III SA/KR 523/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy i szerokości pojazdu, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne organów administracji oraz upływ terminu do nałożenia kary.
Skarżący J.W. został ukarany karami pieniężnymi za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (41,5 tony zamiast 40 ton) i szerokości (3,02 m zamiast 2,55 m) pojazdu nienormatywnego, mimo posiadania zezwolenia kategorii VI (obecnie IV). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy administracji nie przedstawiły wystarczającego uzasadnienia, nie odniosły się do argumentów skarżącego dotyczących ważności zezwolenia oraz popełniły błędy proceduralne w dokumentowaniu kontroli. Dodatkowo, sąd stwierdził upływ dwuletniego terminu do nałożenia kary, co skutkowało umorzeniem postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kar pieniężnych w łącznej wysokości 3000 zł. Naruszenia dotyczyły dopuszczenia do przewozu drogowego pojazdem o masie całkowitej przekroczonej o 3,75% (41,5 tony zamiast 40 ton) oraz szerokości przekroczonej o 18,43% (3,02 m zamiast 2,55 m). Skarżący argumentował, że posiadał zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VI (obecnie IV), które pozwalało na takie parametry. Organy administracji uznały jednak, że zezwolenie było niewystarczające, a przejazd odbywał się bez zezwolenia, powołując się m.in. na art. 64ea Prawa o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 107 § 3 k.p.a.), nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe przywołanie przepisów przez organy oraz na sprzeczności w dokumentacji kontrolnej dotyczące godzin rozpoczęcia czynności. Dodatkowo, sąd stwierdził, że upłynął dwuletni termin do nałożenia kary pieniężnej od dnia ujawnienia naruszenia (31.05.2021 r.), co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 120 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie przedstawiły wystarczających motywów i analizy, aby uzasadnić, dlaczego posiadane zezwolenie kategorii IV (dawniej VI) nie uprawniało do przejazdu o masie 41,5 tony i szerokości 3,02 m, podczas gdy zezwolenie to mogło obejmować takie parametry.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, które konkretnie parametry zezwolenia zostały przekroczone i dlaczego zezwolenie nie było wystarczające, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa do nałożenia kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy.
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 3
Ustawa o transporcie drogowym
Przesłanka do umorzenia postępowania w przypadku upływu 2 lat od ujawnienia naruszenia.
p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Warunek uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § par. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i działania organów.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Pomocnicze
p.r.d. art. 64ea
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Kwalifikacja przejazdu jako wykonanego bez zezwolenia w przypadku przekroczenia parametrów.
p.r.d. art. 140ab § ust. 2
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Nakładanie kary jak za przejazd bez zezwolenia w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunków podzielnych.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 2 § ust. 2
Określa dopuszczalną szerokość pojazdu (2,55 m).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 3 § ust. 1 pkt 2
Określa dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów z co najmniej 5 osiami (40 ton).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie przedstawiły wystarczającego uzasadnienia, dlaczego posiadane zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym było niewystarczające. Organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym do kwestii dopuszczalnych parametrów wynikających z zezwolenia. Dokumentacja kontrolna zawierała istotne rozbieżności dotyczące godzin rozpoczęcia czynności, co podważa jej wiarygodność. Upłynął dwuletni termin do nałożenia kary pieniężnej od dnia ujawnienia naruszenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów dotycząca błędnego zastosowania art. 64ea Prawa o ruchu drogowym (choć sąd uznał ją za wadliwą, to sama argumentacja organu była próbą obrony stanowiska). Argumentacja organów dotycząca możliwości nałożenia kary za przewóz ładunku podzielnego (choć w sprawie nie było takiego ładunku, organ próbował uzasadnić swoje stanowisko).
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej wymierzając skarżącemu karę pieniężną [...] zaniechały przedstawienia rzeczowych i wszechstronnych motywów, przemawiających za przyjętym kierunkiem załatwienia tej sprawy. Motywacyjna część kontrolowanych aktów nie wyjaśnia kluczowych przesłanek, które legły u podstaw ukarania skarżącego karą pieniężną. dokumentowanie czynności kontrolnych i dowodowych w tej sprawie stanowi oczywiste zaprzeczenie wskazanych wyżej wymogów. Taki sposób dokumentowania przez organ administracji publicznej ustaleń kontroli drogowej przedsiębiorcy, nie może zyskać aprobaty.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący
Jakub Makuch
sprawozdawca
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących kar pieniężnych w transporcie, obowiązek rzetelnego uzasadniania decyzji, prawidłowe dokumentowanie czynności kontrolnych, bieg terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia parametrów pojazdu nienormatywnego i interpretacji przepisów dotyczących zezwoleń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są procedury i prawidłowe dokumentowanie czynności przez organy administracji, a także jak ważna jest umiejętność obrony przez stronę. Uchylenie decyzji z powodu błędów proceduralnych i upływu terminu jest pouczające dla przedsiębiorców.
“Błędy urzędników i upływ czasu unieważniły karę finansową dla przewoźnika.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 523/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1189/24 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
Art. 64 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Jakub Makuch (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 stycznia 2023 r. nr BP.501.1394.2021.2065.ML6.353398 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. W. (dalej: "skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 24.01.2023 r. (znak: BP.501.1394.2021.2065.ML6.353398) utrzymująca w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 8.07.2021 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 3 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na:
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o mniej niż 5 % (1 000 zł) – załącznik 3 do ustawy o transporcie drogowym, lp.10.2.1 oraz
- dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,1 m (2 000 zł) – załącznik 3 do ustawy o transporcie drogowym, lp.10.4.2.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1.
W dniu 31.05.2021 r., na autostradzie [...] w miejscowości A., zatrzymany został do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego oraz naczepy. Transportem tym skarżący realizował, na trasie K. – K.1, przewóz ładunku niepodzielnego, tj. koparki gąsiennicowej. Ustalenia kontroli zostały zawarte w sporządzonym Protokole kontroli drogowej nr [...]. W protokole tym stwierdzono, iż kontrola rozpoczęła się o godz. 11:05. Z załącznika nr 1 do wskazanego wyżej Protokołu wynika jednak, iż kontrolowany pojazd został zatrzymany o godz. 9:15 i poddany został m.in. ważeniu i pomiarowi szerokości. Ustalenia w zakresie masy pojazdu poczynione zostały na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisku osi, wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiaru wag typu Meteor. Użyta w tej sprawie waga (nr fabryczny E-063) posiadała świadectwo legalizacji. Podczas procedury ważenia, wagi pracowały w parze, tj. były połączone kablem. W wyniku ważenia ustalono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu, która wynosiła 41,5 tony, a zatem przekraczała wartość dopuszczalną (wynosząca wg organu 40 ton) - o 1,5 tony, tj. o 3,75 %. Jak podano w załączniku do protokołu kontroli, powyższe przekroczenie, stanowi naruszenie wartości wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r., poz. 2022). Odnotowano, że kierujący pojazdem okazał zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VI wydane na starych zasadach, które – jak przyjęto w protokole – odpowiada obecnemu zezwoleniu kategorii IV na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym. W opisywanym dokumencie zapisano także, iż "pojazd poddany kontroli przekraczał swoimi parametrami wymiarowo-wagowymi, dopuszczalne parametry wskazane w niniejszym zezwoleniu. Zgodnie z art. 64ea ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia." Zwrócono też uwagę na fakt wykonania na żądanie kierowcy ponownego pomiaru masy pojazdu, jednakże jako ostateczne ustalenia przyjęto wyniki z pierwszego ważenia, ponieważ były one korzystniejsze dla strony.
W zakresie natomiast pomiaru szerokości pojazdu, załącznik nr 1 do protokołu w lp. 2 stwierdzał, iż dokonany pomiar wskazywał rzeczywistą szerokość pojazdu wynoszącą 3,02 m, a zatem przekraczającą wartość dopuszczalną (wynosząca 2,55 m) - o 0,47 m, tj. o 18,43%. Jak wskazano "ładunek wystawał na boki pojazdu z każdej ze stron ponad 23 cm", co stanowi naruszenie wartości wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r., poz. 2022). Także i w tym przypadku wskazano na posiadane przez kierowcę zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym (kategorii VI, która odpowiada obecnej kategorii IV) oraz podano, że "pojazd poddany kontroli przekraczał swoimi parametrami wymiarowo-wagowymi, dopuszczalne parametry wskazane w niniejszym zezwoleniu."
Akta sprawy zawierają także instrukcję użytkowania wagi samochodowej Meteor, świadectwo wzorcowania przymiaru teleskopowego oraz wstęgowego, protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów na drodze [...] w miejscowości A., świadectwo legalizacji wagi Meteor o numerze fabrycznym E-063, zezwolenie nr [...] udzielone skarżącemu w dniu 6.04.2020 r. na 24 miesiące na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VI, jak też "kwity wagowe", wskazujące użycie wagi Meteor E-063 w dniu 31.05.2021 r. o godz. 9:07 oraz 9:10 z parametrami dokonanych pomiarów, wniosek kierowcy o powtórny pomiar kontrolowanego pojazdu złożony w dniu 31.05.2021 r., o godz. 9:40, a także tabelaryczne zestawienie pomiarów zewnętrznych pojazdu, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej.
2.
Decyzją z 8.07.2021 r. organ I instancji orzekł o wymierzeniu skarżącemu dwóch kar pieniężnych (1 tys. zł oraz 2 tys. zł) za wskazane na wstępie naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podstawą prawną decyzji był art. 92a ust. 1 powołanej ustawy w zw. z załącznikiem nr 3 lp. 10.2.1 oraz lp. 10.4.2. Organ podał m.in., że w trakcie kontroli, która miała miejsce w dniu 31.05.2021 r. o godz. 9:15 w miejscowości A. (autostrada [...]), kierujący pojazdem, którym przewożona była koparka gąsiennicowa, okazał zezwolenie kategorii VI (wydane na starych zasadach, które obecnie odpowiada zezwoleniu kategorii IV) na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym wydane 6.04.2020 r., a pojazd poddany kontroli przekraczał parametrami wymiarowo-wagowymi dopuszczalne parametry wskazane w niniejszym zezwoleniu. Następnie podał, że "stosownie do art. 64ea ustawy prawo o ruchu drogowym, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia."
Dalej organ, w tabelarycznym zestawieniu przywołał wyniki pomiarów spornego transportu określonych w protokole przeprowadzonej kontroli oraz załączniku do tego dokumentu tj. wskazał, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 41,5 tony, tj. przekraczała wartość dopuszczalną wynosząca 40 ton – o 1,5 tony, zaś szerokość pojazdu wynosiła 3,02 m tj. przekraczała wartość dopuszczalną wynoszącą 2,55 m - o 0,47 m.
Organ I instancji podał też, że skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących o wystąpieniu przesłanek z art. 92b lub 92c ustawy o transporcie drogowym, tj. wykluczających możliwość ukarania za stwierdzone naruszenia.
3.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
* art. 7 w zw. z art. 77 § 1 art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego;
* art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego sprawy;
* art. 107 § 3 kpa polegającym na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego;
* ukaranie go za to samo zachowanie (zdarzenie) dwoma karami;
* nałożenie kary pieniężnej z ustawy o transporcie drogowym załącznika nr 3 Ip. 10.2.1 oraz Ip. 10.4.2 w sytuacji, gdy zarówno nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu - odpowiadają zezwoleniu kat. IV (poprzednio kat. VI), które jako przewoźnik posiadał;
* brak rzetelnego przeprowadzenia procedury ważenia, gdyż zgodnie z protokołem kontroli drogowej, kontrola ta rozpoczęła się o godz. 11:05, a kwity wagowe są z godz. 9:07 i 9:10.
Uzasadniając odwołanie skarżący akcentował m.in. fakt dysponowania zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego. Wskazywał przy tym, iż kategoria VI zezwolenia uzyskanego na poprzednich zasadach, odpowiada aktualnej kategorii IV. W ocenie odwołania, wszystkie wymiary kontrolowanego pojazdu mieściły się w wymiarach przewidzianych dla posiadanej kategorii zezwoleń, które funkcjonują obecnie pod numerem IV. Skarżący przytoczył treść zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odnoszonego dla kategorii IV, które wskazuje m.in., na możliwość realizowania transportu pojazdem o szerokości 4 m i rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 ton.
4.
Organ odwoławczy decyzją z 24.01.2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 92a ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2022 r., poz. 2201; dalej u.t.d.). W uzasadnieniu podał m.in., że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące przesłanek wymiaru kary i odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189a k.p.a.). Przywołał art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, z którego wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd odpowiedniej kategorii. Następnie podał, że podczas kontroli, po przeprowadzeniu ważenia zespołu pojazdów stwierdzono, że kontrolowany przewóz wykonywano z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnej szerokości zespołu pojazdów ponieważ:
- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 41,5 tony, przekraczając tym samym wartość dopuszczalną wynoszącą w tym wypadku 40 ton o 1,5 tony, tj. o 3,75%,
- rzeczywista szerokość pojazdu wynosiła 3,02 m, zatem przekraczała wartość dopuszczalną wynoszącą 2,55 m - o 0,47 m, tj. o 18,43% - ładunek wystawał na boki pojazdu z każdej strony ponad 23 cm.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na § 31 ust. 2, § 29b ust. 10 oraz § 30 ust. 3 i 4 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2014 r. póz. 14), które określają sposób korygowania pomiarów pojazdu dokonywanych podczas kontroli.
Organ II instancji przywołał także § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, z którego wynika, że szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13 i 13a, § 45 ust. 3 pkt 1. § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejsza niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m.
Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na § 3 ust. 1 pkt 2 wskazanego wyżej rozporządzenia, który przewiduje, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, wynosi 40 ton.
W związku z powyższymi przepisami organ podsumował, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w dniu 31.05.2021 r. zespołu pojazdów mogła wynieść maksymalnie do 40 ton, natomiast szerokość ww. zespołu mogła wynieść maksymalnie 2,60 m.
Podkreślił, iż pomiary nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano przy użyciu przenośnej wagi Meteor E-063, znak: PLT 161, rok produkcji 2020 - legitymującej się Świadectwem Legalizacji Pierwotnej z 3 marca 2020 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z okresem ważności legalizacji do dnia 3.04.2022 r. Organ wyjaśnił, że waga składa się z dwóch połączonych ze sobą przenośnych platform ważących, przeznaczonych, zatwierdzonych oraz zalegalizowanych jako jedno urządzenie do ważenia pojazdów w ruchu, tj. do dynamicznych pomiarów nacisków osi pojedynczych i wielokrotnych oraz mas całkowitych pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym, a także w miejscu wyposażonym w odpowiednie zagłębienia do umieszczenia w nim platform wagowych - doły fundamentowe. Przedmiotowa waga spełnia także wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. nr 188, póz. 1342). Parametry miejsce ważenia określone były protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 4.04.2020 r. Spadek podłużny jezdni w strefie ważenia wagi nie przekroczył wartości 1%, natomiast spadek poprzeczny jezdni w strefie ważenia wag nie przekroczył wartości 2%. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm o wartościach wyżej już przytoczonych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że przed rozpoczęciem ważenia kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną (w ruchu), świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Ponadto, kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Kierujący został pouczony o możliwości powtórzenia ważenia - z czego skorzystał. Organ II instancji zaznaczył, że wyniki ważenia nie były kwestionowane w toku czynności, jak również w odwołaniu.
Ustalając wysokość kary organ wskazał na Ip. 10.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ("dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5 %, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1 000 zł") oraz na Ip. 10.4.2 załącznika nr 3 do wymienionej ustawy ("dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł").
W zakresie zarzutu podwójnego karania za ten sam czyn organ odwoławczy wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, iż obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej (wyrok WSA w Warszawie z 27.06.2019 r. syg. akt VIII SA/Wa 299/19). Jak zaznaczył, niezależne jest sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami udzielonego zezwolenia.
Zajmując stanowisko względem zarzutu nierzetelności procedury ważenia (protokół wskazuje rozpoczęcie kontroli o 11:05, a na kwitach wagowych widnieje godzina 9:08 i 9:10) organ wskazał, że w protokole kontroli została podana godzina wygenerowania protokołu, który jest drukowany po uzupełnieniu wszystkich danych, w tym danych uzyskanych po dokonaniu ważenia pojazdu. Tym samym godzina ważenia na kwicie wagowym i w protokole, nie może być ta sama. W ocenie organu, rozbieżność dotycząca przeprowadzania czynności kontrolnych nie miała żadnego wpływu na uzyskane wyniki ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów.
Następnie organ podał, że w trakcie kontroli, kierujący nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dalej jednak podał, że kierowca okazał zezwolenie kategorii VI nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego od 7.04.2020 r. do 7.04.2022 r. po drogach publicznych, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji nr 6 tabeli, jednakże w związku z tym, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz szerokości, zezwolenia tego nie można uznać za uprawniające do przewozu. Wskazał organ II instancji, że zgodnie z art. 64ea Prawa o ruchu drogowym, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VI z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Podkreślił, że posiadane przez skarżącego zezwolenie, było niewystarczające do uznania, że kontrolowany przejazd odbywa się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.
Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że "stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. art. 64 ust. 2 ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z art. 140ab ust. 2 wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii I-V nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca przyjął bowiem, że w takiej sytuacji nakłada się karę, jak za przejazd bez zezwolenia. Przepisy art. 140aa i art. 140ab stanowią, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla zezwolenia organy nakładają na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast art. 92 ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określa lp 10 załącznika nr 3 do ustawy."
Organ odwoławczy nie dopatrzył się też przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Podał, że skarżący nie przedstawił dowodów na to, że wykonując przewóz w dniu 31.05.2021 r. nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło na podstawie zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
5.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 75 § 1, art 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony i przedłożonego zezwolenia kat. VI;
- prawa materialnego poprzez wskazanie nieprawidłowego wyniku ważenia, tj. włączenia do akt postępowania kwitów wagowych z godz. 09:08 i 09:10, które skarga kwestionowała w całości ponieważ zgodnie z danymi geolokalizacyjnymi spornego pojazdu, został on zatrzymany do kontroli o godz. 09:17.
Skarga domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowa.
W uzasadnieniu skargi skarżący akcentował m.in. fakt posiadania zezwolenia kategorii VI nr [...] na przejazd pojazdem nienormatywnym, którego organ I jak i II instancji, nie wzięły tego pod uwagę. Podkreślił, że dotychczasowa kategoria VI zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, stała się kategorią IV według nowych przepisów.
Następnie skarga kwestionowała wiarygodność kwitów wagowych, które zostały sporządzone i wygenerowane w dniu 31.05.2021 o godz. 09:08 i 09:10. Wg skargi, istnieje uzasadnione podejrzenie, że są do kwity pochodzące z ważenia innego pojazdu, gdyż protokół wskazuje na rozpoczęcie kontroli o 11:05.
6.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
7.
Postanowieniem z 28.03.2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonych decyzji wykazała, że akty te naruszają przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, analiza treści uzasadnienia, tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, iż orzekające organy administracji publicznej wymierzając skarżącemu karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zaniechały przedstawienia rzeczowych i wszechstronnych motywów, przemawiających za przyjętym kierunkiem załatwienia tej sprawy. Motywacyjna część kontrolowanych aktów nie wyjaśnia kluczowych przesłanek, które legły u podstaw ukarania skarżącego karą pieniężną. Stwierdzone uchybienie świadczy o naruszeniu art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 8 par. 1 i art. 11 k.p.a., i skutkowało uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Stosownie do art. 107 par. 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Klarowne uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia z odniesieniem się do konkretnych przepisów prawa (por. wyrok NSA z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98). Spoczywający więc na organie administracji publicznej obowiązek wyjaśnienia zasadności przesłanek, które legły u podstaw wydanej decyzji, nakazuje taką prezentację jej motywów, aby strona mogła poznać, zrozumieć i uznać za zasadne oraz przekonujące kryteria faktyczne, jak i prawne, które organ wziął pod uwagę, i którymi kierował się załatwiając daną sprawę. Uzasadnienie decyzji nie powinno więc budzić wątpliwości co do tego, czy rozstrzygana sprawa została rzeczowo i wszechstronnie rozważona, a żaden z argumentów podnoszonych przez adresata tej decyzji (sposobów obrony w postępowaniu) nie pozostał poza zakresem uwagi orzekających organów administracji. Ten ostatnio wskazany aspekt jest szczególnie doniosły z punktu widzenia decyzji wydawanej przez organ odwoławczy, która powinna prezentować także szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Brak realizacji przedstawionych wyżej obowiązków świadczy o naruszeniu przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdzenie takiej okoliczności przez Sąd nakazuje uchylić kontrolowane decyzje, stosownie do art. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634; dalej ustawa powoływana jako "p.p.s.a.").
Ocenę niniejszej sprawy należy rozpocząć od przypomnienia i zwrócenia uwagi na to, że nałożenie na skarżącego administracyjnych kar pieniężnych (1 000 zł oraz 2 000 zł), było wynikiem stwierdzenia przez Funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli pojazdu skarżącego przeprowadzonej na autostradzie [...] w dniu 31.05.2021 r., uchybień przepisom ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2022 r., poz. 2201, dalej u.t.d.) Wyniki tej kontroli (obejmującej kilka parametrów realizowanego transportu, w tym pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu oraz jego szerokości) wskazywały bowiem, że przewożący koparkę gąsiennicową pojazd skarżącego (ciągnik siodłowy z naczepą o łącznie 5 osiach) przekraczał dopuszczalną masę całkowitą (odnoszoną do normatywu 40 ton) - o 1,5 tony (gdyż ważył 41,5 tony), jak też przekraczał dopuszczalną szerokość (według organu wynoszącą 2,55 m) - o 0,47 m, gdyż stwierdzona szerokość pojazdu wynosiła 3,02 metra. Takie parametry transportu skarżącego skutkowały przypisaniem odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.t.d. określonych w załączniku nr 3 lp. 10.2.1 oraz lp. 10.4.2 - tj. za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem, o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o mniej niż 5 % oraz pojazdem, którego szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m. Dostrzec przy tym trzeba, że podjęta przez skarżącego obrona w tej sprawie zasadniczo sprowadzała się do akcentowania faktu, iż przyjęte przez organ normatywy tak masy pojazdu, jak i jego szerokości (odpowiednio 40 ton oraz 2,55 metra), nie powinny mieć zastosowania, a to z uwagi na fakt dysponowania przez skarżącego zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VI, tj. zezwoleniem nr [...] z dnia 6.04.2020 r. wydanym przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na okres 24 miesięcy, tj. od 7.04.2020 do 7.04.2022 r. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.09.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (aktualny Dz. U. 2023 r., poz. 1047) ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii, a w toku postępowania skarżący twierdzić, że dysponuje adekwatnym zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego.
W związku z powyższym należy zauważyć, że jeżeli chodzi o aspekt czasowy obowiązywania zezwolenia posiadanego przez skarżącego, to obowiązywało ono niewątpliwie w dniu kontroli transportu skarżącego przeprowadzonej przez Funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego (tj. w dniu 31.05.2021 r.). Odnośnie natomiast do merytorycznej treści tegoż zezwolenia (tj. parametrów możliwego do realizowania przez skarżącego przejazdu pojazdu nienormatywnego) stwierdzić trzeba, że zawarte w kontrolowanych decyzjach wypowiedzi organów obu instancji, jak też treści ujęte w protokole przeprowadzonej kontroli drogowej oraz załączniku do tego protokołu jednoznacznie wskazują, że w sprawie tej nie było w istocie sporu co do tego, iż posiadane przez skarżącego zezwolenie, choć wydane zostało pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów, to jednak – mimo zmiany prawa – nie utraciło ważności. Nadto, jak wynika ze zgodnej wypowiedzi obu orzekających w tej sprawie organów administracji – przyjmowały one, że posiadane przez skarżącego zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego dawnej kategorii VI, jest równoważne aktualnemu (tj. według aktualnie obowiązujących regulacji prawnych) zezwoleniu kategorii IV. Z wypowiedzi organów wynika więc, że zezwolenie, którym dysponował skarżący uprawniało do przejazdu pojazdu nienormatywnego o parametrach właściwych dla aktualnie obowiązującej kategorii IV, która – co jak już wskazano było niesporne w tej sprawie – odpowiada uprzedniej kategorii VI.
W stanie sprawy uznającym fakt niewątpliwego dysponowania przez skarżącego zezwoleniem nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii IV (aktualnej), orzekające organy administracji stwierdziły, że posiadane zezwolenie jest jednak niewystarczające do przyjęcia, że kontrolowany przejazd pojazdu (o rzeczywistej masie całkowitej 41,5 tony oraz szerokości 3,02 metra) odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem na przejazd pojazdu nienormatywnego.
W tych okolicznościach kluczowe staje się więc poznanie motywów stanowiska zajętego przez oba orzekające organy administracji publicznej. W istotnym dla oceny tej sprawy zakresie uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej stanowi, iż "pojazd poddany kontroli przekraczał swoimi parametrami wymiarowo-wagowymi dopuszczalne parametry wskazane w niniejszym zezwoleniu" (k. 1 decyzji organu I instancji). W istocie tę samą treść powielił organ odwoławczy (k. 13 decyzji tego organu) uzupełniając powyższe stwierdzenie jedynie tym, że "w związku z tym, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz szerokości, zezwolenia nie można uznać za uprawniające do przewozu. Stosownie do art. 64ea ustawy prawo o ruchu drogowym, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VI (powinno być kategorii V – przyp. Sądu – por. treść art. 64ea ustawy) z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia." Dalej organ podał, że "w.w. zezwolenie posiadane przez przewoźnika było niewystarczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniniem".
Oceniając zaprezentowane wypowiedzi organów administracji mające uzasadniać wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej należy stwierdzić, że oba orzekające organy nie przedstawiły argumentów i racji, jak też nie zajęły merytorycznego stanowiska w kluczowym dla sprawy aspekcie, w tym w odniesieniu do prezentowanego przez skarżącego sposobu obrony.
Po pierwsze dostrzec trzeba, że wskazany przez organ II instancji na poparcie zajętego stanowiska art. 64ea ustawy Prawo o ruchu drogowym nie został poprawnie przywołany. Organ mylnie przyjął, iż przepis ten uprawnia do uznania przejazdu pojazdu nienormatywnego za wykonywany bez zezwolenia w sytuacji przekroczenia parametrów technicznych określonych w kategorii VI, podczas gdy wskazany przepis, w pierwotnym brzmieniu wskazywał, że w ocenianym zakresie chodzi o kategorię VII, a po zmianach w 2021 r. (art. 3 pkt 8 ustawy z 18.12.2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. 2021 r., poz. 54) – odwoływał się do kategorii V. Regulacja ta natomiast nie nawiązywała nigdy - do podanej przez organ odwoławczy - kategorii VI zezwolenia (odpowiadającej obecnie kat. IV), którą dysponował skarżący.
Po drugie, zupełnie niezrozumiałe są te rozważania organu odwoławczego, które dotyczą możliwości nałożenia kary pieniężnej za przewóz ładunku podzielnego (s. 13 akapit 6 decyzji), w sytuacji gdy w sprawie nie ulegało przecież wątpliwości, że sporny transport realizował przewóz ładunku niepodzielnego (koparki gąsiennicowej).
Po trzecie, żaden z orzekających organów nie wyjaśnił powodów w oparciu o które przyjął, że stwierdzone podczas kontroli parametry "wagowo-wymiarowe" transportu skarżącego wykraczają poza treść posiadanego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Znamienne dla tego aspektu sprawy jest to, że choć organy administracji wskazywały na przekroczenie przez przedmiotowy transport parametrów "wagowo-wymiarowych" określonych w spornym zezwoleniu, to jednak nie podały, które to wartości (parametry), wynikające z posiadanego przez skarżącego zezwolenia na przejazd nienormatywny (aktualnej kategorii IV, dawnej kat. VI) zostały w istocie przekroczone. Organy zaniechały nawet prezentacji ustawowej treści atrybutów przejazdu pojazdu nienormatywnego właściwych dla posiadanego przez skarżącego zezwolenia kategorii IV. Wskazane powyżej zaniechania organów administracji nie pozwalają na zweryfikowanie zajętego stanowiska, iż kontrolowany przejazd odbywał się niezgodnie z posiadanym przez skarżącego uprawnieniem, a zezwolenia tego nie można uznawać za uprawniającego do tego przewozu. Przy braku wypowiedzi organu we wskazanym już zakresie i przedmiocie, nie sposób zrozumieć tego, dlaczego przedmiotowe zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kat. IV nie dawało możliwości realizowania przejazdu o masie całkowitej 41,5 tony oraz szerokości 3,02 m. Zauważyć trzeba, że kwestionując warunki zezwolenia skarżącego na przejazd pojazdem nienormatywnym (nr [...]) – motywowane wyłącznie przekroczeniem dopuszczalnych parametrów wagowo-wymiarowych pojazdu, obowiązkiem organów winno być przedstawienie rozumowania i analizy tego, jakie w ogóle parametry wymiarowo-wagowe obejmuje przedmiotowe zezwolenie, a następnie wykazanie, które wartości objęte tym zezwoleniem zostały przekroczone. Takich rozważań w kontrolowanych decyzjach brak.
Po czwarte, wskazywana powyżej okoliczność dotycząca braku prezentacji ustawowych atrybutów przejazdu pojazdu nienormatywnego objętego zezwoleniem kategorii IV powoduje, że nie jest w tej sprawie jasne to, czy:
a) zajęte przez organ stanowisko jest wyłącznie wynikiem wadliwie odczytanej treści art. 64ea ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. wyżej), czy też
b) organy obu instancji w ogóle dostrzegły i nie ustaliły tego, jaka jest treść ustawowa zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdu nienormatywnego, tj. tego, jakie są możliwe atrybuty transportu realizowanego w oparciu o to zezwolenie (ustawowa treść zezwolenia kategorii IV została wskazana w odwołaniu i w skardze, a - wg skarżącego - uprawniać miała do takiego przejazdu pojazdu nienormatywnego, którego szerokość nie przekraczała 4 metrów dla drogi dwujezdniowej klasy A i S oraz którego rzeczywista masa całkowita nie przekraczała 60 ton – por. załącznik nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym), czy też uznały organy, że
c) z powodów, których w istocie nie wyartykułowały, warunki posiadanego przez skarżącego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego o parametrach właściwych dla kategorii IV (m.in. masa całkowita pojazdu do 60 ton, szerokość do 4 metrów), nie były (z jakiś powodów) wystarczające dla uznania przewozu realizowanego w dniu 31.05.2021 r. (o masie całkowitej 41,5 tony i szerokości 3,02 m) jako objętego tymże zezwoleniem. Inaczej mówiąc, organy nie zawarły rozważań i wyjaśnień co do tego, dlaczego parametry przewozu jakie odpowiadają kategorii IV zezwolenia nie były w ocenianym przypadku adekwatne dla jego realizacji, a właściwe było posiadanie zezwolenia innej kategorii, np. V.
Po piąte, w nawiązaniu do ostatnio wskazanego aspektu dostrzec trzeba, że skoro organy administracji – jako punkt odniesienia dla przyjętych przekroczeń "wymiarowo-wagowych" i w następstwie tego dla wymiaru skarżącemu kary pieniężnej – wskazały wartości "normatywne" (tj. 40 ton dla masy całkowitej pojazdu oraz 2,55 m dla jego szerokości) wynikające – odpowiednio – z § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r., poz. 2022), to powyższe w istocie może sugerować, że przedmiotowego zezwolenia organy administracji nie traktowały w ogóle jako ważnego i obowiązującego, gdyż w miejsce parametrów transportu nienormatywnego wynikających z zezwolenia dla kategorii IV, przyjęły zastosowanie "normatywów" wynikających z przywołanych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Jest to jednak tylko hipotetyczne założenie, albowiem z zaskarżonych decyzji nie sposób poznać klarownych motywów i ustalić powodów mogących przemawiać za wnioskowaniem przyjętym przez organy administracji w tej sprawie. Przy zaniechaniu prezentacji dokładnych i szczegółowych motywów (uzasadnienia) dla wypowiedzi odnośnie stanowiska "iż posiadane przez skarżącego zezwolenie było niewystarczające do uznania, że kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem" – ani skarżący, ani Sąd, nie są w istocie w stanie powodów takich stwierdzić, a ich poszukiwanie prowadziłoby do czynienia przypuszczeń (założeń), do których Sąd, w ramach kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych, nie jest uprawniony, ani zobowiązany. Tak więc zaprezentowany wyżej "wywód" organów (strona 1 decyzji organu I instancji oraz strona 13 decyzji organu odwoławczego) mający przemawiać za ukaraniem skarżącego - nie mógł zostać uznany za jasny, kompletny, ani zrozumiały, a tym bardziej przekonujący, w szczególności wobec braku odniesienia się organów do zarzutu skarżącego wprost wskazującego na to, że posiadane zezwolenie uprawniało go jednak do realizacji spornego przejazdu, z uwagi na warunki (parametry) możliwego transportu realizowanego w oparciu o to zezwolenie (kategorii IV).
W tych okolicznościach za oczywiście zasadny uznać więc należało zarzut skargi akcentujący, iż w istocie organy nie wzięły pod uwagę wyjaśnień i argumentów przytoczonych przez skarżącego w toku postępowania. Uwzględnienie zaś tych zarzutów mogło przy tym prowadzić do odmiennej, od przyjętego przez organy, kierunku rozpatrzenia tej sprawy, a zatem stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (wynik sprawy).
Jak przedstawiono przy tym na wstępie, obowiązkiem organu odwoławczego jest także odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania. Brak ustosunkowania się przez organ drugiej instancji do podnoszonych w środku odwoławczym kwestii, które są prawnie doniosłe, jest uchybieniem noszącym cechę naruszenia prawa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Łodzi z 8 grudnia 2015 r. II SA/Łd 827/15). Jak natomiast trafnie wskazał WSA w Rzeszowie w wyroku z 23 marca 2017 r. II SA/Rz 1464/16 "(...) Bezwzględnym obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, wynikających z przepisów z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy." W tej sprawie skarżący w odwołaniu prezentował jasne stanowisko, iż "wszystkie wymiary kontrolowanego pojazdu mieściły się w wymiarach przewidzianych dla posiadanej kategorii zezwoleń". W tym też zakresie, odwołanie przytacza wprost ustawową treść atrybutów przejazdu nienormatywnego objętego kategorią IV zezwolenia. Mimo więc konkretnych zarzutów skarżącego, organ odwoławczy zaniechał rzetelnego odniesienia się do nich, poprzestając na niezrozumiałych ogólnikach, że "fakt przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz szerokości powoduje, iż zezwolenia nie można uznać za uprawniające do przewozu", gdyż "posiadane zezwolenie, było niewystarczające do uznania, że przejazd odbywa się zgodnie z posiadanym uprawnieniem". Skoro powodów zajęcia takiego stanowiska organ w istocie nie przedstawił, to świadczy to bez wątpienia o naruszeniu przywołanych wyżej przepisów art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 8 par. 1 i art. 11 k.p.a.
Niezależnie od przedstawionych wyżej rozważań i stwierdzonego uchybienia, zająć należy także stanowisko względem podnoszonego w skardze zarzutu nieprawidłowości obejmujących ustalony wynik ważenia pojazdu. W tym aspekcie skarżący zwracał uwagę na rozbieżność godzin kontroli widniejących na sporządzonym protokole kontroli i na tzw. kwitach wagowych. W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego argumenty nie podważyły ustaleń poczynionych w trakcie czynności kontrolnych albowiem z akt sprawy jasno wynika, że realizujący sporny transport kierowca, bez zastrzeżeń podpisał zarówno protokół z kontroli, jak i załącznik do tegoż protokołu. Kierowca był obecny przy ważeniu pojazdu i swoim podpisem pod protokołem kontroli i załącznikiem do tego protokołu, akceptował stwierdzone treścią tych dokumentów ustalenia (w zakresie wagi i szerokości pojazdu), które nie zostały następnie podważone, ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani też sądowego (w skardze skarżący, co prawda podważał te ustalenia powołując się na odczyt z GPS przedmiotowego pojazdu, jednak dokumentu z tego odczytu nie załączył do skargi, co czyni ten zarzut gołosłownym). Niemniej jednak zwrócić należy uwagę na fakt, że z punktu widzenia zasady praworządności (art. 6 i art. 7 k.p.a.), jak też zasad i reguł w oparciu o które gromadzone są dowody i czynione ustalenia faktyczne (art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a.) oraz w oparciu o zasadę budowania zaufania do władzy publicznej (art. 8 par. 1 k.p.a.), ustalenia kontrolne przeprowadzone w sprawie oraz sposób ich dokumentowania, winny być dokonywane z najwyższą starannością, jakiej wymagać należy od wyspecjalizowanej służby jaką jest Inspekcja Transportu Drogowego. Tymczasem dokumentowanie czynności kontrolnych i dowodowych w tej sprawie stanowi oczywiste zaprzeczenie wskazanych wyżej wymogów. Dostrzec trzeba bowiem, że sporządzony protokół kontroli wskazuje, że rozpoczęła się ona o godz. 11:05. Z kolei załącznik do tegoż protokołu podaje, iż kontrola ta rozpoczęła się jednak dwie godziny wcześniej, tj. o 9:15. W tych okolicznościach może budzić dodatkowe zdziwienie fakt, że kwity wagowe dokumentujące pomiar wagi pojazdu wskazują, iż czynność ta miała miejsce już o godzinie 9:08 (pierwszy pomiar) i o godz. 9:10 (drugi pomiar). Z ostatnio wskazanych dokumentów można by więc wnioskować, że czynność pomiaru masy pojazdu miała miejsce – jeszcze przed najwcześniej stwierdzoną godziną rozpoczęcia kontroli, a wynikającą z załącznika do sporządzonego protokołu (godz. 9:15). Z kolei złożony przez kierowcę wniosek o powtórny pomiar wagi stwierdza, że kontrola rozpoczęła się jednak o godz. 9:40 (k. 41), a więc powtórny pomiar wagi miał mieć w ogóle miejsce 30 minut przed rozpoczęciem tej kontroli. Taki sposób dokumentowania przez organ administracji publicznej ustaleń kontroli drogowej przedsiębiorcy, nie może zyskać aprobaty, a podniesiony w decyzji organu II instancji argument o automatycznie generowanej godzinie wydruku protokołu, nie jest przekonujący choćby z uwagi na fakt, że niedoskonałości systemu informatycznego, którym dysponuje Inspekcja Transportu Drogowego, mogą być przecież korygowane odręcznymi wpisami (poprawkami) - por. art. 71 k.p.a.
Zajmując natomiast stanowisko odnośnie do przedłożonej przez skarżącego decyzji Ministra Infrastruktury o uzyskaniu odstępstwa od warunków technicznych dla ciągnika siodłowego należy zauważyć, że stosownie do art. 67 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd w zakresie mas, nacisków osi lub wymiarów pojazdu, nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1. W oparciu więc o samą wskazaną wyżej decyzję, nie było podstaw do realizacji ocenianego transportu, tym bardzie wobec dostrzeżenia, iż decyzja ta została wydana w dniu 24.08.2021 r., tj. już po dacie przeprowadzonej kontroli.
Mając jednak na uwadze przedstawione wyżej rozważania akcentujące deficyty części motywacyjnej obu zaskarżonych decyzji w zakresie kluczowym dla możliwości przyjęcia poprawności (legalności) nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za uchybienie wymogom ustawy o transporcie drogowym – Sąd stwierdził, iż akty te naruszają przepisy postępowania (art. 107 par. 3 k.p.a., art. 8 par. 1 k.p.a., art. 11 k.p.a.) i podlegają uchyleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Stosownie do art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W tej sprawie kontrola drogowa miała miejsce 31.05.2021 r., a zatem wskazany w cytowanym wyżej przepisie termin 2-ch lat liczonych od daty ujawnienia naruszenia, już upłynął. Powyższe aktualizowało obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 3 p.p.s.a. Według bowiem tego przepisu, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a, który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W oparciu o powyższą regulację, Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kwoty 120 zł, która stanowiła uiszczony wpis od skargi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI