III SA/KR 54/24

III SA/Kr 54/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Ewelina Dziuban
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 1950/24 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 742
Art. 200
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 6 listopada 2023 r. znak: 45.4133.2.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego w roku akademickim 2023/2024 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz skarżącej J. W. 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie decyzją z dnia 6 listopada 2023 r. nr 45.4133.2.2023 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775) w zw. z art. 200 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm., dalej: "p.s.w.n"), oraz uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 (dalej: uchwała Senatu UJ"), po rozpatrzeniu wniosku J. W. (dalej: "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr 1105.413.1.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 21 czerwca 2023 r. skarżąca dokonała zgłoszenia rekrutacyjnego w naborze do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych (SDNŚiP) na program kształcenia [...].
Zgodnie z komunikatem dyrektora szkoły, limit miejsc dla tego programu wynosił: 27.
W oparciu o protokół postępowania rekrutacyjnego ustalono, że skarżąca złożyła wymagane do ustalenia wyniku kwalifikacyjnego dokumenty, tj. suplement do dyplomu lub oficjalny tran skrypt ocen, opinie pracownika naukowego posiadającego tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego o możliwości objęcia doktoranta opieką naukową w przypadku przyjęcia do Szkoły Doktorskiej, opinię o kandydacie od pracownika naukowego posiadającego tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego, życiorys ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć naukowych oraz dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowe.
Komisja poddała ocenie przedłożone przez skarżącej dokumenty.
Po przeprowadzeniu postępowania, komisja uznała, że skarżąca spełnia kryteria warunkujące dopuszczenie do drugiego etapu rozmowy kwalifikacyjnej. Przy czym średnia ze studiów wynosiła 4,72 (jest to jedyny element punktowy na rym etapie kwalifikacji).
Z protokołu z postępowania rekrutacyjnego wynika, że skarżąca zgłosiła się na rozmowę kwalifikacyjną. W ramach rozmowy Komisja przeprowadziła ocenę elementów stanowiących części składowe końcowego wyniku kwalifikacji skarżącej , przyznając jej odpowiednio: za średnią ze studiów 28,32 pkt i 49,00 z rozmowy kwalifikacyjnej. Pierwsza część rozmowy kwalifikacyjnej zawierała nieoceniane przez Komisję pytania z zakresu dotychczasowych osiągnięć kandydatki oraz pytań dotyczących jej zainteresowań (w tym krystalografii). Ze względu na fakt, że odpowiedzi na pytania zawarte w tej części rozmowy kwalifikacyjnej nie są oceniane, nie są one także protokołowane, ponieważ nie mają wpływu na wystawioną ocenę (punktację) końcową. Po zakończeniu tej części, Komisja przystąpiła do drugiej części rozmowy, w której zadała 3 pytania z wybranej przez Kandydatkę jako przedmiot wiodący rozmowy kwalifikacyjnej [...]. Pytanie pierwsze brzmiało: "Proszę omówić teorię pasmową ciał stałych i wynikające z nich właściwości elektronowe" i zostało oceniona na 3,5 pkt (w skali 2,0-5,0). Pytanie drugie "Jak definiujemy ogniwo galwaniczne? Definicja SEM, potencjał elektrody" zostało ocenione na 4,0 pkt a pytanie trzecie "Stan równowagi chemicznej" zostało ocenione na 3,5. Komisja po obradach zdecydowała się na wystawienie oceny 3,5 punktu z uzasadnieniem, że skarżąca nie opanowała do końca wiadomości wyznaczonych w wymaganiach. Oceny za poszczególne elementy, w szczególności oceniane pytania, zadane podczas rozmowy kwalifikacyjnej, znajdują się (wraz z ocenami i uzasadnieniem oceny) w indywidualnym protokole z rozmowy kwalifikacyjnej .
Z uwagi na to, że zgodnie z załącznikiem do uchwały Senatu UJ, wynik kwalifikacji kandydata stanowi sumę punktów uzyskanych za średnią ze studiów i rozmowy kwalifikacyjne (z odpowiednimi wagami:, jak wskazano powyżej), ustalony w toku postępowania ostateczny wynik kwalifikacji kandydatki wyniósł 77,32 pkt.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami, kandydaci są umieszczani na liście rankingowej w kolejności według uzyskanego wyniku kwalifikacji. Kandydatka uzyskując wynik na poziomie 77,32 pkt. została sklasyfikowana na [...] miejscu na liście rankingowej. Z kolei Komisja ustaliła minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia kandydata wynoszący 80,00 pkt.
Z uwagi na to, że skarżąca uzyskała wynik niższy niż ustalony przez komisję minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia kandydata, komisja zarekomendowała odmowę przyjęcia kandydatki na program.
W tych okolicznościach Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego, decyzją z dnia 18 sierpnia 2023 r. odmówił przyjęcia skarżącej do Szkoły Doktorskiej Nauk
Ścisłych i Przyrodniczych UJ w roku akademickim 2023/2024 na program [...]. W motywach rozstrzygnięcia w pełni podzielił stanowisko komisji, które jest należycie uzasadnione i poprawne pod względem merytorycznym. Z uwagi na powyższe, w pełni zasadne było przyznanie skarżącej wyniku kwalifikacji na poziomie 77,32 pkt. Uzyskany przez skarżącą wynik nie pozwalał na zakwalifikowanie do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na program [...] na rok akademicki 2023/2024, gdyż, ustalony w toku rekrutacji minimalny wynik kwalifikacji uprawniający do przyjęcia wyniósł 80,00 pkt.
Pismem z dnia września 2023 r., skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła naruszenie zasad dotyczących rozmowy kwalifikacyjnej polegające na nieprzeprowadzeniu jej pierwszej części oraz zadawaniu w jej drugiej części pytań wykraczających, zdaniem Strony, poza obszar przedmiotu wybranego jako kierunkowy tj. chemii fizycznej a także brak odnotowania w protokole wszystkich zadanych pytań.
Do wniosku załączyła: zaświadczenie z dnia 12 lipca 2023 roku o zakwalifikowaniu skarżącej reprezentowania UJ na V Ogólnopolskiej Olimpiadzie [...] oraz o udziale w cm 5 lipca 2023 roku w finale ww. Olimpiady i zajęciu [....] miejsca na 28 zakwalifikowanych uczestników oraz list poparcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowany do JM Rektora UJ prof. dr hab. J. P., podpisany przez pracowników i doktorantów Zakładu [...] Wydziału [...] UJ.
Opisaną we wstępie decyzją Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, utrzymał w mocy decyzję z dnia 18 sierpnia 2023 r. o odmowie przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024.
W uzasadnieniu, organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej spawie.
W swoich rozważaniach organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w szczególności protokoły postępowania, aplikacja skarżącej została poddana ocenie zgodnie z kryteriami kwalifikacji ustalonymi w załączniku do uchwały Senatu UJ. Z aplikacji wynika, że skarżąca uzyskała średnią ocen ze studiów wynoszącą 4,72 (w skali od 2,00 do 5,00). W wyniku zastosowania wzoru wskazanego w kryteriach kwalifikacji skarżąca uzyskała w pierwszej części postępowania 4,72 pkt., co pozwoliło na jej zakwalifikowanie do drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego.
W drugim etapie przeprowadzono rozmowę kwalifikacyjną ze skarżącą, co znajduje potwierdzenie w protokole indywidualnym z dnia 6 lipca 2023 roku. W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej skarżącej zadano trzy punktowane pytania, ocenione przez komisję następująco:
• pytanie 1: "Proszę omówić teorię pasmową ciał stałych i wynikające z nich właściwości elektronowe" - 3,5 pkt. (w skali 2,0-5,0);
• pytanie 2: "Jak definiujemy ogniwo galwaniczne? Definicja SEM, potencjał elektrody" - 4,0 pkt. (w skali 2,0-5,0);
• pytanie 3: "Stan równowagi chemicznej" - 3,5 pkt. (w skali 2,0-5,0).
Końcowa ocena z rozmowy kwalifikacyjnej wyniosła 3,5 pkt. (skala: 2,0-5,0 pkt) i została uzasadniona okolicznością, że skarżąca nie opanowała do końca wiadomości wykazanych w wymaganiach.
Ostateczny liczbowy wynik kwalifikacji skarżącej, obliczony z zastosowaniem wzoru wskazanego w kryteriach kwalifikacji, wyniósł 77,32 pkt.
Komisja, zgodnie z przysługującym jej uprawnieniem, ustaliła minimalny wynik kwalifikacji wynoszący 80 pkt. Na tej podstawie stwierdzono, że liczbowy wynik kwalifikacji ustalony skarżącej jest niższy niż minimalny wynik kwalifikacji, co stanowiło podstawę odmowy przyjęcia na program i skutkowało wydaniem decyzji negatywnej.
Wynik kwalifikacji skarżącej pozwolił na jej umieszczenie na [...] miejscu listy rankingowej ([...] miejscu na liście osób nieprzyjętych do SDNSiP UJ). Na liście osób zakwalifikowanych do przyjęcia umieszczono 27 osób, na liście rezerwowej - 5 osób, zaś na liście osób nieprzyjętych - 14 osób.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w odniesieniu do naruszenia zasad przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej poprzez brak przeprowadzenia pierwszej jej części oraz zadawanie pytań wykraczających poza obszar przedmiotu wybranego jako kierunkowy, tj. [...], jak również nieodnotowanie wszystkich zadawanych w czasie rozmowy kwalifikacyjnej pytań w protokole indywidualnym, organ odwoławczy wskazał, że na zasadzie § 3 ust. 1 i 3 uchwały Senatu UJ, dla przeprowadzenia rekrutacji, w tym rozmowy kwalifikacyjnej mającej na celu ekspercką ocenę kompetencji kandydatów stanowiących merytoryczną podstawę przyjęcia do SDNŚiP UJ, powołana została komisja rekrutacyjna, w której 8 z 9 członków stanowią pracownicy posiadający tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego, lub zatrudnieni jako profesorowie uczelni, którzy zadeklarowali przynależność do dyscypliny, w której prowadzone jest kształcenie w szkole. W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej skarżącej zadano trzy podlegające ocenie, punktowane pytania z zakresu "branego przez nią przedmiotu kierunkowego, tj. [...], co zostało odnotowane w stosownym protokole zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 5 uchwały Senatu UJ. Odpowiedzi udzielone przez skarżącą zostały ocenione przez grono ekspertów z zakresu [...] obecnych podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Organ wskazuje nadto, że protokół z przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej jest kompletny, bowiem zawiera treść wszystkich zadanych skarżącej punktowanych pytań, które miały wpływ na ocenę. Ponadto zgodnie z częścią F załącznika do uchwały Senatu UJ rozmowa kwalifikacyjna składała się z dwóch części. Podczas pierwszej z nich (niepunktowanej) członkowie komisji zadawali skarżącej nieoceniane pytania z zakresu jej dotychczasowych osiągnięć oraz jej zainteresowań (w tym krystalografii). Z uwagi na fakt, że pytania ze wskazanego powyżej zakresu nie podlegają ocenie, nie zostały również ujęte w protokole rozmowy.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zadawania w drugiej części rozmowy pytań z zakresu krystalografii, tj. prośby o wytłumaczenie zagadnień związanych z zastosowaniem sieci odwrotnej, relacji pomiędzy parametrami sieciowymi sieci prostej i odwrotnej w wybranym układzie krystalograficznym, rzutem stereograficznym, rzutem cyklograficznym oraz macierzą krystalograficzną, organ wskazał, że skarżąca dokonała błędnego przypisania ich do drugiej części rozmowy. Przeciwnie, pytania te zostały zadane w nawiązaniu do zainteresowań naukowych skarżącej (tj, krystalografii) w części pierwszej — niepodlegającej ocenie. Odpowiedzi udzielone przez skarżącą na wskazane powyżej pytania z zakresu krystalografii nie miały zatem wpływu na ostateczną liczbę punktów przyznanych za rozmowę kwalifikacyjną.
Zdaniem organu odwoławczego, ostateczny wynik kwalifikacji skarżącej ustalony w toku postępowania rekrutacyjnego prowadzonego przez SDNŚiP UJ na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024 wynosi 77,32 punktów. Wynik ten nie pozwala na zakwalifikowanie skarżącej do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na program kształcenia [...], ponieważ jest niższy niż ustalony w toku postępowania minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia wynoszący 80,00 pkt.
Całość postępowania została przeprowadzona zgodnie z zasadami określonymi w ramach przepisów regulujących postępowanie rekrutacyjne do SDNŚiP UJ, w tym w szczególności z uchwałą Senatu UJ, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest prawidłowe. Wynik kwalifikacji skarżącej i jej miejsce na liście rankingowej zostały ustalone prawidłowo. Wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa pod względem formalnym, jak również merytorycznym, bowiem właściwie rozstrzyga o istocie sprawy. Organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie dopatrzył się żadnych przesłanek przemawiających za zmianą zaskarżonej decyzji
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 36 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące wysłaniem zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia po upływie terminu na załatwienie sprawy i to pomimo braku zachodzenia zawiłości sprawy;
2. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w, tym całkowite pominięcie, iż podczas rozmowy kwalifikacyjnej udzieliłam odpowiedzi na pytania, które nie zostały zaprotokołowane w protokole indywidualnym oraz za które w konsekwencji nie przyznano mi punktów, co przełożyło się na uzyskany przeze mnie wynik i odmowę przyjęcia mnie do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024;
3. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym zbadanie, czy członkowie Komisji powinni zastosować się do postanowień § 3 ust. 9 i 10 uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024;
4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego sformułowania uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co przełożyło się na brak wskazania uzasadnienia faktycznego i prawnego co do stwierdzenia przez organ, że pierwsza część rozmowy kwalifikacyjnej zawiera pytania nieoceniane i nieprotokołowane, a druga część jedynie 3 pytania, gdy w rzeczywistości w drugiej części rozmowy kwalifikacyjnej zadano mi 4 pytania, które podlegać powinny ocenie i zaprotokołowaniu, nawet jeśli z nieznanych dotąd przyczyn jedno z tych pytań miałoby zostać zaliczone do części pierwszej rozmowy kwalifikacyjnej;
5. art. 8 k.p.a. poprzez brak prowadzenia postępowania w sprawie w sposób budzący zaufanie, bez kierowania się zasadami bezstronności i równego traktowania, co przełożyło się na utrzymanie w mocy decyzji z dnia 18 sierpnia 2023. r. w sprawie odmowy przyjęcia mnie do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024, pomimo tego, że podczas rozmowy kwalifikacyjnej udzieliłam odpowiedzi na pytania, które nie zostały zaprotokołowane w protokole indywidualnym oraz za które w konsekwencji nie przyznano mi punktów, co przełożyło się na uzyskany przeze mnie wynik i odmowę przyjęcia do ww. Szkoły Doktorskiej, gdy tymczasem inni kandydaci, którzy zostali przyjęci do ww. Szkoły Doktorskiej są obecnie ujęci w Zakładach i Zespołach funkcjonujących w ramach Wydziału [...], których kierownikami były osoby zasiadające w Komisji rekrutacyjnej;
6. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji z dnia 18 sierpnia 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia mnie do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024 w sytuacji, gdy przepisy uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 oraz załącznika F. zostały błędnie zastosowane w mojej sprawie;
7. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Rektora z dnia 18 sierpnia 2023 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie przez organ co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1. § 4 ust. 5 uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 oraz załącznika F. w zakresie w jakim reguluje on Kryteria kwalifikacji. Przebieg postępowania kwalifikacyjnego oraz Zasady obliczania wyniku kwalifikacji w związku z art. 200 ust.
2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie skutkującą brakiem sporządzenia protokołu indywidualnego z wszystkich części rozmowy kwalifikacyjnej oraz brakiem dokonania oceny wszystkich zadanych mi pytań podczas rozmowy kwalifikacyjnej;
2. § 3 ust. 9 i 10 uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 poprzez ich niezastosowanie i brak uwzględnienia przy rozpatrywaniu mojego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
III. Błędy w ustaleniach faktycznych, a to podtrzymanie stanowiska przez organ i przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy przyjęcia mnie do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024 pomimo tego, że Komisja rekrutacyjna nie wzięła pod uwagę podczas rozmowy kwalifikacyjnej moich odpowiedzi na wszystkie zadane przez Komisję rekrutacyjną pytania, nie oceniła wszystkich pytań i nie zaprotokołowała w protokole indywidualnym wszystkich zadanych mi pytań, co skutkowało negatywnym dla mnie rozstrzygnięciem oraz nie sporządziła protokołu indywidualnego zgodnie z zasadami wynikającymi z § 4 ust. 5 uchwały nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 r. w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 oraz z załącznika w części F, a także dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że Komisja rekrutacyjna dokonała oceny moich pytań w sposób obiektywny i zgodny z aktualną wiedzą.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, załączonych do skargi.
W uzasadnieniu obszernej skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny w sprawie i rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 6 listopada 2023 r. utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia 18 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego na program kształcenia [...] w roku akademickim 2023/2024, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.w.n.
Problematyka rekrutacji do szkoły doktorskiej uregulowana została w przepisach art. 200 P.s.w.n. Przewidują one, że do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, albo osoba, o której mowa w art. 186 ust. 2 tej ustawy (ust. 1). Rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową (ust. 2). Zasady, o których mowa w ust. 2, oraz program kształcenia, o którym mowa w art. 201 ust. 3, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji (ust. 3). Przyjęcie do szkoły doktorskiej następuje w drodze wpisu na listę doktorantów (ust. 4). Odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 5). Wyniki konkursu są jawne (ust. 6). Jednocześnie można być doktorantem tylko w jednej szkole doktorskiej (ust. 7). Osoba przyjęta do szkoły doktorskiej rozpoczyna kształcenie i nabywa prawa doktoranta z chwilą złożenia ślubowania (ust. 8).
Z kolei uchwała nr 61/X/2022 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 26 października 2022 roku w sprawie: zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku akademickim 2023/2024 przewiduje, w § 2, że rekrutacja do danego programu prowadzonego w szkole odbywa się w drodze konkursu. Zgodnie z § 3 regulaminu dla przeprowadzenia rekrutacji do programu dyrektor powołuje spośród pracowników Uniwersytetu komisję. Komisje powoływane są na wniosek kierowników programów. Dalej na podstawie rekomendacji kierownika programu Dyrektor wskazuje przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego i sekretarza. Co najmniej połowę składu komisji stanowią pracownicy posiadający tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego, lub zatrudnieni jako profesorowie uczelni, którzy zadeklarowali przynależność do dyscypliny, w której prowadzone jest kształcenie w szkole. W uzasadnionych przypadkach w skład komisji mogą wchodzić pracownicy innych uczelni lub innych podmiotów, z którymi Uniwersytet podpisał porozumienia lub umowy. Także w uzasadnionych przypadkach dyrektor może powołać więcej niż jedną komisję dla programu na zasadach określonych w ust. 1–4. Komisja jest powoływana nie później niż na jeden tydzień przed rozpoczęciem pierwszego naboru na dany rok akademicki i jest powoływana na okres trwania naboru na rok akademicki 2023/2024. Z kolei ust. 9 § 3 regulaminu, stanowi, że członek komisji informuje przewodniczącego komisji, a jeśli jest to przewodniczący, to zastępcę przewodniczącego, o wszelkich okolicznościach, które mogą wpływać na jego bezstronność w ocenie kandydatów. W wymienionych w ust. 9 sytuacjach następuje wyłączenie członka komisji z procedury oceny wybranych kandydatów. W przypadku wyłączenia przewodniczącego komisji dalszym pracom komisji przewodniczy zastępca przewodniczącego. Wyłączenie członka komisji odnotowuje się w protokole z posiedzenia komisji. Zgodnie z § 4 ust. 1 regulaminu Komisja realizuje czynności związane z rekrutacją, w szczególności z:
1) przeprowadzeniem egzaminów lub rozmów kwalifikacyjnych (z zastrzeżeniem § 3 ust. 11);
2) ustaleniem wyników kwalifikacji osób biorących udział w rekrutacji, zgodnie z warunkami i trybem naboru oraz wewnętrznymi aktami prawnymi obowiązującymi w Uniwersytecie;
3) rozstrzygnięciem o zarekomendowaniu do przyjęcia lub umieszczeniu na liście rezerwowej, lub o braku rekomendacji do przyjęcia, w tym formułowaniem jego uzasadnienia;
4) rozpatrywaniem wniosków i próśb złożonych w postępowaniu oraz opiniowaniem wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Komisji przysługuje prawo ustalenia minimalnego wyniku kwalifikacji wymaganego do uzyskania rekomendacji do przyjęcia lub znalezienia się na liście rezerwowej, nie później niż na pierwszym posiedzeniu, na którym zatwierdza i podpisuje listę rankingową dla danego programu. Raz ustalony minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia obowiązuje we wszystkich naborach prowadzonych na ten program, za wyjątkiem naborów prowadzonych w trybie specjalnym, o którym mowa w § 7 ust. 3. Dalej regulamin stwierdza, że w odniesieniu do wszystkich kandydatów, których wynik jest niższy, wydaje się decyzję o odmowie przyjęcia z powodu zbyt małej liczby uzyskanych punktów. Komisja obraduje i podejmuje rozstrzygnięcia bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy członków. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego. Komisja dokumentuje przebieg każdej z części postępowania rekrutacyjnego, sporządzając z nich stosowny protokół, który podpisują wszyscy członkowie komisji biorący udział w danej czynności postępowania. W przypadku części postępowania rekrutacyjnego odbywających się za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, dokumenty, w tym protokoły, mogą być akceptowane przez członków w formie elektronicznej. Stosowne wydruki dokumentów, wraz z potwierdzeniami akceptacji treści, powinny zostać umieszczone w dokumentacji przebiegu postępowania rekrutacyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 6 regulaminu do 14 dni po ustaleniu wyników kwalifikacji kandydatów przewodniczący komisji przedkłada dyrektorowi protokół z postępowania rekrutacyjnego, podpisany przez wszystkich członków komisji uczestniczących w posiedzeniu, zawierający odrębnie listę kandydatów rekomendowanych do przyjęcia, listę rezerwową (jeżeli została utworzona) oraz listę osób bez rekomendacji do przyjęcia. Na podstawie protokołu dyrektor zatwierdza listę przyjętych do szkoły oraz wydaje na podstawie upoważnienia Rektora decyzje w sprawie odmowy przyjęcia do szkoły. Z kolei na podstawie § 4 ust. 9 regulaminu od decyzji w sprawie odmowy przyjęcia do szkoły przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek należy złożyć do Rektora w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Podstawą odwołania może być naruszenie warunków i trybu rekrutacji, które w przekonaniu kandydata miało miejsce.
W dziale III regulaminu zostały przewidziane zasady rekrutacji. Istotne jest, że na podstawie § 5 1 regulaminu na co najmniej dwa tygodnie przed rozpoczęciem naboru dyrektor określa w drodze komunikatu zamieszczanego na stronie internetowej szkoły mi.in limit miejsc dostępny w ramach danego naboru. Wyniki kwalifikacji kandydatów w danym naborze, są wyrażane liczbą z zakresu od 0 (zero) do 100 (sto) z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku i umieszczane na liście rankingowej, uporządkowanej malejąco. Listy kandydatów zakwalifikowanych do przyjęcia są ustalane w oparciu o limit miejsc oraz wyniki kwalifikacji, przy jednoczesnym zachowaniu minimalnego wyniku kwalifikacji wymaganego do uzyskania rekomendacji do przyjęcia lub znalezienia się na liście rezerwowej. . Zgodnie z § 7 regulaminu Dyrektor jest upoważniony do zmiany, w trakcie prowadzonego naboru, limitów miejsc ustalonych dla danego naboru w celu ich dopasowania do obowiązujących przepisów prawa oraz bieżących potrzeb postępowania rekrutacyjnego, w tym konieczności ich zmiany w związku z obowiązkami wynikającymi z realizacji projektów badawczych i grantów.
W niniejszej sprawie Komisja ustalił 80 pkt jako próg punktowy do przyjęcia. Skarżąca otrzymała 28,32 punktów za pierwszy etap. Z kolei za II etap otrzymała 49,00 punktów, co ostatecznie po podstawieniu do wzoru dało jej 77,32 pkt i w związku z tym, że nie osiągnęła progu 80 pkt nie otrzymała rekomendacji. Z indywidualnego protokołu rozmowy kwalifikacyjnej wynika, że otrzymała 3.5 pkt w skali od 2 do 5. Skarżąca natomiast zarzuciła, że nie wszystkie pytania zadane przez członków komisji zostały ocenione, a nawet zapisane w protokole. Nie odnotowano pytań dotyczących krystalografii – pomimo, że pytana te mieszczą się w wybranej przez skarżąca dziedzinie, z której przebiegała rozmowa kwalifikacyjna – chemia fizyczna. Pytania te należały do zagadnień techniki dyfrakcyjnej. Zdaniem skarżącej cała rozmowa nie została poprawnie oceniona. Skarżąca wskazała również, że już po naborze na studia w Szkole Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych zwiększono liczbę miejsc z 27 na 31. Ponadto wskazała, że część osób, które zostały zakwalifikowane do Szkoły Doktorskiej są obecnie ujęte w Zakładach i Zespołach funkcjonujących w ramach Wydziału [...], których kierownikami są członkowie Komisji rekrutacyjnej. Na rozprawie skarżąca wskazał, również na zmianę szczegółowych warunków i trybu rekrutacji obowiązujące w Szkole Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych w rekrutacji na rok akademicki 2024/2025 w programie [...] w dyscyplinie nauki chemiczne prowadzony w języku polskim, w ten sposób, że obecnie wyraźnie w nim stwierdzono, że pierwsza część rozmowy kwalifikacyjnej nie jest punktowana. Druga część rozmowy kwalifikacyjnej obejmuje pytania z zakresu chemii, zgodnie z opublikowaną w danym roku akademickim listą zagadnień, wskazaną w komunikacie, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 4.
Ustalenie zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej, leży w gestii senatu albo rady naukowej (art. 200 ust. 2 ustawy). Ustawodawca zastrzegł jedynie, że ma ona przybierać formę konkursu, co czyni uprawnionym przyjęcie założenia, że miejsca w szkole doktorskiej są ograniczone. Ustalone przez senat albo radę naukową zasady konkursu określane są w zakresie nieunormowanym w komentowanej ustawie. Powyższa zasada mieści się w ramach autonomii szkół wyższych gwarantowanej przez Konstytucję RP w art. 70 ust. 5, który stanowi, że szkołom wyższym zapewnia się autonomię na zasadach określonych w ustawie, czego wyrazem jest również samodzielności przy kształtowaniu procesu rekrutacyjnego. Zasada autonomii szkół wyższych nie może być jednak rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni w obszarach jej działań, a pogląd, że decyzja organu uczelni w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organów administracji publicznej, nie oznacza, że może być ona wydana z obrazą przepisów prawa. Wyrok WSA w Poznaniu z 24.06.2021 r., IV SA/Po 149/21, LEX nr 3194028.
Niewątpliwie uczelnie w swoich postępowaniach muszą przestrzegać zasad ogólnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i nie naruszać zasady równości i zakazu dyskryminacji wyrażonej w art. 32 Konstytucji.
Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W doktrynie wskazuje się, że "bezstronność jest prawnym obowiązkiem organu administracji publicznej, który może być spełniony lub niespełniony. Brak w szczególności podstaw do twierdzenia, że mógłby być spełniony w mniejszym lub większym stopniu albo rozmiarze w zależności od konkretnych stanów prawnych i faktycznych, co wyklucza moim zdaniem kwalifikowanie bezstronności jako zasady, jak uczynił to ustawodawca w komentowanym przepisie. Bezstronność (w wąskim ujęciu) jest ciążącym na organie administracji publicznej obowiązkiem prowadzenia postępowania administracyjnego w określony sposób, a mianowicie ustalenia stanu prawnego i faktycznego sprawy, dokonywania interpretacji przepisów oraz zastosowania tych przepisów do ustalonego stanu faktycznego, w tym załatwienia sprawy, w sposób wolny od jakichkolwiek nacisków zewnętrznych i wewnętrznych (wynikających z uprzedzeń, emocji, światopoglądu itd.)" (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 8). Niewątpliwie w sytuacji konfliktu interesów trudno mówić o bezstronności. Co więcej z uwagi na usytuowanie art. 8 k.p.a. w zasadach ogólnych organy administracyjne powinny postępować w ten sposób, aby nawet potencjalnie nie można było im zarzucić braku bezstronności właśnie ze względu na konflikt interesów.
Zasada ta wspierana jest przez nakaz równego traktowania oraz zakaz dyskryminacji wyrażony w Konstytucji. Zgodnie z art. 32. ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z kolei z ust. 2 wynika, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
W doktrynie (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 32.) wskazuje się, że "w polskim orzecznictwie konstytucyjnym charakter "klasyczny" przysługuje niezmiennie formule, użytej w orzeczeniu z 9 marca 1988 r. (U 7/87): "konstytucyjna zasada równości wobec prawa (...) polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących". Była ona wielokrotnie powtarzana w orzecznictwie TK (np. – w początkach obowiązywania obecnej konstytucji – wyroki z 6 maja 1998 r., K 37/97; z 20 października 1998 r., K 7/98; z 17 maja 1999 r., P 6/98, a w ostatnim okresie – m.in. wyroki z 21 stycznia 2014 r., SK 5/12, pkt III.3.6.2; 13 maja 2014 r., SK 61/13, pkt III.4.1; 21 lipca 2014 r., K 36/13, pkt III.2.1–2), a także NSA (np. uchwała z 22 maja 2000 r., OPK 1/00, ONSA 2000, nr 4, s. 133). W podobny sposób określił zasadę równości SN, wskazując, że oznacza ona "równe traktowanie obywateli znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej" (np. uchwała z 16 marca 2000 r., I KZP 56/99, OSNKW 2000, z. 3–4, s. 21)" Należy przy tym nadmienić, że w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji dopuszcza się możliwość odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, ale musi to być uzasadnione. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz doktrynie mówi się więc o następujących kryteriach dopuszczalnego zróżnicowania: "1) relewantności zróżnicowania – wprowadzane zróżnicowania muszą "pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz służyć realizacji tego celu i treści. Innymi słowy, wprowadzane zróżnicowania muszą mieć charakter racjonalnie uzasadniony, a nie wolno ich dokonywać według dowolnie ustalonego kryterium"; 2) proporcjonalności argumentów przemawiających za wprowadzeniem zróżnicowania – "waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie sytuacji adresatów normy, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych"; 3) konstytucyjnej rangi argumentów przemawiających za wprowadzeniem zróżnicowania – "argumenty muszą pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych (...) Jedną z takich zasad konstytucyjnych jest zasada sprawiedliwości społecznej"." (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 32).
Z kolei zasada niedyskryminacji wyrażona w art. 32 ust. 2 Konstytucji odnosi się nie tylko do niedopuszczalność wprowadzania regulacji różnicujących sytuację prawną adresatów norm wyłącznie oraz ze względu na indywidualne (osobowe) cechy adresata normy prawnej, takie jak np. płeć, wiek bądź pochodzenie społeczne. Ma ona szerszy kontekst i odnosi się również do zakazu traktowania jednostki przez organy w sposób dyskryminacyjny. "Dyskryminacja stanowi zatem kwalifikowany przejaw nierównego traktowania. Jest ona bezwzględnie niedopuszczalna, nawet w reżimie stanów nadzwyczajnych. Zakaz dyskryminacji ma charakter uniwersalny. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym oraz gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny" (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 32). Co więcej wskazuje się, że uniwersalność zakazu dyskryminacji należy też rozumieć w ten sposób, że obejmuje on zakaz wprowadzania zarówno unormowań pogarszających sytuację określonej grupy podmiotów (dyskryminacja sensu stricto), jak i unormowań polepszających sytuację określonej grupy podmiotów (uprzywilejowanie)" (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 32). Dalej podnosi się, że na gruncie Konstytucji RP zakaz dyskryminacji jest całkowity (z jakiejkolwiek przyczyny) i ma bezwzględny charakter (nie może go uchylać ustawodawca, nawet z odwołaniem się do art. 31 ust. 3 konstytucji). Nie jest dopuszczalne odstępowanie od niego przez organy władzy publicznej. Nie jest tym samym możliwe przeprowadzanie testu proporcjonalności ani ważenie dóbr prawnie chronionych" (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 32).
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy – nie do pogodzenia z zasadą bezstronności, równości i niedyskryminacji jest potencjalny udział w Komisji rekrutacyjnej osób zainteresowanych w przyjęciu do Szkoły Doktorskiej określonych kandydatów. Wskazać należy, że każdy kandydat do Szkoły Doktorskiej miał obowiązek załączyć Opinie pracownika naukowego, który wyraził gotowość późniejszej współpracy naukowej, co w konsekwencji na przyszłość oznacza, że będzie on promotorem jego dysertacji doktorskiej. W sytuacji, gdy takie osoby są członkami komisji rekrutacyjnej nie do uniknięcia jest chęć faworyzowania własnego kandydata, zwłaszcza że niemożliwa jest kontrola prawidłowości wystawiania ocen za poszczególne pytania. Należy bowiem zauważyć, że II etap konkursu polega na indywidualnej rozmowie z kandydatem, a nie jest na przykład pisemnym opracowaniem odpowiedzi na pytania, które może być skontrolowane przez niezależnego eksperta. Potencjalnie więc może wystąpić w takim przypadku dyskryminacja pozytywna oraz brak bezstronności ze strony organu. Zdaniem Sądu jest niedopuszczalne w ramach rekrutacji do Szkoły Doktorskiej nawet stwarzanie pozorów faworyzowania jednego z kandydatów. Należy przy tym nadmienić, ze pracownik naukowy, który zgłosił chęć współpracy ze skarżącą nie brał udziału w pracy komisji rekrutacyjnej, a nawet nie był obecny w czasie rozmowy kwalifikacyjnej.
W orzecznictwie wskazuje się trafnie, że celem postępowania rekrutacyjnego jest wskazanie najlepszych kandydatów do kształcenia w szkole doktorskiej, poprzez sprawdzenie ich predyspozycji w drodze oceny ich dotychczasowych doświadczeń, osiągnięć naukowych, projektu badawczego, rozmowy kwalifikacyjnej. Ocena taka dokonywana jest w oparciu o posiadaną wiedzę oraz doświadczenie członków komisji. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji i podważenia oceny merytorycznej kandydata dokonanej w postępowaniu konkursowym przez komisję rekrutacyjną (wyrok WSA w Szczecinie z 22.07.2021 r., II SA/Sz 304/21, LEX nr 3226903). Tym niemniej nie może sam konkurs polegać na tym, że jego wynik nie poddają się weryfikacji, w części w której następuje indywidualna rozmowa z kandydatem, zwłaszcza gdy niejako przedmiotem konkursu jest posiadana wiedza (inaczej należy podejść do sytuacji, gdy analizowane są kwestie artystyczne przez komisje rekrutacyjną). Stąd powinien on być tak przeprowadzony, aby nadawał się do kontroli. W niniejszej sprawie jako dokument istnieje jedynie protokół indywidualny, w którym mało czytelnym pismem zapisano trzy pytania oraz liczbę punktów przyznanych za odpowiedź na to pytanie. Nie wiadomo więc, czy proces przyznawania punktów był prawidłowy. Nie ma bowiem możliwości ani skonfrontowania stawianych pytań z odpowiedziami samej skarżącej ani z odpowiedziami skarżącej w porównaniu z innymi kandydatami, a przecież wszyscy powinni być równo traktowani, a konkurs powinien przebiegać w takich warunkach, aby jasno i bez żadnych wątpliwości można było wskazać, który kandydat jest lepszy. Tak więc proces rekrutacji powinien być tak ułożony, aby nawet osoby nie znające się na danej dziedzinie mogły bez żadnych wątpliwości wskazać zwycięzcę konkursu, zwłaszcza odnosi się to do konkursów, w których kandydaci konkurują wiedzą. Wtedy dopiero zapewnione są warunki równego traktowania wszystkich biorących udział w konkursie, a również wówczas można wykazać brak stronniczości ze strony organu oraz równe traktowanie wszystkich kandydatów. Wyniki bowiem takiego konkursu byłyby bowiem weryfikowalne w procesie badania legalności wydanej decyzji
Podkreślenia wymaga, że nie do zaakceptowania jest brak oceny niektórych pytać stawianych skarżącej w sytuacji, gdy mieszczą się one w dziedzinie wybranej przez nią - chemii fizycznej, o ile faktycznie dotyczyły one zagadnień techniki dyfrakcyjnej. Powinny one zostać ocenione. W tym zakresie skarżąca zarzuciła członkom komisji rekrutacyjnej niekompetencję, co zostało również potwierdzone w piśmie pracowników i doktorantów Zakładu Krastalografii i Kryastalofizyki. Z uwagi na brak utrwalenia rozmowy kwalifikacyjnej nie sposób natomiast stwierdzić, czy faktycznie zostały te pytania zadane, a jeśli tak to czy zostały zadane w sposób poprawny oraz jaka była odpowiedź skarżącej. Godzi to w zasadę uczciwości postępowania, które jednak powinno być weryfikowalne. Stąd niewątpliwie również w tym zakresie doszło do naruszenia zasady równości, zakazu dyskryminacji oraz zasady bezstronności. Co więcej okoliczność ta nie poddaje się ocenie z punktu widzenia legalności postępowania organu, gdyż w żaden sposób nie została udokumentowana.
Należy przy tym dodatkowo podkreślić, że zgodnie z załącznikiem do uchwały nr 61/X/2022 Senatu UJ z dnia 26 października 2022 roku F. Program [...] w dyscyplinie nauki chemiczne prowadzony w języku polskim rozmowa kwalifikacyjna dzieli się na dwie części, ale nie wynika z niego także że część pierwsza rozmowy jest niepunktowana. Mankament ten w regulacji wewnętrznej Uniwersytetu Jagiellońskiego został dopiero poprawiony w Załączniku do uchwały nr 71/XII/2023 Senatu UJ z dnia 20 grudnia 2023 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu rekrutacji obowiązujące w Szkole Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych w rekrutacji na rok akademicki 2024/2025 w programie [...]. Skoro organ poprawił regulacje, to oznacza, że ta poprzednio obowiązująca powinna być interpretowana w ten sposób, że całość rozmowy jest oceniana – zarówno etap I, jak i II.
Istotne jest również, że nie wiadomo na jakiej zasadzie doszło do zwiększenia liczby miejsc w Szkole Doktorskiej w roczniku 2023/2024 z 27 do 31. W aktach brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących na jakiej zasadzie, i zgodnie z jakimi konkretnie przepisami zostały przyjęte dodatkowe osoby, niejako poza konkursem. Natomiast kwestia ta istotna jest z punktu widzenia realizacji zasady równości wobec prawa. Należy również zbadać, czy nie zostały przyjęte osoby, które następnie przyporządkowane zostały do Zakładów i Zespołów, których kierownikami są członkowie Komisji rekrutacyjnej.
Zakres sądowej kontroli sprawowanej w ramach kontroli decyzji dotyczących odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej jest bardzo ograniczony i dotyczy jedynie zrealizowania zasad rekrutacji ustalonych przez ustawodawcę w ustawie oraz ustalonych w Regulaminie Rekrutacji do Szkoły Doktorskiej. Jednak kontrola ta powinna być skrupulatna, zwłaszcza z punktu widzenia zasady bezstronności, równości i zakazu dyskryminacji. Warunki konkursu powinny więc zostać tak określone, aby miały one charakter jak najbardziej obiektywny i weryfikowalny. W niniejszym przypadku organ nie sprostał temu zadaniu. W aktach sprawy brakuje bowiem stosownego materiału dowodowego, który pozwalałby ustalić precyzyjnie jak przebiegał konkurs, jakie pytania zostały skarżącej zadane i jakich udzieliła ona odpowiedzi. Co więcej część pytań nie została oceniona. Należy przyjąć, że jednak zostały one zadane skarżącej przez Komisję rekrutacyjną, z uwagi na fakt, że organ w żaden sposób tego faktu nie kontestuje. Stąd powinny być przynajmniej za nie przyznane punkty. Następnie organ powinien ponownie podliczyć te punkty i sprawdzić, które miejsce zajęłaby w rankingu skarżąca, z uwzględnieniem faktu, że zostały jednak przyjęte do Szkoły Doktorskiej osoby z listy rezerwowej, to jest 31 osób zamiast 27.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c uwzględniając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).