III SA/Kr 496/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko A. J. na okres świadczeniowy 2023/2024. Skarżąca wnioskowała o przyznanie świadczenia w połowie na siebie i ojca dziecka, powołując się na opiekę naprzemienną. Sąd administracyjny analizując postanowienia sądu powszechnego dotyczące kontaktów rodziców z dzieckiem oraz miejsca zamieszkania dziecka, stwierdził, że nie można uznać opieki za naprzemienną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd podkreślił, że kluczowe jest prawomocne orzeczenie sądu powszechnego stwierdzające opiekę naprzemienną, a przedstawione przez skarżącą dowody, takie jak harmonogramy kontaktów czy zaświadczenia lekarskie, nie zastąpią takiego orzeczenia. Sąd wskazał, że nawet jeśli skarżąca faktycznie sprawuje większą opiekę niż wynika z orzeczeń, konieczne jest wystąpienie do sądu powszechnego o zmianę orzeczenia. W związku z brakiem podstaw do uznania opieki naprzemiennej, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że opieka naprzemienna na potrzeby świadczeń rodzinnych musi być wyraźnie stwierdzona w orzeczeniu sądu powszechnego, a nie wynikać z faktycznego sprawowania opieki czy ustaleń dotyczących kontaktów.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie opieki naprzemiennej. Interpretacja przepisów k.r.o. i k.p.c. w kontekście opieki naprzemiennej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenia sądu powszechnego regulujące kontakty rodzica z dzieckiem i miejsce zamieszkania dziecka mogą stanowić podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego w połowie każdemu z rodziców na zasadzie opieki naprzemiennej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia sądu powszechnego regulujące kontakty rodzica z dzieckiem i miejsce zamieszkania dziecka nie stanowią podstawy do przyznania świadczenia wychowawczego w połowie każdemu z rodziców, jeśli nie stwierdzają one wprost opieki naprzemiennej.
Uzasadnienie
Opieka naprzemienna, jako podstawa do podziału świadczenia wychowawczego, musi być wyraźnie stwierdzona w prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego. Orzeczenia dotyczące kontaktów i miejsca zamieszkania dziecka nie są tożsame z orzeczeniem o opiece naprzemiennej, która wymaga cyklicznego zamieszkiwania dziecka u obojga rodziców.
Czy organ administracji lub sąd administracyjny może samodzielnie ustalić faktyczne sprawowanie opieki naprzemiennej, jeśli nie wynika to wprost z orzeczenia sądu powszechnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji i sąd administracyjny nie mogą samodzielnie ustalić faktycznego sprawowania opieki naprzemiennej, jeśli nie wynika to wprost z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
Uzasadnienie
Ustalenie opieki naprzemiennej jest kompetencją sądu powszechnego. Organ administracji i sąd administracyjny są związane prawomocnymi orzeczeniami sądu powszechnego w tym zakresie. W przypadku rozbieżności między orzeczeniem a faktycznym stanem rzeczy, konieczne jest wystąpienie do sądu powszechnego o zmianę orzeczenia.
Przepisy (16)
Główne
u.p.w.d. art. 4 § 1, 2 pkt 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca.
u.p.w.d. art. 5 § 2a
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
u.p.w.d. art. 22
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia wychowawczego, świadczenie wypłaca się temu, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, świadczenie wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.
Dz.U. 2024 poz. 1576 art. 5 § 2a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dz.U. 2024 poz. 1576 art. 22
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 582¹ § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców.
k.p.c. art. 598²²
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców.
k.p.c. art. 756² § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców.
k.r.o. art. 92
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską do pełnoletności.
k.r.o. art. 93
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
k.r.o. art. 95 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Władza rodzicielska obejmuje obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka.
k.r.o. art. 96 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rodzice wychowują dziecko i kierują nim, troszcząc się o jego rozwój.
k.r.o. art. 97
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Każde z rodziców jest obowiązane i uprawnione do wykonywania władzy rodzicielskiej.
k.r.o. art. 113 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Niezależnie od władzy rodzicielskiej, rodzice i dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.
k.r.o. art. 113 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem, porozumiewanie się, korespondencję.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej o faktycznym sprawowaniu opieki naprzemiennej, pomimo braku takiego stwierdzenia w orzeczeniu sądu powszechnego.
Godne uwagi sformułowania
opieka naprzemienna cechuje się sprawowaniem jej przez rodziców względem dziecka, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców • jest to stan, którego nie da się sprowadzić do kwestii kontaktów z dzieckiem • prawo (i obowiązek) utrzymywania kontaktów jest niezależne od władzy rodzicielskiej i nie wchodzi w jej zakres • pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej (...) i powierzenie im opieki (pieczy) naprzemiennej nie są tożsame • miejsce zamieszkania dziecka zostało ustalone każdorazowo w miejscu zamieszkania ojca • po zakończonym kontakcie (...) odprowadzi dziecko do jego miejsca zamieszkania • pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Okoliczność ta powinna wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący
Jakub Makuch
sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że opieka naprzemienna na potrzeby świadczeń rodzinnych musi być wyraźnie stwierdzona w orzeczeniu sądu powszechnego, a nie wynikać z faktycznego sprawowania opieki czy ustaleń dotyczących kontaktów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie opieki naprzemiennej. Interpretacja przepisów k.r.o. i k.p.c. w kontekście opieki naprzemiennej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia, a rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji pojęcia 'opieki naprzemiennej' w kontekście orzeczeń sądowych, co jest istotne dla wielu rodziców.
“Czy opieka naprzemienna to tylko kontakty z dzieckiem? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.