III SA/Kr 567/21

III SA/Kr 567/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-10-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 527/22 - Wyrok NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 110
Art. 84  ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez W. W., zwanego dalej skarżącym decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. znak; [...] orzekającej o cofnięciu W. W. uprawnienia diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] 2020 r. Starosta orzekł o cofnięciu W. W. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 4 lutego 2012 r. diagnosta W. W. przeprowadził badania techniczne pojazdu marki lveco [...] o.nr VIN [...], nr rej. [...] oraz wydał zaświadczenie z pozytywnym wynikiem z badania, Następnie w dniach 28 maja 2014 r., 10 maja 2017 r. oraz 8 maja 2018 r. diagnosta W. W. przeprowadzał okresowe badania techniczne wyżej opisanego pojazdu, wydając zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z pozytywnym wynikiem.
W dniu 6 sierpnia 2019 r. w wyniku kolejnego badania technicznego tego pojazdu uprawniony diagnosta ujawnił niezgodność zapisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nr VIN ze stanem faktycznym i wydał zaświadczenie o negatywnym wyniku badania. Właściciel pojazdu wystąpił do Starosty z wnioskiem o sprostowanie niezgodności nr VIN, Na skutek podjętych działań uzyskano od producenta informację o wyprodukowaniu pojazdu o nr VIN: [...], natomiast pojazd o nr VIN [...] nie został wyprodukowany. Dla przedmiotowego pojazdu zostały wydane dokumenty zgodne ze stanem faktycznym.
W toku postępowania administracyjnego W. W. oświadczył, że omyłka powstała przy odczycie numeru ramy pojazdu, nie była spowodowana działaniem w złej wierze i nie stanowiła jakiegokolwiek zagrożenia w ruchu na drodze. Starosta wskazał na dołączoną do sprawy przez pełnomocnika strony dokumentację potwierdzającą sprostowanie dokumentów wydanych po przeprowadzonych badaniach technicznych. W ocenie organu l instancji dokumenty te nie uczyniły jednak postępowania bezprzedmiotowego, a sprostowane uchybienia nie mieściły się w zakresie pojęciowym "oczywistej omyłki".
Starosta uznał, że wykonując badanie w dniu 4 lutego 2012 r. przed pierwszą rejestracją pojazdu w Polsce, jak też w dniach 28 maja 2014 r., 10 maja 2017 r. oraz 8 maja 2018 r. okresowe badania techniczne przedmiotowego pojazdu diagnosta nie wykazał niezgodności w zapisie nr VIN widniejącym w dowodzie rejestracyjnym ze stanem faktycznym, co stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. 2015 r. poz. 776 ze zm.), określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z Załącznikiem nr 1, Dział l Tabela -poz.0.2, zgodnie z którym okresowe badanie techniczne polega na sprawdzeniu cech identyfikacyjnych oraz ustaleniu i porównaniu zgodności faktycznych danych identyfikacyjnych z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym. Brak zgodności zapisów nr VIN ze stanem faktycznym jest istotną usterką skutkującą wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z wynikiem negatywnym. Naruszenie powyższe stanowi przesłankę cofnięcia uprawnienia diagnosty, określoną w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie Starosty dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego potwierdzającego pozytywny wynik badania technicznego pomimo niezgodności nr VIN znajdującego się w dowodzie rejestracyjnym, a nr VIN znajdującym się na ramie pojazdu stanowi kryterium uznania stanu pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi, co narusza przepis art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nie daje podstaw do miarkowania odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń i ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, natomiast skutkuje obowiązkiem cofnięcia uprawnienia diagnosty.
Starosta wyjaśnił, że ustawodawca nie dał możliwości oceny okoliczności związanych z uchybieniami, jak też miarkowania sankcji oraz możliwości odstąpienia od zastosowania sankcji. Nie można zatem uznać za prawidłowy faktu zmiany treści zaświadczeń i korektę wpisu do dowodu rejestracyjnego dopiero po stwierdzeniu tego błędu podczas kontroli. W ocenie organu wydanie przez diagnostę zaświadczenia z przeprowadzonego badania technicznego pojazdu z wynikiem pozytywnym pomimo niezgodności danych ze stanem faktycznym skutkuje cofnięciem mu uprawnienia do badań technicznych pojazdów.
Od powyższej decyzji W. W., działając przez pełnomocnika złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego zastosowanie oraz naruszenie procedury administracyjnej, tj. art. 7, 7a, 8, 10, 77, 80, i 107 kpa poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego oraz sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji.
W ocenie odwołującego się charakter popełnionego błędu w sytuacji, gdy łatwo pomylić literę D z cyfrą O czyni ten błąd marginalnym, a nadto w przypadku kwalifikacji czynu z art. 84 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d., zgodnie z orzecznictwem administracyjnym nie każde postępowanie w przedmiocie zakazu wykonywania badań technicznych musi być zakończone pozbawieniem uprawnienia.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.
Organ odwoławczy powtórzył ustalenia faktyczne dokonane przez organ l instancji i uznał je za własne. Zdaniem organu odwoławczego z ustaleń tych wynika, że W. W. przeprowadzając badanie techniczne przedmiotowego pojazdu w dniu 4 lutego 2012 r. naruszył obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. 2009 r. nr 155 poz. 1232). W § 2 tego rozporządzenia określony został wymóg dokonania przez diagnostę identyfikacji pojazdu, w tym: sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. Stosownie do § 2 ust. 3 wykaz czynności kontrolnych oraz metody i kryteria oceny stanu technicznego pojazdu podczas przeprowadzania badania technicznego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W tabeli 1.1 załącznika nr 1 dotyczącej identyfikacji pojazdu wskazano, że polega ona na oględzinach organoleptycznych przez porównanie zapisów w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) ze stanem faktycznym lub ustaleniu faktycznych danych pojazdu na podstawie oględzin i badań. Jako podstawowe kryteria uznania stanu technicznego za niezadowalający wskazany został brak zgodności zapisów numeru identyfikacyjnego (VIN) lub numeru nadwozia (podwozia-ramy) i silnika, numeru rejestracyjnego ze stanem faktycznym.
W przypadku stwierdzenia niezgodności cech identyfikacyjnych umieszczonych w pojeździe z zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, uprawniony diagnosta zatrzymuje dowód rejestracyjny (§ 5 ust. 6 ww. rozporządzenia). W przypadku gdy wynik badania technicznego jest negatywny, diagnosta wystawia zaświadczenie o negatywnym wyniku badania technicznego i jeżeli stwierdzone usterki stwarzają bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego lub środowiska lub gdy cechy identyfikacyjne pojazdu są niezgodne z danymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, zatrzymuje dowód rejestracyjny i w zaświadczeniu z badania technicznego dokonuje wpisu "zatrzymano dowód rejestracyjny" (§ 6 ust. pkt 2 ww. rozporządzenia).
Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że diagnosta W. W. przeprowadzając badanie techniczne pojazdu w dniu 4 lutego 2012 r. nie wykazując niezgodności w zapisie nr VIN widniejącym w dowodzie rejestracyjnym ze stanem faktycznym oraz dokonaniem wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu z wyznaczeniem kolejnego terminu badania technicznego, naruszył powyżej powołane przepisy prawa, dlatego też wypełnił przesłankę skutkującą cofnięciem posiadanego uprawnienia na podstawie art, 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W dacie przeprowadzenia przez diagnostę kolejnych badań technicznych przedmiotowego pojazdu, tj. w dniu 28 maja 2014 r., 10 maja 2017 r. oraz 8 maja 2018 r. obowiązywało i nadal obowiązuje rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. 2012 r. poz. 966 ze zm.). Przeprowadzając badania techniczne diagnosta postąpił wbrew przepisom w/w rozporządzenia określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 w związku ust. 3 i 4 oraz w Załączniku nr 1, Dział l Tabela - poz.0.2, jak też w § 5 i § 6 ust. 2.
Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu, w tym: a) sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. W odniesieniu do zakresu i przedmiotu badania dotyczącego nr identyfikacyjnego pojazdu - poz. 0.2. w tabeli - brak zgodności zapisów numeru identyfikacyjnego pojazdu (VIN) lub numeru nadwozia (podwozia/ramy) oraz numeru rejestracyjnego ze stanem faktycznym wskazany został jako istotna usterka skutkująca uznaniem stanu technicznego za niezadowalający.
Wobec powyższego brak zgodności zapisów nr VIN ze stanem faktycznym jest istotną usterką, skutkującą wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z wynikiem negatywnym. Diagnosta winien był więc zamieścić wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu
1 określić wynik badania technicznego jako negatywny. Nadto winien poinformować
posiadacza pojazdu o konieczności przeprowadzenia badania technicznego pojazdu,
0 którym mowa w ust. 6 (por. § 6 ust. 2 w/w rozporządzenia).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust.
2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym
zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu
rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Dodał, że w stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że podczas przeprowadzonych badań technicznych pojazdu diagnosta zobowiązany był do czynności identyfikacji pojazdu, które miały polegać na sprawdzeniu cech identyfikacyjnych oraz ustaleniu i porównaniu zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym. W trakcie badania odwołujący się zweryfikował zgodność numeru VIN wpisanego w dowodzie rejestracyjnym z tym znajdującym się na podwoziu pojazdu, lecz błędnie odczytał literę D zamiast cyfry O
i określił wynik badania okresowego jako pozytywny, o czym świadczy wprost wpis
w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Nie zatrzymał też dowodu rejestracyjnego, do
czego był zobligowany na podstawie § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Transportu,
Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu
i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów
stosowanych przy tych badaniach.
Organ wyjaśnił, że zawarte w przepisie art. 84 ust. 3 p.r.d. sformułowanie, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d jednoznacznie wskazuje, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę. W razie ustalenia, że okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień, (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1511/15).
Jednocześnie organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie można uwzględnić dokonania sprostowania dokumentów z badania technicznego dotyczącego niezgodności numeru VIN wpisanego do dowodu rejestracyjnego z danymi faktycznymi, bowiem takie naruszenie zasad procedury badania technicznego nie mieści się w kategorii pojęciowej rozumianej jako "oczywista omyłka", podlegająca sprostowaniu na zasadzie § 9 przedmiotowego rozporządzenia. Zgodnie z poglądami orzecznictwa na odpowiedzialność odwołującego się wynikającą z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. nie mogą mieć wpływu okoliczności wystąpienia stwierdzonych uchybień, ich ilościowego stosunku do badań prawidłowo przeprowadzonych przez skarżącego, a także tego, czy popełnione uchybienia miały charakter rażący w tym sensie, że wpływały bezpośrednio na wystąpienie realnego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia na drodze" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt U GSK 1768/14).
Zdaniem organu odwoławczego niedokonanie przez odwołującego się należytego sprawdzenia numeru VIN na podwoziu pojazdu i w okazanym dowodzie rejestracyjnym, skutkujące określeniem wyniku badania technicznego jako pozytywny jest przesłanką wystarczającą do wydania decyzji o cofnięciu odwołującemu się uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Celem przepisu art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest bowiem odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Diagnosta decyduje bowiem o dopuszczeniu pojazdu do ruchu drogowego. Diagnosta pełni funkcję publiczną. W związku z czym wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro zatem od pracy diagnosty zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym to w sytuacji gdy dopuszcza się on uchybień, o których mowa w art. 84 ust. 3 ww. ustawy, to tym samym stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Konsekwencje tych uchybień są zatem znaczne, a skutkiem takich uchybień jest cofnięcie uprawnienia diagnoście (por. np. orzeczenie do sygn. II GSK 2427/11).
Na powyższą decyzję W. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
1) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ruchu drogowym poprzez:
- nieprawidłowe przyjęcie, że diagnosta wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, jak również wydał zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 z późn.zm.);
* nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie nie może mieć zastosowania przepis § 9
ww. rozporządzenia zezwalający na sprostowanie oczywistych omyłek
w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu lub dowodzie
rejestracyjnym;
* nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez
diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem
wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji
wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę, a tym samym brak rozważenia czy
ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje
podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat, co skutkowało
utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty;
2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2
w zw. z ust. 4 ustawy w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną
w art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.)
zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze
sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy, co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 ustawy);
3) art. 7, 7a, 8, 77, 80 i 107 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście ciężaru popełnionego przez diagnostę uchybienia - czy jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r., póz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie jako: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty.
Materialnoprawną podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z art. 84 ust. 3 tej ustawy starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym
zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu
rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Sformułowanie, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w pkt 1 i 2 wskazanego powyżej przepisu jest oczywiste i jednoznaczne, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane w tym wypadku pod uwagę. W razie ustalenia, że okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r.; sygn. akt II GSK 422/11 i z dnia 27 czerwca 2012 r.; sygn. akt II GSK 619/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznaczą, że uchybienia
dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych
skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa
stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia
uprawnień (por. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 12 sierpnia
2021 r. II GSK 1391/18, z dnia 25 lutego 2015 r.; sygn.. akt II GSK 46/14 oraz z dnia
12 kwietnia 2013 r.; sygn. akt II GSK 60/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów
Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy mieć również na uwadze, że dla
istoty deliktu administracyjnego polegającego na wydaniu przez diagnostę
zaświadczenia albo dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie
ze stanem faktycznym lub przepisami nie ma istotnego znaczenia, czy
poświadczając nieprawdę można, czy też nie, przypisać winę sprawcy tego deliktu.
O delikcie skutkującym z mocy prawa cofnięciem uprawnień diagnosty, decyduje
bowiem obiektywny stan rzeczy, jakim jest fakt poświadczenia przez diagnostę
nieprawdy w okolicznościach wskazanych w przepisie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy -
Prawo o ruchu drogowym (zob. w tej materii także m.in.: wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1395/10; Centralna
Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 802/17, zgodnie z którym "odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest tylko i wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Natomiast strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy, czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia, gdyż żaden przepis p.r.d. -przy określeniu konsekwencji tego naruszenia - nie uwzględnia okoliczności leżących po stronie sprawcy naruszenia. Podobnie, jak żaden przepis p.r.d. nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia (nie przewidziano za nie żadnej innej sankcji niż cofnięcie uprawnień).
Jakkolwiek sankcja przewidziana w art. 84 ust. 3 p.r.d. może wydawać się w niektórych przypadkach drastyczna, to podkreślić wypada, że ocena stopnia zagrożenia spowodowanego tym, czy innym naruszeniem przepisów p.r.d. i odpowiednia reakcja na nie należy do ustawodawcy, a nie organów administracji, czy sądów administracyjnych. Decyzja o cofnięciu uprawnień, z uwagi na dosłowną treść art. 84 ust. 3 p.r.d., ma wszelkie znamiona decyzji związanej, a więc sytuacji prawnej, w której organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie może podjąć innego rozstrzygnięcia niż wprost wskazane w ustawie.
Należy również wyjaśnić, że z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) wynika, że stwierdzenie nieprawidłowego działania diagnosty powinno wynikać z przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy. Co prawda przepis art. 83 ust. 6 p.r.d. został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej: Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) ale nie został przez ustawodawcę usunięty z treści art. 84 ust. 3 p.r.d., co budziło wątpliwości oraz rozbieżności w orzecznictwie. Rozstrzygnęła je uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. (sygn. akt II GSP 2/11; publ. ONSAiWSA 2012/3/37), w której wskazano, że sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień. W uzasadnieniu powołanej uchwały NSA wyjaśnił, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska je od innych organów.
Należy ponadto zaaprobować pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 października 2008 r.; sygn. akt II GSK 375/08, że rolą organu administracji publicznej, a następnie (ewentualnie) także rolą sądu administracyjnego, jest każdorazowe dokonanie oceny, czy występujące w danej sprawie uchybienia mogą dawać podstawę do zastosowania powyższego przepisu, co zawsze wymaga zindywidualizowanej oceny, czy stwierdzone podczas kontroli przez organ administracji publicznej nieprawidłowości rzeczywiście były tego rodzaju, iż obiektywnie mogły stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście. Podyktowane jest to tym, że stanowiąc jednoznacznie jakie pojazdy, w jakich okolicznościach i w jakim zakresie podlegają obowiązkowi badań technicznych (zob. art. 81 ustawy - Prawo o ruchu drogowym) ustawodawca wyraźnie wskazał osobę, która ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za należyte przeprowadzenie kontroli danego pojazdu, w tym za prawidłowe określenie jej zakresu oraz za ustalenie właściwego terminu następnych badań kontrolnych, a mianowicie upoważnionego diagnostę. Z treści art. 84 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika zaś jednoznacznie, że ustawodawca przywiązuje duże znaczenie do kwalifikacji i profesjonalizmu diagnosty uznając, że w dużej mierze to od jego umiejętności i rzetelności zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu drogowym, a tym samym również i istotny aspekt bezpieczeństwa ruchu drogowego odnoszony do stanu technicznego dopuszczonych do ruchu i uczestniczących w nim pojazdów.
W związku z tym to diagności są podmiotami wyłącznie upoważnionymi do wykonywania badań technicznych pojazdów z czym wiąże się wynikający z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymóg posiadania wykształcenia technicznego i praktyki oraz odbycia szkolenia zakończonego egzaminem z wynikiem pozytywnym. Regulacjom normującym zdobywanie uprawnień diagnosty towarzyszą zawarte w art. 84 ust. 3 ww. ustawy bardzo restrykcyjne zasady odpowiedzialności tej grupy zawodowej. W związku z powyższym, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że "celem regulacji prawnej ustanowionej na gruncie art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujących dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu" (tak zasadnie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 13/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika niezbicie, że w toku przeprowadzonej w dniu 4 lutego 2012 r. skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu marki lveco [...] o nr VIN [...], nr rej. [...] oraz wydał zaświadczenie z pozytywnym wynikiem z badania. Następnie w dniach 28 maja 2014 r., 10 maja 2017 r. oraz 8 maja 2018 r. przeprowadzał okresowe badania techniczne wyżej opisanego pojazdu, wydając zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z pozytywnym wynikiem. W dniu 6 sierpnia 2019 r. w wyniku kolejnego badania technicznego tego pojazdu inny uprawniony diagnosta ujawnił niezgodność zapisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nr VIN ze stanem faktycznym i wydał zaświadczenie o negatywnym wyniku badania. Właściciel pojazdu wystąpił wówczas do Starosty z wnioskiem o sprostowanie niezgodności nr VIN.
W toku prowadzonego postępowania skarżący nie zaprzeczał, iż dopuścił się naruszeń opisanych przez organy. Wskazywał jedynie, że popełnione błędy były nieświadome i stanowiły oczywistą omyłkę, a nadto miały marginalne znaczenie.
Wobec powyższego, stwierdzić trzeba, że stan faktyczny sprawy w zakresie stanowiącym podstawę do zastosowania przez organ przepisu art. 84 ust. 3 pkt. 2 p.r.d. sprawy nie budzi wątpliwości i stanowił wystarczający materiał dowodowy do wydania orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty. Jak wyżej podano, norma zawarta w tym przepisie nie pozostawia wyboru organowi, który zobowiązany jest cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Kluczowe jest bowiem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Przypomnieć należy, że z konstrukcji ww. przepisu, a w szczególności ze zwrotu "starosta cofa" wynika, że starosta ma obowiązek cofnięcia uprawnień diagnoście, gdy w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzi niezgodność pomiędzy wydanym zaświadczeniem albo dokonanym wpisem do dowodu rejestracyjnego
pojazdu, a stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie takiej decyzji. W szczególności decyzja nie jest uzależniona od motywów, którymi się kierował diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., czy też przyczyn takiego stanu rzeczy, co w sprawie niniejszej ma istotne znaczenie biorąc pod uwagę wyjaśnienia skarżącego. Co więcej, organ nie ma przy tym obowiązku badania czy nieprawidłowości popełnione przy sporządzaniu te są istotne czy też nie. Przepis art. 84 ust. 3 p.r.d. nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o mniejszych skutkach są traktowane na równi z uchybieniami o dużym ciężarze gatunkowym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 lipca 2015 r., III SA/Wr274/15, Lex nr 1784407).
Zarzuty skargi w niniejszej sprawie koncentrują się wokół problemu wagi czy też marginalnego charakteru przypisanych skarżącemu naruszeń w powiązaniu z charakterem odpowiedzialności diagnosty wynikającym z jednoznacznego brzmienia przepisu art. 84 ust. 3 p.r.d., w kontekście wymogów stawianych diagnoście, wynikających z cyt. na wstępie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. oraz wokół niektórych elementów ustalonego przez organy stanu faktycznego. Skarżący podkreśla również fakt skorygowania błędnego wpisu po stwierdzeniu przez kontrolujących naruszeń przepisów, co miałoby wpłynąć na niestosowanie wobec niego sankcji przewidzianej przepisem art. 84 ust. 3 pkt. 2 p.r.d.
Odnosząc się do okoliczności dotyczących skorygowania przez skarżącego błędnego wpisu w dokumentach oraz powoływaniu się na przepis § 9 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r., dotyczący sprostowania oczywistej pomyłki popełnionej przez diagnostę w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz w dokonanym wpisie w dowodzie rejestracyjnym (ust. 1 i 2) wyjaśnić należy, że dokonanie przez skarżącego korekt wpisów naruszających przepisy prawa, na skutek ujawnienia tych naruszeń podczas przeprowadzonej kontroli, nie może skutkować uznaniem za niebyłe stwierdzonych ponad wszelką wątpliwość, niezgodnych z prawem działań skarżącego. Nie upoważnia do takiego stanowiska żaden przepis ustawy p.r.d. ani rozporządzeń dotyczących przeprowadzania i sposobu dokumentowania badań technicznych pojazdów. Przepisy § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia odnoszą się wyłącznie do oczywistych omyłek, do których nie można, zdaniem Sądu, zaliczyć naruszeń przepisów, których dopuścił się skarżący.
Co do pozostałych zarzutów Sąd ma świadomość tego, że kwestie podnoszone w skardze, dotyczące niewspółmierności skutków stosowania art. 84 ust. 3 p.r.d. były wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Należy mieć jednak na uwadze, że były one rozważane w większości w kontekście konkretnych stanów faktycznych, w których zasadniczy problem stanowiło, czy dane, jednostkowe zachowanie diagnosty można uznać za naruszenie skutkujące pozbawieniem uprawnień a także, czy zastosowanie sankcji przewidzianej ww. przepisem było uzasadnione w przypadku zachowania diagnosty wynikającego z możliwej interpretacji przepisów. W wątpliwych stanach faktycznych podkreślano bezwzględny obowiązek organów przestrzegania naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Sytuacje takie nie miały jednak miejsca w stanie faktycznym sprawy ani w toku kontrolowanego postępowania. Organy wskazały i szczegółowo omówiły naruszenia, jakich dopuścił się skarżący, przytaczając poszczególne przepisy prawa i oceniając te naruszenia w świetle brzmienia przepisów. Również treść przepisów, które naruszył skarżący nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły przepisów kpa wskazanych w punkcie 2 skargi - postępowanie przeprowadzone zostało w sposób rzetelny, zgromadzono dowody świadczące o naruszeniu przez skarżącego wskazanych przez organy przepisów prawa, skarżący brał udział w postępowaniu i był zawiadamiany o kolejnych czynnościach. Mając na uwadze niewątpliwe, ustalone przez organy w toku postępowania okoliczności, należy zwrócić uwagę na wielość naruszeń popełnionych przez skarżącego w okresie objętym kontrolą starosty oraz na fakt, że ustawodawca zrównał pod względem skutków nieprawidłowe przeprowadzenie badań z nieprawidłowym ich udokumentowaniem, na co wskazuje art. 84 ust. 3 p.r.d.
Nieuzasadniony jest też zarzut, że cofnięcie uprawnienia diagnosty stanowi w przypadku skarżącego naruszenie zasady proporcjonalności wyprowadzanej z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Nie budzi wątpliwości, że wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Skarżący jako diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro zatem od pracy skarżącego zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym to w sytuacji gdy dopuścił się on uchybień, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., oczywistym było zastosowanie sankcji przewidzianej tym przepisem.
W przekonaniu Sądu nie można uznać, że zachwiana została proporcja pomiędzy uchybieniami, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. a ich skutkiem, w postaci cofnięcia uprawnienia diagnosty. Zastosowana sankcja nie uniemożliwia skarżącemu wykonywania pracy na stanowisku np. mechanika samochodowego, a zatem skarżący nie został pozbawiony możliwości zarobkowania i tym samym uzyskiwania środków na utrzymanie rodziny.
Podsumowując, w rozpatrywanym przypadku brak podstaw by przyjąć, że w indywidualnych okolicznościach tej sprawy - kilkukrotnego stwierdzenia naruszenia przez diagnostę ww. obowiązków - zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. byłoby nieadekwatne i niewspółmierne do stwierdzonych uchybień. Ponadto, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r. sygn.. akt II GSK 1575/17 "w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. z Konstytucją strona będzie miała możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a."
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.