III SA/Kr 461/10

III SA/Kr 461/10 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Dąbek
Krystyna Kutzner
Tadeusz Wołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1293/11 - Wyrok NSA z 2011-12-02
I OZ 558/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
art. 2, 3, 4, 8, 11, 12, 39, 41, 106, 107
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. G. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K. kwotę 1440,00 (słownie: tysiąc czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta odmówił przyznania M. P. decyzjami z dnia:
1. [...] 2009 r. nr [...], zasiłku celowego na uregulowanie długu wobec wierzycieli,
2. [...] 2009 r. nr [...] zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z dojazdami na leczenie i rehabilitację,
3. [...] 2009 r. nr [...], zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji,
4. [...] 2009 r. nr [...], zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z dojazdami na leczenie i rehabilitację,
5. [...] 2009 r. nr [...], zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji,
6. [...] 2009 r. nr [...], zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów przejazdów na leczenie i rehabilitację.
Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104, art. 107, art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 102, art. 104, art.106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj: Dz. U. z 2008r., nr 115, poz. 728), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r., nr 135, poz. 950) a nadto w decyzji 1-5: art.17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ustawy o pomocy społecznej, natomiast w decyzji 6: art.17 ust. 2 pkt 1, art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.
W uzasadnieniach decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, (...) mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
W myśl art. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia.
Ad. 1.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek z dnia 20.10.2009 r. o przyznanie pomocy skarżący złożył ponownie w dniu 10.11.2009 r.
W dniu 28.10.2009 r. w związku z wszczętym wcześniej postępowaniem, organ wysłał zawiadomienie do skarżącego zobowiązujące do przebywania w miejscu zamieszkania w dniu 23.11.2009 r., jednakże w dniu 20.11.2009r. skarżący zawiadomił, iż wykonuje badania lekarskie. Zawiadomienie zawierało pouczenie, iż nieobecność spowoduje wydanie decyzji o odmowie przyznania świadczenia. W tej sytuacji organ nie mógł przeprowadzić wywiadu środowiskowego, a tym samym ustalić sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego.
Organ wskazał, iż skarżący również wcześniej nie współpracował z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, odrzuca wszelkie propozycje w kwestii wynajmu czy też zamiany zajmowanego mieszkania na mniejsze, nie dostarcza żądanych dokumentów.
Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów dokonania pożyczek. Organ wskazał również, iż pomoc społeczna przeznaczona jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, a spłata pożyczki taką potrzebą nie jest.
Ustalono także, iż skarżący składał nieprawdziwe oświadczenia majątkowe, w których nie wykazywał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w B. W dniu 14.07.2009 r. w Kancelarii Notarialnej M. P. na podstawie zawartej umowy sprzedał działkę położoną w B.
Wobec powyższego z uwagi na brak współpracy odmowa przyznania zasiłku celowego jest uzasadniona.
Ad. 2-6.
W uzasadnieniach decyzji organ podniósł, że w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł.
Wywiad środowiskowy został przeprowadzony 11.08.2009 r. w wyniku którego ustalono, że skarżący zamieszkuje samodzielnie, zgodnie z oświadczeniem, nie wynajmuje części mieszkania, nie jest zatrudniony, posiada rentę z tytułu niezdolności do pracy orzeczoną czasowo do dnia 31.12.2010 r. w wysokości 467,62 zł miesięcznie, z której dokonywane jest potrącenie na rzecz świadczeń nienależnie pobranych w formie zasiłku dla bezrobotnych. Zatem w sumie otrzymuje 311,95 zł, ale na okoliczność dokonywanych potrąceń nie okazał żadnych dokumentów.
Podczas wywiadu skarżący poinformował, że uregulował zaległość czynszową, także wszystkie opłaty związane z użytkowaniem mieszkania są opłacone na bieżąco, jedynie posiada zaległość wobec spółdzielni mieszkaniowej z tytułu odsetek. Podał, że środki pieniężne na uregulowanie zaległości jak i bieżących potrzeb posiada z tytułu pożyczek zaciągniętych u osób. Odmówił podania nazwisk pożyczkodawców, umowy pożyczek były zawierane ustnie, nie uiszczał podatku od zaciągniętych pożyczek, obecnie jak oświadcza kwota zaciągniętych pożyczek to 45 tysięcy zł.
Podczas wywiadu skarżący nie okazał żadnych faktur za media, ani za zakupione leki, dlatego też wezwano skarżącego do dostarczenia niezbędnych dokumentów pod rygorem odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w dniu 27.08.2009 r. udzielił pisemnej odpowiedzi, iż nie posiada decyzji ZUS o dokonywaniu potrąceń ze świadczenia rentowego, a rachunki za media jak i faktury za leki okazał podczas wywiadu środowiskowego, co nie jest prawdą. W złożonym piśmie podał kwoty opłat za media jak i za zakupione leki, co jednak nie może zostać przez organ uznane za udokumentowane.
Wobec powyższego organ z urzędu uzyskał informację, że za energię elektryczną reguluje należności systematycznie w czerwcu - 93,14 zł i 104,77 zł, w lipcu - 102,77 zł, w sierpniu 102,77 zł. Należności za zużycie gazu także są regulowane terminowo, w kwocie około 60 zł co dwa miesiące.
Ponadto organ ustalił, że w dniu 4.06.2009 r. uregulował zaległości czynszowe wpłacając jednorazowo kwotę 5525,14 zł, zaś w sierpniu 2009r. wpłacił kwotę 1266,74 zł. Jak wynika z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia 8.09.2009 r. obecnie nie posiada żadnych zaległości czynszowych.
W trakcie wywiadu środowiskowego pracownik socjalny zauważył, iż w mieszkaniu zostały wymienione okna we wszystkich pomieszczeniach tj. w trzech pokojach i w kuchni. Skarżący podał, że zostały one wymienione na koszt Spółdzielni Mieszkaniowej "A'. Jak wynika z pisma z dnia 8.09.2009 r. otrzymanego ze spółdzielni koszt wymiany okien to kwota 5330 zł, spółdzielnia udzieliła dofinansowania w kwocie 1680,44 zł, zatem pozostałą część kosztów pokrył we własnym zakresie.
Dodatkowo organ wskazał na występujące w przypadku sytuacji skarżącego dysproporcje. Jak wynika z dokumentów dysponując dochodem w kwocie 467,62 zł miesięcznie, opłaca regularnie czynsz w kwocie 410,07 zł miesięcznie, należności za energię elektryczną około 100 zł, oraz za gaz w wysokości około 60 zł. Ponadto dokonuje zakupu żywności, leków i innych niezbędnych rzeczy potrzebnych w codziennym funkcjonowaniu. Nie bez znaczenia pozostaje fakt wymiany okien w mieszkaniu, co związane było z kosztem ponad 5 000 zł oraz jednorazowe wpłaty zaległości czynszowych w znacznych kwotach. To wszystko świadczy, iż posiada źródło dochodu bądź zasoby, o czym nie informuje pracownika socjalnego.co stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Podczas postępowania organ podjął próbę ustalenia kwestii wynajmu bądź zamiany trzypokojowego mieszkania na mniejsze, co pozwoliłoby na pomoc w wyjściu z trudnej sytuacji materialnej przy wykorzystaniu własnych możliwości. Na taką możliwość wskazywało wielokrotnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze czy też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
W tym celu organ dnia 7.09.2009 r. wezwał skarżącego na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień 1.10.2009 r. Wezwanie na rozprawę zostało doręczone dnia 10.09.2009 r. z pouczeniem, że w razie niestawiennictwa nastąpi wydanie decyzji odmawiającej przyznanie pomocy. W dniu 30.09.2009 r. do organu wpłynęło pismo, w którym skarżący informuje, że nie może stawić się w wyznaczonym terminie na rozprawę z uwagi na schorzenia i niepełnosprawność, ale na powyższą okoliczność nie przedstawił żadnego aktualnego zaświadczenia lekarskiego, które jednoznacznie wskazywałoby, że w dniu 1.10.2009 r. nie może stawić się w Ośrodku.
Brak współpracy skarżącego w kwestii możliwości wynajmu czy też zamiany mieszkania, niestawienie się na rozprawę administracyjną oraz brak dostarczenia niezbędnych dokumentów zostało potraktowane jak brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.
Ad. 2, 3.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 6.08.2009 r. organu wpłynęło pismo zawierające wniosek o pomoc finansową. Świadczenia zostały określone we "wniosku do wielokrotnego zastosowania" z dnia 15.10.2007 r.
Wywiad środowiskowy został przeprowadzony dnia 11.08.2009 r., podczas którego skarżący złożył kolejny wniosek o pomoc. Z uwagi na złożenie dwóch wniosków o pomoc w tym samym miesiącu zostały one rozpatrzone łącznie. Wniosek o pomoc złożył w dniu 6.08.2009 r. oraz 11.08.2009 r. zatem ustalono dochód z miesiąca lipca 2009 r., była to kwota świadczenia rentowego w wysokości 467,62 zł. Wobec powyższego skarżący spełnia kryterium dochodowe niezbędne do przyznania pomocy.
Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów skarżący oświadcza wprawdzie, że pozostaje w stałym leczeniu, ale nie przedstawił żadnych rachunków wskazujących na poniesione wydatki związane z kosztami leczenia czy rehabilitacji czy z dojazdami na leczenie i rehabilitację. Wobec powyższego organ nie miał możliwości ustalenia wysokości poniesionych wydatków związanych z ww. potrzebami.
Biorąc pod uwagę powyższe jak i brak współpracy oraz stwierdzone dysproporcje odmowa przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z dojazdami na leczenie i rehabilitację oraz na leczenie i rehabilitację jest uzasadniona.
Ad. 4.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 15.06.2009 r. do organu wpłynęło pismo zawierające także wniosek o pomoc finansową. Świadczenia zostały określone we "wniosku do wielokrotnego zastosowania" z dnia 15.10.2007 r.
Wniosek o pomoc złożył w dniu 15.06.2009 r. zatem organ winien ustalić dochód strony z miesiąca maja 2009 r., jak wynika z dokumentów była to kwota świadczenia rentowego w wysokości 467,62 zł. Wobec powyższego skarżący spełnia kryterium dochodowe niezbędne do przyznania pomocy.
Organ zauważył, że wniosek o pomoc z dnia 15.06.2009 r. zawarty jest w piśmie sporządzonym w dniu 5.06.2009 r., w którym podaje, iż znajduje się w dramatycznej sytuacji materialnej i posiada znaczne zadłużenie z tytułu nieopłacenia czynszu. Natomiast jak organ ustalił w dniu 4.06.2009r., tj. dzień wcześniej aniżeli wniosek o pomoc, skarżący uregulował zaległości czynszowe wpłacając jednorazowo kwotę 5525,14 zł. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie skarżący nie udokumentował żadnych poniesionych kosztów leczenia czy rehabilitacji. Wobec powyższego organ nie miał możliwości ustalenia wysokości poniesionych wydatków na leczenie i rehabilitację, a tym samym przyznania pomocy zgodnie z wnioskiem.
Biorąc pod uwagę powyższe jak i brak współpracy oraz stwierdzone dysproporcje odmowa przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji jest uzasadniona.
Ad. 5.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o przyznanie pomocy M. P. złożył w dniu 15.06.2009 r.
Organ ustalił, iż dochodem skarżącego w maju 2009 r. było świadczenie rentowe w wysokości 467,62 zł. Spełnia, zatem kryterium dochodowe do przyznania wnioskowanej pomocy.
Organ uzyskał informacje z Urzędu Skarbowego, z których wynika, że brak jest danych dotyczących wynajmu części mieszkania oraz odprowadzonego podatku z tytułu czynności cywilnoprawnych przez M. P.
Skarżący został wezwany do dostarczenia faktur za media oraz leki pod rygorem odmowy przyznania świadczenia. W odpowiedzi podał, iż nie posiada decyzji ZUS o dokonywaniu potrąceń ze świadczenia rentowego oraz podał kwoty opłat za media i zakupione leki, jednakże nie przedstawił rachunków i faktur. Wobec powyższego organ uznał, że powyższe wydatki nie zostały udokumentowane.
Organ z urzędu ustalił wysokość ponoszonych wydatków na opłaty mieszkaniowe, które regulowane są systematycznie. Za energię elektryczną wysokość opłat wynosi ok. 104 zł miesięcznie, a za gaz ok. 60 zł co dwa miesiące. Ponadto ustalono, że w dniu 4.06.2009 r. M. P. uregulował jednorazowo zaległości czynszowe w kwocie 5525,14 zł, a w sierpniu wpłacił kwotę 1266,74 zł i obecnie nie posiada żadnych zaległości czynszowych.
Organ wskazał, iż wniosek o pomoc z dnia 15.06.2009 r. zawarty jest w piśmie sporządzonym w dniu 5.05.2009 r., w którym skarżący podaje, że znajduje się w dramatycznej sytuacji materialnej i posiada znaczne zadłużenie z tytułu nieopłacenia czynszu. Natomiast jak ustalono w dniu 4.06.2009 r. M. P. uregulował zaległości czynszowe wpłacając jednorazowo kwotę 5525,14 zł. Ponadto skarżący nie przedstawił żadnych dowodów poniesienia kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją. Zatem organ nie miał możliwości ustalenia wydatków poniesionych na ten cel i przyznania pomocy
Wobec powyższego z uwagi na brak współpracy oraz stwierdzoną dysproporcję odmowa przyznania zasiłku celowego jest uzasadniona.
Ad. 6.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzją z dnia [...] 2008 r. Nr [...] umorzono postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów przejazdów na leczenie i rehabilitację.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] 2008 r. decyzją Nr [...] uchyliło decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego organ ponownie przeprowadził postępowanie, w wyniku którego ustalono następujący stan faktyczny.
Wniosek o pomoc skarżący złożył dnia 3.12.2007 r. W dniu 5.12.2008 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono, że prowadził samodzielne gospodarstwo domowe, posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane do dnia 31.05.2009 r. Dochodem skarżącego w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o pomoc tj. w listopadzie 2007 r. była renta inwalidzka w wysokości 415,88 zł miesięcznie oraz zasiłek stały w wysokości 81,44 zł miesięcznie, łącznie dochód wynosił 497,32 zł miesięcznie i tym samym przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł miesięcznie. Podczas wywiadu skarżący poinformował, że wynajął jeden z pokoi studentowi za kwotę 300 zł miesięcznie, jednak nie otrzymał jeszcze żadnego przychodu z tego tytułu.
W wyniku uchylenia decyzji l instancji organ ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie aktualnej sytuacji skarżącego.
Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów skarżący oświadcza wprawdzie, że pozostaje w stałym leczeniu, ale nie przedstawił żadnych rachunków wskazujących na poniesione wydatki związane z dojazdami na leczenie i rehabilitację. Wobec powyższego organ nie miał możliwości ustalenia wysokości poniesionych wydatków związanych z ww. dojazdami.
Biorąc pod uwagę powyższe, dochód osiągany przez skarżącego w miesiącu listopadzie 2007 r. przekraczający kryterium dochodowe, jak i brak współpracy oraz stwierdzone dysproporcje odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów przejazdów na leczenie i rehabilitację jest uzasadniona.
M. P. wniósł odwołania od powyższych decyzji. W obszernym uzasadnieniu kwestionował ustalenia stanu faktycznego i wnosił o przyznanie pomocy z uwagi na swoją ciężką sytuację zdrowotną i finansową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 12.02.2010r., znak [...], [...], [...], [...], [...], [...] - utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Jako podstawę prawną Kolegium wskazało art. 8, art. 39, art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołując treść art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej, podniosło, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej: prawo do świadczeń przysługuje osobie, której dochód nie przekracza na osobę w rodzinie kwoty 351 zł, a osoby samotnie gospodarującej 477 zł oraz zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej.
Rozpatrując sprawę ad. 1. organ I instancji nie ustalił aktualnej sytuacji życiowej skarżącego, gdyż z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania niemożliwe było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
W sprawach ad. 2-6. ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jak podaje jest osobą chorą. Z akt postępowania wynika, iż cierpi na przewlekłe schorzenia.
Na dochód skarżącego w sprawach 2-5 składała się renta w wysokości 467,62 zł i nie przekraczała ustawowego kryterium dochodowego.
W sprawie 6. ustalono, iż wniosek o przyznanie pomocy M. P. złożył w dniu 3.12.2007 r. Dochodem skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku była renta inwalidzka w wysokości 415,32 zł miesięcznie oraz zasiłek stały w wysokości 81,44 zł miesięcznie. Łączny dochód wynosił 497,32 zł i tym samym przekraczał kryterium dochodowe wynoszące 477 zł. Ponadto podczas wywiadu przeprowadzonego w dniu 5.12.2007 r. M. P. poinformował, że wynajął jeden pokój studentowi, ale nie uzyskał jeszcze z tego tytułu dochodu.
Kolegium podzielając ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji podkreśliło, że w tego rodzaju sprawach organ wydaje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego i zwrotnego w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań.
Organ I instancji uzasadnił przesłanki swojego stanowiska, szczegółowo wskazał, z jakich powodów odmówił przyznania zasiłku opierając się na faktach wynikających z posiadanych przez organ wiadomości i dokumentów.
Zdaniem Kolegium, decyzje wydane przez organ I instancji nie naruszają zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.
Przywołując treść art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społecznej Kolegium wskazało, że obowiązkiem osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej jest współdziałanie w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wobec powyższego obowiązkiem strony jest również współpraca z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia i powołał się w uzasadnieniu decyzji na brak współpracy skarżącego z ośrodkiem pomocy społecznej, gdyż nie stawia się na wezwania pracownika socjalnego, nie przedstawia żądanych dokumentów, co stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a tym samym odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. Organ I instancji wykazał, bowiem w uzasadnieniu decyzji brak współpracy strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.
Skarżący pomimo posiadanych możliwości rozwiązania trudnej sytuacji życiowej przez m.in. wynajęcie części mieszkania czy też jego zamianę na mniejsze nie chce z nich skorzystać. Ponadto jak oświadczył udostępnił pokój studentowi za darmo, co świadczy o marnotrawieniu posiadanych możliwości w sytuacji, gdy mógłby pokój wynająć i osiągać dodatkowy dochód.
Ograniczenie lub odmowa przyznania świadczeń w trybie art. 11 ust. 2 ustawy jest przedmiotem uznania administracyjnego. Wobec powyższego organ I instancji nie może w sposób dowolny i nieuzasadniony ograniczyć czy odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia. Kolegium przywołując treść art.77 k.p.a. wskazało, że organ I instancji udowodnił w toku postępowania brak współpracy strony z ośrodkiem pomocy społecznej.
Kolegium wskazało, że art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie zwraca uwagę na konieczność zbadania przez organ, czy i na ile wnioskujący o przyznanie pomocy jest w stanie sprostać swojej trudnej sytuacji życiowej, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż skarżący ma możliwości we własnym zakresie poprawy własnej sytuacji życiowej. Ponadto jest objęty pomocą społeczną. Organ I instancji przyznając pomoc uwzględnia jednak niezbędne potrzeby strony. Natomiast ośrodek pomocy społecznej nie ma możliwości zaspokoić wszelkich żądań skarżącego z uwagi na ograniczone możliwości finansowe.
Ponadto Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, który ustalił, iż w sprawie występują w przypadku skarżącego dysproporcje wynikającej z art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika, bowiem z zebranych dokumentów dysponując dochodem w kwocie 467,62 zł miesięcznie opłaca regularnie czynsz w kwocie 410,07 zł miesięcznie, należności za energię elektryczną w wysokości 100,00 zł miesięcznie, za gaz w wysokości ok. 60,00 zł, dokonuje zakupu żywności, leków oraz innych niezbędnych rzeczy. Ponadto wymienił okna, co związane było z kosztem około 5000 zł oraz jednorazowo wpłacił znaczną kwotę zaległości czynszowych. Powyższe dane świadczą o tym, że M. P. posiada źródło dochodów lub zasoby, o których nie poinformował pracownika socjalnego. Wobec powyższego zgodnie z art. 12 ustawy o pomocy społecznej stwierdzono dysproporcje między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową strony, co również stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Z akt sprawy wynika także, iż skarżący składał nieprawdziwe oświadczenia majątkowe, w których nie wykazywał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w B. W dniu 14.07.2009 r. w Kancelarii Notarialnej M. P. na podstawie zawartej umowy sprzedał działkę położoną w B. Obecnie organ I instancji ustala wartość sprzedanej nieruchomości.
Odnosząc powyższe rozważania do sprawy, Kolegium stwierdziło, że zaskarżone decyzje są prawidłowe i brak jest podstaw do ich uchylenia.
M. P. na powyższe decyzje wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie objęte jednym pismem.
W odniesieniu do decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie spłaty pożyczki - wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na to, że MOPS od 2003r. odmawiał lub ograniczał pomoc na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, w szczególności na pokrycie kosztów leczenia, zakupu żywności oraz na dofinansowanie do opłat czynszowych i za zużycie nośników energetycznych (prądu i gazu), czym naruszył prawo do godnego życia i leczenia z przymuszeniem do zaciągania pożyczek,
W odniesieniu do pozostałych decyzji w przedmiocie odmowy przyznania rzecz zasiłków na pokrycie kosztów leczenia farmakologicznego i rehabilitacji, łącznie z przejazdami na zabiegi - wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonych decyzji z uwagi na niski realny dochód z tytułu renty inwalidzkiej z ZUS, który nie pokrywa kosztów leczenia i rehabilitacji.
Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. rzeczą organów jest zbadanie sprawy oraz zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego na wyjaśnienie, jakie znaczenie dla niezbędności bieżącego funkcjonowania ma uwzględnienie wszystkich wniosków skarżącego.
W ocenie skarżącego, nie jest traktowany na równi z innymi odbiorcami świadczeń z pomocy społecznej. Jest dyskryminowany i upokarzany przez MOPS, żyje poniżej skrajnego ubóstwa z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia i życia, bowiem nie otrzymuje jakiejkolwiek pomocy społecznej. Aczkolwiek renta z ZUS wynosi 467,62 zł. to od dnia 1.04.2009r. Grodzki Urząd Pracy potrącał kwotę 155,95 zł miesięcznie z tytułu zasiłku dla bezrobotnych - pozostaje 311,67 zł. Wobec powyższego MOPS nieprawidłowo ustalił dochód skarżącego przyjmując hipotetyczny, a nie realny dochód.
Skarżący wskazał na niechęć pracowników MOPS wobec skarżącego. Wnioski o przyznanie pomocy społecznej są z góry przesądzone. Uzasadnienia decyzji MOPS to moc insynuacji, że uzyskuje dochód m.in. z tytułu wynajmu mieszkania. Wielokrotnie złożył wyjaśnienia, że MOPS rozmija się z prawdą, ponieważ mieszkanie jest zagrzybione.
Zarzucił MOPS przewlekłość postępowania administracyjnego podnosząc, że od 1 lutego 2008r. doręczył skarżącemu 85 zawiadomień w sprawie przedłużenia postępowania nie udzielając jakiejkolwiek pomocy społecznej.
MOPS od 1 lutego 2008r. wstrzymał jakąkolwiek pomoc społeczną, mimo, że gwałtownie pogarsza się sytuacja skarżącego zdrowotna - materialna, której samodzielnie nie jest w stanie przezwyciężyć. Skarżący wskazał, że nie może podjąć pracy zarobkowej z powodu trwałej i przewlekłej choroby. Jest osobą niepełnosprawną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W tym stanie rzeczy przyznanie skarżącemu pomocy społecznej jest uzasadnione. Koszty leczenia i rehabilitacji, łącznie z przejazdami na zabiegi lecznicze i badania specjalistyczne przekraczają 700 zł miesięcznie.
Podniósł, że MOPS nie respektuje ośmiokrotnie doręczonego Orzeczenia Techniczno Mykologiczno - Budowlanego Zakładu Badawczo Projektowego [...] - z maja 2000r, które potwierdza, że w mieszkaniu skarżącego są siedliska szczepów czarnego grzyba pleśniowego, które są zagrożeniem dla zdrowia bądź życia dla osób przebywających w mieszkaniu, jak również hamują proces leczenia i rehabilitacji.
Wskazał, że po raz kolejny zaskarżył 49 decyzji SKO.
SKO zaskarżone decyzje wydało na podstawie niezgodnych z prawdą sporządzonych przez MOPS informacji m.in., że nie doręczył aktualnych zaświadczeń lekarskich, recept i faktur z apteki za wykupione leki i że nie współpracuje z pracownikiem socjalnym MOPS. Te zarzuty rozmijają się z prawdą, bowiem w/w dokumenty do akt sprawy wielokrotnie doręczył. Złożył dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że żyje poniżej skrajnego ubóstwa z zagrożeniem zdrowia i życia. MOPS od 2003r. dobrze zna trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącego i wie, że za "głodowe świadczenie rentowe" z ZUS, które nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie może funkcjonować bez naruszenia godności człowieka.
MOPS m.in. decyzje uzasadnia, że wynajmuje część mieszkania, a tym samym osiąga dodatkowe dochody, o czym nie informuje pracownika socjalnego - na co złożył stosowne wyjaśnienie podczas wywiadu środowiskowego, jak również w pismach, ponieważ w mieszkaniu mieszka sam i nie otrzymuje żadnych dochodów z tytułu wynajmu mieszkania.
Nieuprawnione są sugerowane przez organy propozycje rozporządzania mieszkaniem w celu poprawienia sytuacji materialnej. Skarżący wskazał, iż tego rodzaju forma aktywizacji skarżącego nie znajduje podstaw prawnych w ustawie o pomocy społecznej. MOPS odrzucił wniesione przez skarżącego pismo z dnia 28.01.2008r. do MOPS z załączoną umową wynajmu lokalu mieszkalnego i upoważnienie- pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie wynajmu mieszkania.
Niezgodne z prawdą jest to, że do pisma z dnia 29.09.2009r. nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego - usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie administracyjnej w dniu 1.10.2009r, ponieważ pismo jest potwierdzone przez lekarza. Istotne znaczenie w sprawie usprawiedliwienia nieobecności skarżącego na rozprawie stanowi zaświadczenie lekarskie z dnia 29.09.2009r. w którym lekarz potwierdził zaostrzenie choroby i temperaturę 38,5 st. C.
Skarżący oświadczył, że 5 czerwca 2009r. zaciągnął pożyczki na: uregulowanie zaległego czynszu w Spółdzielni Mieszkaniowej, ponieważ Spółdzielnia zagroziła skierowaniem sprawy na drogę sądową, łącznie z eksmisją z mieszkania, na wymianę okiem, ponieważ przy realizacji sąsiedniej budowy, inwestor spowodował drgania gruntu i sąsiadujących budynków i popękały w mieszkaniu skarżącego ściany, sufity i szyby, również uległa zniszczeniu izolacja okien. Spółdzielnia nawiązała ze skarżącym współpracę w sprawie wymiany okien i przyznano skarżącemu dofinansowanie w kwocie 1689,44 zł. Skarżący poinformował pracownika socjalnego, że okna wymienił w porozumieniu i we współpracy ze Spółdzielnią.
Odnośnie zarzutu, iż nie okazał żadnych faktur za media złożył stosowne wyjaśnienia, ponieważ Zakład Energetyczny i Zakład Gazowniczy nadal nie doręczył skarżącemu aktualnych faktur za zużycie energii i gazu.
Nieprawdą jest, że nie okazał faktur za wykupione leki, ponieważ faktury i recepty 11 sierpnia 2009r. okazał pracownikom MOPS. W tym stanie rzeczy 25 sierpnia 2009r. do pisma do MOPS załączył zestawienie faktur z apteki za wykupione leki. Skarżący podniósł, że we wniesionych pismach udokumentował gwałtownie pogarszającą się dramatyczną sytuację zdrowotną i materialną. Wobec powyższego wymaga wszechstronnej i aktywnej pomocy społecznej, ponieważ jego organizm jest skrajnie wyczerpany z bezwzględnym zagrożeniem zdrowia i życia.
Do dramatycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego doszło nie z jego winy, ponieważ od 17 lat wymaga stałego leczenia i rehabilitacji. Z powodu choroby nie może podjąć pracy zarobkowej, ponieważ często obłożnie choruje i prawie wszystkie dni robocze wykorzystuje na leczenie i rehabilitację oraz na badania specjalistyczne. Pomimo determinacji jest bezsilny w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej.
W związku z tym od 2003r. składa udokumentowane wnioski do MOPS o objęcie wszechstronną pomocą społeczną, ponieważ samodzielnie nie był i nadal nie jest w stanie zaspokoić podstawowych kosztów utrzymania, w szczególności kosztów leczenia i rehabilitacji.
W związku z pozbawianiem pomocy społecznej przez MOPS od roku 2003 został przymuszony za wiedzą i zgodą MOPS do zaciągnięcia pożyczek osób trzecich o łącznej kwocie 45 000 zł. Pożyczek nie jest w stanie spłacić z powodu ubóstwa i trwałej choroby. MOPS nagminnie oddalał wnioski o przyznanie pomocy społecznej na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, w szczególności na pokrycie kosztów leczenia - rehabilitacji, na regulowanie czynszu oraz na opłaty za zużycie energii elektrycznej i gazu.
W odniesieniu do sprzedaży działki wyjaśnił, że w dniu 12.09.1997r. kupił od swoich rodziców gospodarstwo rolne w całości wraz budynkiem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi. Rodzice poprosili skarżącego o zwrot nieruchomości w całości, ponieważ nie mógł świadczyć dożywotniej służebności wobec rodziców. W związku z tym w dniu 2.07.2003r. skarżący przekazał umową darowizny w/w nieruchomość w całości na rzecz osoby wskazanej przez rodziców. Wobec powyższego pod względem formalnoprawnym skarżący nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W 2008r. okazało się, iż skarżącemu przysługuje prawo do spadku po zmarłej matce w postaci 22 arów działki rolnej, mimo, że sprawę nieruchomości uregulował stosownymi umowami notarialnymi. Przedmiotowa działka stanowiła całość gruntu rolnego, a nie została objęta umową darowizny z dnia 2.07.2003 r. z powodu nieprawidłowo wykazanej powierzchni tego gospodarstwa przez organy. O w/w zdarzeniu zawiadomił Sąd Rejonowy na rozprawie w sprawie spadku. Sąd pouczył skarżącego, że działkę może oddać obdarowanemu po nabyciu prawa do spadku, jako uzupełnienie darowizny, która została wykonana. Ponieważ sprawy działki nie chciał przedłużać, "jako prawny właściciel" podpisał 14.07.2009r. akt notarialny, bowiem fizycznie, ani moralnie nie miał prawa do działki.
Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu skarżącego, w uzupełnieniu skarg, wniósł pisma procesowe, w których podtrzymał dotychczasowe wnioski, zarzuty oraz twierdzenia faktyczne i prawne skarżącego. Pełnomocnik podniósł, że zaskarża w całości powyższe decyzje SKO i poprzedzające decyzje organu I instancji. Wniósł o uchylenie w całości wskazanych decyzji.
W uzupełnieniu zarzutów podniesionych przez skarżącego przedstawił obszerną argumentację wskazując na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
I. Naruszenie przepisów postępowania
Wskazał, iż organy obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego albowiem:
- zignorowały orzeczenie Techniczne Mykologiczno - Budowlane Zakładu Badawczo Projektowego [...] - z maja 2000 r. potwierdzające, iż w mieszkaniu skarżącego znajdują się siedliska szczepów czarnego grzyba pleśniowego, które są zagrożeniem dla zdrowia bądź życia dla osób przebywających w mieszkaniu, jak również hamują proces leczenia farmakologicznego i rehabilitacji; nie odniosły się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji do wskazanego orzeczenia;
- błędnie przyjęły, iż skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w B;
- w konsekwencji błędnie uznały, iż skarżący mimo posiadanych możliwości rozwiązania trudnej sytuacji życiowej przez wynajęcie części mieszkania czy też jego zamianę na mniejsze nie chce z nich skorzystać, a nadto
- błędnie uznały, iż skarżący nie współpracuje z pracownikiem socjalnym, przypisując nadmierną wagę braku jednokrotnego usprawiedliwionego niestawiennictwa na rozprawie administracyjnej, podczas gdy skarżący wziął już uprzednio czynny udział w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w jego mieszkaniu przez pracownika socjalnego,
- w sposób swobodny i hipotetyczny przyjęły, iż skarżący posiada źródło dochodów lub zasoby, o których nie poinformował pracownika socjalnego;
- organ II instancji błędnie przyjął, iż skarżący nie spełnia kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, podczas gdy organ I instancji wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż spełnia przesłanki formalnoprawne niezbędne do przyznania pomocy, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Te uchybienia organów obu instancji miały negatywny wpływ na ocenę celowości przyznania wnioskowanego przez skarżącego zasiłku. W konsekwencji dopuszczenie się przez organy tak poważnych uchybień w ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego, w tym w szczególności sfery majątkowej skarżącego, doprowadziło do oczywiście niezasadnego rozstrzygnięcia, odmawiającego przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego.
Organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2 ust. 1, art. 4, art. 7 pkt 1, 5 i 6, art. 11 ust. 1 i 2, art. 12, art. 16 ust. 2 i art. 100.
Organy wadliwie uznały, iż odmowa przyznania zasiłku celowego uzasadniona jest treścią art. 11 ust. 2 ustawy, albowiem skarżący nie współdziałał z pracownikiem socjalnym w toku postępowania, tj. nie stawił się na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień 1.10.2010 r. Nadto brak współdziałania, o którym mowa w art. 11 ust. 2, w rozumieniu organów wyrażał się w braku wynajęcia przez skarżącego części mieszkania.
Podniósł, że organy dopuściły się nieprawidłowej wykładni art. 11 ust. 2 ustawy. Przepis ten wprowadza ograniczenia w zakresie przyznania zasiłku, a zatem istnieje konieczność jego ścisłej wykładni. Tymczasem organy z tego przepisu wyprowadziły obowiązki osoby uprawnionej niewymienione w art. 11 ust. 2, w tym obowiązek podporządkowania się zaleceniom pracownika socjalnego, co do sposobu zarządu majątkiem.
Niedopuszczalnym jest uznanie, by brak stawienia się przez skarżącego na jednej rozprawie administracyjnej w dniu 1.10.2010 r. (uwzględniając nadto okoliczność wieku, choroby i niepełnosprawności skarżącego) stanowiło realizację przesłanki z art. 11 ust. 2 (brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym), gdy wcześniej w toku wywiadu środowiskowego skarżący czynnie wziął w nim udział, udzielając stosownych informacji i wyjaśnień, co zostało prawidłowo wskazane w treści uzasadnień zaskarżonych decyzji.
Organy niezasadnie powołały się na art. 12 ustawy, jako podstawę odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku. Możliwość samodzielnego pokonania sytuacji kryzysowych zależy, co do zasady od dysponowania odpowiednimi środkami finansowymi, którymi skarżący nie dysponuje. Trudno uznać, by regulowanie zobowiązań skarżącego środkami pochodzącymi z pożyczek stanowiło dysponowanie odpowiednimi środkami finansowymi. W związku z powyższym, pomimo, iż korzystanie z uprawnienia określonego we wskazanym przepisie oceniane jest w ramach uznania administracyjnego, nie może mieć ono przymiotu dowolności. W szczególności zasadne jest wzięcie pod uwagę sytuacji rzeczywistej oraz wszelkich warunków składających się na byt skarżącego, jego niedołęstwo, bezrobocie związane z długotrwałą chorobą, stopień niepełnosprawności, egzystowanie w mieszkaniu, które z uwagi na zagrzybienie dodatkowo wpływa negatywnie na jego kondycję zdrowotną.
Zła kondycja finansowa była kwestionowana przez MOPS z powodu przeprowadzenia przez skarżącego wymiany okien, która była konieczna z uwagi na krytyczne warunki egzystencji panujące w mieszkaniu związane z niską temperaturą i nadmierną wilgotnością powietrza oraz nadchodzącą porą zimową. Fakt inicjatywy w tym zakresie skarżącego powinien zostać odczytany, jako próba zapobiegnięcia pogorszeniu się i tak już fatalnej sytuacji, w efekcie jednak został zinterpretowany, jako dowód posiadania dodatkowych źródeł dochodu. Skarżący podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego wskazywał na fakt zaciągania pożyczek od osób trzecich - organ jednak kwestionuje prawdziwość złożonego oświadczenia z powodu uprzedniego nie ujawnienia przez skarżącego dokonania wskazanych czynności prawnych. Jednakże, samo uprzednie nie ujawnienie przez skarżącego ww. okoliczności bynajmniej nie świadczy o tym, iż nie miało ono miejsca, a jako powód nie ujawnienia można wskazać konieczność maksymalnego zminimalizowania kosztów.
Ponadto, istotą wykazania występowania dysproporcji pomiędzy rzeczywistym a przedstawianym stanem majątkowym jest to, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia jest w stanie samodzielnie zaspakajać swoje niezbędne potrzeby, pomimo spełnienia formalnych wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia. W zaistniałym stanie faktycznym przesłanka ta nie występuje, bowiem skarżący w istocie nie jest w stanie samodzielnie zaspakajać swoich podstawowych potrzeb życiowych. Obecnie reguluje wszelkie płatności i wykonuje konieczne naprawy, jednak nie koresponduje to z jego faktyczną kondycją finansową, wynika natomiast z rosnącego zadłużenia u osób trzecich, które będzie zobligowany spłacić.
Ad. 1.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, że art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest adekwatny do sytuacji, w której znajduje się skarżący, bowiem znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, której samodzielnie nie jest w stanie pokonać. Za samodzielne pokonywanie sytuacji nie można uznać stale wzrastającego zadłużenia u osób trzecich. Należałoby uznać to za oznakę, iż skarżący sobie nie radzi z zaspokojeniem bieżących potrzeb życiowych a położenie, w którym się znajduje popycha go do zaciągania kolejnych pożyczek. W sytuacji, gdy instytucje pomocy nie okażą wsparcia, może okazać się wkrótce, że i ta droga uzyskiwania niezbędnych środków egzystencji zostanie wyczerpana.
W decyzji Kolegium akcentowane jest, iż pomoc społeczna przeznaczona jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, a spłaty pożyczki do takiej kategorii nie można zaliczać. Interpretacja ta jest niewłaściwa, ponieważ jeżeli do podstawowych potrzeb życiowych zaliczamy zakup żywności, lekarstw, wymianę okien w wilgotnym, zagrzybionym mieszkaniu przed okresem zimowym, to pożyczki udzielane przez osoby trzecie w celu zaspokojenia wskazanych potrzeb automatycznie powinny zostać również uznane, jako wpływające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Za tym przemawia również treść art. 3 ust 3 ustawy o pomocy społecznej, w oparciu o który rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy w oparciu o zasadę indywidualizacji i typizacji świadczeń.
Ad. 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Proponowane rozwiązanie trudnej sytuacji życiowej skarżącego w postaci sprzedaży lokalu mieszkalnego, wydaje się być możliwym rozwiązaniem, jednak ze sprzedaży zagrzybionego lokalu trudno spodziewać się uzyskania atrakcyjnej ceny, która pozwoliłaby na kupno nowego lokalu i spłatę zadłużeń skarżącego. Nadal byłoby to rozwiązanie doraźne, bowiem skarżący jest osobą, która bez udzielonej pomocy nie będzie w stanie samodzielnie egzystować, z powodu bardzo złej kondycji zdrowotnej i niepełnosprawności, konsekwencją, której jest niemożność podjęcia pracy zarobkowej, jak również z uwagi na fakt, iż jest osobą samotną, która nie może oczekiwać wsparcia ze strony rodziny.
Podkreślił, iż warunki egzystencji skarżącego są bardzo trudne, wręcz uwłaczające godności człowieka. Jednak organy stoją na stanowisku, iż brak środków na utrzymanie osoby zamieszkującej w zagrażającym życiu lokalu w dodatku schorowanej i niepełnosprawnej, nie jest wystarczającą podstawą do przyznania wnioskowanego świadczenia, co w sposób rażący pozostaje w sprzeczności z ideą i celem regulacji, stwarzającej możliwości jego przyznania.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Wydane w sprawie decyzje oparte zostały na przepisach zawartych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.
Art. 2. 1. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Art. 3. 1. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
2. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
3. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
4. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Art. 4. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej: prawo do świadczeń przysługuje osobie, której dochód nie przekracza na osobę w rodzinie kwoty 351 zł, a osoby samotnie gospodarującej 477 zł oraz zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu.
Ustawa o pomocy społecznej w art. 41 przewiduje formę pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku celowego zwrotnego. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiedniego kryterium dochodowego osoby lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, oraz zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku.
W art. 2 ust. 1 u.p.s. zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Mowa tu o pomocniczości (subsydiarności). Wynika z niej zakaz wyręczania jednostki z zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, zaś pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Wskazany przepis przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia.
Należy tez zauważyć, że przepisy art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. nie nakazują organom udzielenie pomocy przy spełnieniu pozostałych przesłanek ustawowych.
Normy wskazujące organom pomocy społecznej udzielającym, zadania, cele i kryteria działania oraz to, że świadczenia przez nie wypłacane mają stanowić pomoc dla danej osoby w ponoszeniu niezbędnych ciężarów, nie mogą doprowadzić do całkowitego przejęcia ich ponoszenia przez system pomocy społecznej.
Organy obu instancji przy wydawaniu kontrolowanych rozstrzygnięć nie naruszyły ram uznania administracyjnego ani też przepisów postępowania i prawa materialnego.
Ustawa określając uprawnienia osób do otrzymania świadczeń pomocowych jednocześnie wskazuje okoliczności stanowiące podstawę odmowy przyznania świadczeń przez organy pomocowe. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, (...) mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s.). W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia (art. 12 u.p.s.).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że skarżący od 2003 r. wielokrotnie zwracał się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w różnej formie. Świadczenia te zostały też określone przez skarżącego we "wniosku do wielokrotnego zastosowania" z dnia 15.10.2007 r. Sprawy wywołane skargami M. P. na decyzje w przedmiocie świadczeń pomocowych były wielokrotnie rozstrzygane zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jak i Naczelny Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniach tych wyroków wskazywano, że:
- art. 3 ustawy o pomocy społecznej nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów (NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.06.2009 r. sygn. I OSK 392/09),
- skarżący ustawicznie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (od listopada 2003 r. do lutego 2008r. uzyskał on pomoc finansową na łączną kwotę 16.991,58 zł) (NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.05.2010 r. sygn. I OSK 210/10),
- skarżący nie wykorzystuje własnych możliwości w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji, ale w istocie pozostaje na utrzymaniu pomocy społecznej (NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 16.01.2009 r. sygn. I OSK 342/08),
- istotną jest również kwestia współdziałania skarżącego z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swoich problemów bytowych, że skarżący jest właścicielem dużego, jak na samotną osobę, mieszkania. Skarżący nie zamierza jednak zamienić go na mniejsze, co uzasadniałoby starania o uzyskanie dodatku mieszkaniowego (NSA uzasadnieniu w wyroku z dnia 16.01.2009 r. sygn. akt I OSK 344/08).
Skarżący podniósł zarzut, że MOPS sprzeniewierza się ustawie o pomocy społecznej i o postępowaniu administracyjnym, ponieważ po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego nagminnie odmawia rozstrzygnięcia "wniosku do wielokrotnego zastosowania"., że organy pomocowe dobrze znają sytuację materialną i zdrowotną skarżącego a pomimo tego wielokrotnie domagają się przedkładania nowej dokumentacji z tym związanej.
W ocenie Sądu postępowanie organów jest prawidłowe albowiem dysponując środkami publicznymi są obowiązane do prowadzenia postępowania zgodnego z zasadami określonymi w przepisach proceduralnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego i w samej ustawie o pomocy społecznej jak i wydawania rozstrzygnięć zgodnych z treścią prawa materialnego zawartego w ustawie o pomocy społecznej. Skarżący inicjując składanymi wielokrotnie wnioskami takie postępowania musi zdawać sobie sprawę, że stosowne czynności przez organy pomocowe będą podejmowane i nie można z tego powodu tym organom czynić zarzutów. Uwzględniając obowiązek współdziałania osób korzystających z pomocy społecznej można byłoby oczekiwać ze strony skarżącego z uwagi na jego wieloletnie kontakty z MOPS w tym zakresie, do aktywności mającej na celu ułatwienie przeprowadzenia tych czynności.
W tym zakresie uregulowania ustawy o pomocy społecznej są jednoznaczne.
Art. 106. 4. Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Art. 107. 1. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (...).
4. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także, gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej, niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych.
5. Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia.
Ad. 1. W sprawie, w której odmówiono przyznania pomocy na uregulowanie długu prawidłowo organy obu instancji wskazały, że organ I instancji nie ustalił aktualnej sytuacji życiowej strony, gdyż z uwagi na nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania niemożliwe było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zostało trafnie potraktowane jako brak współpracy w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.
Trafnie, więc organy wskazując na treść art. 11 ust. 2 u.p.s., w tej kwestii przywołały to, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt l OSK 1511/2007 stwierdził, że "uniemożliwienie organowi przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest jedną z postaci braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten nie formułuje żadnych dodatkowych warunków odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Odmowa podjęcia współdziałania z organem, poprzez uniemożliwienie mu (odmowę wyrażenia zgody) przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zobowiązuje organ do negatywnego załatwienia sprawy".
Ponadto prawidłowo wskazały, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów dokonania pożyczek tj. umowy pożyczki. Organ I instancji prawidłowo wskazał, iż nie daje wiary, że od kilku lat skarżący pożycza bezzwrotnie kwoty pieniężne, nie mając własnego źródła dochodu umożliwiającego ich spłatę. Prawidłowo organy przyjęły też, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych natomiast zobowiązania finansowe zaciąga się dobrowolnie, mając na uwadze konieczność ich spłaty i skarżący nie może oczekiwać, że świadczenia z pomocy społecznej uregulują zadłużenie na wskazywaną przez skarżącego kwotę około 45 tysięcy złotych.
Nie mogły, więc przynieść zamierzonego skutku argumenty podniesione w skardze, że w związku z pozbawianiem pomocy społecznej przez MOPS od roku 2003 został przymuszony za wiedzą i zgodą MOPS do zaciągnięcia pożyczek osób trzecich o łącznej kwocie 45 000 zł.
Prawidłowo też organy wskazały na fakt składania przez skarżącego nieprawdziwych oświadczeń skoro w żadnym ze złożonych oświadczeń majątkowych nie podał, że jest właścicielem działki a jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w dniu 14.07.2009 r. w Kancelarii Notarialnej skarżący zawarł akt notarialny, na podstawie którego sprzedał działkę położoną w miejscowości B, w gminie A, należącą wcześniej do matki skarżącego.
Nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja podniesiona w skardze, że ponieważ sprawy działki nie chciał przedłużać, "jako prawny właściciel" podpisał 14 lipca 2009r. akt notarialny w Kancelarii Notarialnej, bowiem od 2 lipca 2007r. fizycznie, ani moralnie nie miał prawa do działki, co było wykonaniem złożonego przyrzeczenia wobec zmarłych rodziców. Należy zauważyć, że nawet w tych twierdzeniach skarżący nie przeczy, że zbył przedmiotową działkę. Nie można przez sprzedaż, przenieść własności nieruchomości, której własność uprzednio została przeniesiona w drodze darowizny.
Dlatego też odmowa przyznania zasiłku celowego na uregulowanie długu wobec wierzycieli była prawidłowa a organy obu instancji zawarły w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć trafną argumentację podjętych rozstrzygnięć, nie naruszając zasad uznania administracyjnego.
W sprawach ad. 2-6 ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą chorą, z akt postępowania wynika, iż cierpi na przewlekłe schorzenia.
Na dochód skarżącego jak ustaliły organy obu instancji, z miesiąca poprzedzającego wniosek o przyznanie świadczenia w sprawach 2-5 składała się renta w wysokości 467,62 zł, która nie przekraczała ustawowego kryterium dochodowego. Niezrozumiały, więc jest zarzut podniesiony przez pełnomocnika skarżącego, że organ II instancji przyjął, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego.
W sprawie 6. ustalono, iż wniosek o przyznanie pomocy skarżący złożył w dniu 3.12.2007 r. Dochodem skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku była renta inwalidzka w wysokości 415,32 zł miesięcznie oraz zasiłek stały w wysokości 81,44 zł miesięcznie. Łączny dochód skarżącego wynosił 497,32 zł i tym samym przekraczał kryterium dochodowe wynoszące 477 zł. Ponadto podczas wywiadu przeprowadzonego w dniu 5.12.2007 r. skarżący poinformował, że wynajął jeden pokój studentowi, ale nie uzyskał jeszcze z tego tytułu dochodu.
Dlatego też organy rozważały w tej sprawie czy zachodzi możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego specjalnego a nie zasiłku celowego jak w poprzednich sprawach.
Wbrew twierdzeniom skarg organy ustaliły dochód skarżącego w powyższych sprawach zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami w szczególności zgodnie z przywoływanym już wcześniej art. 8 ust. 3 ustawy.
Trafnie zdaniem Sądu, Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a tym samym odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. Organ I instancji wykazał, bowiem w uzasadnieniu decyzji brak współpracy strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.
W sprawie skarżący pomimo posiadanych możliwości rozwiązania trudnej sytuacji życiowej przez m.in. wynajęcie części mieszkania czy też jego zamianę na mniejsze nie chce z nich skorzystać. Ponadto jak oświadczył udostępnił pokój studentowi za darmo, co świadczy o marnotrawieniu posiadanych możliwości w sytuacji, gdy mógłby pokój wynająć i osiągać dodatkowy dochód.
Nie był trafny zarzut naruszenia art. 11 ust. 2 u.p.s. oparty na tym, że organy z tego przepisu wyprowadziły obowiązki osoby uprawnionej niewymienione w hipotezie tego przepisu, w tym obowiązek podporządkowania się zaleceniom pracownika socjalnego, co do sposobu zarządu majątkiem (nawet, gdy jest to całkowicie niemożliwe z uwagi na przesłanki obiektywne - zagrzybienie). Propozycja ze strony organu pomocy społecznej wynajęcia części mieszkania czy też jego zamiany na mniejsze należy w ocenie Sądu, rozważać jedynie w świetle wynikającego z art. 4 ustawy obowiązku osoby korzystającej z pomocy społecznej do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Za taką współpracę nie można uznać tego, że skarżący złożył pismo z dnia 28.01.2008r. do MOPS z załączoną umową wynajmu lokalu mieszkalnego i upoważnienie- pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie wynajmu mieszkania. MOPS wykonując obowiązki wynikające z ustawy o pomocy społecznej nie jest uprawniony do rozporządzania mieszkaniem skarżącego w formie przez skarżącego proponowanej.
Wbrew twierdzeniom skarżącego do pisma z dnia 29.09.2009r. znajdującego się w aktach sprawy, skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego - usprawiedliwiającego nieobecność na rozprawie administracyjnej w dniu 1.10.2009r, wyznaczonej dla wyjaśnienia kwestii mieszkania. Do pisma dołączono wprawdzie mi. in. zaświadczenie lekarskie z dnia 29.09.2009r. w którym lekarz potwierdził zaostrzenie choroby i temperaturę 38,5 st. C, ale nie sposób zauważyć, że skarżący nie podejmował i nie podejmuje współpracy z organem w kwestii wynajęcia czy też zamiany mieszkania na mniejsze, a w tym właśnie celu rozprawa była wyznaczona.
Ponadto trafnie Kolegium wskazało, że organ I instancji ustalił, iż w sprawie występują w przypadku sytuacji skarżącego dysproporcje wynikającej z art. 12 u.p.s. Jak wynika, bowiem z zebranych dokumentów skarżący dysponując dochodem w kwocie 467,62 zł miesięcznie opłaca regularnie czynsz w kwocie 410,07 zł miesięcznie, należności za energię elektryczną w wysokości 100,00 zł miesięcznie, za gaz w wysokości ok. 60,00 zł, dokonuje zakupu żywności, leków oraz innych niezbędnych rzeczy. Ponadto wymienił okna, co związane było z kosztem około 5000 zł oraz jednorazowo wpłacił znaczną kwotę zaległości czynszowych. Powyższe dane świadczą o tym, że skarżący posiada źródło dochodów lub zasoby, o których nie poinformował pracownika socjalnego. Prawidłowo, więc zgodnie z art. 12 u.p.s. stwierdzono dysproporcje między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową strony, co również stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w ujawnieniu przez organy faktu zatajenia przez skarżącego, że był właścicielem działki położonej w miejscowości B, którą następnie sprzedał. Wyjaśnienia skarżącego, co do okoliczności i motywów sprzedaży tej nieruchomości, nie mogą zmienić oceny postępowania skarżącego, co do faktu, że nie poinformował o tym pracownika socjalnego.
Nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja pełnomocnika skarżącego, że za samodzielne pokonywanie sytuacji nie można uznać stale wzrastającego zadłużenia u osób trzecich oraz, że należałoby uznać to za oznakę, iż skarżący sobie nie radzi z zaspokojeniem bieżących potrzeb życiowych a położenie, w którym się znajduje popycha go do zaciągania kolejnych pożyczek. Świadome zaciąganie pożyczek, do których istoty należy obowiązek zwrotu przy jednocześnie ustalonym i wskazanym przez organy braku współdziałania i dysproporcji wskazuje na to, że skarżący dla zaspokajania bieżących potrzeb życiowych, świadomie (znając w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych i praktykę organów pomocowych) podejmuje w ten sposób próbę swoistego zmuszenia organów pomocowych do udzielenia świadczeń.
Nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut podniesiony przez skarżącego i jego pełnomocnika, że organy zignorowały orzeczenie potwierdzające, iż w mieszkaniu skarżącego znajdują się siedliska grzyba pleśniowego, nie odniosły się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji do wskazanego orzeczenia. Nie było potrzeby odnoszenia się do tego orzeczenia w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć, bowiem przedmiotem zaskarżonych decyzji nie była pomoc społeczna na remont mieszkania skarżącego.
Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy w sprawach poddanych kontroli przepisów postępowania zawartych w treści art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego- jak zarzucały skargi. Organy zgodnie z obowiązującymi przepisami, wszechstronnie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny tego materiału. Wydane w tych sprawach decyzje w sposób szczegółowy przedstawiły ustalenia stanu faktycznego, wskazały przepisy, które miały zastosowanie w sprawach, prawidłowo interpretując ich treść.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2 ust. 1, art. 4, art. 7 pkt 1, 5 i 6, art. 11 ust. 1 i 2, art. 12, art. 16 ust. 2 i art. 100 jak zarzucały skargi.
Niewątpliwie zgodnie z art. 7 pkt 1, 5 i 6 u.p.s.: pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa; niepełnosprawności; długotrwałej lub ciężkiej choroby. Należy jednakże zauważyć, że przepisy ustawy o pomocy społecznej upoważniają organ do odmowy przyznania świadczenia, pomimo spełniania kryteriów do jego otrzymania, wówczas, gdy występują określone nimi sytuacje. Odmawiając przyznania pomocy, organ jest jednak obowiązany wykazać, na jakiej podstawie oparł swoje twierdzenia i w czym wyrażają się przesłanki odmowy. W sprawie organy odmawiając przyznania wnioskowanych świadczeń, wykazały okoliczności stanowiące podstawę podjętych rozstrzygnięć.
Skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 250 tej ustawy