III SA/Kr 578/23

III SA/Kr 578/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Maria Zawadzka /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lutego 2023 r. znak SKO.UP/4121/42/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 6 lutego 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało decyzję o nr SKO.UP/4121/42/2022, którą utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z dnia 1 marca 2022r., nr [...] o cofnięciu P. K. (dalej jako: "skarżący") uprawnień kategorii "B" do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 5 lutego 2015r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. wysłała do Starosty M. wniosek o skierowanie skarżącego na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami. 10 lutego 2015r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie, a w dniu 3 marca 2015r. Starosta wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
[...] Ośrodek Medycyny Pracy w K. (dalej: "OMP w K.") 25 maja 2015r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdził, że w stosunku do skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii "AM, B1, B, B+E, T". Pismem z dnia 17 maja 2015r. OMP w K. poinformował organ, że skarżący, co prawda odwołał się od ww. orzeczenia lekarskiego nr [...] do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jednak nie stawił się na wyznaczony termin badań lekarskich ani w dniu 30 września 2015r., ani 26 listopada 2015r.
W dniu 21 lutego 2017r. organ zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w M., czy nadal podtrzymuje wniosek o skierowanie skarżącego na badania lekarskie. W piśmie tym organ wskazał, że skarżący odwołał się od decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie, a SKO w Krakowie uchyliło w całości "zaskarżone postanowienie" celem wyjaśnienia, czy skarżący miał pełną świadomość i mógł pokierować swoim postępowaniem, gdy odbierał decyzję o skierowaniu go na badania".
Pismem z dnia 7 czerwca 2017r. Prokuratura po raz kolejny podtrzymała wniosek o skierowanie skarżącego na badania.
W dniu 15 czerwca 2021r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania o wznowieniu postępowania administracyjnego nr [...] w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a następnie 21 czerwca 2017r., Starosta działając na podstawie art. 147, art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego nr [...] z dnia 5 maja 2016r. w sprawie cofnięcia uprawnień.
Decyzją z dnia 24 czerwca 2021r., nr [...] Starosta M. cofnął skarżącemu uprawnienia kategorii "B", dokument nr [..] wydane 9 sierpnia 2006r. przez Starostę M. do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 13 lipca 2015r. do Urzędu wpłynęło z OMP w K. orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 25.05.2015r., w którym stwierdzono, że w stosunku do skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii "AM, B1, B, B+E, T". Od tego orzeczenia skarżący odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Instytut ten, wyznaczył nowy termin badań lekarskich na 30 września 2015r., jednak skarżący nie zgłosił się na te, ani na kolejne badania w dniu 26 listopada 2015r. W decyzji tej organ wskazał również, że niewydanie decyzji indywidualnej w terminie było spowodowane uchybieniami, leżącymi po stronie urzędu, problemów kadrowych i jego reorganizacji. Nadto, organ podkreślił, że w związku z wydaniem decyzji dopiero w 2021r. skarżący miał wydłużony czas na wykonanie kontrolnego badania, niezbędnego do przywrócenia uprawnień.
W odwołaniu skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7, art. 35 art. 105 k.p.a., w szczególności rażąco niedbałe prowadzenie postępowania administracyjnego, bez podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nieuwzględnienie jego sytuacji osobistej oraz naruszenie praw majątkowych, osobistych i prawa do poszanowania mienia. Skarżący wniósł o zmianę decyzji, poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnienia kategorii "B" oraz zasądzenie odszkodowania w kwocie 6120 zł tytułem naprawy szkody powstałej wskutek niedotrzymywania terminów.
Decyzją z dnia 20 września 2021r., nr SKO.UP/4121/135/2021, nr SKO.UP/4121/126/2021 SKO w Krakowie, uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia 24 czerwca 2021r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że postępowanie zmierzające do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, pomimo istnienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne skarżącego do prowadzenia pojazdów było obarczone wadami, które wpływały na prawidłowość decyzji. Przede wszystkim w sprawie prowadzone było postępowanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty M. z dnia 3 maja 2015r., nr [...]. Postanowienie w tej sprawie z dnia 18 kwietnia 2016r., nr [...] zostało uchylone przez SKO w Krakowie postanowieniem z dnia 3 listopada 2016r., nr SKO.UP/4124/132/2016, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ odwoławczy ustalił, że w obrocie nadal pozostaje orzeczenie lekarskie z dnia 25 maja 2015r. Pomimo zaskarżenia tego orzeczenia strona nie stawiła się na badania lekarskie.
Po drugie, SKO wskazało, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia 21 czerwca 2017r., nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego [...] z dnia 5 maja 2016r. w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Z treści tego rozstrzygnięcia, w ocenie Kolegium, trudno wywnioskować, w jakiej sprawie postępowanie wznowione zostało wszczęte. W opinii Kolegium postanowienie to dotyczyło wznowienia postępowania zakończonego decyzją o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie (a nie cofnięcia mu uprawnień), jednak nie podano podstaw prawnych tego wznowienia. Dodatkowo zwrócono uwagę, że organ I instancji powołał w podstawie prawnej postanowienia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który dotyczy zawieszenia, jednak nie wiadomo, jakie postępowanie zawieszono. Czy chodzi o zawieszenia postepowania w sprawie wznowienia postepowania, czy też w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Nadto, SKO wskazało, że w dniu 15 czerwca 2016r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego do postanowienia [...] o wznowieniu podstępowania administracyjnego [...] w sprawie wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii "B", co sugeruje, że postępowanie w tej sprawie było już wszczęte, a nie mogą toczyć się dwa postępowania w tym samym przedmiocie. Kolegium podkreśliło także, że niemiarodajne są ustalenia dokonywane przed sześciu laty. Prawdą jest, że nie przeprowadzono żadnego postepowania wyjaśniającego, a skarżący do odwołania dołączył zaświadczenie lekarskie braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nawet jeśli w tym orzeczeniu nie jest prawidłowo wskazana jednostka, która przeprowadziła badanie, to nie można wykluczyć, że strona dysponuje prawidłowo sporządzonym zaświadczeniem lekarskim, skoro wystawił je uprawniony lekarz.
Prowadząc ponowienie postępowanie organ I instancji w dniu 1 marca 2022r. wydał decyzję o nr [...], o której mowa na wstępie. Wcześniej, w dniu 29 września 2021r. organ I instancji kolejny raz zwrócił się do Prokuratury, czy podtrzymuje wniosek o skierowanie skarżącego na badania lekarskie. Prokuratura wniosek ten podtrzymała. Nadto organ zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, celem rozstrzygnięcia wątpliwości odnośnie prawidłowości wydania orzeczenia o stanie zdrowia kierowcy. W odpowiedzi Urząd Marszałkowski wskazał, że lekarz przeprowadzając badanie uwzględnił wszystkie elementy badania lekarskiego i wykonał badanie, zgodnie z jego celem, o który wnioskował skarżący, jednak poddając się badaniu skarżący nie poinformował lekarza o fakcie cofnięcia mu uprawnień oraz, że badanie wykonane zostało w celu przedłużenia ważności prawa jazdy.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie powołał orzeczenie lekarskie z 25 maja 2015r., nr [...] i wskazał, że skarżący pomimo odwołania od tego orzeczenia nie stawił się na badanie lekarskie w trybie odwoławczym co spowodowało, że orzeczenie stało się ostateczne. Wykazał również, że przywrócenie skarżącemu cofniętego uprawnienia może nastąpić dopiero po przedłożeniu orzeczenia lekarskiego z OMP w K., stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych w zakresie prawa jazdy kat. "B", ponieważ tylko takie badanie może być rozstrzygające w przedmiotowej sprawie. Organ wyjaśnił, że z przepisów ustawy o kierujących pojazdami - art. 75 ust. 1 pkt. 5 wynika, że badania takie przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy (art. 75 ust. 5 ww. ustawy). Z kolei § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020r., poz. 2213) stanowi, że jednostką uprawnioną do przeprowadzenia badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o kierujących pojazdami jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Podkreślono, że dokonywanie oceny istnienia lub braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami zostało przekazane wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom, a zatem nie ma możliwości by takie badanie przeprowadzone było w dowolnie wybranej placówce. Starosta podkreślił, że dołączone przez skarżącego orzeczenie nr [...] wydane zostało na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, a powinno być wydane z art. 75 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. W konsekwencji, orzeczenie lekarskie nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydane przez Gabinet Lekarski B. Ś. nie może być uznane ponieważ jest przeprowadzone przez jednostkę nieuprawnioną do przeprowadzania badań w trybie art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto jak wynika z pisma Urzędu Marszałkowskiego, strona wnioskowała o przeprowadzenie badania celem przedłużenia ważności posiadanych uprawnień.
W odwołaniu skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7, art. 35 art. 105 K.p.a. oraz art. 2, art. 65 i art. 67 Konstytucji RP, poprzez rażąco niedbałe prowadzenie postępowania administracyjnego, bez podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nieuwzględnienie jego sytuacji osobistej oraz naruszenie praw majątkowych, osobistych i prawa do poszanowania mienia. Skarżący wniósł o zmianę decyzji, poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnienia kategorii "B" oraz zasądzenie odszkodowania w kwocie 6120 zł tytułem naprawy szkody powstałej wskutek niedotrzymywania terminów.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia 6 lutego 2023r., nr SKO.UP/4121/42/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 25 maja 2015r. OMP w K., w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dla których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, BI, B, B+E, T. - zostało wykonane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenie to jest ostateczne i wykonalne. Natomiast dołączone przez skarżącego orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia 7 lipca 2021r. wydane w prywatnym gabinecie lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T. - zostało wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Tymczasem cofnięcie uprawnień w razie stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących) wynika z utraty warunku niezbędnego do uzyskania uprawnienia, jakim jest brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (art. 11 ustawy o kierujących pojazdami). Zatem w niniejszej sprawie, w ocenie organu, spełniona została przesłanka z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi. Kolegium wskazało że procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami). Zgodnie z art. 103 ust. 3 ww. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydawania decyzji rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020r., poz. 2213) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Jednakże w dniu 6 grudnia 2022r. weszło w życie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. 2022r. poz. 2503), na podstawie którego zrezygnowano z określenia właściwości jednostek uprawnionych do przeprowadzenie badania w trybie min. art. 75 ust. 1 pkt 3 (przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia). W sprawie w dalszym ciągu ma zastosowanie norma z art. 75 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którą badania osób, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Zdaniem Kolegium wobec istnienia w obrocie prawnym orzeczenia lekarskiego, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dla których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, BI, B, B+E, T zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidła. W sprawie brak by było możliwości zastosowania trybu z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami (cofnięcie uprawnień), gdyby strona dołączyła do akt sprawy orzeczenie lekarskie wydane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy i przez uprawniony podmiot. Tymczasem orzeczenie lekarskie Nr [...] z 7 lipca 2021r. wydane zostało w trybie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami (osoba przedłużająca ważność prawa jazdy określonej kategorii lub pozwolenia na kierowanie tramwajem). Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 105 § 1 k.p.a., gdyż w niniejszej sprawie prowadzone postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, bo w stosunku do strony wydano orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia 25 maja 2015r. OMP, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami dla których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, BI, B, B+E, T. Orzeczenie to skutkuje koniecznością podjęcia decyzji w trybie art. 103 ust. 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. W świetle powyższego Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, polegającego na prowadzeniu w sposób niedbały postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji, w której orzeczono o cofnięciu ww. uprawnienia kategorii "B",
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 k.p.a., polegającego na prowadzeniu postępowania bez podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności, poprzez oparcie się o przedawniony, nieaktualny 7-letni materiał dowodowy,
3. przepisów prawa materialnego, tj. art 105 k.p.a., polegającego na zaniechaniu umorzenia postępowania administracyjnego, pomimo istnienia wskazań ku temu, tj. bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego,
4. przepisów prawa materialnego, tj. art 2 Konstytucji RP, polegające na nieuwzględnieniu sytuacji osobistej skarżącego oraz przyjęcie błędnej jej interpretacji
przy analizie kwestii orzekania o cofnięciu uprawnienia kategorii "B",
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, art., 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art 14 Konwencji, polegające na naruszeniu osobistych praw majątkowych i prawa do poszanowania mienia, które podlegają równej dla wszystkich ochronie.
W świetle powyższych zarzutów i argumentacji skargi skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez umorzenie postępowania względnie przeprowadzenie przez WSA w Krakowie rzetelnego postępowania w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 16 listopada 2023r. podczas rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego przedłożył postanowienie Starosty M. z dnia 5 maja 2016r., nr [...] oraz postanowienie Starosty M. z dnia 22 czerwca 2017r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lutego 2023r. w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawiera ona wady, powodujące konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga jest zasadna, chociaż nie z powodów podniesionych w skardze.
W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w dniu 6 lutego 2023r. utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z 1 marca 2022r. (wydaną w trybie nadzwyczajnym – po wznowieniu postepowania) o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii "B" do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych.
Przede wszystkim podkreślić należy, że przekazane przez organ akta administracyjne są niekompletne, a działania organu są dla Sądu niezrozumiałe. Z akt sprawy wynika, że w kontrolowanej sprawie prowadzone było postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty M. z 3 marca 2015r., znak [...]. Postanowienie w tej sprawie z 18 kwietnia 2016r., znak [...] zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 listopada 2016r., znak SKO.UP/4121/132/2016, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W aktach sprawy znajduje się postanowienie Starosty M. z dnia 21 czerwca 2017r., znak [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego nr [...] z dnia 5 maja 2016r. w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. W podstawie prawnej ww. postanowienia organ I instancji powołał się m.in. na treść art. 147, art. 149 § 1 i § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego. Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w art. 145 k.p.a. Zgodnie z treścią ww. przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Na żadną z powyższych okoliczności organy nie powołały się w wydanych decyzjach. Nadto podkreślić należy, że już w decyzji z 20 września 2021 r. SKO w Krakowie sygnalizowało, że w aktach sprawy są liczne błędy procesowe, m.in. znajduje się postanowienie z 21 czerwca 2017r., nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego [...] z dnia 5 maja 2016r. w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień i z treści tego rozstrzygnięcia, trudno wywnioskować, w jakiej sprawie postępowanie wznowione zostało wszczęte. Kwestę tę organ odwoławczy polecił wyjaśnić, jednak Starosta M., a następnie SKO w Krakowie w zaskarżonej decyzji z 6 lutego 2023r. w ogóle nie odnieśli się do żadnej z wymieniowych nieprawidłowości procesowych, wymienionych szczegółowo w decyzji Kolegium z dnia 20 września 2021r. poprzestając jedynie na zbadaniu prawidłowości wydania orzeczeń lekarskich.
Tymczasem bezspornym jest, że inne są podstawy prawne w przypadku postępowania wznowieniowego, a inne gdy organ prowadzi postępowanie zwyczajne.
Skoro Starosta M. postanowieniem z 21 lutego 2017 r. wznowił postępowanie administracyjne nr [...] z dnia 5 maja 2016r. w sprawie cofnięcia uprawnień, to należałoby z tego wnosić, że wcześniej w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień została wydana już decyzja ostateczna, a obecnie z jakiegoś powodu organ wznawia postepowanie..
Niestety organ nie dołączył decyzji ostatecznej cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami oraz nie podał podstawy prawnej do wznowienia postępowania, a całe postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się toczyło się w trybie postępowania zwyczajnego, a nie nadzwyczajnego.
Na rozprawie skarżący przedłożył do akt postanowienie Starosty z dnia 5 maja 2016 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. "B", do czasu rozpoznania przez SKO w Krakowie zażalenia na postanowienie Starosty M. z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczące odmowy wznowienia postepowania administracyjnego w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie.
Zatem domniemywać należy, celem organu w 2017 r., było nie wznowienie postępowania, a podjęcie zawieszonego postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. postepowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Podkreślić należy, że SKO w Krakowie w decyzji z dnia 20 września 2021r. wskazywało na powyższe nieprawidłowości procesowe i poleciło organowi I instancji wyjaśnić przed wszystkim jakie postępowanie zostało wznowione, a dopiero w dalszej kolejności rozstrzygnąć kwestię prawidłowości orzeczeń lekarskich. Tymczasem Starosta pomijając kwestie procesowe, automatycznie przeszedł do oceny orzeczeń lekarskich dotyczących skarżącego i w konsekwencji oceny przesłanek prawa materialnego, wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii "B". Natomiast SKO w Krakowie w zaskarżonej decyzji z dnia 6 lutego 2023r. milcząco i bezkrytycznie przeszło do kwestii braku odniesienia się przez Starostę M. w decyzji z dnia 1 marca 2022r. do wytycznych procesowych, które zostały wskazane we wcześniejszej decyzji SKO w Krakowie z dnia 20 września 2021r.
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją związaną, a zatem organy administracji publicznej, orzekające w sprawie nie posiadają luzu decyzyjnego, w ramach którego mogłyby wydać rozstrzygnięcie odstępujące od cofnięcia uprawnień w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek, które to nakazują.
Tym bardziej, wydanie takiej decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem prawidłowego postępowania. Jak wskazywano powyżej w badanej sprawie, organ II instancji naruszył szereg zasad postępowania, zatem powinien w sposób prawidłowy ocenić materiał dowodowy i dokonać dokładnej analizy, jakie postępowania toczyły się w sprawie, jaki był ich wynik i jak wpływały one na dalsze rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie.
Dopełniając powyższe wskazać także należy na zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 k.p.a. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, konieczne jest by rozstrzygnięcia zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że podziela tezy uzasadnienia tej decyzji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2023r., sygn. akt II SA/Gl 1137/23).
Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta - po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2023r., sygn. akt II SA/Po 316/23).
Na gruncie powołanych wyżej orzeczeń w zakresie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz wskazanych w uzasadnieniu okoliczności dotyczących kwestii procesowych, które nie zostały w sposób prawidłowy przeanalizowane i ocenione przez SKO w Krakowie, które wydało zaskarżoną decyzję – zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie zobowiązany do uwzględnienia, wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w oparciu o ww. wytyczne i uwagi, do których Sąd odniósł się szczegółowo w treści uzasadnienia.
W szczególności SKO w Krakowie w sposób prawidłowy oceni materiał dowodowy i dokona dokładnej jego analizy. Ponadto ustali chronologicznie, jakie postępowania toczyły się w sprawie, jaki był ich wynik i jak wpływały one na dalsze rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie, zarówno w zakresie procesowym, jak i materialnym. Nadto SKO w Krakowie oceni decyzję I instancji w zakresie odniesienia się przez Starostę do wytycznych i wskazań procesowych, które zostały wskazane we wcześniejszej decyzji SKO w Krakowie z dnia 20 września 2021r., ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty M. z dnia 3 marca 2015r., znak [...] oraz w kontekście postanowienia Starosty M. z dnia 21 czerwca 2017r., znak [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego nr [...] z dnia 5 maja 2016r. w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.
Dopiero po prawidłowej analizie materiału dowodowego i przesłanek procesowych, organ II instancji oceni sprawę w zakresie zastosowania norm prawa materialnego (zarówno ustawy, jak i rozporządzenia wykonawczego), uwzględniając w szczególności treść orzeczeń lekarskich nr [...] z dnia 25 maja 2015r. oraz treść orzeczenia o nr [...] z dnia 7 lipca 2021r.
Przy rozstrzyganiu, organ powinien mieć na uwadze, że ocena taka musi być dokonana, zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny, bowiem w takiej sprawie, jak obecnie kontrolowana, organy mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać wątpliwości, co do podjętego rozstrzygnięcia. Dodać należy, że swoje prawidłowe wnioski, organ powinien przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, spełniającym wymogi, wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ dokona ponownego oraz wyczerpującego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i podejmie właściwe - pod względem materialnym i procesowym - rozstrzygnięcie w sprawie.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ do uwzględnienia powyższej argumentacji.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023r. poz. 1964 ze zm.) – Sąd zasądził na rzecz skarżącego od organu kwotę 680 złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego skarżącego przez pełnomocnika – adwokata, w wysokości 480 zł oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi, w wysokości 200 zł.