III SA/Kr 481/25

III SA/Kr 481/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Urszula Zięba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1985 nr 12 poz 49
Art. 36  ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Olesno na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 lutego 2025 r., znak NS.906.68.2024 w przedmiocie opłaty za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy Olesno (dalej: "strona skarżąca"") była decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 7 lutego 2025 r. (nr NS.906.68.2024), którą uchylono w części decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Tarnowskiej nr 216/2024 z 14 listopada 2024 r. (znak: NNZ.90831.277.2024) o obciążeniu strony skarżącej opłatą 646 zł, za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego – i ustalono nową opłatę w wysokości 645 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
1. Gmina Olesno wnioskiem z 30 września 2024 r. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Tarnowskiej o uzgodnienie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dokumentacji projektowej na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na Budowie sieci kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy Olesno - etap III (Podborze, Swarzów), w ramach zadania inwestycyjnego pod nazwą: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Podborze, Swarzów, Oleśnica wraz z modernizacją oczyszczalni ścieków w miejscowości Breń (Podborze) Gmina Olesno", zaplanowanej do realizacji na dz. nr 302/8 w miejscowości Breń, obręb Podborze, gm. Olesno, dla którego inwestorem jest Gmina Olesno.
2. W toku tego postępowania organ I instancji pismem z 10 października 2024 r. (k. 6) sformułował do inwestora 6 zastrzeżeń i uwag odnoszących się do objętej uzgodnieniem dokumentacji projektowej planowanej inwestycji. Zastrzeżenia te dotyczyły:
a) wyjaśnienia kwestii lokalizacji inwestycji – w tym zakresie organ wskazał na niezgodności występujące między przedłożonym projektem budowalnym, a projektem zagospodarowania terenu;
b) braku spełnienia przez dokumentację projektową wymagań określonych w par. 6 rozporządzenia w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego (w tym względzie sformułowano 3 kolejne zastrzeżenia);
c) wyjaśnienia wątpliwości odnośnie technologii wykonania obiektu, w którym odbywać się będzie odwadnianie i higienizacja osadu (organ wskazał na niezgodność części opisowej projektu budowlanego z rysunkami i przekrojami zawartymi w projekcie arch-bud. – tom II – gdzie m.in. zamiast budynku w przyjmowanej technologii tradycyjnej zaprojektowano kontener i wiatę o innych parametrach;
d) konieczności wyjaśnienia kwestii użytkowania i przechowywania w stacji odwadniania i higienizacji osadu (budynek 7) – środków chemicznych (w tym względzie organ wskazał na konkretne wadliwości projektu z odniesieniem do przepisów prawa);
e) wadliwość usytuowania WC na rysunku OB. 7A i OB. 7B Rzut i przekrój projektu arch-bud (tom II), która nie posiada przedsionka, co narusza par. 26 i 27 zał. 3 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp. Nadto, nakazano zapewnić zaplecze sanitarno-higieniczne dla pracowników, spełniające wymagania z w.w. aktu;
f) braku przedłożenia postanowienia o sprostowaniu omyłki w załączniku do decyzji o środowiskowych zgody na realizację zamierzenia inwestycyjnego.
3. W odpowiedzi na ww. uwagi i zastrzeżenia złożone zostały przez inwestora oczekiwane uzupełnienia dokumentacji projektowej. W następstwie powyższego PPIS w Dąbrowie Tarnowskiej w dniu 30 października 2024 r. wydał opinię sanitarną (znak: NNZ.90831.277.2024) uzgadniającą dokumentację projektową w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych z zastrzeżeniem.
4. Następnie organ skierował do Gminy Olesno (inwestora) zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności wynikające z zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej "ustawa").
5. Organ I instancji decyzją płatniczą nr 216/2024 z 14 listopada 2024 r. (znak: NNZ.90831.277.2024) – ustalił stronie skarżącej opłatę 646 zł za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego związane z uzgodnieniem pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dokumentacji projektowej na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla opisanej na wstępie inwestycji.
Podstawą prawną tej decyzji był art. 36 ust. 1 ustawy, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Zarządzenia Nr 3/2024 z 20 marca 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Dąbrowie Tarnowskiej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Tarnowskiej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Zgodnie z powyższymi przepisami organ ustalił następującą kalkulację opłaty:
1) koszty bezpośrednie - 496,94 zł (w tym: średnie wynagrodzenie pracowników wykonujących kontrolę i analizę dokumentacji według stawki godzinowej ustalonej jako 99,30 zł/godzinę za jednego pracownika (99,30 zł x 5 godz.) oraz pozostałe koszty materiałowe w wysokości 0,44 zł, w tym koszt 1 strony wydruku: pisma z 10 października 2024 r. (5 stron) - 0,02 zł x 5 x 2 egzemplarze wydrukowanego dokumentu oraz opinii sanitarnej z 30 października 2024 r. (6 stron) - 0,02 zł x 6 x 2 egzemplarze wydrukowanego dokumentu;
2) koszty pośrednie - 149,08 zł (narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do ww. kosztów bezpośrednich w wysokości 30%).
W konsekwencji tej kalkulacji suma opłaty za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w związku z postępowaniem administracyjnym zakończonym wydaniem opinii sanitarnej wyniosła 646,02 zł po zaokrągleniu 646,00 zł.
6. W odwołaniu od opisanej decyzji strona skarżąca podnosiła, że decyzja płatnicza została wydana z naruszeniem art. 36 ust. 1 ustawy r. Przywołała:
a) wyrok NSA z 20 kwietnia 2023 r. (II OSK 1360/20), z którego wynika, że w zakresie kosztów innych czynności wykonanych przez organy PPIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się w koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione poprzez organ, związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej. W ocenie NSA nie oznacza to jednak, że każda czynność podejmowana przez organy nadzoru sanitarnego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego powoduje powstanie kosztów, do których uiszczenia zobowiązana może być strona postępowania. Opłacie takiej podlegać powinny tylko tego typu czynności, które wykraczają ponad standardowe koszty związane z wydaniem konkretnej decyzji. Nie można żądać od strony zwrotu kosztów za samo wydanie decyzji;
b) wyrok WSA w Krakowie z 20 listopada 2024 r. (III SA/Kr 1029/24), w którym – jak podano, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą decyzję I instancji, tj. decyzję PPIS w Dąbrowie Tarnowskiej z 14 lutego 2024 r. w sprawie ustalenia opłaty za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego związane z uzgodnieniem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
7. Organ odwoławczy decyzją z 7 lutego 2025 r. orzekł w sposób wskazany na wstępie. Przywołał szereg orzeczeń NSA wskazujących na konieczność uiszczania opłat za wykonywanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.
Następnie organ podał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Zarządzenia Nr 3/2024 z dnia 20 marca 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Dąbrowie Tarnowskiej, w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Tarnowskiej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.
Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia, wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Do bezpośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, zwanych dalej "pracownikami", obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych; koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej; przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych.
Z kolei do pośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych; koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego; koszty transportu.
Organ odwoławczy wskazał, iż Zarządzenie Nr 3/2024 z 20 marca 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Dąbrowie Tarnowskiej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Tarnowskiej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, jest aktem wewnętrznym wydanym na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowi wskazówki do wyliczenia wynagrodzenia pracownika, o którym mowa w § 3 rozporządzenia.
Następnie stwierdził, iż decyzja płatnicza winna zawierać informacje o konkretnych czynnościach będących w powiązaniu z merytoryką prowadzonego postępowania i stanowiących przejaw zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wykonanego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w następstwie których została naliczona opłata. Organ akcentował, że PPIS w Dąbrowie Tarnowskiej wskazał konkretne dokumenty, które podlegały analizie, a w efekcie stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. Do czynności tych zaliczono kontrolę kompletności przedłożonej przy wniosku dokumentacji oraz jej analizę i ocenę, tj. analizę projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, załączników: opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty.
Wskazana analiza polegała na ocenie informacji zawartych w przedłożonej dokumentacji w odniesieniu do wpływu planowanych zamierzeń na życie i zdrowie ludzi oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa w odniesieniu do wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zatem opłata, o której mowa w zaskarżonej decyzji została ustalona za konkretne czynności tj. analizę, załączonej do wniosku w przedmiocie uzgodnienia dokumentacji, co wynika również z przedstawionej w decyzji kalkulacji kosztów. W ocenie organu odwoławczego, koszty związane z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zostały szczegółowe wskazane i opisane, co spełnia wymogi dla ustalenia opłaty. Została też wskazana podstawa prawna ich naliczenia.
Organ wskazał też, iż rozpoznając sprawę, zwrócił uwagę, że w decyzji płatniczej w przedstawionej tabelce w punkcie 1.3 tj. koszty bezpośrednie materiałowe (w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych), niepotrzebnie uwzględniona i naliczona została kwota 0,44 zł (koszt papieru i koszt wydruku). Po weryfikacji kosztów z pomniejszeniem opłaty o 0,44 zł, stwierdzono, że łączna kwota opłaty wyniesie 645,45 zł, co zmienia ostateczną ustaloną w decyzji płatniczej opłatę wynoszącą po zaokrągleniu 645 zł. Tym samym organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. w zakresie wysokości opłaty i ustalił nową jej wysokość.
Organ II instancji zwrócił uwagę na wyrok NSA z 30 maja 2016 r. (II OSK2281/14), w którym wskazano, iż "inne czynności", o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy dotyczą szeroko rozumianego postępowania kontrolnego, obejmują czynności pozostające w "merytorycznym związku", czyli stanowiące przejaw nadzoru sanitarnego. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że czynności które podjął organ I instancji, w takim "merytorycznym związku" pozostawały. Nałożona opłata została ustalona właściwie, w oparciu o przepisy powszechnie obowiązujące, jak również regulacje wewnętrzne PPIS w Dąbrowie Tarnowskiej.
8. W skardze zarzucono naruszenie:
a) art. 36 ust. 1 ustawy poprzez jego zastosowania i nałożenie na stronę skarżącą opłaty za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego związane z kontrolą i analizą dokumentacji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę;
b) art. 7, 77, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego. w dokonanej ocenie.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz zasądzenie kosztów postępowania
W uzasadnieniu skargi przywołane zostały dwa orzeczenia powołane uprzednio w odwołaniu (por. punkt 6).
9. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
10. Skarga podlegała oddaleniu.
11.1. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416; dalej ustawa). Przepis ten mówi, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ustęp drugi cytowanej regulacji mówi natomiast, iż za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Z kolei w art. 36 ust. 4 ustawy ustanowiono kompetencję Ministra Zdrowia do określenia sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. W oparciu o tę delegację, Minister Zdrowia wydał w dniu 5 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2010 r., Nr 36, poz. 203; dalej: rozporządzenie).
12.2. Z cytowanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy wynika ustawowa zasada ponoszenia kosztów za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego (bieżącego i zapobiegawczego). Obowiązek ponoszenia tych kosztów obciąża osoby lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Dostrzec należy, że w odniesieniu do nadzoru bieżącego, przypadkach, w których w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, nie pobiera się opłat związanych ze sprawowaniem tego nadzoru (art. 36 ust. 2 ustawy). Powyższe oznacza, że w sytuacji nieobjętej regulacją art. 36 ust. 2 ustawy, tj. gdy badania laboratoryjne i inne czynności inspekcji sanitarnej nie są związane są z nadzorem bieżącym, lecz zapobiegawczym (z którym mamy do czynienia kontrolowanej sprawie - por. art. 3 pkt 2 lit. a ustawy) – odpłatność za koszt ich wykonania obowiązuje w pełnym zakresie.
12.3. Z perspektywy cytowanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy jako problematyczna jawi się kwestia zakresu i charakteru "innych czynności", z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłat odpowiadających kosztom wykonania tych czynności. W dotychczasowym orzecznictwie NSA wskazywano, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 366/07 oraz z 18 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1071/15). W powołanych orzeczeniach akcentowano, że termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 u.p.i.s., nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych).
Z kolei w najnowszym orzecznictwie NSA wskazuje się, że wobec ustanowionej na gruncie art. 36 ust. 1 ustawy zasady odpłatności za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, brak jest jakichkolwiek normatywnych podstaw do tego, aby z zakresu "innych czynności" podlegających opłacie można było wyłączać typowe czynności procesowe związane z postępowaniem wyjaśniającym (w tym związane z zebraniem, rozważeniem i oceną całego materiału dowodowego) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia (aktu) administracyjnego, jeżeli wydanie tego orzeczenia (aktu) stanowi formę wykonywania nadzoru sanitarnego (por. wyroki NSA: z 10 lipca 2025 r. II GSK 2603/24 i oraz II GSK 518/25, z 3 września 2025 r. II GSK 303/25). W kategorii tej mieszczą się zatem wszystkie "koszty poniesione" (koszty sprawowania nadzoru), a nie jakieś szczególne koszty "ponadstandardowe" (por. wyrok NSA z 3 września 2025 r., II GSK 303/25). Zakres obowiązku ponoszenia kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności jest więc względnie szeroki, obejmując w istocie całość zasadniczych kosztów działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych, o ile tylko wykazują one związek z wykonywaniem zadań z zakresu nadzoru sanitarnego (wyrok NSA z 10.07.2025 r., II GSK 518/25).
12.4. Metodyka obliczania wysokości tych kosztów określona została w rozporządzeniu przywołanym w punkcie 11.1. uzasadnienia. W par. 2 tego aktu wskazano, iż wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Do bezpośrednich kosztów zalicza się: średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych, obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych, przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych. Z kolei do kosztów pośrednich zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych, koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego.
Z kolei par. 6 rozporządzenia stanowi, że czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Regulacja ta jest logiczną konsekwencją tego, że wiedzę o wysokości kosztów funkcjonowania konkretnej (tj. opiniującej) stancji sanitarno-epidemiologicznej, ma dyrektor tej jednostki.
W aktach znajduje się Zarządzenia Nr 3/2024 z 20 marca 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Dąbrowie Tarnowskiej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dąbrowie Tarnowskiej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Akt ten określa stawkę godzinową pracownika stacji (99, 30 zł) oraz czas pracy pracownika niezbędny do danej czynności, jak też koszt wydruku egzemplarza A4 (0,02 zł).
12.5. W nawiązaniu do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż zakresem wniosku strony skarżącej objęte było żądanie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dokumentacji projektowej na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej. Stosownie do art. 3 pkt 2 lit a ustawy, uzgadnianie przez inspekcję sanitarną dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy - stanowi przejaw zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Znajdujące się w aktach pismo organu I instancji z 10 października 2024 r. (k. 6), które skierowane zostało do inwestora wskazuje, iż organ ten przeprowadził szczególnie wnikliwą i staranną analizę przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej. Efektem tej analizy było dostrzeżenie szeregu błędów i nieścisłości w dokumentacji, które organ sformułował w zaleceniach kierowanych do projektanta. Zalecenia te ujęte zostały w sześciu rozbudowanych punktach. Ocena warstwy analitycznej tego pisma wskazuje na niewątpliwie istotny nakład pracy wykonanej przez pracowników organu w rozpoznaniu wniosku inwestora. Po usunięciu dostrzeżonych wadliwości (k. 7), organ I instancji wydał pozytywną dla inwestora opinię sanitarną (k. 11). W tych warunkach i przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej wykładni adekwatnych regulacji prawnych, w ocenie Sądu zaszły przesłanki do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy w wysokości przyjętej przez organ. Jak trafnie podnosił bowiem MPWIS, opłata jest ustalana nie za "uzgodnienie", czy "opinię", lecz za konkretne czynności, których wynikiem jest właśnie uzgodnienie albo opinia, bowiem istotą orzeczenia o opłacie jest wskazanie konkretnych czynności poprzedzających przedstawienie stanowiska organu. Analizując wydane w sprawie decyzje stwierdzić należy, iż zawierają one klarowną prezentację informacji o podjętych przez organ działaniach (czynnościach) pozostających w związku z istotą prowadzonego postępowania obejmującego sprawowanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a w następstwie których to czynności, została naliczona opłata. Organ wskazał też na konkretne dokumenty (por. wyżej), które podlegały analizie i ocenie, a które stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. Na uwagę i podkreślenie zasługuje przy tym to, że w przyjętej przez organ kalkulacji kosztów (podstawy obliczeń opłaty), nie został wskazany ani czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie merytorycznej opinii ani też decyzji płatniczej, ani finalnie (po zreformowaniu decyzji przez organ odwoławczy) – także koszt papieru i wydruku. Zasadnicza wartość składowa ustalonej opłaty (koszt bezpośredni - wynoszący 496,5 zł) – obliczona została z uwzględnieniem poświęconego czasu pracy (5 h), co mieści się w granicach przyjętych w zarządzeniu (por. k. 14) i niewątpliwie uwzględnia też nakład pracy związanej z wykonanymi czynnościami (por. wyżej). Poprawnie też określono koszty pośrednie (149, 08 zł) – jako 30 % stosunek kosztów pośrednich do bezpośrednich.
Reasumując, przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa pozwalającego na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
13. Zarzuty skargi Sąd uznał za nietrafne. W istocie, zarzuty te sprowadzają się do zakwestionowania faktu nałożenia na skarżącą opłaty. Skarga przywoływała dwa orzeczenia: wyrok WSA w Krakowie z 20 listopada 2024 r. (III SA/Kr 1029/24) oraz NSA z 20 kwietnia 2023 r. (II OSK 1360/20). W nawiązaniu do pierwszego z wyroków stwierdzić trzeba, że skarga nie prezentowała nawet wypowiedzi Sądu mającej odnosić się do sprawy, przez co trudno jest zając jakiekolwiek stanowisko w tym względzie. Niemniej jednak zauważyć trzeba, że wyrok ten został uchylony przez NSA wyrokiem z 28 października 2025 r. (III GSK 516/25). W kwestii drugiego z wyroków – NSA wskazywał, że opłacie mogą podlegać czynności ponad standardowe związane z wydaniem konkretnej decyzji. Jak natomiast wskazano w punkcie 12.3 uzasadnienia – najnowsze wypowiedzi NSA, które Sąd orzekający w tej sprawie podziela, odstępują od powyższego poglądu postrzegając obecnie szeroko zakres obowiązku ponoszenia kosztów wykonania "innych czynności" składających się na nadzór zapobiegawczy.
14. Mając na uwadze przedstawione rozważania, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia była art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935).