III SA/Kr 524/18

III SA/Kr 524/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki
Krystyna Kutzner
Maria Zawadzka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 4404/18 - Wyrok NSA z 2021-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 978
Art.  99 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 82  ust. 1  pkt 4  lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2018 poz 1302
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
|Sygn. akt III SA/Kr 524/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, NSA Krystyna Kutzner, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 marca 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit, b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978), dalej jako "u.k.p." oraz działając w trybie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r., nr [...], orzekającą o skierowaniu B. K. (dalej: skarżącego) na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 27 listopada 2015 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Progowego Komendy Wojewódzkiej Policji złożył w Starostwie Powiatowym, działając z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji, wniosek o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne w związku z otrzymaniem przez niego łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 25 lipca 2013 r. do 22 marca 2014 r.
Starosta w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W lakonicznym uzasadnieniu organ ograniczył się do podania treści art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., stanowiącego podstawę prawną decyzji.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji albo uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Zarzucił decyzji naruszenie art, 7, 8, 10, 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. Z uwagi na to, że organ II instancji jest również organem merytorycznym, skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy z udziałem strony skarżącej w celu umożliwienia złożenia dalszych wniosków i twierdzeń w zakresie zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność potwierdzenia, że skarżący nie był sprawcą wykroczenia, które zostało popełnione 17 marca 2014 r. i za które przypisano mu w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego 6 punktów. Skarżący wymienił także inne dowody mające potwierdzać, iż to T. Z. prowadził 17 marca 2014 r, pojazd utrwalony na zdjęciu z fotoradaru, a zatem skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za popełnione wówczas przez T. Z. wykroczenie. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł również, że wyrok Sądu Rejonowego III Wydział Karny wydany w sprawie o sygn. akt [...] został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a na jego podstawie wadliwie przypisano mu 6 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Według słów skarżącego, w czasie popełniania powyższego wykroczenia nie było go w ogóle w W, co jest w stanie udowodnić, a na zdjęciu z fotoradaru wyraźnie widać, iż to nie on prowadził samochód. Wniosek o wznowienie postępowania karnego w tej sprawie został przez właściwy sąd oddalony. Organowi l Instancji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a w szczególności przyjęcie a priori założenia, iż stan faktyczny ustalony przez sąd powszechny odpowiada rzeczywistości. Skarżący wskazał, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie sformułowano zasady związania organu administracji publicznej wyrokiem sądu karnego, a zatem wydany w jego sprawie wyrok powinien podlegać ocenie organu, której to oceny nie dokonano. Ponadto skarżący zarzucił, że decyzja nie zawiera uzasadnienia.
Decyzją z dnia 1 marca 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art 82 ust. 1 pkt 4 lit. b, starosta na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosowny wniosek wpłynął do organu l instancji 27 listopada 2015 r. ze wskazaniem, iż skarżący otrzymał łącznie 26 punktów w okresie od 25 lipca 2013 r. do 22 marca 2014 r. SKO podkreśliło, że organy administracji są związane treścią ewidencji, w której ujawniane są punkty karne za przekroczenie przepisów ruchu drogowego. Organ odniósł się także do zarzutu związanego z brakiem uzasadnienia, wskazując, że w treści decyzji znajdują się ustalenia, a w aktach sprawy dokumenty pozwalające na ocenę prawidłowości wydanej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu l instancji albo uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, W uzasadnieniu skarżący ograniczył się do podtrzymania zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazanych w odwołaniu. Podtrzymał również twierdzenie, że nie jest sprawcą przypisanego mu przez sąd powszechny wykroczenia, a automatyczne i bezkrytyczne związanie organów stanem faktycznym ustalonym przez sąd czyniłoby zbędnym wszczynanie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, natomiast jego prowadzenie zgodnie z zasadami wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego stałoby się fikcją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, Kolegium w całej rozciągłości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. W szczególności SKO podkreśliło, iż organy, wbrew twierdzeniom skarżącego, są związane treścią ewidencji, w której ujawniane są punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a także prawomocnym wyrokiem karnym. Kolegium wskazało, iż nie ma kompetencji do oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu karnym, gdyż jest to wyłączna kompetencja sądu powszechnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) oraz art 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, natomiast nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku zajścia okoliczności, na które wskazuje art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd jest zobligowany do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Uznanie, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw, skutkuje jej oddaleniem na podstawie art, 151 p.p.s.a.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Decyzja organu l instancji, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, została wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Regulacja ta jest dopełnieniem przepisu art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy stanowiącego, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie psychologii transportu, podlega kierujący pojazdem silnikowym (motorowerem, tramwajem), jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzja w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne wydawana jest na wniosek organu kontroli ruchu drogowego (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami).
Nie ma wątpliwości, że niezbędny wniosek właściwego organu został złożony dnia 27 listopada 2015 r. w Starostwie Powiatowym przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w okresie od 15 lipca 2013 r. do 22, marca 2014 r. skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, tj. 25 lipca 2013 r. w K nie zastosował się do sygnałów świetlnych (liczba otrzymanych punktów: 6), 3 sierpnia 2013 r. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizję drogową (liczba otrzymanych punktów: 6), 17 marca 2014 r. przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h (liczba otrzymanych punktów: 6), 22 marca 2014 r, nie zastosował się do sygnałów świetlnych i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego oraz naruszył obowiązek "jazdy prawostronnej" (liczba otrzymanych punktów: 8).
Odpowiedzialność za trzecie z wymienionych wykroczeń została skarżącemu przypisana wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt [...] wydanym przez Sąd Rejonowy III Wydział Karny, który uprawomocnił się 1 października 2015 r. Skarżący uważa powyższy wyrok za oczywiście błędny i domaga się aby organy administracji publicznej w kontrolowanym przez sąd postępowaniu administracyjnym przeprowadziły ponownie postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, kto jest sprawcą przedmiotowego wykroczenia.
W konsekwencji skarżący uważa, że organ administracji, wydając decyzję o skierowaniu go na badanie psychologiczne ze względu na przekroczenie przez niego liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, mają możliwość swobodnej oceny okoliczności stanowiących podstawę wydania wyroku przez sąd powszechny, który skazał go za przedmiotowe wykroczenie oraz korygowania zapisów w ewidencji prowadzonej przez Policję na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r, Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2017.1260). Powyższy przepis został co prawda uchylony na mocy art. 125 pkt 13 ustawy o kierujących pojazdami. Zmiana ta weszła w życie 4 czerwca 2018 r., jednak zgodnie z art. 136 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed 4 czerwca 2018 r, skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, (...) stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana przed 4 czerwca 2018 r., zatem przed uchyleniem art. 130 Prawo o ruchu drogowym i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych.
Jak powyżej wskazano, Sąd nie ma wątpliwości, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami mają charakter imperatywny. Sformułowania takie jak: "badaniu podlega kierujący" oraz "starosta wydaje decyzję" wskazują na całkowitą niedopuszczalność uznania administracyjnego oraz bezwzględne obowiązywanie cytowanych przepisów. Potwierdzają to inne wyroki sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt l OSK 2358/15, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 944/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2016 r., sygn.. akt III SA/Po 80/16). Zatem stwierdzenie zaistnienia wymienionych w przepisach przesłanek obliguje starostę do wydania właściwej decyzji.
Prawdą jest, że art 11 p.p.s.a. stanowi o związaniu sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, a nie wykroczenia. Potwierdza to również piśmiennictwo (zob. Marta Romańska, Komentarz do art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] T, Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz wyd. V, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2012). Nie zmienia to jednak faktu, iż w kontrolowanym postępowaniu organ nie był uprawniony do dokonywania własnych ustaleń wbrew zapisom widniejącym w odpowiedniej ewidencji. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że organy prowadzące postępowanie w sprawie skierowania na badanie psychologiczne są związane treścią ewidencji. Postępowanie dowodowe w tej sprawie ogranicza się zatem do sprawdzenia zgodności złożonego wniosku z treścią wpisów w ewidencji. Organ nie może samowolnie podważać znajdujących się w niej zapisów, gdyż nie jest właściwy do jej prowadzenia i weryfikowania, dokonywania ani usuwania wpisów. Zatem dopóki kwestionowane przez skarżącego wykroczenie nie zostanie usunięte z ewidencji przez właściwy organ (w dacie wydawania decyzji była to Policja, obecnie ze względu na likwidację z dniem 4 czerwca 2018 r. ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przeniesienie danych do centralnej ewidencji kierowców, jest to minister właściwy do spraw informatyzacji), starosta jest związany liczbą punktów otrzymanych przez kierowcę zgodnie z zewidencjonowanymi naruszeniami przepisów, których się dopuścił. W postępowaniach, w których liczba punktów karnych jest tylko jedną z przesłanek wydania decyzji, nie ma możliwości jej weryfikacji, (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt l OSK 413/11, wyrok NSA z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt l OSK 855/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 956/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1101/14 - wszystkie wyroki publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem nie jest zasadne stanowisko skarżącego, który uważa, że organy mogą samodzielnie weryfikować w przedmiotowym postępowaniu jaka powinna być właściwa liczba punktów otrzymanych przez skarżącego. Taka sytuacja doprowadziłaby do całkowitego zdeprecjonowania znaczenia ewidencji, niepewności co do rzeczywistej liczby punktów, a także faktycznego nadzoru sprawowanego przez organ przeprowadzający postępowanie administracyjne nad organem prowadzącym ewidencję.
Podkreślenia wymaga również fakt, iż wpis dokonywany w ewidencji przez właściwy organ jest czynnością materialno-techniczną, która podlega kontroli przez sąd administracyjny na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na co wskazuje jednolite w tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt l OSK 1203/11, wyrok NSA z dnia 24 października 2012, sygn. akt l OSK 1306/11, wyrok NSA z dnia 13 października 2011, sygn. akt l OSK 1721/10, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt l OSK 2000/15). Skarżący zainteresowany usunięciem jednego z wpisów z ewidencji może zaskarżyć do sądu administracyjnego ów wpis na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p,s.a., albo zwrócić się ze stosownym wnioskiem do organu i ewentualnie złożyć skargę na dokonane w odpowiedzi czynności materialno-techniczne bądź w przypadku bezczynności organu jak podstawę swojej skargi wskazać art. 3 § 2 punkt 8 p.p.s.a. Natomiast postępowanie w sprawie skierowania na badanie psychologiczne z pewnością nie jest odpowiednim postępowaniem do kwestionowania ani treści ewidencji, ani wyroku sądu powszechnego. Dlatego też organy nie mogły przeprowadzić postępowania dowodowego w takim zakresie, jakiego domagał się skarżący.
Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia decyzji organu l instancji należy wskazać, że istotnie uzasadnienie to nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak mimo swojej lakoniczności nie uniemożliwiało ono kontroli decyzji przez organ II instancji a następnie sąd administracyjny- Opierając się na analizie akt Sąd uznał, iż organ l instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i oparł swoje rozstrzygnięcie na odpowiedniej podstawie prawnej, dlatego też skrótowość zawartego uzasadnienia nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 13 lipca 2006, sygn. akt l OSK 1087/05).
Uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne oraz nie dopatrując się mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania ani prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.