III SA/Kr 493/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-21
NSAinneWysokawsa
szkolnictwo wyższedoktorantskreślenie z listyocena śródokresowaindywidualny plan badawczyzasada dwuinstancyjnościuznanie administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o skreśleniu doktoranta z listy z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności i nierozważenia wszystkich okoliczności sprawy.

Skarżący został skreślony z listy doktorantów z powodu niezłożenia dokumentów do oceny śródokresowej. Rektor utrzymał w mocy decyzję o skreśleniu, wskazując na braki w Indywidualnym Planie Badawczym i niezłożenie dokumentów. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności, ponieważ uzasadnienie drugiej instancji było znacznie szersze niż pierwszej, co uniemożliwiło skarżącemu pełne ustosunkowanie się do zarzutów. Ponadto, sąd uznał, że organ nie rozważył wszechstronnie okoliczności faktycznych, w tym zagranicznych prac badawczych doktoranta i jego dotychczasowych osiągnięć naukowych, co stanowiło przekroczenie granic uznania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu w Krakowie z dnia 3 października 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 1 sierpnia 2023 r. o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów. Powodem skreślenia było niezłożenie w terminie dokumentów wymaganych do oceny śródokresowej, tj. autoreferatu wraz z załącznikami. Skarżący twierdził, że brak złożenia dokumentów wynikał z jego kilkumiesięcznych prac badawczo-rozwojowych poza granicami Polski, związanych z doktoratem wdrożeniowym, co potwierdził jego opiekun pomocniczy. Rektor uznał te wyjaśnienia za ogólnikowe i nie stanowiące podstawy do uznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo, organ wskazał na braki formalne w Indywidualnym Planie Kształcenia skarżącego z maja 2023 r. oraz niezaliczenie seminarium doktoranckiego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, a także nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając skargę za zasadną. Sąd stwierdził naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponieważ uzasadnienie decyzji Rektora z października 2024 r. było znacznie szersze i zawierało nowe zarzuty w stosunku do decyzji z sierpnia 2024 r., co uniemożliwiło skarżącemu pełne ustosunkowanie się do nich na etapie postępowania administracyjnego. Ponadto, sąd uznał, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie rozważając wszechstronnie okoliczności faktycznych, takich jak zagraniczne prace badawcze doktoranta, jego dotychczasowe osiągnięcia naukowe (konferencje, publikacje, realizowane projekty badawcze) oraz nieprawidłowo oceniając wyjaśnienia opiekuna pomocniczego. Sąd podkreślił, że skreślenie z listy doktorantów jest fakultatywne i wymaga starannego wyważenia interesów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady dwuinstancyjności, polegające na tym, że organ odwoławczy rozpoznał sprawę w sposób odmienny i znacznie szerszy niż organ pierwszej instancji, uniemożliwiając stronie pełne ustosunkowanie się do zarzutów, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że prawidłowa realizacja zasady dwuinstancyjności wymaga, aby organ odwoławczy ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę, a nie tylko odniósł się do zarzutów odwołania. Gdy uzasadnienie organu drugiej instancji jest odmienne i znacznie szersze od decyzji organu pierwszej instancji, zasada ta jest naruszona, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.s.w.n. art. 203 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej lub niewywiązywania się z obowiązków określonych w art. 207. Podstawa skreślenia ma charakter fakultatywny.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Pomocnicze

u.p.s.w.n. art. 207

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Artykuł określający obowiązki doktoranta, z których niewywiązywanie się może prowadzić do skreślenia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i do każdego obywatela.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wątpliwości nierozstrzygnięte na korzyść strony.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy. Przekroczenie granic uznania administracyjnego przez organ, który nie rozważył wszechstronnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Niewłaściwa ocena wyjaśnień skarżącego dotyczących jego zagranicznych prac badawczych.

Godne uwagi sformułowania

Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty. Decyzja wydawana na podstawie art. 203 ust. 2 ustawy (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący

Maria Zawadzka

sprawozdawca

Magdalena Gawlikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym oraz zasady uznania administracyjnego przy wydawaniu decyzji o skreśleniu doktoranta. Podkreślenie konieczności wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych i dotychczasowych osiągnięć strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doktoranta i regulacji dotyczących szkół doktorskich, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania administracyjnego (zasada dwuinstancyjności) i jak sąd może interweniować, gdy organ nie wyważył należycie interesów strony, nawet w przypadku fakultatywnego charakteru decyzji. Pokazuje też, że usprawiedliwione przyczyny niezłożenia dokumentów mogą być brane pod uwagę.

Sąd uchyla skreślenie doktoranta z listy: kluczowe błędy formalne uczelni.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 493/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska
Maria Zawadzka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
Art. 203  ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Tuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Rektora [...] w Krakowie z dnia 3 października 2024 r., nr Rb-zor/N.510-6/24 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Rektora [...] w Krakowie na rzecz skarżącego K. M. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rektor [...] w Krakowie decyzją z dnia 3 października 2024 r. nr Rb-zor/N.510-6/24 utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr RN-SD.4/43/21/2024 o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie fatycznym i prawnym.
Pismem z dnia 8 lipca 2024 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] z powodu niezłożenia dokumentów wymaganych do przeprowadzenia oceny śródokresowej, tj. autoreferatu wraz z załącznikami potwierdzającymi realizację zaplanowanych działań naukowych wskazanych w Indywidualnym Planie Badawczym podlegającym ocenie śródokresowej. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że ma możliwość wyjaśnienia zaistniałej sytuacji w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie po dwukrotnym awizowaniu, ostatecznie nie zostało odebrane przez skarżącego i zostało odesłane do biura Szkoły 30 lipca 2024 r. jako niepodjęte w terminie.
Decyzją Rektora [...] w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2024 r. skreślono skarżącego z listy doktorantów.
W dniu 4 września 2024 r. skarżący złożył wniosek o wyrażenie zgody na ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie uzupełnienia dokumentów oraz przywrócenia na listę doktorantów. W uzasadnieniu wniosku wskazał na realizację kilkumiesięcznych prac badawczo-rozwojowych w [...] poza granicami Polski, które wynikają, m.in. z realizowanego planu badawczego w ramach doktoratu wdrożeniowego.
W dniu 10 września 2024 r. do organu wpłynęła wiadomość od Dyrektora ds. Wdrożeń, opiekuna pomocniczego skarżącego o treści: "w nawiązaniu do pisma doktoranta K. M. do Pana Rektora [...] z dnia 23.08.2024 r. (zał.), uprzejmie informuję że na przełomie czerwca-lipca br. pracownik naszej firmy - mgr inż. K. M. był oddelegowany do pracy m.in. do [...], gdzie wdrażany jest projekt doktoranta oraz naszej firmy G. sp. z o.o. Jeśli zakres realizowanych prac badawczych R&D (dot. testów systemu [...] wynikających z harmonogramu swojego planu badawczego doktoratu wdrożeniowego) oraz zaplanowanego uprzednio urlopu wypoczynkowego, uniemożliwił doktorantowi dostarczenie w wyznaczonym terminie niezbędnej dokumentacji do Szkoły Doktorskiej [...] - proszę o prolongatę terminu złożenia niezbędnych dokumentów."
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego, Rektor [...] wydał ww. decyzję z dnia 3 października 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ odnosząc się do pisma z dnia 10 września 2024 r. wskazał, że wyjaśnienia w zawarte w ww. piśmie nie stanowią podstaw do uznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy jako zasadnego. Przesłane wyjaśnienia i daty są ogólnikowe i nie stanowią dowodu potwierdzającego zawarte w nim fakty. Jednocześnie zaznaczył, że zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 15 Regulaminu Szkoły Doktorskiej (Uchwała nr [...]), doktorant jest zobowiązany do uzyskania zgody Dyrektora Szkoły na wyjazdy na staż, których długość przekracza 21 dni. W świetle powyższego, skarżący nie dopełnił powyższych obowiązków, gdyż nie złożył do Dyrektora Szkoły Doktorskiej [...] wniosku o zgodę na kilkumiesięczny wyjazd, o którym mowa we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rektor wyjaśnił, że w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji, wnikliwej analizie poddano zgromadzoną dokumentację z przebiegu realizacji kształcenia skarżącego oraz rezultatów i postępów jego prac ujętych w Indywidulanym Planie Badawczym. Analiza powyższych dokumentów wskazała, że w okresie 24 czerwca 2024 r. - 5 lipca 2024 r. skarżący nie złożył wymaganej dokumentacji w celu przeprowadzenia oceny śródokresowej, a z tym jego Indywidualny Plan Badawczy nie został poddany ocenie śródokresowej zgodnie z art. 202 ust. 2 ustawy PSWiN w połowie okresu kształcenia określonego w programie kształcenia, który przypada po 4 semestrze kształcenia. Ocena śródokresowa wg terminarza oceny śródokresowej 2024 udostępnionego do wiadomości publicznej na stronie internetowej odbywała się poprzez spotkania Komisji z doktorantami w okresie 2 września 2024 r. – 10 września 2024 r. Informacje dotyczące całego procesu oceny śródokresowej, obowiązkach doktoranta z nią związanych, terminu i sposobu składania dokumentów oraz harmonogramu spotkań z Komisjami do oceny śródokresowej, a także zaproszenie na spotkanie informacyjne dotyczące obowiązkowej oceny okresowej z Dyrektorem Szkoły Doktorskiej zostały do skarżącego przesłane w formie wiadomości mailowej w dniu 7 maja 2024 r. Organ podkreślił nadto, że: w semestrze letnim roku akademickiego 2023/2024 skarżący nie uzyskał zaliczenia z jedynego, planowanego do realizacji przedmiotu obowiązkowego, tj. seminarium doktoranckiego z powodu nieobecności na zajęciach. Wskazał także, że kształcenie oraz prace naukowo-badawcze skarżącego prowadzące do przygotowania rozprawy doktorskiej realizowane są w dyscyplinie Inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka.
Zgodnie z § 7 ust. 1 Programu Kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] uchwalonego Uchwałą nr [...], doktorant jest zobowiązany do złożenia do weryfikacji Indywidualnego Planu Kształcenia według wzoru określonego przez Dyrektora Szkoły. Plan kształcenia musi zostać zaakceptowany przez opiekuna/promotora rozprawy doktorskiej oraz zapewnić osiągnięcie efektów uczenia wymienionych w § 2. W dniu 22 maja 2023 r. Indywidualny Plan Kształcenia skarżącego uzyskał status "odrzucony", bez akceptacji promotora z uwagi na braki formalne w planie tzn. nie spełnia on wymogów wskazanych w Programie Kształcenia w Szkole Doktorskiej uchwalonego Uchwałą [...] nr [...] tj: a) Suma modułów obieralnych z zakresu dyscypliny wiodącej skarżącego, tj. [...] równa jest O pkt. ECTS. Zgodnie z § 6 ust. 3 Programu Kształcenia: "Moduły obieralne powiązane z dyscypliną i tematyką realizowanych badań naukowych powinny odpowiadać co najmniej 15 punktom ECTS, w tym 10 punktów ECTS za moduły z zakresu zadeklarowanych dyscyplin i 5 punktów ECTS za moduły multidyscyplinarne lub z zakresu innych dyscyplin", b) Suma modułów prowadzonych w języku angielskim równia jest 0 pkt. ECTS. Zgodnie z § 3 ust. 4 Programu Kształcenia: "Doktorant realizuje w ramach IPK zajęcia prowadzone w języku angielskim (z wyłączeniem kursów językowych) za co najmniej 6 punktów ECTS", c) Suma wymaganych punktów ECTS wszystkich modułów równa jest 21 pkt. Zgodnie z § 3 ust. 3 Programu Kształcenia: "Doktorant realizuje Indywidualny Program Kształcenia IPK obejmujący zajęcia w wymiarze odpowiadającym co najmniej 26 punktom ECTS, ale nie więcej niż 36 punktom ECTS, o których mowa w § 3.2 (a)".
Organ podkreślił, że od dnia 22 maja 2023 r. skarżący nie dokonał uzupełnień w swoim Indywidualnym Planie Kształcenia tj. nie dokonał wyboru modułów obieralnych z zakresu dyscypliny Inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, a także modułów prowadzonych w języku angielskim tak aby spełniał on poniższe wymogi: a) Moduły obieralne powiązane z dyscypliną i tematyką realizowanych badań naukowych powinny odpowiadać co najmniej 15 punktom ECTS, w tym 10 punktów ECTS za moduły z zakresu zadeklarowanych dyscyplin i 5 punktów ECTS za moduły multidyscyplinarne lub z zakresu innych dyscyplin; b) Doktorant realizuje w ramach IPK zajęcia prowadzone w języku angielskim (z wyłączeniem kursów językowych) za co najmniej 6 punktów ECTS; c) Doktorant realizuje Indywidualny Program Kształcenia IPK obejmujący zajęcia w wymiarze odpowiadającym co najmniej 26 punktom ECTS, ale nie więcej niż 36 punktom ECTS. Ostatnia data logowania się skarżącego do systemu Sylabus gdzie doktoranci przygotowują swoje Indywidualne Plany Kształcenia to 29 września 2023 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 139 k.p.a. poprzez dokonanie szeregu ustaleń faktycznych na niekorzyść strony - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości na niekorzyść strony,
- art. 203 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z § 30 ust. 3 pkt. 2 Regulaminu Szkoły Doktorskiej [...], Programu Kształcenia i Indywidualnego Planu Badawczego, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji z dnia 1 sierpnia 2024 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że niezłożenie przez niego przedmiotowych dokumentów wynikało z faktu, że na przełomie czerwca i lipca 2024 r. był oddelegowany do realizowania prac projektowych i badawczych dot. systemu [...], gdzie wdrażany był jego program jako doktoranta. Realizował on tam prace badawcze - dotyczące między innymi testów systemu [...] wynikających z harmonogramu jego planu badawczego doktoratu wdrożeniowego. Powyższą okoliczność potwierdził opiekun pomocniczy (dyrektor wdrożeniowy). Tym samym niezłożenie dokumentów w określonym terminie nie tylko nie było następstwem niewłaściwego stosunku do obowiązków doktoranckich, ale wynikało z faktu, że te obowiązki realizował.
W konsekwencji, zdaniem skarżącego, nie było podstaw materialno- prawnych do wydania decyzji z dnia 1 sierpnia 2024 r., a tym samym do utrzymania tej decyzji w mocy. Ponadto podkreślił, że przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 203 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w przeciwieństwie do art. 203 ust. 1 tej ustawy) przewiduje fakultatywne, a nie obligatoryjne przesłanki skreślenia z listy doktorantów. W związku z tym, skreślenie z listy doktorantów w oparciu o przywołaną przez organ podstawę prawną, dokonywane powinno być ze szczególną ostrożnością, a wątpliwości w tym zakresie powinny być rozstrzygane na korzyść strony, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego.
Skarżący w dalszej części uzasadnienia odniósł się do dokonanej przez organ analizy dokumentacji z przebiegu realizacji jego kształcenia oraz rezultatów i postępów jego prac ujętych w Indywidualnym Planie Badawczym i podkreślił, że poza niezłożeniem w terminie jednego dokumentu (z nie jego winy) nie dopuścił się żadnych uchybień w realizacji programu Szkoły Doktorskiej [...].
Wręcz przeciwnie jego zaangażowanie i praca naukowa przynosi Uczelni wymierną korzyść, a to: - uczestnictwo w dwóch ogólnopolskich konferencjach w Krakowie i we Wrocławiu; -współautorstwo w publikacji naukowej pt. [...] w międzynarodowym czasopiśmie [...], za 100 pkt IF 2,7; - realizacji badań wpływu nowej [...] na efektywność wykonania [...] w celu uzyskania optymalizacji czasu [...] w aspekcie obniżenia kosztów technologii [...]; - współpracy z naukowcami z [...], gdzie wykonywane są badania laboratoryjne na podstawie materiałów uzyskanych od Klienta zagranicznego, tj. [...], dla którego opracowany został system [...], celem przeprowadzenia testów w warunkach "in situ" [...]; - realizacja wdrożenia do G. sp. z o. o. (Partnera wg Umowy o współpracy z [...] w zakresie prowadzenia doktoratu wdrożeniowego z dnia 9 stycznia 2023 r.), Zakładów [...] należących do [...] Spółki [...] oraz amerykańskiej firmy J., która realizuje wspólnie z doktorantem badania w [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2025 r. skarżący wskazał, że zastosowanie najbardziej dolegliwej wobec doktoranta konsekwencji, jaką jest skreślenie z listy doktorantów, zgodnie z zasadą proporcjonalności wymaga uprzedniego, indywidualnego wezwania do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości w zakresie realizacji obowiązków. W sprawie bezspornym jest, że wobec niego nie było kierowane jakiekolwiek indywidualne wezwanie (w jakiejkolwiek formie), a promotor nie zgłaszał wobec niego jakichkolwiek zastrzeżeń. Skarżący podkreślił, że na ewentualne żądanie organu przedłożyłby dokumenty, o które zostałby wezwany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje;
Skarga jest zasadna
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzję Rektora [...] z dnia 3 października 2024 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego samego organu z dnia 1 sierpnia 2024 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej prowadzonej przez [...] w Krakowie z powodu niewywiązania się z obowiązków wynikających z Regulaminu Szkoły Doktorskiej [...], Programu Kształcenia i Indywidualnego Planu Badawczego, tj. niezłożenia w określonym terminie dokumentów wymaganych do przeprowadzenia oceny śródokresowej. Z niezwykle lakonicznego uzasadniania decyzji organu z dnia 1 sierpnia 2024 r. wynika, że skarżący w wyznaczonym terminie tj. do dnia 5 lipca 2024 r. nie złożył autoreferatu wraz dokumentacją potwierdzającą postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. W dniu 8 sierpnia 2024 r. wszczęto postępowanie o skreślenie skarżącego z listy doktorantów. Na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania skarżący miał możliwość złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, jednak z tej możliwości nie skorzystał (zawiadomienie wróciło podwójnie awizowane).
Składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący ustosunkował się jedynie do wymienionego w uzasadnieniu zarzutu, wskazując, że przez kilka miesięcy realizował prace badawczo-rozwojowe w [...] poza granicami Polski, które wynikały m.in. z realizowanego planu badawczego w ramach jego doktoratu.
Podkreślić należy, że dopiero decyzja Rektora z dnia 3 października 2025 r. zawiera obszerniejsze uzasadnienie, które zawiera już znacznie więcej zarzutów w stosunku do skarżącego. Spowodowało to, że dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący mógł się do nowych zarzutów ustosunkować. W ten sposób organy pozbawiły skarżącego rozpoznania sprawy przez dwie instancje administracyjne, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjnego postepowania.
Przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (art. 15 k.p.a., art. 78 Konstytucji RP). W wyroku NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II OSK 261/15, zwraca się uwagę, że "Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. (...) Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty". Jednocześnie w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy jest organem merytorycznym, którego powinnością jest nie tylko odnieść się do zarzutów odwołania, lecz ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą przez organ pierwszej instancji (np. wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., sygn. II OSK 1705/21).
Prawidłowa realizacja zasady dwuinstancyjności nie jest możliwa, gdy uzasadnienie organu drugiej instancji jest odmienne i znacznie szersze od decyzji organu I instancji. Już samo naruszenie tej zasadny skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Nie mniej jednak nie są to jedyne uchybienia w przedmiotowej sprawie.
Materialnoprawną postawą prawną kontrolowanych decyzji o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów stanowił art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa.") oraz § 30 ust. 3 pkt 2 Regulaminu Szkoły Doktorskiej [..] (dalej także jako "Regulamin [...]"). Zgodnie z art. 203 ust. 2 ustawy doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku:
1) niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej;
2) niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207.
Skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 203 ust. 3).
Podobne uregulowania zawiera Uchwała nr [...] w Krakowie z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Szkoły Doktorskiej [...], ponieważ zgodnie z § 30 ust. 3 pkt 2 tego Regulaminu: doktoranta można skreślić z listy doktorantów w przypadku: niewywiązywania się z obowiązków wynikających z Regulaminu Szkoły doktorskiej [...] Programu Kształcenia oraz Indywidualnego Planu Badawczego.
Podkreślić zatem należy, że podstawa skreślenia skarżącego z listy doktorantów w niniejszej sprawie miała charakter fakultatywny - art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy i § 30 ust. 3 pkt 2 Regulaminu. Sformułowanie "doktorant może być skreślony" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, wyciągnięte zaś wnioski są logiczne i poprawne. Decyzja wydawana na podstawie art. 203 ust. 2 ustawy (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zatem sąd administracyjny weryfikuje, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu; powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (vide wyroki NSA: z 22 września 2021 r., III OSK 1962/21; z 17 marca 2010 r., II GSK 491/09 oraz z 20 lipca 2011 r., I OSK 2006/10, pub. CBOSA).
Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy sąd uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta również z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z zarzutami skargi organ nie rozważył wszechstronnie okoliczności faktycznych sprawy. Uzasadnienie decyzji Rektora sprowadzono do wskazania naruszonych przez skarżącego obowiązków, nie uwzględniono natomiast żadnych dotychczasowych dokonań skarżącego w toku kształcenia w szkole doktorskiej.
Nie uwzględniono w szczególności, co skarżący mógł podnieść dopiero na etapie postępowania przed Sądem, uczestnictwa skarżącego w dwóch ogólnopolskich konferencjach w Krakowie i we Wrocławiu; współautorstwa w publikacji naukowej pt. [...] w międzynarodowym czasopiśmie [...], za 100 pkt IF 2,7; - realizacji badań wpływu nowej [...] na efektywność wykonania [...] w celu uzyskania optymalizacji czasu [...] w aspekcie obniżenia kosztów technologii [...], a także współpracy z naukowcami z [...], gdzie wykonywane są badania laboratoryjne na podstawie materiałów uzyskanych od Klienta zagranicznego, tj. [...], dla którego opracowany został system [...], celem przeprowadzenia testów w warunkach "in situ" [...]; - realizacja wdrożenia do G. sp. z o. o. (Partnera wg Umowy o współpracy z [...] w zakresie prowadzenia doktoratu wdrożeniowego z dnia 9 stycznia 2023 r.), Zakładów [...] należących do [...] Spółki [...] SA oraz amerykańskiej firmy J., która realizuje wspólnie z doktorantem badania w [...].
Organ jednak przede wszystkim nie uwzględnił, że niewywiązanie się przez skarżącego z obowiązku postępowania zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej, realizacji programu kształcenia i indywidulanego planu badawczego miało miejsce z uwagi na realizację kilkumiesięcznych prac badawczo-rozwojowych w [...] poza granicami Polski, które wynikają, m.in. z realizowanego planu badawczego w ramach doktoratu wdrożeniowego. Okoliczność ta została potwierdzona przez Dyrektora ds. Wdrożeń, opiekuna pomocniczego skarżącego który poinformować Rektora, że na przełomie czerwca-lipca 2024 r. skarżący był oddelegowany do pracy m.in. do [...], gdzie wdrażany jest projekt doktoranta oraz firmy G. sp. z o.o.
Rektor [...] podsumował wyjaśnienia Dyrektora ds. Wdrożeń, opiekuna pomocniczego skarżącego jako zbyt ogólnikowe i nie potwierdzające zawartych w nim faktów jednak nie wskazał z jakich powodów nie uznał tych wyjaśnień za wiarygodne.
Ocena innych zarzutów, które zostały wskazane dopiero w decyzji Rektora [...] z dnia 3 października 2024 r. jest przedwczesna, z uwagi na naruszenie przez organy zasady dwuinstancyjności.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzji oraz decyzję ją poprzedzającą działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI