III SA/Kr 568/24

III SA/Kr 568/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
Art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Reneta Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 grudnia 2023 r. nr SKO-NP-4115-194/23 w przedmiocie odmowy przyznania prawa doi świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącej A. K. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy U. decyzją z 19 kwietnia 2023 r. nr OPS-5222 -7-04/23 odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem odmowy przyznania świadczenia jest okoliczność, iż wprawdzie osoba wymagająca opieki posiada orzeczenie o zaliczeniu trwale do znacznego stopnia niepełnosprawności, jednakże w jej przypadku daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od 19 kwietnia 2019 r., czyli od ukończenia przez nią 68 roku życia. Poza tym wskazano, iż są inne osoby spokrewnione w pierwszej kolejności - dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła:
- błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku TK z 21.10.2014 r. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;
- dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 ww. ustawy, poprzez przyjęcie, że fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki kilku osób zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji na jej rzecz uniemożliwia przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego jednemu z nich pomimo spełnienia przez niego wszystkich ustawowych przesłanek;
- naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez córkę osoby wymagającej opieki, pomimo posiadania innych dzieci, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r. nr SKO-NP-4115-194/23 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO podkreśliło, że organ I instancji orzekając o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz.1443). W wymienionym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Kolegium odnosząc się do pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyjaśniło, że osoba wymagająca opieki jest osobą w wieku 72 lat, mieszka wspólnie z córką (skarżącą) oraz wnuczką lat 18, prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Z uwagi na wiek, stan zdrowia oraz niepełnosprawność matki skarżąca faktycznie sprawuje opiekę w zakresie zabezpieczenia wszelkich codziennych potrzeb i wykonywania wszystkich czynności dnia codziennego poprzez pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, ubieraniu, rozbieraniu, robieniu zakupów, przygotowywaniu i podawaniu posiłków oraz systematycznym podawaniu leków, utrzymaniu porządku, dowozu do lekarzy, załatwianiu spraw urzędowych. Matka skarżącej leczy się kardiologicznie, jest po zawale mięśnia sercowego oraz po operacji biodra, ma problemy z poruszaniem się, jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałego nadzoru i pomocy w codziennym funkcjonowaniu, dlatego niezbędna jest pomoc córki. Według organu I instancji z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że skarżąca sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad swoją niepełnosprawną matką. Ponadto ustalono, że skarżąca nie pracuje zawodowo i nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Opieka nad matką wymaga systematycznego, codziennego zaangażowania i gotowości do pomocy.
W przeprowadzonym postępowaniu ustalono również krąg osób zobowiązanych do alimentacji w stosunku do niepełnosprawnej, która ma czworo dzieci : skarżącą, drugą córkę, lat 41, pannę zamieszkałą w tym samym budynku co matka, prowadzącą osobne gospodarstwo domowe, legitymującą się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności; syna lat 50, zamieszkałego w tym samym budynku co matka, prowadzącego osobne gospodarstwo domowe, legitymującego się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od 18 roku życia na stałe; trzecią córkę, lat 52, zamężną, która nie odwiedza mamy, nie jest w stanie pomagać, jest schorowana - obecnie złamanie kończyny, pomaga w opiece nad niepełnosprawną siostra męża. Druga córka zamieszkująca w tym samym domu, co matka i syn pomagają doraźnie, jednak ze względu na własne problemy zdrowotne i niepełnosprawność nie są w stanie zapewnić matce odpowiedniej opieki. Rodzice niepełnosprawnej nie żyją. W oparciu o złożone oświadczenie ustalono, że skarżąca rezygnuje z podjęcia pracy w związku z koniecznością stałej i bezpośredniej opieki nad niepełnosprawną matką.
W ocenie organu odwoławczego niewątpliwie niepełnosprawna wymaga pomocy i opieki jednakże biorąc pod uwagę zakres wykazanej opieki, jak i fakt, że są jeszcze inne osoby zobowiązane do współudziału w opiece nad niepełnosprawną, to stwierdzić należy, że jest możliwe takie zorganizowania opieki ażeby skarżąca nie musiała rezygnować z podjęcia pracy. Zatem, trudno przyjąć, iż w niniejszej sprawie występuje związek przyczynowo skutkowy między rezygnacją z podjęcia pracy, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym rodzicem. Ponadto wykonywane czynności to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:
- dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych:
- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego rozstrzygnięcia;
- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że świadczony zakres opieki nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego;
- dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającej na jego jedynie literalnym odczytaniu i zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu a w konsekwencji przyjęciu, że przepis ten uniemożliwia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki ma inne dzieci nielegitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak z obiektywnych i niekwestionowanych względów dzieci te nie sprawują nad nią opieki;
- naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki nad matką, oraz związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem dalszego zatrudnienia a pogorszającym się stanem zdrowia matki, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, decyzji organu I instancji, o zobowiązanie organów I i II instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO w Nowym Sączu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy U. odmawiająca przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390) – dalej u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny uznał ww. art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutki tego wyroku mają znaczenie w nin. sprawie. Wyrok Trybunału wiąże bowiem wszystkich zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i stanowi dla organów administracji oraz sądów istotną wskazówkę̨ interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez sąd konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć́. Skoro zatem TK kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność́ powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, iż orzeczenie to nie ma wpływu na sytuację prawną skarżącej. Wręcz przeciwnie - data ustalenia niepełnosprawności jej matki nie mogła być negatywną przesłanką do przyznania świadczenia. Organy rozstrzygając w zakresie wniosku o ustalenie prawa do ww. świadczenia mają zatem obowiązek procedować́ w oparciu o przepisy ww. ustawy z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b. Na powyższą kwestię prawidłowo zwróciło uwagę SKO w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, Kolegium przedwcześnie jednak, bez ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych uznało, że nie zostały spełnione pozostałe przesłanki uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia. W rezultacie, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. np. wyroki NSA z 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82, oraz z 28 listopada 2012 r., I OSK 641/12).
Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu: 1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, 2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności, przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy", 3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz 4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla osoby niepełnosprawnej. Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem, a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. np. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19).
Postępowanie dotyczące przyznania ww. świadczenia wymaga uwzględniania szeregu okoliczności dotyczących sytuacji osobistej i rodzinnej osoby ubiegającej się o to świadczenie oraz osoby potrzebującej opieki. Stąd, dla wyprowadzenia prawidłowych wniosków, będących podstawą decyzji w tym przedmiocie, zwłaszcza, gdy jest ona negatywna dla wnioskodawcy, konieczne jest zachowanie odpowiedniej staranności w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie jest sporne, że niepełnosprawna matka skarżącej wymaga stałej opieki oraz, że opiekę tę sprawuję nad nią także skarżąca. Niesporne jest również, że osoba niepełnosprawna, skarżąca, młodsza siostra skarżącej oraz brat skarżącej mieszkają pod tym samym adresem, prowadząc oddzielne gospodarstwa domowe.
Wątpliwości Sądu dotyczące wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 17 ustawy sprowadzają się natomiast do niewyjaśnienia przez organ, jaki jest aktualny stan zdrowia niepełnosprawnej i oceny, czy wymaga ona stałej obecności skarżącej skoro pomimo tego stanu zdrowia – wg informacji podanych w trakcie wywiadu środowiskowego - prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe. Inaczej mówiąc - czy stan zdrowia pozwala matce skarżącej na pozostawanie w domu przez kilka godzin, czy też jej stan zdrowia jest na tyle ciężki, że skarżąca sprawując opiekę nie może podjąć zatrudnienia nawet w ograniczonym zakresie.
Aktualne ustalenia w zakresie stanu zdrowia powinny stanowić dla organów punkt wyjścia dla rozważań w zakresie spełnienia, czy też braku spełniania przez skarżącą przesłanek do przyznania przedmiotowego świadczenia. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy wskazywany przez skarżącą zakres opieki nad matką, zamieszkiwanie niepracującej dwójki rodzeństwa skarżącej pod tym samym adresem, co skarżąca i ich niepełnosprawna matka oraz doraźna pomoc matce świadczona przez brata skarżącej (oświadczenie z dnia 30 marca 2023 r.), mogłyby sugerować, że możliwe jest łączenie opieki nad matką oraz zatrudnienia, chociaż w ograniczonym zakresie.
W kontekście powyższego, przedmiotem jednoznacznych ustaleń organów winno być wyjaśnienie, czy matka skarżącej może samodzielnie pozostać w domu (zamieszkałym także przez dwie niepracujące osoby) przez okres pozwalający skarżącej na podjęcie zatrudnienia, chociaż w ograniczonym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że każda osoba posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności wymaga stałej opieki, a dopiero jej zakres decyduje, czy opiekun jest w stanie pogodzić jej wykonywanie z zatrudnieniem, czy też nie.
Mając na uwadze powyższe, w ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów będzie uwzględnienie powyższego stanowiska Sądu wobec postanowień art. 153 p.p.s.a. Poczynienie ustaleń zgodnie z ww. wskazaniami, np. przez pozyskanie zaświadczenia lekarza, który prowadzi stałe leczenie matki skarżącej pozwoli na dokonanie oceny, czy skarżąca spełnia aktualnie przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd zwraca też uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W ocenie Sądu oznacza to, że nin. sprawa powinna być rozpoznana przez organ na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Z uwagi na użyte w przepisie sformułowanie "powstania prawa", a nie "ustalenia prawa" konieczne jest zastosowanie przepisów dotychczasowych, mimo braku wydania decyzji przed dniem 31 grudnia 2023 r. Dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania. Wskazać należy, że to czy skarżąca je spełnia należy już do istoty sprawy, która, jak wyżej wskazano, nie została rozstrzygnięta.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.