III SA/KR 427/25

III SA/Kr 427/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 412
Art. 25 i 26
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 stycznia 2025 r., nr 37/OR06/2025 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2024 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez Ł. K., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 31 stycznia 2025 r. nr 37/OR06/2025 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 stycznia 2025 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami za 2024 r.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 3 stycznia 2025 r. nr 0110-2025-000059 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznała skarżącemu płatność ONW na rok 2024 w łącznej wysokości 7 759,13 zł w tym płatność dala obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa II w wysokości 7 759,13 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 739,97 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący.
Wymienioną na wstępie decyzją Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa. W decyzji organu pierwszej instancji prawidłowo ustalono, jakie płatności nie przysługują rolnikowi w deklarowanej wysokości - dotyczyło to płatności ONW za 2024 r. Jednoznacznie określono także powody zmniejszenia lub odmowy tych płatności.
W sprawie ustalono, że tereny nieuprawnione do płatności ONW za 2024 r. znajdowały się na działce rolnej D. Organ pierwszej instancji rozpatrzył sprawę w oparciu o: zdjęcia lotnicze z systemu elektronicznego ARiMR wykonane w dniu 10 lipca 2024 r., 3 czerwca 2022 r.(dostępne także poprzez portal internetowy Geoportal.gov.pl); zdjęcia satelitarne z ogólnodostępnego portalu internetowego Sentinel (dostępne m.in. dla każdego miesiąca roku, za który wnioskowano analizowane płatności); deklarację wnioskodawcy i przepisy regulujące płatności, o które wnioskowano. Według organu zdjęcia ta prawidłowo uznano za wiarygodne dowody stanu tego terenu w okresie istotnym dla tej sprawy, ponieważ: przynajmniej część z nich została wykonana w roku istotnym dla analizowanej sprawy; są wystarczająco wyraźne (pozwalają zidentyfikować teren nieuprawniony do płatności), umożliwiają wiarygodne pomiary powierzchni i odległości (są ortofotomapami lub zdjęciami o charakterystyce wystarczająco zbliżone). Za najbardziej wiarygodne uznano zdjęcia satelitarne z witryny Sentinel z 2024 r., a to z uwagi na czas wykonania tych zdjęć i możliwość ustalenia na ich podstawie czy w 2024 r. wykonywano na działkach zabiegi agrotechniczne.
Jeśli chodzi o charakterystykę zakwestionowanej działki rolnej D organ podał, że działka rolna D (o łącznej pow. 23,77 ha trwałego użytku zielonego) była położona na działce ewid. nr [...] (zadekl. tu 1,52 ha jako część działki rolnej D), [...] (zadekl. 1,19 ha), [...] (1,49 ha), [...] (1,84 ha), [...] (2,17 ha), [...] (1,58 ha), [...] (0,79 ha), [...] (0,62 ha), [...] (0,44 ha), [...] (0,32 ha), [...] (0,78 ha), [...] (0,89 ha), [...] (0,70 ha), [...] (0,85 ha), [...] (0,97 ha), [...] (1,49 ha), [...] (0,15 ha), [...] (1,42 ha), [...] (0,95 ha), [...] (0,65 ha), [...] (0,24 ha), [...] (0,84 ha), [...] (1,01 ha), [...] (0,66 ha); obszar zadeklarowany zajmował się (generalnie) w pn-wsch. i pd-wsch. części wspomnianych działek - części te rozdzielał pas zadrzewień i zakrzewień biegnący w centrum działki z pn-zach. na pd-wsch, przy czym wspomniane części łączył obszar na działce ewid. położonych w samym środku działki rolnej D; tereny uznane za nieuprawnione do płatności znajdowały się w pd-wsch. krańcu obszaru zadeklarowanego w ramach działki rolnej B, tj. południowej części obszaru zadeklarowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [....], [...], [...]; nieuprawniony do płatności teren to obszar podlegający m.in. w 2024 r. pracom ziemnym (budowa nasypów), pozbawiony wymaganych zabiegów agrotechnicznych (koszeń), z usuniętą wierzchnią warstwą gleby i bez roślinności typowej dla TUZ przez znaczną część 2024 r.; wielkość terenu uprawnionego wyniosła w ramach działki rolnej D - 22,01 ha (1,41 ha na dz. [...], 1,04 ha na dz. [...], 1,24 ha na dz. [...], 1,33 h na dz. [...], 1,61 ha na dz. [...], 1,27 ha na dz. [...]); pow. wykluczona wyniosła łącznie na działce D 1,76 ha (0,10 ha na dz. [...], 0,15 ha na dz. [...], 0,25 ha na dz. [...], 0,51 ha na dz. [...], 0,56 he/na dz. [...], 19 ha na dz. [...]).
Organ odwoławczy przedstawił:
- zdjęcie lotnicze z 10 lipca 2023 r. (z systemu informatycznego ARiMR) południowej części działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] (składających się na działkę rolną D, których dotyczyły wykluczenia powierzchni uprawnionej do płatności) z zarysem pow. uprawnionej do płatności (kolor czerwony), zarysem pow. zadeklarowanej (koi. czerwony i fioletowy) i terenem wykluczonym z płatności (tylko fioletowy) - widoczne prace ziemne i teren pozbawiony wierzchniej warstwy gleby z trawą;
- zdjęcie lotnicze z 10 lipca 2023 r. (z systemu informatycznego ARiMR) działek ewid. składających się na działkę rolną D, z zarysem pow. uprawnionej do płatności (kolor czerwony), zarysem pow. zadeklarowanej (koi. czerwony i fioletowy) i terenem wykluczonym z płatności (tylko fioletowy);
- zdjęcie satelitarne z końca kwietnia 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności - zawartość zdjęcia wskazuje, że do końca kwietnia 2023 r. na zakwestionowanych działkach nie były jeszcze prowadzone prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z końca kwietnia 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...] - zawartość zdjęcia wskazuje, że do końca kwietnia 2023 r. na zakwestionowanych działkach nie były jeszcze prowadzone prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z początku maja 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności - zawartość zdjęcia wskazuje, że na początku maja 2023 r. na zakwestionowanych działkach rozpoczęto prowadzenie prac ziemnych; na wszystkich kolejnych zdjęciach tego rodzaju z 2023 r. są widoczne ślady takich prac;
- zdjęcie satelitarne z początku maja 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...] - zawartość zdjęcia wskazuje, że na początku maja 2023 r. na zakwestionowanych działkach rozpoczęto prowadzenie prac ziemnych; na wszystkich kolejnych zdjęciach tego rodzaju z 2023 r. są widoczne ślady takich prac;
- zdjęcie satelitarne z końca maja 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie IMDVI; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności - zawartość zdjęcia wskazuje, że w końcu maja 2024 r. na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z końca maja 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...] - zawartość zdjęcia wskazuje, że w końcu maja 2024 r. na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z końca maja 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinnoki i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności - zawartość zdjęcia wskazuje, że w końcu maja 2024 r. na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z końca maja 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...] - zawartość zdjęcia wskazuje, że w końcu maja 2024 r. na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z końca lipca 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności - zawartość zdjęcia wskazuje, że na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne a ich ślady są widoczne także na zdjęciach tego rodzaju z kolejnych miesięcy;
- zdjęcie satelitarne z końca lipca 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym; niebieskie linie to granice działki ewid. nr [...] - zawartość zdjęcia wskazuje, że na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne, a ich ślady są widoczne także na zdjęciach tego rodzaju z kolejnych miesięcy.
Organ odwoławczy stwierdził, że tereny, które organ pierwszej instancji uznał za nieuprawnione do płatności ONW różniły się od obszarów uznanych za uprawnione do płatności i sąsiednich działek użytkowanych rolniczo. Te różnice polegają na obecności na działce rolnej D terenu o odmiennej kolorystyce i fakturze od terenu uznanego za uprawniony do płatności na tej działce. Różnice te są widoczne na zdjęciach lotniczych i satelitarnych wskazanych wyżej, takie różnice wskazują na brak użytkowania zakwestionowanego terenu w sposób zadeklarowany we wniosku. Wspomniane zdjęcia wskazują na to, że na zakwestionowanej części działki rolnej D już od 2023 r. prowadzono intensywne prace ziemne. Na tym obszarze trawa nie utrzymywała się odpowiednio długo m.in. wjp24 r. Widać to po odsłoniętej ziemi i brak zmian barwowych w widmie NDVI (jasna zieleń) wskazujących na koszenie. Brak wykoszenia oznaczał brak prowadzenia minimalnych działań nakierowanych na utrzymanie całości zadeklarowanej działki rolnej w stanie kwalifikującym się do płatności. Bezpośrednim powodem braku wykorzenia było doprowadzenie zakwestionowanego terenu do stanu, w którym brak roślin takie koszenie uniemożliwiał.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo określił obszar zatwierdzony, tj. spełniający warunki przyznania wnioskowanej pomocy. Prawidłowo przyjęto, że objęty intensywnymi pracami ziemnymi (niszczący wierzchnią warstwę gleby) nie jest terenem użytkowanym rolniczo w sposób uprawniający do płatności. Taka ocena wynika z tego, że na obszarze w takim stanie działalność rolnicza (np. utrzymywanie użytku zielonego) nie jest możliwa do normalnego prowadzenia. Zakwestionowane tereny nie były utrzymywane w odpowiedniej kulturze rolnej przez istotną dla płatności część 2024 r. Z tego powodu nie były to obszary kwalifikujące się do wnioskowanych płatności. Nieprawidłowości stwierdzone w tej sprawie oznaczały naruszenie:
- art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym [...] w zw. z § 2 rozporządzenia dot. płatności ONW z 10 marca 2023 r. - poprzez zadeklarowanie do płatności terenu, na którym nie prowadzono działalności rolniczej,
- art. 26 ust. 1 pkt l ustawy o Planie Strategicznym [...] w zw. z § 2 rozporządzenia dot. płatności ONW z 10 marca 2023 r - poprzez zadeklarowanie do płatności terenu nie będącym kwalifikującym się hektarem,
- art. 26 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy w zw. z § 2 rozporządzenia dot. płatności ONW z 10 marca 2023 r – poprzez zadeklarowanie do płatności terenu nie objętego maksymalnym kwalifikującym się hektarem,
- § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r., poz. 461 z późn. zm.) w zw. z § z r rozporządzenia dot. płatności ONW z dnia 10 marca 2023 - poprzez zadeklarowanie do płatności terenu nie objętego zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności.
Na ostateczną wysokość płatności wpłynęła wielkość łącznej powierzchni uprawnionej do płatności i różnica między łączną powierzchnią zgłoszoną do płatności i łączną powierzchnią uznaną za uprawnioną do tych płatności. Jednocześnie niemożliwe okazało się uznanie wykrytych w sprawie nieprawidłowości za usprawiedliwione. Podczas składania wniosku o płatności wnioskodawca oświadczył (własnoręcznym podpisem) bowiem, że zna zasady przyznawania tych płatności. Ponadto do ARiMR nie zostały zgłoszone jakiekolwiek błędy w złożonym wniosku, przed rozstrzygnięciem sprawy tego wniosku. Nie ustalono, aby nieprawidłowości wykryte w tej sprawie: były wynikiem prawidłowo zgłoszonej siły wyższej; zaistniały przez oczywisty błąd, który byłby możliwy do sprostowania z urzędu; nie mogły być wnioskodawcy znane i wynikały z błędu organów; były zupełnie niezawinione przez wnioskodawcę; zostały zgłoszone do ARiMR przed ich wykryciem; są na tyle nieznaczne, że mogłyby zostać pominięte. Z tego powodu niemożliwe było uznanie wykrytych w sprawie nieprawidłowości za niewpływające na ocenę lub zrezygnowanie z sankcji będących konsekwencjach nieprawidłowości.
Za niewiarygodne organ uznał twierdzenia z odwołania, że zakwestionowany teren był w 2023 r. użytkowany rolniczo w sposób uprawniający do płatności, tj. jako wykaszany trwały użytek zielony. Przeczy temu materiał zdjęciowy zgromadzony w sprawie. Z materiału tego wynika, że prace ziemne rozpoczęły się na przedmiotowym terenie jeszcze wiosną 2023 r. i nie ustawały także w 2024 r. W takiej sytuacji niemożliwe było uznanie, że obszar objęty takimi pracami był użytkowany jako TUZ w sposób uprawniający do płatności. Tymczasem, aby teren był uprawniony do płatności powinien takim być przez okres od złożenia wniosku do końca roku kalendarzowego, za który taki wniosek złożono. Zdjęcia przedłożone wraz z odwołaniem nie mogły zmienić oceny analizowanej sprawy. Nie ma bowiem możliwości wiarygodnego ustalenia daty wykonania tych zdjęć, a także miejsc i kierunków ich wykonania. Nie są to w szczególności zdjęcia geotagowane, które zawierałyby takie informacje i które można wykonać w Aplikacji Mobilnej ARiMR. Aplikacja sama wskazuje przy tym, z jakiego miejsca i w jakim kierunku wykonać zdjęcie na danej działce. Gdyby zdjęcia był wykonane i przesłane do aplikacji eWniosek w okresie istotnym dla wnioskowanych płatności, mogłyby stanowić wiarygodny dowód stanu rolniczego działek zakwestionowanych, co wynika z art. 66 ust. 3 ww. ustawy. Z kolei wykonanie dodatkowego sprawdzenia analizowanych działek rolnych np. kontrolą terenową zostało uznane za zbędne z uwagi na odpowiednia jakość i aktualność zdjęć działek. Ponadto kontrola wykonana na początku 2025 r. byłaby mniej wiarygodnym dowodem dot. stanu sprawdzanego gruntu od zdjęć lotniczych i sat. tego gruntu z 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym poprzez błędne uznanie, iż skarżący zadeklarował do płatności teren na którym nie prowadzono działalności rolniczej,
- § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący zadeklarował do płatności teren, który nie jest objęty zabiegiem agrotechnicznym, mającym na celu usunięcie niepożądanej roślinności
- art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zdjęć przedstawiających porośnięte trawą działki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wydanych w niej decyzji nie wykazała, by tkwiły w nich kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania.
Sąd nie dopatrzył się także - ani naruszenia przepisów postępowania, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy - ani naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie stanowisko skarżącego zasadza się na twierdzeniach, że orzekające organy nie rozpatrzyły w sposób należyty sprawy, nie dokonały właściwej oceny całego materiału dowodowego, w tym w szczególności zdjęć, które w jego ocenie przedstawiają część działki wykluczonej z płatności, jako pozostającej w stanie spełniającym wymogi terenu utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej, a więc nadającym się do wypasu lub uprawy w myśl § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. z 2023 r., póz. 477 z późn. zm.).
W ocenie Sądu argumentacja skarżącego nie jest jednak zasadna.
Podnieść należy, że podstawowe warunki uzyskania płatności ONW (Obszar z Niekorzystnymi Warunkami), a więc wsparcia finansowego dla rolników prowadzących działalność na terenach górskich lub o innych szczególnych ograniczeniach, zostały określone w § 2 ust. 1 i 2 oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 483 z póżn. Zm.). Są to więc użytki rolne położone na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wskazane w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 z późn. zm.) o powierzchni nie większej niż 75 ha, spełniające warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów.
Podstawowe zaś warunki uzyskania płatności istotnych w tej sprawie określają art. 25 i 26 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2023 r., poz. 412 z późn. zm., zwanej dalej ustawą Planie Strategicznym).
W świetle powyższych przepisów płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi jedynie:
- gdy rolnik posiada obszary zadeklarowane do płatności na powierzchni min 1 ha przynajmniej w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar;
2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary.
Warunkiem jest zatem prowadzenie działalności rolniczej na powierzchni min. 1ha posiadanej przez rolnika przynajmniej na dzień 31 maja, w roku za który wnioskowano o płatność; pojedyncza działka rolna, do której przyznawane są płatności musi mieć min. 0,1 ha; obszary uprawnione do płatności muszą być położone na gruncie stanowiącym tzw. kwalifikujący się hektar; powierzchnia uprawniona do płatności na każdej działce ewid. nie może być większa niż wyliczony przez ARiMR dla tej działki tzw. maksymalny kwalifikujący się obszar.
O płatności może skutecznie ubiegać się tylko rolnik, tj. osoba fizyczna lub prawna lub grupa takich osób, których gospodarstwo jest położone na terytorium Polski i w którym jest prowadzona działalność rolnicza – jak stanowi art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. (Dz. U. UE L Nr 435 z 2021.12.06, str. l z późn. zm.) i art. 2 pkt 25 ustawy o Planie Strategicznym. Podkreślić przy tym należy, że gospodarstwo to wszystkie składniki (grunty, budynki, maszyny, inwentarz itp.) wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego - art. 3 pkt 2 rozporządzenia UE nr 2021/2115. Rolnik uprawniony do płatności musi być aktywny zawodowo, tj. nie może to być rolnik, który zarządza portami lotniczymi, administruje wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami chyba, że działalność rolnicza jest działalnością przeważającą lub przychód z działalności rolniczej lub płatności jest odpowiednio wysoki względem reszty przychodów lub wysokość płatności lub potencjalnie przysługujących płatności nie jest większa niż 5000 euro – co wynika z art. 24 ustawy o Planie Strategicznym. Płatności przysługują więc do obszarów, na których rzeczywiście jest prowadzona działalność rolnicza, tj. polegająca na wytwarzaniu produktów rolnych (z załącznika I do Traktatu o Funkcjonowaniu UE z wyj. rybołówstwa) przez hodowlę lub chów zwierząt do celów gospodarskich lub hodowlę roślin oraz uprawę bawełny i zagajników o krótkiej rotacji a także poprzez utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego – jak stanowi art. 21 ustawy o Planie Strategicznym.
Posiadanie uprawniające do płatności powinno polegać na:
1) faktycznym (rzeczywistym), władztwie nad tym gruntem,
2) władztwie mającym postać efektywnego i trwałego (nie sporadycznego) użytkowania rolniczego
3) tego gruntu (tak aby możliwe było uznanie tego gruntu za część gospodarstwa rolnego),
4) użytkowania polegającego przynajmniej na utrzymywaniu tych gruntów w dobrej kulturze rolnej (cel rolniczy nie musi być jedynym realizowanym w odniesieniu do danego gruntu (może mu towarzyszyć inny - np. rekreacyjny),
5) prowadzaniu na tym gruncie działalności rolniczej w imieniu i na rachunek osoby (podmiotu) deklarującego te grunty do płatności.
Posiadacz gruntu zadeklarowanego do płatności musi dysponować (na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o płatności) tytułem prawnym (tj. np. umową dzierżawy), umożliwiającym rolnicze wykorzystanie tego gruntu w okresie, za który wnioskowano o płatności - art. 22 ustawy o Planie Strategicznym.
Płatności przysługują do działki rolnej, tj. zwartego obszary gruntu (o pow. min. 0,10 ha), będącego użytkiem rolnym obejmującego nie więcej niż jedną grupę upraw (przy czym zagajnik o krótkiej rotacji stanowi odrębną działkę rolną) - art. 2 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym. Grupa upraw to obszar dający prawo do ubiegania się o płatności bezpośrednie, przejściowego wsparcia krajowego, płatności związanych ze środowiskiem i klimatem, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami - art. 2 ust. 7 ustawy o Planie Strategicznym.
Kwalifikujący się hektar to wszelkie użytki rolne gospodarstwa, które w trakcie roku kalendarzowego, na który wnioskuje się o płatności bezpośrednie są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej. Kwalifikującym się hektarem są także obszary objęte zobowiązaniami rolno-środowiskowo-klimatycznymi zwolnione z wykonywania na nich standardowych zabiegów agrotechnicznych (np. pasy kwietne, cenne siedliska przyrodnicze), należące go gospodarstwa obszary z elementami krajobrazu wymagającymi zachowania w ramach norm dobrej kultury rolnej oraz elementami krajobrazu nieutrudniającymi swoją wielkością produkcji rolnej, obszary wykorzystywane do osiągnięcia minimalnego udziału powierzchni gruntów ornych przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne (w tym grunty ugorowane), tereny objęte zobowiązaniami związanymi z ich zalesianiem przez rolników - § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. z 2023 r., poz. 477 z późn. zm.).
Użytki rolne zadeklarowane do płatności bezpośrednich, co kluczowe, powinny pozostawać kwalifikującymi się hektarami od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do końca roku kalendarzowego za który wnioskowano o te płatności. Jeżeli koniec działalności rolniczej w sezonie następuje w kolejnym roku kalendarzowym to grunty, których taka sytuacja dotyczy, powinny pozostawać kwalifikującymi się hektarami do dnia zakończenia wykonywania działalności rolniczej, wskazanej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, na tych użytkach - § 1 ust. 4 rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary [...].Maksymalny kwalifikowalny obszar (inne określenie to powierzchnia ewidencyjno -gospodarcza), to określony dla każdej działki ewidencyjnej (określanej także jako działka referencyjna) obszar gruntów kwalifikujących się do przyznania płatności - art. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. (Dz. U. UE L. Nr 183 z 2022.07.08, str. 12 z późn. zm.), art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. (Dz. U. UE. L Nr 435 z 2021.12.06, str. 187 z późn. zm.) i art. 9a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., póz. 885 z późn. zm.). Wyliczeń takich powierzchni dokonują pracownicy ARiMR w oparciu o wyniki kontroli terenowych, analizę zdjęć terenu oraz dane z rejestrów dot. m.in. gruntów. Wyniki pomiarów maksymalnego kwalifikowalnego obszaru zapisywane są w prowadzonym przez ARiMR Systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) i mają charakter dokumentu urzędowego Powierzchnia uprawniona do płatności powinna być przede wszystkim użytkiem rolnym, tj. obszarem zajmowanym przez: grunty orne (ugorowane lub z produkcją roślinną, ale inne niż trwałe użytki zielone i uprawy trwałe), trwałe użytki zielone (także jako systemy rolno-leśne) lub uprawy trwałe (np. szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji) - art. 2 pkt 31 ustawy o Planie Strategicznym.
Użytki rolne uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony co najmniej jeden zabieg agrotechniczny, mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności (w przypadku gruntów ornych i trwałych użytków zielonych) lub zostały na nich przeprowadzone co najmniej dwa zabiegi agrotechniczne, w tym jeden mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności i drugi mający na celu /usunięcie obumarłych drzew lub gałęzi, lub cięcie sanitarne suchych i zasychających gałęzi (w przypadku sadów), w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności lub w terminach wynikających z realizowanych przez rolnika zobowiązań rolno-środowiskowo -klimatycznych - § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające wstanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r., poz. 461 z późn. zm.).
Elementy krajobrazu niezwiązane bezpośrednio z działalnością rolniczą, które mogą zostać zaliczone do obszaru uprawnionego do płatności to: nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, rowy, murki, wiaty, żywopłoty lub ściany tarasów - o maks. szerokości 2 m, zadrzewienia śródpolne o powierzchni nie większej niż 100 m2, rozproszone drzewa nie owocowe znajdujące się na użytkach rolnych w ilości nie większej niż 100 szt. na hektar (z wyj. systemów rolno-leśnych), oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 (w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych) - § 1 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary [...]. Grunty z zadrzewieniem! śródpolnymi i rozproszonymi drzewami są zaliczane do kwalifikującego się hektara, jeżeli można na tych gruntach prowadzić działalność rolniczą.
Konsekwencje zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności zostały wskazane w § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 482 z późń. zm.) i art. 51 ustawy o Planie Strategicznym.
Rezygnację ze stosowania kar, np. zmniejszenia płatności mimo stwierdzenia nieprawidłowości określa art. 51 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym. Ponadto tych zmniejszeń płatności spowodowanych zawyżeniem powierzchni, czy ilości zwierząt uprawnionych do płatności nie stosuje się jeżeli wnioskodawca poinformował ARiMR o tych niezgodnościach do dnia wydania decyzji i jeżeli agencja nie poinformowała wnioskodawcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o stwierdzonych niezgodnościach we wniosku (§ 47 rozporządzenia o warunkach płatności z 2023 r.).
Obowiązek informowania wynika z § 35, zaś możliwość poprawy oczywistych błędów do dnia wydania decyzji przewiduje § 36 ww. rozporządzenia..
Oceniając z perspektywy wyżej wskazanych regulacji działania Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako organu odwoławczego, w niniejszej sprawie uznać należało, zdaniem Sądu, za prawidłowe.
Bezsprzecznie skarżący jest podmiotem uprawnionym do przedmiotowych płatności. Nie spełnił jednak warunku posiadania gruntu uprawnionego do płatności poprzez jego odpowiednie, wymagane regulacjami użytkowanie – tj. utrzymywanie tych gruntów w dobrej kulturze rolnej.
W tym zakresie organ odwoławczy, uznając ustalenia organu pierwszej instancji za własne, w sposób przekonywujący wskazał, w ocenie Sądu, na nieprawidłowości stwierdzone w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie przed organami ARiMR, które w efekcie stały się podstawą do wydania kwestionowanych rozstrzygnięć.
Wbrew temu co twierdzi skarżący, organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, wyjaśnił na czym one polegały, gdzie one występowały w odniesieniu do granic poszczególnych działek ewidencyjnych i na jakiej podstawie dowodowej takie ustalenia poczynił.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób wyraźny wyjaśnił, że jeśli chodzi o charakterystykę działki, organ odwoławczy powtórzył, iż działka rolna D (o łącznej pow. 23,77 ha trwałego użytku zielonego) była położona na działce ewid. nr [...] (zadekl. tu 1,52 ha jako część działki rolnej D), [...] (zadekl. 1,19 ha), [...] (1,49 ha), [...] (1,84 ha), [...] (2,17 ha), [...] (1,58 ha), [...] (0,79 ha), [...] (0,62 ha), [...] (0,44 ha), [...] (0,32 ha), [...] (0,78 ha), [...] (0,89 ha), [...] (0,70 ha), [...] (0,85 ha), [...] (0,97 ha), [...] (1,49 ha), [...] (0,15 ha), [...] (1,42 ha), [...] (0,95 ha), [...] (0,65 ha), [...] (0,24 ha), [...] (0,84 ha), [...] (1,01 ha), [...] (0,66 ha). Obszar zadeklarowany znajdował się (generalnie) w pn-wsch. i pd-wsch. części wspomnianych działek - części te rozdzielał pas zadrzewień i zakrzewień biegnący w centrum działki z pn-zach. na pd-wsch. Wspomniane części łączył obszar na działce ewid. położonych w samym środku działki rolnej D. Tereny uznane za nieuprawnione do płatności znajdowały się w pd-wsch. krańcu obszaru zadeklarowanego w ramach działki rolnej B, tj. południowej części obszaru zadeklarowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Organy podkreśliły, ze nieuprawniony do płatności teren to obszar podlegający m.in. w 2024 r. pracom ziemnym (budowa nasypów), pozbawiony wymaganych zabiegów agrotechnicznych (koszeń), z usuniętą wierzchnią warstwą gleby i bez roślinności typowej dla TUZ przez znaczną część 2024 r. Wielkość terenu uprawnionego wyniosła w ramach działki rolnej D - 22,01 ha (1,41 ha na dz. [...], 1,04 ha na dz. [...], 1,24 ha na dz. [...], 1,33 ha na dz. [...], 1,61 ha na dz. [...], 1,27 ha na dz. [...]). Powierzchnia wykluczona wyniosła łącznie na działce D 1,76 ha (0,10 ha na dz. [...], 0,15 ha na dz. [...], 0,25 ha na dz. [...], 0,51 ha na dz. [...], 0,56 ha na dz. [...], 0,19 ha na dz. [...].
Organ odwoławczy przedstawił na poparcie swojego stanowiska następujące dowody:
- zdjęcie lotnicze z 10 lipca 2024 r.(z systemu informatycznego ARiMR) działek ewid. składających się na dz. rolna D z zarysem pow. uprawnionej do płatności (kolor czerwony), zarysem pow. zadeklarowanej (kolor czerwony i fioletowy) i terenem wykluczonym z płatności (tylko fioletowy);
- zdjęcie lotnicze z 10 lipca 2024 r. (z systemu informatycznego ARiMR) południowej części dz. ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] (składających się na dz. rolną D, których dotyczyły wykluczenia powierzchni uprawnionej do płatności) z zarysem powierzchni uprawnionej do płatności (kolor czerwony), zarysem powierzchni zadeklarowanej (kolor czerwony i fioletowy) i terenem wykluczonym z płatności (tylko fioletowy) - widoczne prace ziemne i teren pozbawiony wierzchniej warstwy gleby z trawą;
- zdjęcie satelitarne z końca kwietnia 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI, gdzie niebieskie linie to granice działki nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności – zdjęcie wskazuje na okoliczność, że do końca kwietnia 2023 r. na zakwestionowanych działkach nie były jeszcze prowadzone prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z końca kwietnia 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym, gdzie niebieskie linie to granice działki nr [...]- zawartość zdjęcia wskazuje, że do końca kwietnia 2023 r. na zakwestionowanych działkach nie były jeszcze prowadzone prace ziemne;
- zdjęcie satelitarne z początku maja 2023 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI, gdzie niebieski linie to granice działki ewid. [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń, kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności - zwartość zdjęcia wskazuje, że na początku maja 2023 r. na zakwestionowanych działkach rozpoczęto prowadzenie prac ziemnych, na wszystkich zdjęciach tego rodzaju z 2023 r. są widoczne ślady takich prac;
- zdjęcie satelitarne z początku maja 2023 r., gdzie niebieskie linie to granice dz. nr [...] – zwartość zdjęcia wskazuje, że na początku maja 2023 r. na zakwestionowanych działkach rozpoczęto prowadzenie prac ziemnych; na wszystkich kolejnych zdjęciach tego rodzaju z 2023 r. są widoczne ślady takich prac.
- zdjęcie satelitarne z końca maja 2024 r. (z witryny Sentinel), gdzie niebieskie linie to granice dz. nr [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszenie ilości roślinności – zawartość zdjęcia wskazuje, że w końcu maja 2024 r. na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne;
- zdjęcie z końca maja 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym, gdzie niebieskie linie to granice dz. Nr [...]; zawartość zdjęcia wskazuje, ze w końcu maja 2024r. na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne;
- -zdjęcie końca lipca 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie NDVI; niebieskie linie to granice działki ewid. [...]; kolor ciemnozielony wskazuje na bujny rozwój roślinności i np. brak koszeń; kolor jasnozielony wskazuje na zmniejszoną ilość roślinności – zawartość zdjęcia wskazuje, że na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne, a ich ślady są widoczne na zdjęciach tego rodzaju z kolejnych miesięcy;
- zdjęcie satelitarne z końca lipca 2024 r. (z witryny Sentinel) w widmie widzialnym ; niebieskie linie to granice działki [...] - zwartość zdjęcia wskazuje, że na zakwestionowanych działkach kontynuowano prace ziemne a ich ślady są widoczne także na zdjęciach tego rodzaju z kolejnych miesięcy.
Organ odwoławczy podał, że tereny, które organ pierwszej instancji uznał za nieuprawnione do płatności PWD i PR różniły się od obszarów uznanych za uprawnione do płatności i sąsiednich działek użytkowanych rolniczo. Te różnice polegają na obecności na działce rolnej D terenu o odmiennej kolorystyce i fakturze od terenu uznanego za uprawniony do płatności na tej działce. Różnice te są widoczne na ww. zdjęciach lotniczych i satelitarnych. Takie różnice wskazują na brak użytkowania zakwestionowanego terenu w sposób zadeklarowany we wniosku. Organ podkreślił, że na zakwestionowanej części działki rolnej D już od 2023 r. prowadzono intensywne prace ziemne. Na tym obszarze trawa nie utrzymywała się odpowiednio długo m.in. w 2024 r. Widać to po odsłoniętej ziemi i braku zmian barwowych w widmie NDVI (jasna zieleń) wskazujących na koszenie. Brak wykoszenia oznaczał brak prowadzenia minimalnych działań nakierowanych na utrzymanie całości zadeklarowanej działki rolnej w stanie kwalifikującym się do płatności. Bezpośrednim powodem braku wykoszenia było doprowadzenie zakwestionowanego terenu do stanu, w którym brak roślin takie koszenie uniemożliwiał.
Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu nie można zarzucić organowi niewłaściwego postępowania. Poprzez naruszenie przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy.
Po pierwsze, trafnie organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie trafiły do organu żadne informacje skarżącego o wycofaniu się z deklarowanych terenów z nieprawidłowościami.
Po drugie, przekonująca jest w ocenie Sądu argumentacja organów. Rację ma organ odwoławczy, że twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, iż zakwestionowany teren był w 2023 r. użytkowany rolniczo w sposób uprawniający do płatności, tj. jako wykaszany trwały użytek zielony, należało uznać za niewiarygodne. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał zdjęciowy wskazuje m.in. na to, że prace ziemne rozpoczęły się na tym terenie jeszcze wiosną 2023 r. - i nie ustawały także w 2024 r. W takiej sytuacji niemożliwe było uznanie, że obszar objęty takimi pracami był użytkowany jako trwały użytek zielony -TUZ w sposób uprawniający do płatności. Zasadnie podniósł organ odwoławczy, że aby teren był uprawniony do płatności powinien takim być przez okres od złożenia wniosku do końca roku kalendarzowego, za który taki wniosek złożono. Podzielić należało ocenę organu odwoławczego, że zdjęcia przedłożone przez skarżącego z odwołaniem nie mogły zmienić stanowiska organu w tym zakresie, skoro nie ma możliwości wiarygodnego ustalenia daty wykonania tych zdjęć a także miejsc i kierunków ich wykonania. Nie są to w szczególności, jak słusznie podniósł organ odwoławczy, zdjęcia geotagowane, a więc tego rodzaju, że zawierają takie informacje i które można wykonać w Aplikacji Mobilnej ARiMR, Aplikacja sama wskazuje przy tym, z jakiego miejsca i w jakim kierunku wykonać zdjęcie na danej działce. Zgodnie z art. z art. 66 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym jeżeli zdjęcia takie byłyby wykonane i przesłane do aplikacji eWniosek w okresie istotnym dla wnioskowanych płatności, mogłyby stanowić wiarygodny dowód stanu rolniczego działek zakwestionowanych np. w tej sprawie. [https://www.gov.pl/web/arimr/aplikacji-mobilna-arimrj. Przekonujące są też argumenty organu odwoławczego co do oceny doniosłości materiału dowodowego ze zdjęć skarżącego, mianowicie, zasadnie organ ten podniósł, że nawet na zdjęciach załączonych do odwołania widać ślady prowadzonych prac ziemnych, niewykoszoną trawę oraz teren pozbawiony takiej trawy. Wobec takiego stanu rzeczy trafnie uznano za zbędne wykonanie dodatkowego sprawdzenia analizowanych działek rolnych np. kontrolą terenową. Powyższe wynika z odpowiedniej jakości i aktualności zdjęć tych działek, którymi dysponowały orzekające organy przy rozpatrywaniu sprawy. Ponadto kontrola wykonana na początku 2025 r. byłaby rzeczywiście mniej wiarygodnym dowodem dot. stanu sprawdzanego gruntu od zdjęć lotniczych i satelitarnych tego gruntu z 2024 r. Obowiązkiem. skarżącego – rolnika ubiegającego się o płatności – było utrzymywanie dziełek przez cały rok w stanie nadającym się do przedmiotowych płatności.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób jasny wskazał jakie dowody i dlaczego zostały uznane za wiarygodne i z jakich względów stanowiły i mogły stanowić podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Nie ma racji zatem skarżący twierdząc, że doszło do nierozpatrzenia w całości zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zdjęć przedstawiających, jak twierdzi, porośnięte trawą działki. Całkowicie błędne i niezasadne są argumenty pełnomocnika skarżącego, podniesione w tym względzie na rozprawie, że to organ powinien wykazać brak wykaszania trawy. Otóż ani skarżący, ani profesjonalny pełnomocnik zdają się nie zauważać ciążącego na wnioskodawcy obowiązku, jak z kolei zasadnie podniósł pełnomocnik organu, obowiązku osób uczestniczących w płatnościach samodzielnego przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a więc wykazania podnoszonych przez siebie istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności. Wnioskujący o płatności powinien, tj. ma obowiązek dawać wyjaśnienia, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu danej sprawy spoczywa przede wszystkim na osobie, która z tego faktu wywodzi konsekwencje prawne. Organ ma jedynie zagwarantować, co też uczyniły organy w tej sprawie, czynny udział w toczącym się postępowaniu o płatności. Podnieść również należy, że w świetle regulacji należy dokonać przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, to jednak trzeba podkreślić, iż dokonywanie zabiegów agrotechnicznych w postaci wykaszania, czy też usuwania zachwaszczeń, zadrzewień, zakrzaczeń, musi być efektywne zważywszy na obowiązek utrzymywania gruntów zgłoszonych do płatności przez cały rok kalendarzowy. W takim razie wykonanie jednego zabiegu może okazać się niewystarczające dla spełnienia powyższego wymogu.
W ocenie Sądu kontrolowane decyzje w sposób zrozumiały wyjaśniają więc powody wykluczenia części powierzchni działek ewidencyjnych ze wskazaniem obszarów objętych nieprawidłowościami i na czym one polegają.
Zdaniem Sądu organy rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy, ustosunkowując się do zgromadzonych w sprawie dowodów i wynikających z nich okoliczności faktycznych. Ocena dowodów i wyciągnięte z niej wnioski są prawidłowe i ocena, poczynione ustalenia wynikają ze zgromadzonych dowodów, tok rozumowania jest przejrzysty oraz zgodny z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.
Skarżący nie podważył skutecznie dokonanej przez organy oceny poszczególnych dowodów, a nade wszystko kwestionując ich wymowę nie przedstawił, mimo odmiennych twierdzeń, przekonujących dowodów wskazujących na odmienną faktografię sprawy w aspekcie obszaru działki D - powierzchni wykluczonej z płatności. Skarżący negując ustalenia faktyczne dokonane przez organy, poprzez wytknięcie rzekomych naruszeń proceduralnych w toku postępowania, nie przedstawił w istocie dowodów, które podważyłyby te ustalenia. Nie wykazał przedstawiając przekonujące dowody, że wykryte przez Agencję nieprawidłowości były wynikiem zgłoszonej siły wyższej, że zaistniał oczywisty błąd, który mógł być sprostowany z urzędu, że zaistniały okoliczności nieznane skarżącemu – wnioskodawcy i wynikały one z błędu Agencji, nieprawidłowości stwierdzone były niezawinione przez skarżącego, są one nieznaczne, mogły być więc pominięte, czy też, że zostały one zgłoszone organowi przed ich wykryciem przez organy. W szczególności cel ten nie mógł być osiągnięty przez forsowanie własnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oderwaniu od wymowy, kontekstu i wzajemnych relacji dowodów, które legły u podstaw dokonania niewątpliwych, istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. Zarówno dowody te, jak i ich ocena, poparte materiałem zdjęciowym (zdjęciami lotniczymi i satelitarnymi) zostały w wystarczający przedstawione w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji.
Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art, 77 § 1, art. 80, czy art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez niezebranie całego materiału dowodowego. Nie doszło też do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy.
Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.