II SA/Sz 346/24

II SA/Sz 346/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-08-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 706
art. 182 par.1-2, art. 184
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 par. 2, art. 158 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Tezy
Na podstawie art. 182  § 2 k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Stosownie do art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka.
Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że organ nie posiada własnej kompetencji do określenia daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, bowiem zostało to zastrzeżone do właściwości sądu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 29 marca 2024 r. nr SKO.4122.155.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 11 stycznia 2024r. nr SKO.4121.2862.2023r, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego M. A. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2023 r. M. A. (dalej jako: "strona", "skarżący") zwrócił się do Starosty Powiatowego w K. o ponowne obliczenie długości kary cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Koszalinie, z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt [...], został skazany na 10 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podał, że zakład karny opuścił w dniu 23 listopada 2012 r. Podniósł, że nie rozumie dlaczego z decyzji Starosty [...] z dnia 13 czerwca 2017 r., znak: 5430.477.2017 wynika, iż ponownie o prawa jazdy może się ubiegać od 23 listopada 2023 r., tj. po 11 latach, a nie jak orzekł sąd, po 10 latach.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2023 r., znak: KD.5430.2548.2023.BW, Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 13 czerwca 2017 r., w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami, na okres od dnia 25 czerwca 2010 r., do dnia 15 listopada 2023 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem dnia 2 października 2023 r., znak SKO.4121.2412.2023, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że organ I instancji błędnie uznał, że intencją strony jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wysokość kary orzeczonej wobec wnioskodawcy wynika bowiem z wyroku łącznego Sądu Rejonowego w K. z dnia 5 marca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II K [...], a także rozstrzygnięcia wątpliwości w zakresie jego wykonania, tj. postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 maja 2017 r., w sprawie o sygn. akt [...]. Organy administracji publicznej są związane wyrokami karnymi i nie obliczają długości kary, która wynika z wyroku.
W ocenie Kolegium, Starosta nie wyjaśnił w trybie art. 64 § 2 k.p.a. o co faktycznie wnosi skarżący oraz nie poinformował go, że jego żądania muszą mieć oparcie w przepisach prawa.
Pismem z dnia 19 października 2023 r., organ I instancji, wezwał stronę do sprecyzowania wniosku z dnia 6 sierpnia 2023 r. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że w jego ocenie błędnie została obliczona kara zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zakaz prowadzenia pojazdów na 10 lat liczy się bowiem od dnia 25 czerwca 2010 r.
W tej sytuacji organ I instancji potraktował wniosek skarżącego jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji własnej, z dnia 13 czerwca 2017 r., znak: KD.5430.477.2017.1.
Decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r., nr SKO.4121.2862.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) dalej jako "k.p.a", odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 13 czerwca 2017 r., znak KD.5430.477.2017.1, w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. II Wydział Karny, z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt [...], na okres od dnia 25 czerwca 2010 r. do dnia 15 listopada 2023 r.
W dniu 19 stycznia 2024 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na braku stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień na okres od dnia 25 czerwca 2010 r. do dnia 15 listopada 2023 r., pomimo tego, że wydana decyzja rażąco narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 43 § 2a k.k. i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 – j.t.), dalej jako "u.k.p."
Skarżący wniósł o zmianę w całości decyzji Kolegium z dnia 11 stycznia 2024 r. i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 28 lipca 2017 r. znak SKO.4121.1485.2017.
Decyzją z dnia 29 marca 2024 r., nr SKO.4122.155.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 11 stycznia 2024 r., nr SKO.4121.2862.2023.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że myśl przepisu art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta ma obowiązek wydania decyzji o cofnięciu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie natomiast z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r. poz. 706 – j.t.), dalej jako "k.k.w." organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przy czym, zdaniem organu, prawidłowo przyjęto, że datą początkową, od której należy liczyć obowiązywanie zakazu, jest data uprawomocnienia się wyroku łącznego, to jest 26 czerwca 2010 r.
Organ zauważył następnie, że w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt [...] wyjaśniono, że okres na który orzeczono przedmiotowe zakazy nie biegnie w czasie odbywania przez stronę kary pozbawienia wolności, tj. od dnia 2 lipca 2009 r. do dnia 23 listopada 2012 r. - kiedy skarżący był pozbawiony wolności. Okres ten został w zaskarżonej decyzji odliczony i z tych względów cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdami obowiązywało od dnia 25 czerwca 2010 r., do dnia 15 listopada 2023 r.
Uwzględniając powyższe regulacje, Kolegium ponownie wskazało, że niezasadne jest stwierdzenie, iż organ dokonał błędnego wyliczenia okresu na jaki cofnięto uprawnienia, a w konsekwencji naruszył i to w sposób rażący przepisy art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 2 k.k.w.
Końcowo Kolegium uznało, że decyzja organu nie jest również obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. została wydana przez właściwy organ, nie dotyczy sprawy rozpatrzonej już poprzednio inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Decyzji nie można zatem wyeliminować z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.
M. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Kolegium, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień na okres od dnia 25 czerwca 2010 r. do dnia 15 listopada 2023 r., pomimo tego, że wydana decyzja rażąco naruszała przepisy prawa materialnego, tj. art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 43 § 2a k.k. i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie niedostosowanym do orzeczenia sądu karnego, albowiem cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami na okres dłuższy niż wynikający z orzeczonego przez Sąd zakazu prowadzenia pojazdów - przekraczający 10-letni okres orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów (od dnia 25 czerwca 2010 r. do dnia 15 listopada 2023 r.), podczas gdy wyrokiem sądu karnego orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat co oznacza, że cofnięcie uprawnień winno nastąpić od dnia 23 listopada 2012 r. (data zakończenia wykonywania kary pozbawienia wolności, albowiem okresu pozbawienia wolności nie wlicza się do biegu okresu zakazu prowadzenia zakazu prowadzenia pojazdów do dnia 23 listopada 2022 r. (upływ 10 lat), tym samym niedopuszczalne było rozszerzenie przez organ okresu orzeczonego przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych ponad 10- letni okres orzeczonego zakazu;
- przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, tj. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, co wyraziło się w całkowitym zaniechaniu wyjaśnieniu stronie podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji i niewyjaśnieniu dlaczego zdaniem organu określenie cofnięcia uprawnień na okres od dnia 25 czerwca 2010 r. do dnia 15 listopada 2023 r. stanowiło prawidłowe wykonanie orzeczenia karnego, w którym orzeczono 10- letni okres zakres prowadzenia pojazdów, w sytuacji gdy okres od 25 czerwca 2010 r. do 15 listopada 2023 r. w sposób oczywisty przekracza 10- letni okres zakazu prowadzenia pojazdów.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia z dnia 28 lipca 2017 r., nr SKO.4121.1485.2017, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi ponownie podkreślił, że jego zdaniem okres cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B powinien być określony od dnia 23 listopada 2012 r., do dnia 23 listopada 2022 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2024 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Skarga okazała się zasadna.
Jej przedmiotem uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, z dnia 29 marca 2024 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 11 stycznia 2024 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 13 czerwca 2017 r., w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B.
Organ przyjął, że Starosta [...] prawidłowo obliczył okres, w którym skarżący, w związku z orzeczeniem wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, objętego wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt [...], który stał się prawomocny w dniu 25 października 2010 r. oraz postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., rozstrzygającym wątpliwości w zakresie wykonania tego wyroku, został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B.
W ocenie organu zasadnie przyjęto, że 10-letni okres cofnięcia uprawnień rozpoczyna swój bieg w dacie uprawomocnienia się wyroku łącznego, tj. 25 października 2010 r., a do okresu tego należy zaliczyć okres odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności.
Kwestie związane z odbywaniem kar i środków karnych orzeczonych w postępowaniu karnym regulują przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (DZ. U. z 2024 r., poz. 706 – j.t.), dalej jako "k.k.w."
Zgodnie z art. 182 § 1 k.k.w., razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony.
Na podstawie art. 182 § 2 przywołanej ustawy, organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Stosownie do art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka.
Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że organ nie posiada własnej kompetencji do określenia daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, bowiem zostało to zastrzeżone do właściwości sądu.
W badanej sprawie datę początkową orzeczonego zakazu określił w decyzji sam organ, z naruszeniem art. 184 k.k.w., w dodatku uczynił to wadliwie nie dostrzegając, że w postanowieniu z dnia 31 maja 2017 r. Sąd Rejonowy w Koszalinie zaliczył skarżącemu na poczet orzeczonych środków karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, okresy zatrzymania prawa jazdy. Zatem datą początkową, od której należało liczyć cofnięcie skarżącemu uprawnień nie był dzień uprawomocnienia się wyroku łącznego, jak przyjął w niniejszej sprawie Starosta [...], a za nim SKO w Koszalinie, a data zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, od której zaliczono skarżącemu zatrzymanie prawa jazdy na poczet orzeczonego środka karnego. Przy czym podkreślenia wymaga, że datę tę powinien określić nie organ, ale sąd – stosownie do art. 184 k.k.w.
Niezasadnie zatem Kolegium uznało, ze w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a okres cofnięcia uprawnień został obliczony prawidłowo. W konsekwencji organ nie dokonał oceny, czy naruszenie to było istotne, w kontekście pozbawienia skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, a także, czy mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień.
Sąd dostrzega, iż od wydania przez Starostę [...] kwestionowanej decyzji upłynęło więcej niż 10 lat, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji, o czym stanowi art. 156 § 2 k.p.a., nie zwalnia to jednak organu z dokonania oceny, czy decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa stosownie do art. 158 § 2 k.p.a.
W związku z powyższym rzeczą organu będzie przeprowadzenie analizy materiału dowodowego w kontekście wskazanego przez Sąd naruszenia prawa przy wydaniu decyzji Starosty [...] i dokonanie oceny, czy było to naruszenie istotne, w szczególności, czy miało wpływ na treść wydanej decyzji i podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 p.p.s.a.