III SA/KR 455/20

III SA/Kr 455/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Bociąga /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 4511/21 - Wyrok NSA z 2024-06-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1148
Art. 169
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
Art. 7, 8, 11, 77  par. 1, 107  par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wykreślenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych wpisu dotyczącego Przedszkola Niepublicznego "[...]" w K oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez A. M. (zwaną dalej skarżącą) decyzją z dnia 21 lutego 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 169 i 172 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm., zwanej dalej Prawem oświatowym), oraz 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Dyrektora Gminnego Zespołu [...] Szkół w Z z dnia [...] 2019 r., znak: [...], orzekającą o odmowie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Dyrektora Gminnego Zespołu [...] Szkół w Z wpisu dotyczącego Przedszkola Niepublicznego "[...]" w K, ul. Ł, prowadzonego przez E. G. i umorzyło postępowanie w sprawie.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 25 września 2019 r. skarżąca wniosła, na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego, podanie o wykreślenie wpisu dokonanego, jak twierdzi z naruszeniem prawa, stwierdzonego zaświadczeniem Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] 2017 r., obejmującego zmiany w nazwie placówki, typie placówki oraz co do osoby prowadzącej placówkę.
Organ pierwszej instancji - Dyrektor Gminnego Zespołu [...] Szkół w Z - decyzją z dnia [...] 2019 r., znak: [...], orzekł o odmowie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Dyrektora Gminnego Zespołu [...] Szkół w Z wpisu dotyczącego Przedszkola Niepublicznego "[...]" w K, ul. Ł, prowadzonego przez E. G.
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 25 września 2019 r. odmówił wykreślenia wpisu ze względu na fakt, iż zmiany w ewidencji szkół i placówek niepublicznych dotyczące Niepublicznego Punktu Przedszkolnego "C" prowadzonego przez C A. M., E. G. Sp. cywilna z siedzibą w K, przekształconego i zmienionego na Przedszkole Niepubliczne "[...]" z siedzibą w K prowadzone przez E. G., zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. W ocenie organu w omawianym przypadku nie mogło dojść do likwidacji niepublicznego punktu przedszkolnego, gdyż zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., zwanej dalej ustawą o systemie oświaty) "osoba prowadząca szkołę lub przedszkole może ją zlikwidować z końcem roku szkolnego. W tym przypadku osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest zobowiązana co najmniej na 6 miesięcy przez terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze ..." W związku z powyższym oraz z uwagi na wypowiedzenie udziału w dniu 11 maja 2017 r. ze skutkiem natychmiastowym w spółce cywilnej C A. M., E. G. nie był możliwy do zachowania termin 6 miesięcy przed terminem likwidacji, który zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, winien przypadać przed końcem roku szkolnego, a więc przed 31 sierpnia 2017 r. Organ wskazał przy tym, że skarżąca była skutecznie poinformowana, iż placówka, tj. Niepubliczny Punkt Przedszkolny "C" nie została zlikwidowana, gdyż świadczą o tym:
1) oświadczenie złożone w dniu 25 lipca 2017 r. (str. 54 akt sprawy)
2) odebrane zaświadczenie nr [...] z dnia 29 sierpnia 2017 r. (str. 25,23,22 akt sprawy)
3) pismo informacyjne z dnia 18 września 2017 r. (str. 94 akt sprawy), w którym to skarżąca informuje, że jest w posiadaniu dziennika nauczania oraz umów z rodzicami dotyczących punktu przedszkolnego (w przypadku likwidacji placówki, dokumentację przebiegu nauczania należało przekazać do kuratorium w terminie jednego miesiąca od zakończenia likwidacji - wg art. 84 ust. 4 ustawy o systemie oświaty).
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca, działająca przez pełnomocnika adwokata M. P., kwestionując decyzję organu pierwszej instancji w całości i polemizując z ustaleniami organu, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez dokonanie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Dyrektora Gminnego Zespołu [...] Szkól w Z wpisu dotyczącego Przedszkola Niepublicznego "[...]" w K, ul. Ł, prowadzonego przez E. G. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego (poprzez odmowę wykreślenia wpisu dokonanego z naruszeniem przepisów prawa, pomimo, iż wpis, którego wniosek dotyczył, został dokonany z naruszeniem szeregu przepisów, tj.: art. 82 ust. 5 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującego do dnia 31 sierpnia 2017 r., art. 61 § 4 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 9. k.p.a. art. 28 k.p.a., art. 29 k.p.a., art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d) ustawy o systemie oświaty, art. 75 § 1 k.p.a., art. 76a. § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a także art. 9 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zaniechanie wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, tym samym naruszając zasadę przekonywania stron poprzez wyjaśnianie stronom zasadność przesłanek, którymi organ się kierował przy wydawaniu decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia, działające jako organ odwoławczy SKO wskazało, że jego zdaniem decyzja organu pierwszej instancji nie jest prawidłowa, co skutkowało jej uchyleniem w całości i umorzeniem postępowania w sprawie złożonego wniosku o dokonanie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Dyrektora Gminnego Zespołu [...] Szkół w Z wpisu dotyczącego Przedszkola Niepublicznego "[...]" w K, ul. Ł, prowadzonego przez E. G.
Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 6 k.p.a., który określa ogólną zasadę praworządności w postępowaniu administracyjnym, organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że przepisy prawa decydują o tym, kiedy organ administracji państwowej wydaje decyzję administracyjną. Dlatego wydawanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń co do obowiązywania normy prawnej uprawniającej do działania w takiej formie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Decyzja taka wydana jest bez podstawy prawnej, a więc obarczona jest wadą, o jakiej stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 169 Prawa oświatowego dotyczącego wykreślenia wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadkach:
1) niepodjęcia działalności przez szkołę lub placówkę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji;
2) prawomocnego orzeczenia sądu zakazującego osobie fizycznej, prowadzącej szkołę lub placówkę, prowadzenia działalności oświatowej;
3) stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, w szczególności:
a) nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, albo
b) nie są spełnione warunki funkcjonowania szkoły określone zgodnie z art. 178 ust. 4
- jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2;
4) dokonania wpisu z naruszeniem prawa;
5) zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
2. Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki
Wydawanie decyzji administracyjnej jest dopuszczalne zatem wyłącznie wówczas, gdy w systemie prawnym istnieje obowiązująca norma prawna uprawniająca do działania w takiej formie w stosunku do określonego podmiotu. Tymczasem przepisy art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego nie dają podstaw prawnych do rozstrzygania w formie decyzji w sytuacji, gdy wniosek nie pochodził od osoby prowadzącej szkołę lub placówkę. Skarżąca w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła z wnioskiem o zgłoszenie do ewidencji, lecz o zmianę danych w tej ewidencji, i wykreślenie wpisu do czego nie jest uprawniona, jako że nie jest osobą prowadzącą placówkę. Osoba uprawnioną do złożenia wniosku o zmianę wpisu do ewidencji była E. G. - prowadząca, zgodnie z wpisem z dnia 29 sierpnia 2017 r. niepubliczne przedszkole "[...]". Skarżąca nie jest zatem osobą uprawnioną do zgłoszenia danych we wpisie do ewidencji czy wykreślenia tego wpisu. Tym samym na podstawie wniosku skarżącej z dnia 27 września 2019 r. nie można było wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego oraz zakończyć go wydaniem decyzji orzekającej co do istoty sprawy. Żaden bowiem przepis prawa, materialnego, w ocenie Kolegium, nie dopuszcza możliwości wydania takiej decyzji w stosunku do osoby, która nie prowadzi szkoły lub placówki i nie złożyła ona wniosku o zmianą danych w ewidencji, mimo takiego obowiązku. O tym, kto jest osobą prowadzącą placówkę, stanowi wpis do ewidencji jednostki samorządu terytorialnego. W dacie składania wniosków przez skarżącą z dnia 27 września 2019 r. w ewidencji jako osoba prowadząca wpisana była E. G. Tym samym po otrzymaniu wniosku skarżącej o zmianę wpisu przez jego wykreślenie organ pierwszej instancji winien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Z racji jednak, że postępowanie zostało wszczęte i prowadzone bez podstawy prawnej konieczne było jego umorzenie. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kolegium wskazało, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01). Wobec powyższego Kolegium orzekło, jak w sentencji decyzji.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła SKO: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie ww. przepisów, pomimo że skarżąca jako strona postępowania administracyjnego
- posiadająca interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, miała prawo do złożenia skutecznego wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie wykreślenia wpisu dokonanego z naruszeniem prawa na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także zaniechania wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także nie zawarcie uzasadnienia prawnego i brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;
- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., które polega na niezastosowaniu ww. przepisów i zaniechaniu wskazania prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co dodatkowo narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli wobec organów władzy publicznej, a także zasadę przekonywania co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, zasadności wydawanego rozstrzygnięcia;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, w sytuacji gdy brak było podstaw do uznania, że postępowanie stało się w całości bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie jednoczesnego uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego. w zw. z art. 169 ust. 2 Prawa oświatowego poprzez zaniechanie ich zastosowania, w sytuacji, gdy zostały spełnione przesłanki do wykreślenia wpisu, który został dokonany z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi podniosła w szczególności, że w systemie prawnym istnieje obowiązująca norma prawna uprawniająca do działania organu w formie decyzji w niniejszej sprawie – jest nią art. 169 ust. 2 Prawa oświatowego. Interpretacja art. 169 ust. 1 pkt 1-5 Prawa oświatowego nie daje, zdaniem skarżącej, podstaw do twierdzenia, ze wykreślenie wpisu mogłoby nastąpić wyłącznie na wniosek osoby prowadzącej szkołę lub placówkę. W przypadku braku uregulowania w Prawie oświatowym kwestii legitymacji do złożenia wniosku o wykreślenie wpisu w ewidencji, należy zastosować przepisy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wywodzi zatem swój interes prawny z art. 28 k.p.a., gdyż w świetle jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto zada czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca uważa, ze wykazała swój interes prawny składając wniosek o wykreślenie wpisu dokonanego, w jej ocenie, z naruszeniem prawa. Skarżąca zakwestionowała wpis, albowiem na skutek zawiadomień złożonych przez E. G. do prokuratury zarzuca się skarżącej, iż bezprawnie posiada cześć dokumentacji dotyczącej C A. M., E. G. spółka cywilna, a to wobec faktu, ze rzekomo doszło do przekształcenia placówki, a nie jej likwidacji. Organy nie spełniły wymogów z art. 6, 7, 77 § 1 w zakresie dotyczącym ustalenia, czy skarżąca jest stroną tego postępowania. Nie wskazały na jakich oparły się dowodach, które fakty uznały za udowodnione, a którym dowodom odmówiły wiarygodności. Nie wyjaśniły podstawy prawnej decyzji, co wskazuje na wadliwość uzasadnienia. Doszło więc do naruszenia art. 8, 11 i 107 § 3 k.p.a.
Wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego o zobowiązanie na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. organ drugiej instancji do wydania decyzji w przedmiocie wykreślenia wpisu dokonanego z naruszeniem prawa, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji, według wyżej wskazanych kryteriów, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że nie tkwią w niej kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postępowania. Przy jej wydawaniu organ nie naruszył też przepisów postępowania
w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani też przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Powyższe oznacza, że wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, iż niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (por. wyroki NSA z 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1581/09; z 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1622/09; z 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2104/10 - CBOSA). Istota zatem bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, iż przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu), a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 10 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 467/11).
Niewątpliwie złożenie wniosku o wykreślenie wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych dokonanego, obejmującego zmiany w nazwie placówki, typie placówki oraz co do osoby prowadzącej placówkę, przez podmiot, który nie posiada do tego legitymacji, jest zdarzeniem, które nie mogło spowodować powstania sprawy administracyjnej jako przedmiotu postępowania.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. W wyroku z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83
(publik. E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego - Warszawa 1994, s. 109), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby". W orzecznictwie sądowym i doktrynie ugruntował się pogląd, że pojęcie strony jakim posługuje się przepis art. 28 k.p.a. może zostać wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawnej, która stanowi podstawę uprawnienia lub obowiązku.
Stosownie do postanowień art. 169 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm., zwanej dalej Prawem oświatowym) wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadkach:
1) niepodjęcia działalności przez szkołę lub placówkę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji;
2) prawomocnego orzeczenia sądu zakazującego osobie fizycznej, prowadzącej szkołę lub placówkę, prowadzenia działalności oświatowej;
3) stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, w szczególności:
a) nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, albo
b) nie są spełnione warunki funkcjonowania szkoły określone zgodnie z art. 178 ust. 4
- jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2;
4) dokonania wpisu z naruszeniem prawa;
5) zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Jak stanowi ust. 2 art. 169 Prawa oświatowego wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne
z likwidacją szkoły lub placówki.
Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., jak trafnie podniosło SKO, to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Zdaniem Sądu z wykładni wskazanych co dopiero przepisów Prawa oświatowego wynika bezsprzecznie, że postępowanie w sprawie wykreślenia wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych dotyczy interesu prawnego lub obowiązku podmiotu prowadzącego szkołę lub placówkę w tym sensie, iż w decyzji wydanej na podstawie ust. 2 art. 169 Prawa oświatowego rozstrzyga się właśnie o prawach lub obowiązkach tego podmiotu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że poza stronami i uczestnikami na prawach strony istnieje kategoria podmiotów, jak zdaje się argumentować pełnomocnik skarżącej, których interesy mogłyby być chronione w związku z postępowaniem toczącym się w sprawie wykreślenia szkoły
lub placówki z ewidencji szkół lub placówek niepublicznych. W konsekwencji skarżąca domagając się w podaniu z dnia 25 września 2019 r. wykreślenia wpisu z ewidencji przedmiotowej placówki nie posiadała interesu prawnego, który wynikałby z prawa materialnego i powinien być w decyzji skonkretyzowany. Posiadała jedynie, jako osoba zainteresowana, interes faktyczny, który nie mógł być uwzględniony. "Postępowanie w sprawie wykreślenia wpisu wszczyna się z urzędu, nawet jeśli następuje ono na podstawie informacji kuratora oświaty (bądź innego właściwego organu sprawującego nadzór pedagogiczny) w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 3 (zob. wyżej teza 3). Wobec stwierdzenia któregokolwiek przypadku określonego w ust. 1 komentowanego artykułu wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne." (zob. komentarz Pilich Mateusz do art. 169 w LEX).
W takim stanie rzeczy nawet w sytuacji, gdy skarżąca powoływała się na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego, a więc, gdy wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku dokonania wpisu z naruszeniem prawa, przedstawiała argumenty uzasadniające swoje stanowisko, to rzeczywiście jej interes, nie prawny, lecz faktyczny, nie mógł być brany pod uwagę. Z zaświadczenia, wydanego w dniu 29 sierpnia 2017 r. nr [...] w przepisanej formie, a więc posiadającego cechy dokumentu urzędowego, wprost wynika, że w ewidencji jako podmiot prowadzący wpisano E. G., a nie skarżącą. To zatem jej interes prawny, a nie interes faktyczny skarżącej podlegałby ewentualnie konkretyzacji w decyzji wydanej na podstawie art. 169 ust. 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego.
Rację ma zatem Kolegium wskazując, że po otrzymaniu wniosku skarżącej o zmianę wpisu przez jego wykreślenie organ pierwszej instancji winien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej na podstawie art. 61a k.p.a. skoro w dacie jego złożenia w ewidencji jako osoba prowadząca wpisana była E. G. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przymiot strony w postępowaniu administracyjnym posiada jedynie organ prowadzący placówkę (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2010 r., sygn.. akt I OSK 944/09, CBOSA).Nie była to więc kwestia oceny posiadania przez skarżącą interesu prawnego, lecz jego brak w oczywisty sposób wynikał z okoliczności wpisu w ewidencji osoby prowadzącej w zestawieniu z postanowieniami art. 169 Prawa oświatowego w zw. z art. 28 k.p.a.
Skoro postępowanie o wykreślenie wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych dokonanego, obejmującego zmiany w nazwie placówki, typie placówki oraz co do osoby prowadzącej placówkę, pomimo tego zostało uruchomione, a nawet została wydana w pierwszej instancji decyzja, to winna być ona uchylona, a postępowanie z wniosku skarżącej umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe, bo nie dotyczy podmiotu, którego interes prawny lub obowiązek byłby w decyzji co do istoty sprawy skonkretyzowany.
Prawidłowo zatem postąpiło Kolegium wydając decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania z wniosku skarżącej.
Postawione SKO zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. okazały się więc nieuzasadnione, podobnie jak pozostałe zarzuty naruszenia art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 8, art. 11 i art. 28 k.p.a. Kolegium dysponowało wystarczającym, nie wymagającym zatem uzupełnienia, materiałem dowodowym, do podjęcia decyzji reformatoryjnej. Prawidłowo go też oceniło. Twierdzenia skarżącej naruszenia art. 7, 77 § 1 nie znalazły swojego odzwierciedlenia. W motywach decyzji Kolegium wskazało zaś z jakich powodów koniecznym było uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie z wniosku skarżącej. Sąd nie dopatrzył się więc naruszenia art. 6, 11 i 28 oraz 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 1512 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł,jak sentencji wyroku