 pkt 1 KPA poprzez pominięcie przy nakładaniu kary administracyjnej faktu, że zajęty pod drogę fragment działki nr [...] stanowił przedmiot własności skarżących i nie została wydana jakakolwiek decyzja administracyjna, która potwierdzałaby, że skarżący utracili prawo własności części nieruchomości; 5. art. 7 w zw. z art. 8 §1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 §3 w zw. z art. 189f §1 pkt 1 KPA poprzez bezpodstawne uznanie, że przypadek niniejszej sprawy wywołał poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych i że waga naruszenia była znaczna, a zatem nie można było odstąpić od nałożenia kary, podczas gdy organ dowolnie przyjął powyższe i nie wskazał w sposób przekonujący i wyczerpujący, aby waga naruszenia nie była znikoma i żeby rzeczywiście usytuowanie tymczasowego ogrodzenia na terenie nieruchomości stanowiącej własność prywatną powodowało poważne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwłaszcza że pozostawiono pas drogowy przejezdnym, zatem stanowisko Kolegium o niezastosowaniu instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej było nietrafne a w pełni uzasadnione było zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej; 6. art. 8 § 1 w zw. z art. 189f §1 pkt 1 KPA poprzez bezpodstawne uznanie, że nie można postawić w gorszej sytuacji podmiotu, który podjął działania zmierzające go zgodnego prawem uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od podmiotu, który tenże pas zajął nielegalnie, a zatem nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 189 §1 pkt 1 KPA i odstąpienia od wymierzenia kary; 7. art. 7 w zw. z art. 8 §1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 art. 107 § 3 KPA poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia przez Kolegium przyczyn, dla których uznał skrawek terenu zielonego porośniętego roślinnością ozdobną, wykonany przez skarżących na terenie własnej nieruchomości, położony przy pasie drogowym ul. [...] za zieleń przydrożną zdefiniowaną w art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych; 8. art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych poprzez nieprawidłowe uznanie, że ogródek przeddomowy stanowi zieleniec znajdujący się w pasie drogowym ul. [...] i był zielenią przydrożną, co oznaczało, że nienależną była opłata, czy kara za jego zajęcie; 9. art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (t.j. nadany uchwałą nr XLVIII/1316/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 listopada 2020 roku Dz. Urz. Woj. Małop. z 2020 roku poz. 7324) poprzez przyjęcie za podstawę prawną orzekania przepisu uchwały, który w sprawie nie mógł mieć zastosowania, co spowodowało ustalenie kary pieniężnej w nieprawidłowej wysokości, podczas gdy w obrębie zajętego pasa drogowego ul. [...] nie były prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane, co wyłączało możliwość zastosowania naruszonego przepisu uchwały, a ponadto niezależnie od nieprawidłowości orzeczenia co do samej zasady nałożenia kary organ, winien rozpatrywać sprawę na podstawie § 6 ust. 1 pkt 10 powołanej uchwały Rady Miasta Krakowa. Pełnomocnicy wnieśli więc m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i ewentualnych pełnomocnictw substytucyjnych Pismem z 29 września 2022 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Nowa Huta zgłosił swój udział w sprawie przy czym nie wskazał, czy wnosi o oddalenie skargi, czy o jej uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie było zasadne na obecnym etapie umorzenie postępowania administracyjnego ponieważ nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Dla porządku Sąd również wyjaśnia, że postanowieniem z 15 września 2022 r., III SA/Kr 620/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron. Zgodnie z art. 152 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W wydanym wyroku Sąd nie orzekł w przedmiocie zmiany zasad wykonywania zaskarżonej decyzji. Sąd uwzględnił skargę przede wszystkim dlatego, że część ogrodzenia, które miało zostać wzniesione przez skarżących, poza sporem została wzniesiona na działce prywatnej, należącej do skarżących. Postawą ustalenia i nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego jest art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 tegoż artykułu. Oznacza to, że przyczyną nałożenia kary jest samowolne (bez zezwolenia) zajęcie pasa drogowego, i wówczas zarządca drogi może wymierzyć karę pieniężną. W każdym jednak przypadku (pas drogowy i zarządca drogi), chodzi o drogę publiczną tylko takich bowiem dróg dotyczy "ustawa o drogach publicznych". Zgodnie z art. 1 powołanej ustawy, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych,. drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe; 2) drogi wojewódzkie; 3) drogi powiatowe; 4) drogi gminne. Kolejny przepis, tj. art. 2a ustawy o drogach publicznych stanowi wyraźnie, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2). W konsekwencji, nawet jeżeli działka gruntowa należąca do podmiotów nie będących podmiotami prawa publicznego, zostałaby oznaczona w ewidencji gruntów symbole "dr" (a tak nie było w tej sprawie), nie ma podstaw prawnych, aby zarządca sąsiadującej z tą działką, działki Gminy Miasta Krakowa (a tak było w tej sprawie) wymierzał kary pieniężne za zajęcie działki należącej do osób prywatnych (tu: osoba fizyczna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością). Słuszne są więc zarzuty skarżących, że urządzony przez nich przedogródek na ich własnym pasie zieleni nie był "zielenią przydrożną" w rozumieniu art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Sądu, niezależnie od uwag dotyczących braku podstawy prawnej za naliczanie kary pieniężnej za część działki nie będącej własnością publiczną, właściwie nie wiadomo dlaczego ta część urządzonej przez właścicieli działki zieleni – została uznana za zieleń przydrożną. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 maja 2015 r., II GSK 300/12: "Nie jest zatem trafne stanowi Kolegium, że nie ma znaczenia czyją własnością jest grunt na którym znajdują się reklamy, a znaczenie ma tylko to, że były umieszczone w pasie drogowym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 86/08, LEX nr 522505)". Z akt sprawy wynika bezspornie, że wyłącznymi właścicielami działki nr [...] – działki w całości budowlanej, na której w części, zostało umieszczone ogrodzenie byli skarżący. W ocenie Sądu, dopóki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie przejmie własności tej działki lub jej części – brak będzie prawnej możliwości wymierzania opłat za zajęcie w tej części pasa drogowego. Co więcej organy nie wskazały jakiegokolwiek przepisu prawa (w tym przepisu prawa miejscowego), z którego wynikałoby, że część działki nr [...] (stanowiącej własność skarżących) wchodziła w skład drogi publicznej. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powołany przepis stanowi powtórzenie konstytucyjnej zasady praworządności tzn., że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Co do tłumaczenia skarżących dlaczego ogrodzenie zostało umieszone w części biegu ul. [...] to zasadne są przede wszystkim zarzuty o braku należytego wyjaśnienia przyczyn umieszczenia ogrodzenia. W aktach sprawy znajdują się kserokopie wykonanych zdjęć w trakcie kontroli, na których widać, że na ogrodzeniu powieszono tablice informujące o wykonywanych robotach budowlanych. Nawet jednak na najbardziej czytelnym zdjęciu (k. 61 akt administracyjnych) nie sposób ustalić jakie roboty miały być wykonywane. Nieczytelne są dane o wydanym pozwoleniu na budowę. Z akt nie wynika dodatkowo, aby w ogóle organ I instancji, który wymierzył karę rozważał, czy skarżący nawet jeśli prowadzili roboty budowlane (na okoliczność czego w aktach sprawy są tylko nieczytelne zdjęcia), to czy dodatkowo wzniesione ogrodzenie nie miało na celu ochrony pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Sąd zwraca uwagę, że pełnomocnicy skarżących już w wyjaśnieniach z 28 czerwca 2021 r. (które wpłynęły do organu przez wydaniem decyzji) podnosili ten argument (k. 124 akt administracyjnych) i powoływali się, jako dowód w sprawie, na konkretne postępowanie – podając daty i sygnatury spraw. Organ I instancji, ale i też organ odwoławczy, w ogóle tych dowodów nie zgromadziły, ani też się do nich nie odniosły. Dopiero w decyzji organu II instancji znalazł się fragment (str. 6 uzasadnienia decyzji Kolegium), że "Strony w żaden sposób nie wykazały, że posadowienie ogrodzenia miało charakter ochrony drogi, co Strony sugerują w odwołaniu. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy wskazuje na to, że ogrodzenie zostało posadowione w związku z prowadzonymi przez Strony robotami budowlanymi (...)". Jak już Sąd wskazywał powyżej, nieczytelne zdjęcia tablicy informacyjnej oraz brak szczegółowych danych komu wydano pozwolenie na budowę - uniemożliwiają Sądowi kontrolę prawidłowości dokonanej przez organy oceny, czy rzeczywiście oboje skarżący (osoba fizyczna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) prowadzili prace budowlane, a więc są odpowiedzialni za zajęcie pasa drogowego. Ponadto nie jest tak, że skarżący "w żaden sposób nie wykazali" swoich twierdzeń ponieważ powołali się na konkretne dokumenty, tyle że organ w ogóle ich nie zgromadził, jak i nie rozważył ich treści w kontekście podnoszonych okoliczności – istotnych dla sprawy, ponieważ "ochrona drogi" jest okolicznością wyłączającą możliwość naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego. Nie wiadomo więc w istocie, czy Kolegium przyjęło, że "ochrona drogi" może występować tylko przy robotach drogowych (a więc pracach przeprowadzanych przy budowie, przebudowie, remoncie i innych pracach związanych utrzymaniem drogi publicznej), czy też w celu ograniczenia ekstensywnego wykorzystywani drogi, jak to miało najprawdopodobniej miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zasadniczo bowiem orzekający w niniejszej sprawie Sąd zgadza się z tezą zaprezentowaną przez skarżących, że: "roboty budowlane przy obiekcie kubaturowym nie wykluczały posadowienia ogrodzenia celem ochrony drogi". Niemniej jednak braki w gromadzeniu materiału dowodowego, a także braki w należytym uzasadnieniu zaskarżonych decyzji uniemożliwiają Sądowi weryfikację prawidłowości ustalenia przez organy, że w rozpatrywanej sprawie tak nie było. Nie wiadomo bowiem, gdzie właściwie znajdowała się sąsiednia budowa; czy rzeczywiście skarżący wnosili o ograniczenie ruchu pojazdów budowlanych nadmiernie uszkadzających ich posesje; jaka jest ocena organów działań skarżących zmierzających do "ochrony drogi", w szczególności czy zajęcie części działki nr [...] (co niewątpliwie miało miejsce) uniemożliwiało lub znacznie utrudniało korzystanie z drogi publicznej przez innych. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie przekonuje w sposób odpowiadający standardom należytego uzasadnienia. Zgodnie z art. 107 § 3 K.PA. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Istotne jest więc takie ustalenie stanu faktycznego aby był możliwe późniejsze prawidłowe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładnia w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości (por. wyrok NSA 5 kwietnia 2022 r., III OSK 739/21). Sąd uznał więc za zasadne zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 §1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.PA. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy ustalą, przede wszystkim na podstawie dokumentacji pozwolenia na budowę robót, które miały być wykonywane na działce nr [...] – kto jest inwestorem robót budowlanych na działce nr [...] lub kto wydał dyspozycje postawienia ogrodzenia budowlanego (czy stosowne wpisy są np. w dzienniku budowy). Organy zgromadzą również jako dowody w sprawie, dokumenty wymienione w wyjaśnieniach skarżących na okoliczność zainteresowania ochroną pasa drogowego (k. 124 akt administracyjnych) i następnie ocenią komu można przypisać odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego tj. działki należącej do Gminy Miasta Krakowa (działka nr [...]) a także ocenią, czy w świetle art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych skarżący będą mogli skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności z powodu działania w celu "ochrony drogi" w rozumieniu tego przepisu. Z tych to powodów Sąd uznał, że przedwczesne byłoby umarzanie postępowania administracyjnego, a także szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.). O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot uiszczonego wpisu (694 zł) zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (2x17 zł) oraz koszty zastępstwa prawnego (3 600 zł) w wysokości wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.). Koszty zastępstwa prawnego zostały obliczone zgodnie z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI