III SA/Kr 446/22

III SA/Kr 446/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
Art. 138 par. 1  pkt 1  w zw. z art. 7 i art. 77  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lutego 2022 r. nr BP.501.1340.2021.1277.LD5.164552 w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z 1 czerwca 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. Sp. z o.o. w O. (dalej: skarżąca) karę pieniężną w kwocie 2 000 zł.
Podstawę faktyczną ukarania stanowiło naruszenie wykazane w protokole kontroli z 11 listopada 2020 r., określone lp.1.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 209) – dalej u.t.d., w postaci wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa stanowiących podstawę do wydania decyzji. Zdaniem skarżącej, zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia by skarżąca naruszyła prawo, a jedynie korzystała z wyłączeń przewidzianych prawem. Skarżąca podała, że zatrzymany do kontroli pojazd był pusty i udawał się po załadunek towaru objętego umową ADR, która wyłączała przejazd z zakazu ruchu. Tym samym w momencie kontroli skarżąca nie posiadała i nie mogła posiadać jakichkolwiek dokumentów dotyczących towaru, który miał być przewożony, gdyż w takie dokumenty została wyposażona przez załadowcę dopiero po dokonanym załadunku. Przedłużająca się kontrola uniemożliwiła kierowcy dotarcie na czas do miejsca załadunku we Włoszech, co skutkowało odwołaniem przewozu z uwagi na niemożliwość spełnienia warunku godziny pobrania ładunku.
Decyzją z 3 lutego 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że 11 listopada 2020 r. o godzinie 8:38 w MOP W., na autostradzie [...] przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów (w decyzji wymienione zostały numery rejestracyjne identyfikujące pojazdy). Zespołem tych pojazdów kierował K. M. wykonując krajowy transport drogowy rzeczy z B. do S. (Baza Firmy) w imieniu i na rzecz A. W toku kontroli stwierdzono, że ww. zespół pojazdów poruszał się w okresie obowiązywania czasowych ograniczeń oraz zakazów w ruchu niektórych pojazdów na drogach, które obowiązują na terenie Polski, tj. 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, tj. lp. 1.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 11 listopada 2020 r. nr [...].
Organ wyjaśnił, że § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1968) w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, wprowadza okresowe ograniczenia ruchu pojazdów, o których mowa w § 1 (tj. o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów), przez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju, m.in. 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości.
Organ wskazał też, że w trakcie postępowania administracyjnego pełnomocnik skarżącej złożył w sprawie wyjaśnienia wskazując, że kierowca wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy wyłączony spod czasowego zakazu ruchu - zmierzał bowiem po załadunek towaru objętego umową ADR, które wyłączają przejazd z zakazu ruchu. Podał też, że kierowca nie posiadał żadnych dokumentów w trakcie kontroli ponieważ jechał po załadunek towaru.
W ocenie organu odwoławczego podnoszone przez skarżącą okoliczności nie uzasadniały przyjęcia stanowiska, że kierowca jechał po załadunek towaru, którego przewóz podlegał wyłączeniu spod czasowego zakazu ruchu. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka wskazał, że jedzie w kierunku bazy firmy w celu podjęcia nowego zadania przewozowego w dniu 12 listopada 2020 r. Dodatkowo kierowca oświadczył, że 11 listopada 2020 r. wykonywał przewóz po rozładunku towaru – lustra w miejscowości B. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, kierowca nie wykonywał zadania przewozowego objętego wyłączeniem spod czasowego zakazu ruchu, tj. § 3 ust. 1 pkt 3 lit. k i § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Organ wskazał, że zeznania kierowcy są nadto sprzeczne z wyjaśnieniami pełnomocnika skarżącej, który nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich okoliczności, w tym dokumentu potwierdzającego, że kierowca w momencie kontroli wykonywał przejazd po załadunek towaru, którego przewóz podlegał wyłączeniu spod czasowego zakazy ruchu. Dodatkowo w sprawie brak było informacji aby kontrolowany pojazd oznaczony był ostrzegawczą barwą pomarańczową. Kierowca w momencie kontroli drogowej podpisał protokół kontroli drogowej nie wnosząc uwag. W ocenie organu wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej zmierzały wyłącznie do uniknięcia przez nią odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Równocześnie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 92c u.t.d.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu I i II instancji, zarzucając:
1.naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli instancyjnej organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w sprawie niedostatecznie rozpatrzono cały materiał dowodowy oraz nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi nie wyważono interesu publicznego oraz słusznego interesu strony;
– art. 107 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli tej decyzji, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a w konsekwencji działanie poza granicami prawa, wbrew obowiązkowi obligującemu organ do stania na straży praworządności.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
– § 3 ust. 1 pkt 3 lit. l i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie brak jest dowodów wskazujących, że skarżąca udawała się po załadunek artykułów szybko psujących się i środków spożywczych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynikało, aby w ramach kontroli instancyjnej organ odwoławczy badał ponownie sprawę merytorycznie, by podejmował jakiekolwiek czynności mogące doprowadzić do wyjaśnienia spornych kwestii, jakie zrodziły się na kanwie postępowania administracyjnego. Organ II instancji nie zbadał sprawy merytorycznie, nie przeanalizował w sposób dostateczny argumentów podnoszonych przez skarżącą, a jedynie w sposób lakoniczny orzekł, że nie zasługują one na aprobatę. W istocie więc organ odwoławczy powielił jedynie argumenty organu I instancji.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy zatrzymany do kontroli 11 listopada 2020 r. kierowca udawał się po załadunek artykułów szybko psujących się i środków spożywczych. Z tych też względów zatrzymany do kontroli zespół pojazdów był pusty, co potwierdzały ustalenia kontroli zawarte w protokole. Przedmiotem kontroli był ten etap operacji transportowej, kiedy kierowca udawał się pustym pojazdem po załadunek. W momencie kontroli nie mógł i nie posiadał więc jakichkolwiek dokumentów dotyczących towaru, który miał przewozić, gdyż z oczywistych względów w takie dokumenty zostałby wyposażony przez załadowcę dopiero po dokonanym załadunku. Fakt, że w pojeździe kierowca posiadał dokumenty dotyczące towaru przewożonego podczas innej operacji transportowej pozostawał przy tym bez znaczenia dla sprawy, bowiem 11 listopada 2020 r. zatrzymany do kontroli kierowca poruszał się pustym pojazdem, udając się po załadunek towaru, którego przewóz zgodnie z przepisami powołanego powyżej rozporządzenia nie był w tym dniu zakazany, ani ograniczony. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy, w tym stanie rzeczy trudno zatem mówić także o zachowaniu kolejnej, zawartej w art. 77 § 1 k.p.a. zasady, z której wynikał obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. pełnomocniczka skarżącej podtrzymała skargę podkreślając, że doszło do omyłki i chodziło nie o przewóz towarów szybko psujących się, ale przewóz materiałów ADR. Zarzuciła, że organy nie wzięły pod uwagę, że kierowca dopiero jechał po towar nie wiedząc po jaki jedzie, o czym miał się dowiedzieć na miejscu. Samochód w dniu kontroli czyli 11 listopada 2020 r. był pusty po odwiezieniu towaru w dniu 10 listopada 2020 r. Przewoźnik informował jednak kontrolujących, że kierowca jechał po odbiór towarów niebezpiecznych (materiałów wybuchowych ADR), które następnego dnia miały być dostarczone do Włoch.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie została uwzględniona ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła, że we właściwym czasie udzieliła wyjaśnień i przedstawiła dowody na okoliczność poruszania się po drodze 11 listopada 2021 r. W konsekwencji Sąd uznał za prawidłową ocenę zgromadzonych dowodów w sprawie na okoliczność naruszenia wskazanych w decyzji przepisów.
W istocie przedmiotem sporu nie była kwestia czy przewóz materiałów wybuchowych (§ 3 ust. 1 pkt 3 lit. k ww. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r.) wyłączał skarżącą z ograniczeń w poruszaniu się pojazdów na drogach w dniu 11 listopada 2020 r., ale czy skarżąca swoje twierdzenia w ogóle uprawdopodobniła. Nie były więc zasadne zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów (nawet jak zeznała pełnomocnik skarżącego na rozprawie – pomyłkowo wskazujące na przewóz artykułów szybko psujących się), bo to nie wykładnia tych przepisów była przedmiotem sporu.
Trzeba bowiem zauważyć, że zatrzymany 11 listopada 2020 r. na parkingu publicznym kierowca skarżącej zeznał, że jest w drodze od godziny 1 w nocy w dniu 11 listopada 2020 r. po rozładunku w dniu 10 listopada 2020 r. towaru (po kolejnych 11 godzinach obowiązkowego odpoczynku) i kierowaniu się na załadunek w dniu 12 listopada 2020 r. Kierowca nie wiedział jaki to będzie ładunek.
W pierwotnych wyjaśnieniach skarżąca powołała się na § 3 ust. 1 pkt 3 lit. l Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach i wskazała, że przedmiotem transportu miały być artykuły szybko psujące się i środki spożywcze, określonych w załączniku do rozporządzenia, stanowiących znaczną część ładunku lub znaczną część dostępnej przestrzeni ładunkowej. Następnie na wezwanie o przesłanie stosownych dokumentów (k. 90 akt administracyjnych), w tym dokumentu CMR potwierdzających zlecenie transportu artykułów szybko psujących się, skarżąca w piśmie z 2 stycznia 2021 r. zmieniła wyjaśnienia wskazując, że miały być to materiały wybuchowe, na załadunek których otrzymała zlecenie 10 listopada 2020 r. Poprzednio udzielono błędnych wyjaśnień. Zdaniem skarżącej zatrzymanie kierowcy na parkingu o 8:24 i przeprowadzanie kontroli do 10:17 uniemożliwiło wykonanie zleconego załadunku 11 listopada 2020 r. o godzinie 12:00, a następnie przewiezienie transportu do Włoch. W załączeniu tych wyjaśnień skarżąca dołączyła kserokopię zlecenia załadunku P. O., w którym wymieniono numery rejestracyjne pojazdu skarżącej (zatrzymanego przez kontrolujących) na transport "21 pll (114x114); 21 798 kg ADR kl. 5.2.", który to towar miał być załadowany 11 listopada 2020 r. o godzinie 12 na warunkach FIX w P. O. i dostarczony do Włoch 12 listopada 2020 r. do godziny 18 również na warunkach FIX.
Zdaniem skarżącej, to kontrolujący doprowadzili do tego, że nie mogła wykonać zlecenia i poniosła finansowe straty. Dodatkowo, w piśmie z 27 kwietnia 2021 r. (k. 104) pracownik skarżącej wyjaśniał nieścisłości pomiędzy zeznaniami kierowcy, a swoimi wyjaśnieniami – faktem, że pracodawca nie miał prawnego obowiązku informowania pracownika o kolejnym zleceniu.
Swoje twierdzenia o przewożeniu artykułów szybko psujących się skarżąca ponownie powtórzyła w skardze wskazując na naruszenie § 3 ust. 1 pkt 3 lit. l Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r., a następnie prostując pomyłkę na rozprawie w dniu 19 października 2022 r.
Co więcej błędne są zarzuty, że organy konfrontowały wyjaśnienia skarżącej z zeznaniami kierowcy złożonymi w trakcie przeprowadzanej kontroli. Skoro kierowca w momencie prowadzenia kontroli zeznał, że załadunek miał nastąpić 12 listopada 2020 r. ("W dniu jutrzejszym tj. 12.11.2020 dowiem się co dalej będę robił" – k.29 akt administracyjnych), to oczywistym jest, że organy miały prawo ocenić wyjaśnienia skarżącej jako niewiarygodne, skoro: a to powoływała się na przewożenie artykułów szybko psujących się, a to materiałów wybuchowych zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w toku postepowania sądowoadministracyjnego; a to kwestionowała w ogóle możliwość weryfikowania swoich wyjaśnień poprzez domaganie się dokumentów (zlecenie, CMR). Jako jedyny dowód w sprawie przesłano – kserokopię zlecenia P. O., przy czym kserokopia ta najprawdopodobniej jest wydrukiem z poczty elektronicznej (użycie słowa "Witam" i typowe dla maili szablony podpisu), ale nie wiadomo kiedy mail i z jakiego adresu i na jaki adres został przesłany i w jakiej dacie.
Sąd podkreśla, że wyjaśnień udzielał pracownik skarżącej upoważniony przez Prezesa Zarządu odpowiedzialnego za zarządzanie transportem. Skargę również sformułował (z powołaniem się na transport artykułów szybko psujących się) Prezes Zarządu.
Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zwrócił uwagę na sprzeczności w dowodach przedstawianych przez skarżącą, w szczególności brak uprawdopodobnienia, że kierowca zeznający o dacie ponownego załadunku 12 listopada 2020 r., miał podjąć ładunek już 11 listopada 2020 r. W ocenie Sądu, skoro kierowca miał dokonać załadunku 11 listopada 2020 r. i nie później niż o 12 w południe, to powinien był o tym fakcie wiedzieć w godzinie zatrzymania tj. o 8:38. Nieistotne jest przy tym, czy wiedział, co będzie przedmiotem załadunku, chociaż i w tym przypadku, kierowcy raczej powinno się przekazać (przynajmniej ogólnie) informacje o przyczynach poruszania się po drogach 11 listopada. Prawne ograniczenia ruchu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton po drogach publicznych w dniach świąt takich jak 11 listopada, są powszechnie znane kierowcom, nie wydaje się więc, aby nie przekazano takiej informacji kierującemu pojazdem.
Reasumując, zaskarżona decyzja w sposób zgodny z art. 6, art. 8, art. 11 i art. 107 k.p.a. ocenia zebrany w sprawie materiał dowodowy. Powołany jako ostatni – art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia te wymogi. Wbrew zarzutom, organ nie tyle uznał twierdzenia skarżącej za niewiarygodne bo sprzeczne z zeznaniami kierowcy, ale dlatego, że "twierdzenia strony nie są poparte żadnymi dowodami i zmierzają wyłącznie do uniknięcia przez stronę odpowiedzialności za popełnione naruszenie" (str. 5 skargi). W istocie organ odwoławczy konstatował jedynie, że: "Istotne jest, iż zeznania kierowcy są sprzeczne z wyjaśnieniami pełnomocnika strony, który nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich okoliczności (podkreślenie Sądu). Brak jest w zebranym w sprawie materiale dowodowym dokumentu potwierdzającego, że kierowca w momencie kontroli wykonywał przejazd po załadunek towaru, którego przewóz podlega wyłączeniu ..." (k. 131 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu nie jest więc tak, że organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącej z uwagi na treść odmiennych zeznań kierowcy, ale raczej dlatego, że skarżąca swoich wyjaśnień w żaden sposób nie udowodniła.
Powołany w skardze natomiast art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nie może stanowić podstawy skutecznych zarzutów, jeżeli w toku postępowania strona w istocie nie współpracowała z organem w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Jak bowiem wskazał naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 czerwca 2022 r., III OSK 5191/21: "Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu".
Sąd uznał więc, że pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 §1; art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. również były niezasadne.
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).