III SA/KR 427/24

III SA/Kr 427/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Ewelina Dziuban
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 252
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2024 poz 754
Art. 16
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2023 r. nr SKO.SW/4101/155/2023 w przedmiocie określenia oraz nakazania zwrotu należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. nr SKO.SW/4101/155/2023 działając na podstawie art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 67 oraz art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm., dalej "u.f.p."), art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. póz. 1400, dalej "u.f.z.o."), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej "O.p."), oraz na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. póz. 775), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr EK-07.4431.2.8.2023.ML, którą określono K. S. (dalej: skarżąca) należności na kwotę 219.460,36 zł z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. przez Przedszkole Publiczne "W." z siedzibą w K., podlegające zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej Kraków oraz nakazano dokonać zwrotu ww. należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W Publicznym Przedszkolu "W." z siedzibą w K. przy ul. [...], prowadzonym przez skarżącą, w okresie od 30 lipca do 21 grudnia 2021 r. przeprowadzona została kontrola prawidłowości pobrania dotacji udzielonej Przedszkolu w latach 2020 w wysokości 1.142.595,60 zł. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości w zgłoszeniu 39 dzieci uczęszczających do Przedszkola do naliczenia dotacji i w związku z tym pobranie dotacji w nadmiernej wysokości.
Ustalono również, że S. P. i F. Ś. wykazywani byli do dotacji należnej w ww. przedszkolu publicznemu, mimo, iż w tym samym okresie uczęszczały do przedszkoli samorządowych.
Kolejnym uchybieniem ujawnionym w trakcie kontroli była okoliczność, że E. D., J. G., Z. J. i M. Z., mimo, że nie figurowały w dokumentacji przebiegu nauczania (w dziennikach zajęć kontrolowanego przedszkola), to również uwzględniane były w comiesięcznych raportach o liczbie dzieci składanych przez organ prowadzący, co finalnie również przełożyło się na pobranie dotacji w nadmiernej wysokości.
W protokole kontroli znak: [...], oprócz ww. wymienionych ustaleń, określono kwotę, podlegającą zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości 152.365,48 zł.
W związku z niedokonaniem przez skarżącą zwrotu ww. należności, Prezydent Miasta Krakowa, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej Kraków. W postanowieniu tym wskazano również, że kwota należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości określona w wystąpieniu pokontrolnym z 3 marca 2022 r. może zostać powiększona w decyzji kończącej postępowanie do kwoty 219.460,36 zł. Potencjalne określenie wyższej kwoty należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wiązało się z odmienną oceną okoliczności - w zakresie nieobecności dzieci w przedszkolu w trakcie roku 2020, w szczególności przyjęciu, że długotrwała (przekraczająca miesiąc) nieobecność dziecka skutkuje brakiem uprawnienia do pobierania dotacji na nie w tym okresie. Na powyższą kwotę wpływ miało także ustalenie, że do oddziału "M." w okresie od początku września 2020 r. do końca grudnia 2020 r. zapisanych było 26 dzieci, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego limitu.
Po przeprowadzeniu postępowania, Prezydent Miasta Krakowa, decyzją z 21 sierpnia 2023 r. nr EK-07.4431.2.8.2023.ML, ostatecznie określił kwotę do zwrotu w wysokości 219.460,36 zł z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji bardzo szczegółowo opisał przebieg postępowanie oraz dokonał wykładni przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 16 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 252 ust. 3 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niewłaściwą wykładnię prowadzącą do uznania, że na gruncie przedmiotowej sprawy doszło do pobrania dotacji oświatowej w nadmiernej wysokości;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., jak również art. 75 § l k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez Prezydenta Miasta Krakowa dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że na gruncie przedmiotowego postępowania doszło do pobrania w roku 2020 dotacji w nadmiernej wysokości, a ponadto naruszenie art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelki wątpliwości istniejący w stanie faktycznym na niekorzyść Strony;
3. naruszenie art. 142 k.p.a., w postanowieniu Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 sierpnia 2023 r. poprzez niezasadną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą, co doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego na gruncie przedmiotowej sprawy, podczas gdy w rzeczywistości dowody te były istotne dla przedmiotowej sprawy z punktu możliwości obrony swoich praw.
W obszernym uzasadnieniu odwołania, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty i wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zeznań świadków - rodziców dzieci zapisanych do przedszkola prowadzonego przez p. K. S., których dane zostały ujęte w załączniku do wniosku dowodowego Strony z dnia 7 sierpnia 2023 r. na fakt okoliczności prawidłowości pobrania dotacji oświatowej przez K. S. w związku z prowadzenie Publicznego Przedszkola "W." w K. w roku 2020; powodów, dla których nie posyłali Oni swoich dzieci do przedszkola. Nadto skarżąca wniosła o zwrócenie się do Prezydenta Miasta Krakowa o dołączenie do akt przedmiotowego postępowania dzienników zajęć przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest Miasto Kraków na fakt ustalenia, czy w przedszkolach prowadzonych przez Miasto Kraków, w trakcie ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty z uwagi na sytuację epidemiczną notowano nieobecność wychowanków, a jeżeli tak - ile te nieobecności wynosiły i jak przedstawiały się okoliczności dotyczące frekwencji uczniów w przedszkolach miejskich. Skarżąca zwróciła się również o wyznaczenie przez SKO w Krakowie rozprawy administracyjnej. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie przedmiotowego postępowania w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego jej rozpoznania.
Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie prowadzone jest w związku z kontrolą, której wyniki zawarto w protokole kontroli z dnia 21 grudnia 2021r. W wynikach kontroli ustalono, że kilkadziesiąt dzieci zostało wykazanych w systemie ODPN jako uprawnione do pobierania na nie dotacji, mimo ich długotrwałych (obejmujących pełny miesiąc kalendarzowy) nieobecności w przedszkolu. Ponadto ustalono, że S. P. i F. Ś. wykazywani byli do dotacji należnej w ww. przedszkolu publicznemu, mimo, iż w tym samym okresie uczęszczały do przedszkoli samorządowych. Kolejnym uchybieniem ujawnionym w trakcie kontroli była okoliczność, że E. D., J. G., Z. J. i M. Z., mimo że nie figurowały w dokumentacji przebiegu nauczania (w dziennikach zajęć kontrolowanego przedszkola), to uwzględniane były w comiesięcznych raportach o liczbie dzieci składanych przez organ prowadzący, co finalnie również przełożyło się na pobranie dotacji w nadmiernej wysokości.
Po wszczęciu postępowania w sprawie określenia należności w tytułu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w postanowieniu z 12 lipca 2023r. wskazano również, że kwota należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości określona w wystąpieniu pokontrolnym z 3 marca 2022 r. może zostać powiększona w decyzji kończącej postępowanie do kwoty 219.460,36 zł.
Dalej Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania postanowieniem z 19 maja 2023 r. dopuszczono dowody z dokumentacji zgromadzonej i wytworzonej w trakcie kontroli, które to dokumenty są wiarygodne i adekwatne dla ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Kopie tych dokumentów zostały pozyskane w ramach przeprowadzonej kontroli, niemniej nie budzą one wątpliwości organu w zakresie potencjalnych zniekształceń względem treści ich oryginałów. Protokół kontroli, ale przede wszystkim dzienniki zajęć stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., korzystają zatem z domniemania autentyczności oraz zgodności z prawdą tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Pod rozwagę wzięto również dokumenty i oświadczenia składane przez organ prowadzący Publiczne Przedszkole "W." i jego pełnomocnika w trakcie kontroli i samego postępowania.
Kolegium uznało, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję działał zgodnie z prawem administracyjnym (procesowym i materialnym), i że wyliczenia matematyczne nie budzą wątpliwości.
Konkludując organ uznał, że należało utrzymać zaskarżoną decyzje w całości w mocy.
Na powyższą decyzję, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskoczonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa proceduralnego, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci dzienników zajęć przedszkola, oświadczeń rodziców o przyczynach nieobecności dzieci oraz rocznego sprawozdania placówki o wykorzystaniu dotacji, co implikowało błędne przyjęcie, że dotacja oświatowa została pobrana przez skarżącą w nadmiernej wysokości.
2. Naruszenie przepisów proceduralnych w postaci art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne odmówienie uwzględnienia wniosku dowodowego strony z dnia 7 sierpnia 2023 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, tj. rodziców uczęszczających do przedszkola dzieci na fakt uczęszczania dzieci do przedszkola oraz przyczyn ewentualnych nieobecności, a także o dołączenie do akt przedmiotowego postępowania dzienników zajęć przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest Miasto Kraków na fakt ustalenia, czy w przedszkolach prowadzonych przez Miasto Kraków w trakcie ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświat z uwagi na sytuację epidemiczną w 2020 r. notowano nieobecność wychowanków, a jeżeli tak - ile te nieobecności wynosiły i jak przedstawiały się okoliczności dotyczące frekwencji uczniów w przedszkolach miejskich, podczas gdy w/w dowody miały istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
3. Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez obrazę zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego - mimo że liczy wraz z uzasadnieniem i pouczeniami 44 strony - sprowadza się wyłącznie do historycznego przytoczenia przebiegu postępowania przed organem I instancji oraz powieleniem treści odwołania strony, a same merytoryczne rozważania organu II instancji ograniczają się de facio do dwóch ostatnich akapitów w treści uzasadnienia, w których nie 1 odniesiono się wyczerpująco do zarzutów Strony, a jedynie lakonicznie stwierdzono, iż organ II instancji w całości aprobuje ustalenia dokonane przez organ I instancji.
4. Naruszenie art. 16 ust. 1 w zw. z art. art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżąca pobrała dotację oświatową w nadmiernej wysokości z uwagi na długotrwałe nieobecności dzieci w placówce, podczas gdy nieobecność nie była długotrwała, przedszkolakiem jest każde dziecko zapisane do przedszkola; dotacja na ucznia przedszkola jest należna na każde dziecko zapisane do przedszkola, a dla prawidłowości pobrania dotacji nie ma znaczenia frekwencja (obecność) dziecka w przedszkolu, organy nadto nie uwzględniły przepisów obowiązującym w czasie epidemii, które ograniczały możliwość przyjmowania dzieci, których rodzice nie wykonywali określonych w rozporządzeniach zawodów; dotacja oświatowa jest świadczeniem jednorazowym, wypłacanym jedynie w 12 częściach: placówka nie ma żadnego realnego wpływu na frekwencje dziecka w przedszkolu (np. z uwagi na chorobę, wakacje, okoliczności losowe, jednostronne decyzje rodziców, w szczególności, że kwestionowany przez organ okres nieobecności dotyczy w głównej mierze okresu wakacyjnego w 2020 r., a także stanu epidemii COVID), a w rzeczywistości wszystkie dzieci uczęszczały do przedmiotowego przedszkola i w/w dotacja była w pełni należna, a także uznanie, że czasowa nieobecność oznacza utratę statusu ucznia.
5. Naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa w 2020 r. została pobrana w nadmiernej wysokości, bowiem liczba dzieci, na które została udzielona dotacja, pokrywa się z liczbą dzieci, na jaką przysługiwała dotacja, placówka prowadziła odpowiednie formy wychowania i kształcenia dzieci.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 15 grudnia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 sierpnia 2023 r. w przedmiocie określenia oraz nakazania zwrotu należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej "u.f.p." oraz ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 754), zwana dalej "u.f.z.o.".
Zgodnie z art. 252 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (art. 252 ust. 1 u.f.p.). Dalej ust. 3 powołanego przepisu przewiduje, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). Z kolei art. 252 ust. 6 u.f.p. reguluje kwestię odsetek. Mianowicie odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:
1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 6 u.f.p.).
Należy jednak zwrócić uwagę, że do odsetek mają również zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) tj. jej art. 53 w zw. z art. art. 60 pkt 1 i art. 67 ust. 1 u.f.p.
Stosownie do art. 126 u.f.p. dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Z kolei w odniesieniu do tzw. dotacji oświatowej cele i reguły jej dysponowania przez beneficjanta wyznacza art. 35 ust. 1-5 u.f.z.o. Stąd generalnie dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
Natomiast w art. 36 ust. 1-3 u.f.z.o. ustawodawca stanowi, że organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 (art. 36 ust. 1 u.f.z.o.). Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2- także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji (art. 36 ust. 2 u.f.z.o.). Dalej w powołanym przepisie mowa jest o tym, że przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji (art. 36 ust. 3 u.f.z.o.).
Odnosząc się do funkcjonowania przedszkoli w systemie polskim, należy wskazać, że istnieją przedszkola samorządowe, niesamorządowe przedszkola publiczne oraz przedszkola niepubliczne. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737) przedszkolem publicznym jest przedszkole, które:
1) realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego;
2) zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie;
3) przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności;
4) zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 1 u.p.o.
Z kolei niepubliczne przedszkole:
1) realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego;
2) zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli przedszkoli publicznych; przepisy art. 15 ust. 1 i 4 stosuje się odpowiednio.
W niniejszej sprawie skarżąca prowadzi niesamorządowe przedszkole publiczne. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Warunki przekazania dotacji zostały określone w art. 33 u.f.z.o. Stąd dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32 u.f.z.o., są przekazywane pod warunkiem, że:
1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1;
2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32;
Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy (art. 34 ust.1 u.f.z.o.). Z kolei ust. 2 powołanego przepisu stanowi, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz art. 31 ust. 1, są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe.
W orzecznictwie przyjmuje się więc, że dotacja oświatowa jest dotacją roczną i z tego powodu nie stanowi świadczenia okresowego, lecz jednorazowe (por. wyroki SN: z 22 maja 2014 r., IV CSK 531/13, LEX nr 1504576; z 26 marca 2015 r., V CSK 376/14, LEX nr 1683419), choć "zaliczkowo" wypłacane w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Zaliczki nie mają charakteru samodzielnego świadczenia, lecz są częścią jednego większego świadczenia. Wysokość tego świadczenia określona jest bez odwoływania się do elementu czasu, zaś jego zaliczkowe wypłacanie w dwunastu częściach, jest tylko sposobem spełnia tego świadczenia, który ma służyć zapewnieniu bieżących środków na funkcjonowanie placówek (wyrok SN z 22 maja 2014, IV CSK 531/13, OSNC 2015, Nr 4, poz. 2015). Co więcej "dotacje są przekazywane w przeliczeniu na faktyczną, a nie planowaną liczbę uczniów. Liczba uczniów (odpowiednio wychowanków, dzieci, słuchaczy kursów, uczestników zajęć), o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy, służy jedynie zaplanowaniu wydatków budżetowych j.s.t. na udzielenie dotacji. Przepis ten stanowi novum w stosunku do ustawy o systemie oświaty. Zasadę, iż dotacja przysługuje na ucznia rzeczywistego, do tej pory wywodzono z orzecznictwa, które wskazywało na potrzebę uwzględnienia liczby uczniów uczęszczających do placówki oświatowej przy obliczaniu wysokości poszczególnych rat dotacji (wyrok WSA we Wrocławiu z 13.03.2018 r., III SA/Wr 1/18, LEX nr 2483444). Wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie będzie odpowiadać faktycznej liczbie uczniów, gdy będzie ona obejmować osoby, które wprawdzie są do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczają (wyrok NSA z 14.03.2019 r., I GSK 869/18, LEX nr 2655372)" (K. Tusiński [w:] Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, red. M. Pilich, Warszawa 2020, art. 34).
Na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. została podjęta uchwała nr XXVI/589/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, udzielanych szkołom i placówkom publicznym oraz niepublicznym, prowadzonym na terenie Gminy Miejskiej Kraków przez osoby fizyczne lub osoby prawne inne niż Gmina Miejska Kraków. W jej § 2 ust. 1 wskazano, że organ prowadzący składa, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego wniosek o udzielenie dotacji, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do uchwały. Z kolei § 3 ust. 1 przewiduje, że organ prowadzący przekazuje do organu dotującego, do 5 dnia każdego miesiąca, informację o faktycznej liczbie uczniów zapisanych do podmiotu, wg stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca, której wzór stanowi załącznik nr 2 do uchwały, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Z kolei ust. 2 §3 uchwały stanowi, że organ prowadzący przedszkole lub inną formę wychowania przedszkolnego przekazuje do organu dotującego, do 5 dnia każdego miesiąca, informację o faktycznej liczbie uczniów zapisanych do podmiotu, wg stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca, której wzór stanowi załącznik nr 3 do uchwały. Dane o uczniach, których liczbę wskazano w informacjach, o których mowa w ust. 1-6, obejmujące: imię i nazwisko, nr PESEL (a w przypadku obcokrajowca kraj pochodzenia), datę urodzenia, rodzaj niepełnosprawności, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania, nazwę i adres podmiotu, do którego uczęszcza uczeń, określenie oddziału/klasy, zawód, w którym kształci się uczeń, kierunek kształcenia oraz tryb kształcenia, organ prowadzący może rejestrować w systemie informatycznym wskazanym przez organ dotujący.
W orzecznictwie wielokrotnie wypowiedziano pogląd, że zobowiązanie podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na dany dzień miesiąca, wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Wysokość dotacji (przekazywanej miesięcznie) uzależniona jest bowiem od rzeczywistej liczby uczniów niepublicznej szkoły lub placówki. Stąd też jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie do faktycznego stanu liczbowego uczniów. Źródłem tej wiedzy jest informacja od podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę (zob. wyroki NSA z 19.06.2024 r., I GSK 1659/20, z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 1795/21, z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 201/18, z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1594/14). Wprawdzie pogląd ten dotyczy placówek niepublicznych, tym niemniej identyczne zasady odnoszą się również do nie samorządowych przedszkoli publicznych.
Jak już wyżej wskazano dotacja pobrana w nadmiernej wysokości to dotacja otrzymana z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędnej do dofinansowania lub sfinansowania dotowanego zadania. Należy przy tym nadmienić, że samo stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tożsame z obowiązkiem zwrotu dotacji, powstaje co do zasady w fazie rozliczania dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta (Wyrok WSA we Wrocławiu z 6.07.2017 r., III SA/Wr 79/17, LEX nr 2366871). W niniejszej sprawie do ustalenia pobrania dotacji nienależnej doszło na skutek najpierw przeprowadzenia czynności kontrolnych w potem w następstwie stosownego postepowania administracyjnego. Należy przy tym podkreślić, że ustalenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości miało związek z trzema zachowaniami:
- kilkadziesiąt dzieci zostało wykazanych jako uprawnione do pobierania na nie dotacji, mimo ich długotrwałych (obejmujących co najmniej pełny miesiąc kalendarzowy) nieobecności w przedszkolu,
- dwoje dzieci wykazywanych było do dotacji mimo, iż w tym samym okresie uczęszczały do przedszkoli samorządowych.
- czworo dzieci mimo że nie figurowały w dokumentacji przebiegu nauczania (w dziennikach zajęć kontrolowanego przedszkola), to uwzględniane były w comiesięcznych raportach o liczbie dzieci składanych przez organ prowadzący
- do jednej z grup zapisanych było 26 dzieci, pomimo tego, że dopuszczalna liczba dzieci w grupie wynosi 25.
W pierwszym więc rzędzie sporna kwestia odnosi się do pobierania dotacji na dzieci, które formalnie były zapisane do przedszkola, a które faktycznie do niego nie uczęszczały, a ich absencja obejmowała co najmniej pełny miesiąc kalendarzowy. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie budzi wątpliwości, że dotacja jest udzielana na ucznia. Art. 16 u.f.z.p. wyraźnie posługuje się sformułowaniem "na każdego ucznia". Również art. 34 ust. 2 u.f.z.o. wyraźnie stanowi, że dotacje są przekazywane na każdego ucznia, będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem. Istotne jest więc, że po pierwsze chodzi tu o osobę, która formalnie jest zapisana do przedszkola, a po drugie, która faktycznie do niego uczęszcza w danym miesiącu. Co więcej dotacja ma zapewnić wykonywanie zadań oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Tak więc sama dotacja ma charakter celowy i nieodłącznie związana jest z wykonywaniem konkretnych zadań. Nie budzi wątpliwości, że w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki - stąd obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. Trafnie więc w orzecznictwie przyjmuje się, że dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem, przedszkolakiem albo wychowankiem. Przymiot taki nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły, przedszkola albo ośrodka, gdy nieuczęszczanie to nie jest związane ze zdarzeniem losowym (np. choroba) czy z kalendarzem zajęć w placówce (np. ferie, wakacje), ale z decyzją podjętą przez rodziców o nieuczęszczaniu dziecka do przedszkola (wyrok WSA w Gliwicach z 14.06.2016 r., I SA/Gl 273/16, LEX nr 2077634, wyrok WSA w Gliwicach z 6.09.2023 r., III SA/Gl 233/23, LEX nr 3621225, Wyrok NSA z 8.03.2017 r., II GSK 4795/16, ONSAiWSA 2018, nr 4, poz. 76). Należy przy tym nadmienić, że z uwagi na zdarzenia losowe, w tym choroby ucznia dotacja przysługuje w sytuacji, gdy uczestniczył on w zajęciach choćby raz w miesiącu kalendarzowym. Jedynie nieobecność trwająca pełny miesiąc kalendarzowy dyskwalifikuje z możliwości uzyskania dotacji na ucznia. Gdyby przyjąć odmienną koncepcję przepisy dotyczące obowiązku podmiotu dotowanego składania w terminie 5 dnia każdego miesiąca, informacji o faktycznej liczbie uczniów zapisanych do podmiotu, wg stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca, byłyby pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Co więcej art. 34 ust. 2 u.f.z.o. wyraźnie odnosi się do osoby będącej w danym konkretnym miesiącu uczniem, a nie do generalnie do osób zapisanych na dany rok do placówki.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły liczbę dzieci, których nieobecność trwała co najmniej jeden miesiąc kalendarzowy. Nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów owa nieobecność nastąpiła. W niniejszej sprawie rodzice dzieci deklarowali, że było to motywowane strachem przed zachorowaniem na COVID-19. Można też przypuszczać, że praca zdalna rodziców w 2020r. w pewnym sensie wzmocniła zjawisko pozostawania dziecka w domu, w sytuacji braku obowiązku szkolnego. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 6 u.p.o.. dzieci w wieku 3-5 lat mają prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego. A contrario nie mają takiego obowiązku, który rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat. Tym niemniej wobec takich dzieci, które faktycznie nie uczęszczały na zajęcia przedszkolne, przedszkole "W." nie realizowało zadań oświatowych wymienionych w art. 35 u.f.z.o.
Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawił się pogląd, że okresowa nieobecność dziecka, spowodowana choćby przerwą wakacyjną czy chorobą, nie powoduje utraty statusu ucznia przez to dziecko, zatem przedszkole, które nie skreśliło przecież tego dziecka z listy uczniów, zachowuje prawo do dotacji także za okres takiej krótkotrwałej, przemijającej nieobecności – por Wyrok NSA z 2.03.2022 r., I GSK 1711/21, LEX nr 3337930 – tym niemniej NSA w tymże wyroku odwołał się do dwóch wyroków NSA. W pierwszym z 22 listopada 2016 r. sygn. II GSK 1182/15 NSA wyraźnie zwrócił uwagę, że dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem/przedszkolakiem/wychowankiem. Przymiot taki zapewne nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły/przedszkola/ośrodka. Wymaga przy tym podkreślenia, że nieuczęszczanie to nie jest związane czy to ze zdarzeniem losowym (np. choroba) czy z kalendarzem zajęć w placówce (np. ferie, wakacje), ale wynika z decyzji podjętej przez rodziców o nieuczęszczaniu dziecka do przedszkola. Z kolei drugie ze wskazanych orzeczeń - wyrok z 8 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 299/12 – odnosi się tylko do krótkotrwałej choroby, a nie wspomina o przerwie wakacyjnej.
Należy jednak pamiętać, że w niniejszej sprawie po pierwsze, nastąpiła wyraźna deklaracja ze strony rodziców dzieci co do kwestii ich nieuczęszczania do przedszkola z powodu obawy zachorowania na COVID-19, a jednocześnie nieobecności były zgłaszane z wyprzedzeniem, a po drugie, krótką przerwą może być tylko taka przerwa, która trwa mniej niż jeden miesiąc kalendarzowy. Należy przy tym zauważyć, że w uchwale nr XXVI/589/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 października 2019 r. brak jest przepisów dotyczących okresu wakacyjnego. Stąd skoro ustawodawca wyposażył organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w kompetencja do regulacji określonych kwestii w uchwale, a organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego je uregulował, to przepisy te stają się źródłem powszechnie obowiązującego prawa na określonym obszarze. Skoro więc gmina w swojej uchwale nie przewidziała szczególnych regulacji dotyczących okresu wakacyjnego, to do tego okresu stosuje się zasady dotyczące pozostałych miesięcy.
Wobec powyższe nie można zgodzić się z poglądem, że dotacja za okresy wakacyjne przysługuje zawsze temu przedszkolu, do którego dziecko jest zapisane bez względu, czy uczestniczy ono w zajęciach. Jeżeli dziecko w zajęciach nie uczestniczy, dotacja oświatowa na niego nie przysługuje, gdyż przyznanie jej naruszałoby zasadę celowości dotacji.
Pobraniem więc dotacji oświatowej w nadmiernej wysokości będzie więc jej pobranie w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania w sytuacji, gdy uczeń przedszkola jest w nim nieobecny co najmniej w okresie od pierwszego do ostatnie dnia danego miesiąca, a więc w miesiącu kalendarzowym. Taka sytuacja wielokrotnie natomiast miała miejsce w niniejszej sprawie.
Należy przy tym podkreślić, mając na uwadze podnoszone przez pełnomocnika skarżącej zarzuty, że problem nienależnie pobranej dotacji oświatowej nie koliduje z prawem rodziców do decydowania, czy dziecko w wieku 3-5 lat skorzysta z usługi oświatowej oferowanej przez przedszkole. Rodzic swoje prawo do decydowania zachowuje, ale w sytuacji gdy decyduje się na niekorzystanie z wychowania przedszkolnego przez co najmniej okres miesiąca kalendarzowego, to organ prowadzący przedszkole nie może pobierać na takiego ucznia dotacji oświatowej.
Ponadto postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wykazało, że dwoje dzieci wykazywanych było do dotacji mimo, iż w tym samym okresie uczęszczały do przedszkoli samorządowych. Co więcej rodzice owych dzieci wyraźnie wypowiedzieli umowy z przedszkolem W. Stąd wyrazili swoją wolę o nieuczęszczaniu dziecka do przedszkola. Pomimo tego skarżąca pobierała na te dzieci dotację oświatową. Pobrana w takich warunkach dotacja spełnia definicję
dotacji pobranej w nadmiernej wysokości gdyż została ona pobrana w wysokości wyższej niż niezbędna na finansowanie dotowanego zadania. Należy przy tym zauważyć, że procedura przewidziana w art. 24 u.f.z.o. po pierwsze, dotyczy przedszkoli nie samorządowych publicznych oraz przedszkoli niepublicznych. Po drugie, wymaga ona złożenia odpowiedniego oświadczenia przez rodzica dziecka. W niniejszej sprawie nawet gdyby uznać, że przepis ten per analogiam należy stosować również na styku przedszkole samorządowe i przedszkole niesamorządowe publiczne, to i tak w niniejszej sprawie rodzice dzieci złożyli odpowiednie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy ze skarżącą.
W odniesieniu do kwestii pobierania przez skarżącą na czworo dzieci dotacji oświatowej mimo że nie figurowały w dokumentacji przebiegu nauczania (w dziennikach zajęć kontrolowanego przedszkola), należy przyjąć, że również w tym przypadku doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Trafnie bowiem organ zauważył, że dziennik zajęć jest dokumentem przeznaczonym do ewidencjonowania dzieci i ich nieobecności. Skoro uczniowie nie byli w nim ujęci to należy przyjąć, że nie uczęszczali we wskazanych w decyzji miesiącach kalendarzowych do przedszkola W. Z uwagi na fakt, że skarżąca zgłaszała je do dotacji i ją otrzymała, to doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości gdyż została ona pobrana w wysokości wyższej niż niezbędna na finansowanie dotowanego zadania.
Ponadto organy ustaliły, że do jednej z grup zapisanych było 26 dzieci, przy dopuszczalnej liczbie dzieci w grupie 25. Wielkość ta wynika z § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2736). Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu liczba dzieci w oddziale przedszkola wynosi nie więcej niż 25. Oddział przedszkola obejmuje dzieci w zbliżonym wieku, z uwzględnieniem ich potrzeb, zainteresowań, uzdolnień oraz rodzaju niepełnosprawności. Należy przy tym podkreślić, że prawodawca w sposób wyraźny uregulował liczebność dzieci w oddziale. Wiąże się to z potrzeba skutecznego i efektywnego wykonywania zadań oświatowych wobec uczniów. Wiadome jest, że im większa grupa uczniów tym słabiej przebiegają procesy wychowawcze oraz nauczanie. Z kolei celem dotacji oświatowej jest finansowanie zadań placówek wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Zadania te nie mogą być natomiast efektywnie realizowane w grupie liczącej ponad 25 uczniów. Stąd pobieranie przez skarżącą dotacji na dwudzieste szóste dziecko trafnie zostało uznane za pobranie dotacji w nadmiernej wysokości gdyż została ona pobrana w wysokości wyższej niż niezbędna na finansowanie dotowanego zadania. Prawodawca bowiem określił ową niezbędność w odniesieniu do 25 uczniów celem wspierania prawidłowego rozwoju, kształcenia i wychowania dziecka. Należy także wskazać, że nie ma przy tym znaczenia ile dzieci faktycznie jest obecnych w grupie w konkretnych dniach, a więc niejako zakładanie, że część dzieci będzie chorować, czy z innych powodów nie będą uczestniczyć w zajęciach. Zawsze bowiem istnieje możliwość, że do oddziału przyjdą wszystkie dzieci, które są do niego zapisane, a wówczas ich liczba będzie przekraczać limit 25 osób. Nie ma również potrzeby indywidualnego wskazywania ucznia "nadprogramowego". Jak wynika z akt niniejszej sprawy w konkretnych stanach faktycznych jest niemożliwe precyzyjne i ponad wszelką wątpliwość wskazanie z imienia i nazwiska osoby, która została zapisana jako 26-ta do oddziału przedszkola. Zdaniem Sądu wystarczające jest wykazanie, że faktycznie do grupy zapisanych było więcej ni 25 dzieci, a na każde dziecko z grupy była pobierana dotacja oświatowa. Skoro skarżąca pobierała dotacje na 26 dzieci to znaczy, że w odniesieniu do jednego dziecka była to dotacja pobrana w nadmiernej wysokości.
Sąd nie podzielił także zarzutów skarżącej dotyczących wadliwości przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie.
W odniesieniu do podnoszonego przez skarżąca naruszenia przepisów prawa proceduralnego, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. organy bardzo dokładnie zebrały cały materiał dowodowy – a więc w aktach znajdują się kopie dzienników zajęć, listy obecności, oświadczenia rodziców, informacje pochodzące od innych przedszkoli w zakresie uczęszczania do nich dzieci, na które skarżąca pobierała dotację, itp. Zebrany materiał dowodowy umożliwił precyzyjne ustalenie, że skarżąca pobrała dotację oświatową w nadmiernej wysokości oraz ustalenie wysokości pobranej dotacji w nadmiernej wysokości. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organy bardzo dokładnie ustaliły stan faktyczny. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek wadliwości w tym zakresie postępowania przeprowadzonego przez organy.
W odniesieniu do podnoszonego przez skarżąca naruszenia przepisów proceduralnych w postaci art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne odmówienie uwzględnienia wniosku dowodowego strony z dnia 7 sierpnia 2023 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, zdaniem Sądu również nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stąd organ administracyjny dopuszcza i przeprowadza jedynie takie dowody, które są istotne dla rozstrzygnięcia. Jeżeli konkretne okoliczności nie mają znaczenia dla sprawy, albo są one niewątpliwie udowodnione za pomocą innych środków dowodowych dodatkowych dowodów nie przeprowadza się. Należy także zwrócić uwagę na brzmienie art. 78 § 2 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzania dowodów, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Dopuszczanie dowodów, które nie mają znaczenia w sprawie, albo dotyczą okoliczności już udowodnionych za pomocą innych środków dowodowych kłóciłoby się bowiem z zasada ekonomii postępowania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań 135 świadków na okoliczność, która już została udowodniona za pomocą dokumentów urzędowych (dzienników zajęć) oraz oświadczeń złożonych przez wskazanych rodziców, w których potwierdzili oni nieobecność swoich dzieci w przedszkolu i brak ich woli aby dzieci te do przedszkola uczęszczały. Nie ma natomiast znaczenia czym jest spowodowane wyrażenie takiej a nie innej woli – istotne jest że rodzice w swoich oświadczeniach wskazali na rezygnację z uczęszczania ich dzieci na zajęcia. W przypadku pobierania bowiem dotacji w nadmiernej wysokości liczy się tylko fakt jej pobrania w wysokości wyższej niż niezbędna na finansowanie dotowanego zadania. Ocena zaś zasadności wniosków dowodowych musi być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (w szczególności w kontekście kompletności i wiarygodności zgromadzonych w sprawie dowodów). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (Wyrok NSA z 9.05.2024 r., II GSK 330/21, LEX nr 3719945).
W odniesieniu do podnoszonego przez skarżąca naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez obrazę zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że faktycznie własne wywody organu II instancji – SKO w Krakowie są skąpe. Tym niemniej są one zdaniem Sądu wystarczające, dla przyjęcia, że wystąpiła dwuinstancyjność postępowania. Organ II instancji w całości bowiem podzielił poglądy organu I instancji co do stanu prawnego. Sprawdził także stan faktyczny, gdyż wyraźnie wskazał w uzasadnieniu że matematyczne ustalenia nie budzą wątpliwości. Subsumpcja została więc dokonana prawidłowo przez organ I instancji, co potwierdził organ II instancji. Stąd organ odwoławczy ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, a to ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie doprowadziło go do identycznych wniosków wyrażonych przez organ I instancji. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji organu II instancji jest prawidłowe.
Odnośnie zarzutu dotyczącego terminu zwrotu dotacji i zapłacenia należnych od niej odsetek to termin ten wynika z przepisów prawa (art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych). Należy przy tym wskazać, że stosownie do art. 60 pkt 1 i art. 67 ust. 1 u.f.p. do zwrotu dotacji mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Odpowiednie stosowanie przepisu prawa może przybrać różną postać i polegać na bezpośrednim przyjęciu pełnej treści przepisu prawa bądź z modyfikacjami, bądź też na jego wykluczeniu. Na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa ustawodawca nie przewidział przy deklaratoryjnym określaniu wysokości zobowiązania podatkowego jednoczesnego orzekania o odsetkach (wyjątek z art. 53a o.p. dotyczy zaliczek). Przyjmuje się bowiem, że obowiązek wyliczenia i zapłaty odsetek w prawidłowej wysokości należy do podatnika z mocy samego prawa (art. 51 § 1, art. 53 § 1 O.p.). Wobec tego konsekwentnie także w przypadku deklaratoryjnej decyzji organu o obowiązku zwrotu dotacji nie ma podstaw do jednoczesnego orzekania w niej o odsetkach. Obowiązek ich wyliczenia i zapłaty w prawidłowej wysokości spoczywa na zobowiązanym z mocy prawa. Innymi słowy, skoro na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa nie ma przepisu uprawniającego organ do orzekania o odsetkach wraz z deklaratoryjnym określeniem wysokości zobowiązania podatkowego, to tym samym nie ma unormowania, które mogłoby podlegać odpowiedniemu stosowaniu w przypadku deklaratoryjnego orzeczenia o obowiązku zwrotu dotacji na gruncie ustawy o finansach publicznych. Ewentualny przyszły spór o odsetki oraz sposób jego rozstrzygnięcia jak zasadnie wskazał to Sąd I instancji to zagadnienia pozostające poza granicami sprawy, mającej za przedmiot obowiązek zwrotu dotacji (wyrok NSA z 3.02.2021 r., I GSK 1704/20, LEX nr 3164874). Należy przy tym podkreślić, że gdyby w rozstrzygnięciu decyzji nastąpiło określenie wysokości odsetek i terminu od którego należy je liczyć taką decyzję należałoby wyeliminować z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie organ I instancji nie popełnił błędu i jedynie nakazał dokonanie zwrotu określonej należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Z kolei wskazanie tegoż terminu od którego należy liczyć odsetki w przypisie decyzji ma charakter drugorzędny – jest jedynie elementem jej uzasadnienia a nie rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.