III SA/Kr 581/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uznając, że otrzymanie zaległych alimentów od syndyka w okresie pobierania świadczeń z funduszu stanowiło podstawę do uznania ich za nienależnie pobrane.
Skarżąca kwestionowała decyzję o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, twierdząc, że otrzymane od syndyka masy upadłości alimenty były zaległe i nie powinny być traktowane jako podstawa do uznania świadczeń z funduszu za nienależnie pobrane. Sąd uznał jednak, że zgodnie z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, otrzymanie zaległych lub bieżących alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez względu na okres, za który zostały wypłacone, skutkuje uznaniem świadczeń z funduszu za nienależnie pobrane. Sąd podkreślił również obowiązek informowania organu o takich zdarzeniach.
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane na rzecz dzieci skarżącej w okresie od października do grudnia 2020 r. były nienależnie pobrane w kwocie 3600 zł i zobowiązaniu do ich zwrotu wraz z odsetkami. Podstawą decyzji był art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (u.p.o.u.a.). Skarżąca argumentowała, że otrzymane w grudniu 2020 r. od syndyka masy upadłości kwoty 20717,34 zł stanowiły zaległe alimenty za okres od czerwca 2017 r. do czerwca 2020 r., a w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie pobierała żadnych alimentów od syndyka. Podkreślała, że działała w dobrej wierze i nie miała świadomości podwójnego pobierania świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd stwierdził, że bezspornym jest przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od października 2020 r. do września 2021 r. oraz pobranie przez skarżącą w okresie od listopada do grudnia 2020 r. świadczeń z funduszu w kwocie 3400 zł. Jednocześnie bezspornym był fakt otrzymania przez skarżącą w grudniu 2020 r. od syndyka kwoty 20717,34 zł tytułem zaległych alimentów oraz fakt niezawiadomienia organu o tym fakcie. Sąd powołał się na art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a., zgodnie z którym świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest nienależnie pobrane, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 u.p.o.u.a., zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Sąd podkreślił, że dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane, bez znaczenia pozostaje okres, za jaki strona otrzymała alimenty od dłużnika – istotny jest sam fakt zbiegu wpłat w danym okresie świadczeniowym. Sąd odrzucił również zarzut braku świadomości skarżącej, wskazując na jej wcześniejsze oświadczenie o obowiązku informowania o zmianach oraz pouczenie zawarte w decyzji przyznającej świadczenia. Sąd uznał również, że brak wskazania konkretnej litery przepisu w podstawie prawnej decyzji nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej nieważności, gdyż organ prawidłowo zastosował przepisy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, otrzymanie zaległych lub bieżących alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od okresu, za który zostały wypłacone, skutkuje uznaniem świadczeń z funduszu za nienależnie pobrane.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a., który jednoznacznie stanowi, że świadczenie jest nienależnie pobrane, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała zaległe lub bieżące alimenty. Kluczowy jest zbieg wpłat w danym okresie świadczeniowym, a nie okres, za który wypłacono zaległe alimenty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.u.a. art. 2 § pkt 7 lit. d
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest nienależnie pobrane, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Określa kolejność zaspokajania należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaliczek alimentacyjnych oraz należności wierzyciela alimentacyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów prawa.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Otrzymanie zaległych alimentów od syndyka w grudniu 2020 r. nastąpiło w okresie świadczeniowym, co zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. czyni świadczenia z funduszu alimentacyjnego nienależnie pobranymi. Dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane, bez znaczenia jest okres, za jaki strona otrzymała alimenty od dłużnika; istotny jest sam fakt zbiegu wpłat w danym okresie rozliczeniowym. Skarżąca miała obowiązek poinformowania organu o otrzymaniu zaległych alimentów od syndyka, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji przyznającej świadczenia.
Odrzucone argumenty
Alimenty pobrane od syndyka były zaległymi za okres od 19 czerwca 2017 r. do 10 czerwca 2020 r., a w momencie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżąca nie pobierała żadnych alimentów od syndyka. Brak podstaw do zastosowania instytucji nienależnie pobranych świadczeń z art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. Rażące naruszenie art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej (niewskazanie litery przepisu). Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych – bezpodstawne uznanie, że świadczenie wypłacone przez syndyka było świadczeniem nienależnie pobranym. Nieuwzględnienie dobrej wiary skarżącej, braku zawinienia i wydatkowania środków zgodnie z przeznaczeniem.
Godne uwagi sformułowania
Wierzyciel alimentacyjny nie może bowiem pobierać tożsamych świadczeń za ten sam okres z dwóch źródeł. Istotną konsekwencją powyższych regulacji jest to, że osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Warunek jednoczesności pobierania świadczeń alimentacyjnych i uzyskania należnych alimentów powinien być w pierwszej kolejności rozważony w aspekcie czasowym i rozumiany jako zbieg wpłat z tych tytułów w danym okresie rozliczeniowym.
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku zbiegu z otrzymaniem zaległych alimentów od dłużnika lub syndyka masy upadłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczeń w okresie świadczeniowym, zgodnie z przepisami u.p.o.u.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących funduszu alimentacyjnego i obowiązków informacyjnych świadczeniobiorców, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i świadczeniami socjalnymi.
“Czy zaległe alimenty od syndyka oznaczają zwrot świadczeń z funduszu? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 581/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Hanna Knysiak-Sudyka Marta Kisielowska /sprawozdawca/ Renata Czeluśniak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 918/23 - Wyrok NSA z 2025-02-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378 Art. 2 pkt 7 Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2022 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 lutego 2022 r., znak SKO.AL/4112/6/2022 w przedmiocie ustalenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 2 lutego 2022 r., znak SKO.AL/4112/6/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 grudnia 2021 r. ustalającej, że: świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 6 października 2020 r., wypłacone w okresie od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., są świadczeniami nienależnie pobranymi w łącznej kwocie 3600 zł na dziecko D. F., W. F., K. F. (punkt 1); zobowiązującej B. S. (dalej: "skarżąca"); do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie łącznej 3600 zł wraz z ustawowymi odsetkami do dnia spłaty (punkt 2). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 12, art. 2 pkt 7, art. 23, art. 24, art. 25 i art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 887 ze zm., dalej: "u.p.o.u.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem z dnia 2 września 2015 r. Sąd Rejonowy [...] Wydział III Rodzinny i Nieletnich zasądził na rzecz A. F. tytułem alimentów kwotę 500 zł miesięcznie płatną do rąk matki małoletniego B. F. Na mocy ugody z dnia 5 sierpnia 2020 r. D. F. zobowiązał się płacić tytułem alimentów na rzecz swoich małoletnich dzieci: D. F., W. F. oraz K. F. kwotę po 400 złotych miesięcznie, łącznie 1200 zł miesięcznie płatną z góry do dnia 10-go każdego miesiąca do rąk matki małoletnich – B. F. Decyzją z dnia 6 października 2020 r., nr [...] Prezydent Miasta K. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2020 r. do 30 września 2021 r. na rzecz: D. F., W. F., K. F. w kwocie 400 zł miesięcznie na każde z dzieci. Z zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji z dnia 10 października 2020 r. wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia 19 czerwca 2018 r. została ogłoszona upadłość męża skarżącej, syndykiem masy upadłości został M. Ł. Syndyk oświadczył, że kwota 400,30 zł jest przekazywana skarżącej tytułem obowiązku alimentacyjnego, a ostatnie przelewy na rachunek bankowy skarżącej zostały wykonane 25.08.2020 r. w kwocie 420,16 zł, 5.08.2020 r. w kwocie 400,30 zł oraz 8.07.2020 r. w kwocie 820,46 zł. Z oświadczenia skarżącej z dnia 6 października 2020 r. wynika, że od stycznia do marca 2020 r. pobierała alimenty z Wojskowego Biura Emerytur, od kwietnia do sierpnia 2020 r. alimenty były przekazywane przez syndyka masy upadłości, a od września 2020 r. skarżąca zaprzestała pobierania alimentów z tych źródeł. Zobowiązała się również do informowania organu o wszelkich zmianach. Z oświadczenia skarżącej z dnia 15 stycznia 2021 r. wynika, że nie dostała alimentów od syndyka, ani dłużnika od września 2020 r. do dnia złożenia oświadczenia. Z pisma syndyka z dnia 16 sierpnia 2021 r. wynika, że wypłacił na rzecz małoletnich D., W., K. i A. F. w grudniu 2020 r. kwotę 20 717, 43 zł zaległych zobowiązań alimentacyjnych. Z pisma syndyka z dnia 22 września 2021 r. wynika, że w okresie od stycznia do września 2021 r. nie wpłacił żadnych kwot tytułem alimentów dla małoletnich dzieci skarżącej. Decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r., nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 6 października 2020 r. wypłacone w okresie od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi w łącznej kwocie 3600 zł na dzieci D. F., W. F. oraz K. F. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. syndyk masy upadłości M. Ł. poinformował, że w grudniu 2020 r. przekazał skarżącej kwotę alimentów w wysokości 20717,34 zł. Stan zadłużenia skarżącego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosił za okres od 1 września 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. 5800 zł. Zgodnie z przepisami u.p.o.u.a. w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wierzyciel alimentacyjny nie ma możliwości zaliczenia na poczet zaległości jakichkolwiek kwot uiszczonych przez dłużnika alimentacyjnego. Zdaniem organu, skoro skarżąca uzyskała alimenty bezpośrednio od syndyka w miesiącu grudniu 2020 r., świadczenia pobrane przez skarżąca za miesiąc listopad i grudzień z funduszu są świadczeniami nienależnie pobranymi. W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że alimenty pobrane od syndyka były alimentami zaległymi za okres od 19 czerwca 2017 r. do 10 czerwca 2020 r. (plan podziału z dnia 10 czerwca 2020 r.), natomiast w momencie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżąca nie pobierała żadnych alimentów od syndyka. Na potwierdzenie okoliczności skarżąca przedstawiła potwierdzenie przelewu z dnia 23 grudnia 2020 r. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 2 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że dla stwierdzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w przypadku zbiegu ich wypłacenia z otrzymaniem alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, wystarczające jest ujawnienie faktu, że uzyskanie alimentów przez wierzyciela od dłużnika nastąpiło w okresie świadczeniowym. Wierzyciel alimentacyjny nie może bowiem pobierać tożsamych świadczeń za ten sam okres z dwóch źródeł. SKO podniosło, że zarówno w formularzu wniosku o przyznanie świadczeń, jak i w decyzji ustalającej prawo do tych świadczeń znajduje się pouczenie, w którym wskazano w jakich sytuacjach dochodzi do nienależnego pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła: - rażące naruszenie prawa – tj. art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, a to wobec niewskazania w rozstrzygnięciu decyzji podstawy prawnej uznania świadczenia objętego zobowiązaniem do zwrotu za świadczenie nienależnie pobrane wobec braku precyzyjnej podstawy do z art. 2 pkt 7 u.p.u.a., które skutkować winno stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1pkt 2 k.p.a.; - naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. poprzez błędne zastosowanie i ustalenie, że pobrane przez skarżącą świadczenia były świadczeniami nienależnie pobranymi, a w konsekwencji zobowiązanie skarżącej do zwrotu środków, w sytuacji gdy brak jest podstaw do zastosowania instytucji tego przepisu; - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia: - art. 6 k.p.a. poprzez niewskazanie w rozstrzygnięciu podstawy prawnej uznania świadczenia objętego zobowiązaniem do zwrotu za świadczenie nienależnie pobrane, a to wobec niewskazania precyzyjnej podstawy prawnej (litery) przepisu; - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom prawidłowego wnioskowania oraz dowolnej ocenie dowodów, której konsekwencją było dowolne uznanie, że świadczenie pobrane przez skarżącą wyczerpuje znamiona świadczenia nienależnie pobranego; - błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia: - bezpodstawne uznanie, wbrew udowodnionym okolicznościom, że świadczenie wypłacone przez syndyka na rzecz skarżącej było świadczeniem nienależnie pobranym, w sytuacji gdy skarżąca dowiodła, że wypłata środków obejmowała środki zaległe za okres od 17 czerwca 2017 r. do 10 czerwca 2020 r. objęte planem spłaty, które nie mogły podlegać rygorowi zastosowanemu z art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. ; - nieuwzględnienie okoliczności faktycznych sprawy, a to zwłaszcza dobrej wiary w jakiej pozostawała skarżąca i jej świadomości co do zasadności i legalności wykonywanej czynności prawnej, także w zaufaniu do podmiotu profesjonalnego, tj. syndyka, który wypłaty dokonał, a także pominięciu okoliczności społecznie ważkich, tj. braku zawinienia oraz wydatkowania środków zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. na rzecz utrzymania małoletniego synów. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu podtrzymał wszelkie wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W piśmie podniesiono, że otrzymanie świadczeń od syndyka było całkowicie niezależne od skarżącej i pozostawało poza świadomością skarżącej. Podkreślono, że przelew obejmował alimenty zaległe, a okresy, za które skarżąca uzyskała alimenty od syndyka i z funduszu nie pokrywały się, co tym bardziej wyklucza przyjęcie świadomości i woli skarżącej w zakresie podwójnego pobierania alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że decyzją z dnia 6 października 2020 r. Prezydent Miasta K. przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz D., K., W. F. w kwocie 400 złotych miesięcznie na okres od 1 października 2020 r. do 30 września 2021 r., a w okresie od listopada do grudnia 2020 r. skarżąca pobrała świadczenia w łącznej wysokości 3400 zł. Okolicznością bezsporną był również fakt, że skarżąca w grudniu 2020 r. otrzymała od syndyka masy upadłości M. Ł. kwotę 20717, 43 zł tytułem zaległych alimentów na dzieci: D., W., K. oraz A. F. Niesporną okolicznością jest również fakt, że skarżąca nie zawiadomiła Prezydenta Miasta K. o otrzymanych od syndyka zaległych alimentach. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego: a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia, d) wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów, (e) f) wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję, g) wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 4b. Ilekroć natomiast w ustawie jest mowa o okresie świadczeniowym - oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 2 pkt 8 u.p.u.a.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a. w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Skoro z treści decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 6 października 2020 r. wynikało, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało przyznane na okres od 1 października 2020 r. do 30 września 2021 r. nie budzi wątpliwości okoliczność, że otrzymanie przez skarżącą zaległych alimentów od syndyka w grudniu 2020 r. nastąpiło w okresie świadczeniowym. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle którego art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. wyraźnie znajduje zastosowanie do sytuacji, w której osoba uprawniona do alimentów, w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 u.p.o.u.a., zaległe lub bieżące alimenty. Dla uznania za nienależnie pobrane świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego bez znaczenia pozostaje okres, za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego, otrzymuje również alimenty. Nie ma natomiast znaczenia, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy za miesiące poprzednie. Istotną konsekwencją powyższych regulacji jest to, że osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem organu egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2022 r., I OSK 1357/21, CBOSA). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że warunek jednoczesności pobierania świadczeń alimentacyjnych i uzyskania należnych alimentów powinien być w pierwszej kolejności rozważony w aspekcie czasowym i rozumiany jako zbieg wpłat z tych tytułów w danym okresie rozliczeniowym (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2021 r., I OSK 297/19, CBOSA). Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że w przypadku skarżącej miało miejsce jednoczesne uzyskanie należnych alimentów od syndyka oraz z funduszu alimentacyjnego. Równocześnie, zgodnie z treścią art. 2 pkt 7 lit. d u.p.o.u.a. bez znaczenia dla uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane, jest okoliczność, czy otrzymane od syndyka alimenty to alimenty bieżące, czy zaległe, a zatem zarzuty skarżącej w tym zakresie Sąd uznał za niezasadne. Niezasadny jest również zarzut skargi, w którym wskazano, że nie można zarzucić skarżącej, że świadomie pobrała nienależne jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca w oświadczeniu z dnia 6 października 2020 r. zobowiązała się do poinformowania Prezydenta Miasta K. do wszystkich zmianach dotyczących alimentów pobranych z Wojskowego Biura Emerytur oraz syndyka masy upadłości. Zauważyć należy, że w oświadczeniu z dnia 15 stycznia 2021 r. skarżąca wskazała, ze nie pobrała żadnych świadczeń od syndyka, ani od dłużnika w okresie od września 2020 r. do dnia złożenia oświadczenia. W decyzji Prezydenta Miasta K. ustalającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżąca została pouczona o obowiązku zgłoszenia zamian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym w szczególności o obowiązku poinformowania organu o otrzymaniu od dłużnika zaległych lub bieżących alimentów (k. 45 akt administracyjnych). W rezultacie, nawet jeśli skarżąca otrzymała zaległe, a nie bieżące alimenty, była zobowiązana do poinformowania organu o tej okoliczności zgodnie z pouczeniem. Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut nieważności decyzji, polegający na wydaniu jej bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącej, wskazanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w podstawie prawnej decyzji jedynie art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a bez określenia, o który punkt przepisu chodzi, powoduje, że decyzja wydana jest bez podstawy prawnej. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy została ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Podnieść należy, że zgodnie z orzecznictwem (por. wyrok NSA z 6.04.2018 r., II GSK 1800/16): "Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. 2. Rdzeń znaczenia pojęcia «decyzja wydana bez podstawy prawnej» jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne". W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że podstawa materialnoprawna do wydania zaskarżonej decyzji istniała i organ prawidłowo ją zastosował. Brak wskazania litery art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. w zaskarżonej decyzji może być ewentualnie rozpatrywany w kategoriach naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże, w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na treść zaskarżonej decyzji, ponieważ w treści decyzji organ w sposób niebudzący wątpliwości wskazał, że chodzi o lit. d powołanego przepisu. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, prawidłowo zastosowanymi przepisami prawa procesowego i materialnego, ponieważ w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że w czasie pobierania alimentów z funduszu alimentacyjnego skarżąca pobrała równocześnie zaległe alimenty od syndyka. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu rozstrzygnie w odrębnym postanowieniu referendarz sądowy. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI