III SA/Kr 62/23

III SA/Kr 62/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka
Janusz Kasprzycki
Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2244/23 - Wyrok NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
Art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
Art. 66  ust. 2, art. 190 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie SWSA Hanna Knysiak-Sudyka SWSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 9 listopada 2022 r. nr 193/EU-0/2022 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w N. z dnia 14 września 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
K. K. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 9 listopada2022 r. nr 193/EU - O/2022 utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w N. z 14 września 2022 r. nr [...], którą odmówiono wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2013-2017.
W zaskarżonej decyzji Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem 30 września 2017 r. Wobec niewykorzystania urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze wynoszącym 173 dni, został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny w kwocie 41286,45 zł, przy zastosowaniu przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na podstawie art. 115a ustawy o Policji w wersji obowiązującej na datę zwolnienia ze służby.
Organ stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 sam w sobie nie przyznał byłym policjantom uprawnień do ekwiwalentu w oznaczonej wysokości. Wskazał, że w dniu 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610) zwana dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach, w której znowelizowany został art. 115a ustawy o Policji. Ustawodawca określił w nim, że ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego wynosi 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, art. 115a w brzmieniu nadanym ustawą o szczególnych rozwiązaniach stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw policjantów zwolnionych ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a co za tym idzie organ nie jest upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej. Uznano, że uprawnienie funkcjonariusza zostało w całości zrealizowane zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie zwolnienia ze służby i obecnie nie przysługuje mu prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia.
Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie zaskarżona decyzja w pełni odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu oraz prawnemu obowiązującemu w dacie jej wydania. W szczególności uwzględnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Organy administracji publicznej są obowiązane na podstawie art. 7 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) zwanej dalej w skrócie K.p.a., do działania na podstawie przepisów prawa, co oznacza obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostanie przepis obowiązujący w dniu orzekania. Z zasady praworządności wynika, że organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym zobowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji.
Jakkolwiek skutkiem ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego norma wynikająca z art. 115a ustawy o Policji została uznana za niekonstytucyjną w zakresie wysokości przelicznika "1/30", to ustawodawca dokonujący w wykonaniu tego wyroku nowelizacji przepisu przyjął określone i jednoznaczne reguły jego stosowania, tak w zakresie podmiotowym, jak i czasowym. Organy administracji publicznej są związane ustawą i nie mogą pominąć jej treści przy rozstrzyganiu sprawy.
Wskazano ponadto, że w sprawie wniosku skarżącego z 14 stycznia 2019 r. orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 402/20 uchylił obie wcześniej wydane decyzje, tym niemniej w tej sprawie z dniem 1 października 2020 r. weszły w życie ww. przepisy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), stanowiące wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, do spraw w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy o dodatkowy za okres sprzed 6 listopada 2018 r. stosuje się przelicznik wynikający z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., czyli sprzed daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a więc obowiązującym najpóźniej w dniu 5 listopada 2018 r. Uznanie przez ustawodawcę, że w sprawach urlopów nabytych przed dniem 6 listopada 2018 r. nie dokonuje się ponownego przeliczenia ekwiwalentów pieniężnych wypłaconych przy zastosowaniu przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każdy dzień niewykorzystanego urlopu. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie jako organ administracji publicznej nie posiada uprawnień do badania zgodności z Konstytucją RP takich rozwiązań legislacyjnych i nie może pomijać takiego rozumienia przepisu w wydawanych rozstrzygnięciach.
Skoro zgodnie z normą z art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy nabyty przed dniem 6 listopada 2018 r. winien być ustalany na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., to w odniesieniu do K. K. wypłacono w prawidłowej wysokości w 2017r. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.
Wprawdzie zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., organ jest związany oceną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jednakże w tej sprawie to związanie prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 402/20 nie ma miejsca, ponieważ istotnej zmianie uległ stan prawny w sprawie. Zastosowanie się do wykładni art. 115a ustawy o Policji zawartej w ww. wyroku stanowiłoby naruszenie art. 6 K.p.a., ponieważ skutkowałoby działaniem z naruszeniem prawa. Organy Policji nie mają kompetencji do oceny zgodności z przepisami Konstytucji RP poszczególnych przepisów ustawowych.
Wskazano nadto, że orzekając w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 3845/21 także stwierdził, że obowiązkiem organów ponownie rozpoznających sprawę będzie dokonanie oceny, na ile wskazania zawarte w wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 2 września 2020 r. co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty zachowując walor związania w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. wobec wejścia w życie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
Wnosząc skargę strona skarżącą zażądała uchylenia obu decyzji, a także zobowiązania organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.
Skarżący zarzucił organom Policji ograniczenie jego nabytych praw do uzyskania pełnego, odpowiadającego konstytucyjnym wymaganiom ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od daty zwolnienia ze służby. Zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło po dacie wejścia w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.). Skarżący zarzucił obu organom Policji błędne przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 (opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. w Dz. U. z 2018 r. poz. 2102) rodzi skutki ex nunc i dotyczy tylko stanów faktycznych powstałych po dniu 6 listopada 2018 r., a nie dotyczy osób zwalnianych przed tą datą.
Prawidłowa wykładnia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego prowadzi do wniosku, że przedmiotowy wyrok ma skutki ex tunc i obejmuje swoim zakresem także funkcjonariuszy Policji zwalnianych przed data 6 listopada 2018 r.
Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 115a ustawy o Policji ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym i taki ekwiwalent powinien być wypłacony skarżącemu po rozpoznaniu jego wniosku z dnia 14 stycznia 2019 r.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30października 2018 r. sygn. K 7/15 wyraźnie stwierdza, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wnosząc na podstawie art. 119 pkt 2P.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę w pełni podtrzymano stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważy, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Skarga jest zasadna.
W tej sprawie, co nie budzi wątpliwości, orzekały już sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 2 września 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 402/20 uchylił wydane w sprawie decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi Policji. W wyroku tym wyraźnie stwierdzono, że mając na uwadze wyrok TK z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 stwierdzający niezgodność z art. 66 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP art. 115a ust. 1 ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia wyraźnie wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy Policji są związane tym poglądem prawnym stosownie do art. 153 P.p.s.a., a tym samym przy ponownym obliczaniu wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy należy zastosować art. 115a ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny utrzymując wyrokiem z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 3845/21 ww. wyrok WSA w Krakowie potwierdził w całości prawidłowość poglądu prawnego zawartego w tym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak, że jest mu wiadomym wejście w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, a tym samym w ponownie prowadzonym postępowaniu organy Policji powinny ocenić, czy wynikająca z wydanych w takich sprawach wyroków konieczność korzystniejszego wyliczenia dla zwolnionego policjanta ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku z wejściem w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach nadal jest wiążąca w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. a ponadto nakazał uwzględnienie faktu skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 190 ust. 1, ust. 3-4 Konstytucji RP.
Zgodnie z powołanym art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że ani organy administracyjne ani też sądy administracyjne nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 24 października 2022 r. sygn. akt I OSK 2101/21; wyrok NSA z 5 października 2022 r. sygn. akt III OSK 6512/21; wyrok NSA z 28 września 2022 r. sygn. akt II OSK 2780/19).Jest to jedna z fundamentalnych zasad porządku prawnego, pozwalająca na rzeczywiste wykonywanie prawomocnych wyroków organów władzy sądowniczej. Tym samym w każdej sprawie, w której zapadł prawomocny wyrok, organ mający obowiązek go wykonywać musi zastosować się do treści tego wyroku bez możliwości ponownej jego oceny czy też uznania, że dany wyrok z jakiś powodów tego organu nie wiąże.
Tym niemniej należy także wskazać, że wyrażona w wyroku sądu administracyjnego ocena prawa traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygania danej sprawy (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r. sygn. akt III FSK 920/21; wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5044/21).
Niewątpliwie w tej sprawie nastąpiła zmiana przepisów prawa, ponieważ z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach, która zmieniła treść art. 115a ustawy o Policji (art. 1 pkt 16 ww. ustawy) w ten sposób, że wyraźnie stwierdzono przeliczanie ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w art. 9 ust. 1 uregulowała zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym od dnia 1 października 2020 r. dotyczące ustalania przeliczników ekwiwalentu do postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia 6 listopada 2018 r. oraz za niewykorzystany urlop policjantowi zwalnianemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. za okres urlopu sprzed daty 6 listopada 2018 r. i po tej dacie.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy Policji art. 115a ustawy o Policji w związku z dokonaniem jego wykładni w sposób naruszający wyrok TK z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 jest zasadny. W tej sprawie tak Komendant Powiatowy Policji jak i Komendant Wojewódzki Policji dokonali oceny, czy na skutek zmiany przepisów prawa zaistniałych w dniu 1 października 2020 r., tj. w dniu wejścia w życie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach (ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), zawarta w wyroku WSA w Krakowie z dnia 2września 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 402/20 ocena prawna dotycząca sposobu przeliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2013-2017 nadal jest wiążąca. Organy obu instancji oceniały w wydanych decyzjach zmianę stanu prawnego i uznały, że obowiązująca od dnia 1 października 2020 r. nowa treść art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach uniemożliwia korzystniejsze (według przelicznika 1/21) przeliczenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przez skarżącego urlopy w tej sprawie.
Stanowisko to jest wadliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny niezależnie od zarzutu skargi dokonał kontroli legalności wydanych decyzji. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który to przepis nie ma w tej sprawie zastosowania.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że narusza ona prawo w istotnym zakresie, a tym samym podlega uchyleniu.
Poza sporem w sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 września 2017 r. i wówczas wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w oparciu o art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu wówczas obowiązującym, tj. przy przyjęciu wysokości ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.
Wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 orzeczono, iż art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
Ponowny spór w niniejszej w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w chwili obecnej przy braku ustawowego zastąpienia "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem można wyliczyć należną, a tym samym - po odjęciu kwoty wypłaconej - brakującą i niewypłaconą kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jak chce tego strona skarżąca, czy też nie da się takiej kwoty wyliczyć, jak twierdzą to organy administracyjne obu instancji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest zasadnym stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie.
Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (tj. z dniem publikacji tego wyroku w Dzienniku Ustaw) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepis ten nie został wyeliminowany z systemu prawnego w całości co oznacza, że organ administracji publicznej musi zrekonstruować treść tego przepisu zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyinterpretował z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Stąd przy stosowaniu art. 115a ustawy o policji organy Policji dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego przy zastosowaniu korzystniejszego przelicznika.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że pozbawienie przez Trybunał Konstytucyjny danej normy prawnej domniemania jej konstytucyjności powoduje wyeliminowanie tej normy od początku jej obowiązywania. Oznacza to usunięcie danej normy prawnej z przepisu, a konkretnie w niniejszej sprawie oznacza, że ułamek 1/30 zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop nie istniał. Tym samym należy przyjąć, że wyrok TK z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 przyznał policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1084).
Ponadto z przywołanego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w uzasadnieniu wyroku z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 wprost wynika sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za jeden dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy po wyliczeniu ilości dni urlopu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, tj. 30 września 2017. Należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę" dokonaną zgodnie z uzasadnieniem ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego ostatniego dnia roboczego przysługującego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby.
Całkowite wyliczenie należnego na dzień 30 września2017 r. ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy nie powinno nastręczać trudności, a tym bardziej wymagać regulacji ustawowej, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest bowiem okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok, w oparciu o przepisy ustawy o dniach wolnych od pracy.
Odmienne stanowisko, zaprezentowane w wydanych w tej sprawie decyzjach z dnia 14września 2022 r. i z dnia 9listopada 2022 r. byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych. W kontrolowanej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, tj. prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślał w powołanym wyżej i omawianym wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy.
Sąd nie podziela zasadności argumentacji przytoczonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji co do znaczenia treści nowelizacji art. 115a ustawy o Policji wprowadzonej ustawą o szczegółowych rozwiązaniach. Z art. 9 ust. 1 ww. ustawy wynika, że art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu znowelizowanym stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przyjęcie za zasadnym stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji prowadziłoby do zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności" polegającej na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków tego Trybunału, które wiążą ustawodawcę. Dlatego wykładnię ww. przepisów, dokonaną przez organy Policji Sąd uznał w tej sprawie za wadliwą.
Zajęte w tej sprawie stanowisko przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok NSA z 11 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 4843/21; wyrok NSA z 11 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 4880/21, wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 4327/21).
Tym samym w zakresie braku prawidłowego wyliczenia kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe trafnie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie naruszenie przez organy Policji art. 115a ustawy o Policji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaprezentowana w tej sprawie przez organy Policji wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach narusza bezpośrednio wyrok TK z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 oraz art. 190 ust. 3 zdanie 1 i ust. 4 Konstytucji RP prowadząc to tzw. wtórnej niekonstytucyjności, a więc ponownie wprowadzając do obrotu prawnego normę prawną, której niekonstytucyjność stwierdził już Trybunał Konstytucyjny. Dotyczy to braku możliwości zastosowania znowelizowanych od dnia 1 lipca 2019 r. zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby dla tego funkcjonariusza, który został zwolniony ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3052/21).
Nie budzi także wątpliwości, że w wydanych w tej sprawach wyrokach sądów administracyjnych wiążących organy Policji, sądy te nakazały ponowne ustalenie przelicznika ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby w sposób uwzględniający korzystną dla skarżącego wykładnię zawartą w wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. K 7/15. To stanowisko jest w tej sprawie dla organów Policji wiążące i nie mogą one dokonywać wykładni przepisów wbrew tak wyrażonemu poglądowi, a więc w istocie nie zastosować się do wydanego w tej sprawie wyroku.
Ponadto wadą zaskarżonych decyzji jest brak jakiegokolwiek ustosunkowania się (uwzględnienia) faktu wniesienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, o co organy w tej sprawie wprost zostały zobowiązane wyrokiem NSA z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 3845/21.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ Policji uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną stosownie do art. 153 P.p.s.a., a w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe otrzymuje ekwiwalent pieniężny), dokona wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz za niewykorzystany czas wolny od służby na podstawie art. 115a i art. 33 ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i zgodnie z wyrażoną w tej sprawie oceną prawną.
Mając na względzie naruszenie przez organy administracyjne obu instancji przepisów prawa materialnego - wskazanych wyżej przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i ustawy o Policji – Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i orzekł jak w sentencji wyroku.