III SA/Kr 416/25

III SA/Kr 416/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi A. P. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 10 stycznia 2025 r., nr 180400.71.691.2025.RED.MMR w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 17 października 2024 r. A. P.- nazywana dalej "Skarżącą" reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty ten zostały skierowane wobec tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w Krakowie 30 września 2024 r.
Jako podstawę zarzutów strona wymieniła:
niedoręczenie upomnienia, o czym jest mowa w art. 15 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a.");
nieprawomocność decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 30 listopada 2023 r., na podstawie której tytuły wykonawcze zostały wystawione. Decyzja ta nie została bowiem skutecznie doręczona Skarżącej;
nieistnienie obowiązku, ponieważ powyższa decyzja nie została doręczona Skarżącej.
Jako podstawę prawną zarzutów pełnomocniczka wskazała "art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a."
Postanowieniem z 28 listopada 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie oddalił zarzuty Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych w przedmiocie:
określenia obowiązku niezgodnie z treścią wynikającą z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
braku wymagalności obowiązku.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że wbrew temu co podnosi strona skarżąca, zostały jej doręczone upomnienia przedegzekucyjne - co miało miejsce 25 czerwca 2024 r. Natomiast decyzja z 30 listopada 2023 r., zdaniem organu, została doręczona stronie 22 grudnia 2023 r. w trybie art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako "k.p.a."). Biorąc pod uwagę zawarte w tej decyzji pouczenia oraz przewidziany dla niej termin złożenia środka odwoławczego, uprawomocniła się ona 23 stycznia 2024 r.
Strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiając w nim argumentacje tożsamą z argumentacją zawartą w zarzutach.
l
Pełnomocniczka strony dodała, że organ błędnie uznał, że przesyłki z 22 grudnia 2023 r. oraz 25 czerwca 2024 r. zostały doręczone, "pomimo, iż z informacji uzyskanej od Zobowiązanej wynikało, że wskazana Decyzja nie została jej doręczona, nadto nie otrzymała również informacji o awizowaniu przesyłki pocztowej, pomimo, że regularnie odbiera w swoim miejscu zamieszkania korespondencję urzędową". Zdaniem pełnomocniczki strony skarżącej czyniło to zasadnym zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. (nr 180400.71.691.2025.RED.MMR), organ utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie z 28 listopada 2024 r.
W motywach postanowienia organ wpierw zrekapitulował dotychczasowy przebieg postępowania, następnie zaś powtórzył, że decyzja z 30 listopada 2023 r. została skutecznie doręcza Skarżącej 22 grudnia 2023 r. w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. Powtórzył również, że upomnienia przedegzekucyjne zostały doręczone Skarżącej 25 czerwca 2024 r., co potwierdziła osobiście.
W konsekwencji, zadaniem organu, spełnione zostały przesłanki z 3 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 u.p.e.a. Wierzyciel wydał i doręczył stronie decyzję, w której orzekł o jej odpowiedzialności, a następnie prawidłowo skierował do niej upomnienia, które zostały przez stronę odebrane. W związku z czym organ stwierdził, że nie było podstaw, aby uznać zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, co stanowi podstawę art. 33 § 2 pkt 2a u.p.e.a oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a) i b), co stanowi podstawę art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a.
2.1. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocniczka Skarżącej podniosła zarzuty naruszenia:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 44 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegającym na niewyczerpującym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego w tym nie odniesieniu się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznania sprawy, w szczególności do zarzutów niewyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących prawidłowości w odbiorze decyzji o nałożeniu obowiązku na Skarżącą.
2.2. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości obu postanowień oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając w uzasadnieniu pisma argumentacje z zaskarżonego postanowienia.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3.1. Skarga byłą bezzasadna, dlatego została oddalona.
3.2. Biorąc pod uwagę sformułowane przez stronę skarżącą zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej oraz zarzuty podniesione w skardze na postanowienie organu spór w sprawie zdaje się ogniskować wokół kwestii prawidłowości doręczenia decyzji z 30 listopada 2023 r. W decyzji tej Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej jako likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za szereg należności składkowych. Zwracając uwagę na nieprawidłowości w jej doręczeniu pełnomocniczka strony skarżącej wskazuje, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego - a w konsekwencji obowiązki wymienione w tytułach wykonawczych wystawionych na podstawie tejże decyzji nie istniały w sensie prawnym.
Równocześnie jednak, jako podstawę dla tego rodzaju zarzutu pełnomocniczka Skarżącej wskazała wpierw jako "art. 33 § 1 pkt 2" u.p.e.a., następnie zaś we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wymieniła jako podstawę zarzutów art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że pierwszy z tych przepisów nie istnieje, a biorąc pod uwagę treść postanowień organu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi skierowanej do Sądu, właściwa podstawa zarzutów, które miał rozpoznać organ, znajdowała się w art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. Sąd dostrzega przy tym, że w zaskarżonym postanowieniu organ wskazuje na "art. 33 § 2 pkt 2a" u.p.e.a., niemniej jednak oczywistym jest, że wynika to omyłki pisarskiej, a przepisem będącym przedmiotem wypowiedzi organu był art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) tej ustawy. Takie zawężenie podstawy prawnej rozpatrywanego przez organ zarzutu było o tyle istotne, że w jego ramach organ zestawia jedynie zakres obowiązku, który wynika z treści decyzji z zakresem obowiązku dochodzonego w toku egzekucji administracyjnej. Przepis ten nie mógł zatem stanowić podstawy dla skutecznego sformułowania zarzutu egzekucyjnego polegającego na nieistnieniu obowiązku z uwagi na błąd w doręczeniu decyzji.
Rozważenie takiej możliwości daje jednak drugi z przepisów wskazanych przez pełnomocniczkę Skarżącej, tj. art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Jak wynika z przywołanego przez organ art. 33 § 2 pkt 6) lit. c) u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a) i b). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przez brak wymagalności obowiązku należy rozumieć stan, w którym wierzyciel nie może domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku, a tym bardziej nie może w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Powyższy przepis ma charakter otwarty, zaś ustawa nie zawiera zastrzeżenia, że mają to być przyczyny, które nastąpiły po wystawieniu tytułu wykonawczego. Powyższe oznacza m.in., że zobowiązany powinien wyraźnie określić, w czym upatruje przyczyny braku wymagalności obowiązku. Nie ma także przeszkód dla badania w ramach ww. zarzutu prawidłowości doręczenia decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1404/22).
3.3. W tym kontekście należy odnotować, że jedynym argumentem sformułowanym w motywie skargi jest stwierdzenie, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji organ uprawniony jest do badania kwestii prawidłowości doręczenia decyzji. Pełnomocniczka Skarżącej zdaje się jednak nie dostrzegać tego, że kwestia ta nie była dla organu problematyczna. Przeciwnie organ w sposób merytoryczny ocenił, czy doręczenie decyzji było skuteczne, a przez to, czy określone w nim zobowiązanie stało się wymagalne. Tym samym stanowisko organu nie stoi zatem w sprzeczności z przywołanym w motywach skargi wyrokiem NSA z 12 maja 2021 r. (sygn. akt III FSK 3291/21).
3.4. Oceniając czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie prawidłowości doręczenia stronie skarżącej decyzji, na podstawie której wystawione zostały sporne tytuły wykonawcze, należy stwierdzić, że podnosząc tego rodzaju zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej należy od strony oczekiwać, że przedstawi jakiekolwiek dowody przemawiające za tym, że w toku doręczenia przesyłki zawierającej wspomnianą decyzję doszło do tego rodzaju nieprawidłowości, które wykluczałyby przyjęcie przez organ, że decyzja ta została doręczone w trybie fikcji prawnej przewidzianej w art. 44 k.p.a. Ewentualnie wskazać, jakie dowody powinien był przeprowadzić organ. Zamiast tego strona skarżąca poprzestała na ogólnikowym twierdzeniu, że wskazana przesyłka nie była u niej awizowana, chociaż regularnie odbiera korespondencję w miejscu zamieszkania. W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa bowiem zarówno istotę i zakres żądania, jak i dowody uzasadniające to żądanie.
Sąd dostrzega, że co do zasady, że na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie w danej sprawie spoczywa główny ciężar wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania i ocenienia dowodów oraz należytego wyjaśnienia powodów ich określonej oceny.
Nie oznacza to jednak, że w tym przypadku na organie spoczywał obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego. Organ egzekucyjny jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez zobowiązanego oraz dokumenty, którymi z urzędu dysponuje, zobowiązany zaś ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia żądania w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Wszak skoro wykazanie określonych okoliczności leży w interesie strony, nie może ona pozostać bierna i ograniczyć się do pozbawionych konkretów twierdzeń. Ciężar wykazania zasadności zarzutu spoczywał zatem na Skarżącej. Z przywołanego przez stronę skarżącą art. 77 § 1 k.p.a. wynika bowiem zasada koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy (por. wyroki NSA z: 29 października 2024 r., sygn. akt I GSK 787/21; 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 787/23; 3 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 915/23; 10 stycznia 2024 r.t sygn. akt I GSK 1658/22).
Tymczasem w aktach sprawy znajduje się druk pocztowy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, na którym widnieje prawidłowy adres Skarżącej oraz adnotacje o datach próby doręczenia przesyłki (tj. 7 i 15 grudnia 2023 r.) oraz informacje o fakcie pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym. Na druku tym znajduje się również informacja, że przesyłka nie została odebrana do 22 grudnia 2023 r. (k. 10 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy trudno jest przypisać organowi niewystarczająco wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego, czy też wywiedzenie z niego nielogicznych wniosków, nie mieszczących się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Należy zatem skonstatować, że tego rodzaju dowód był wystarczający dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w sytuacji, w której strona skarżąca - oprócz własnych twierdzeń - nie wskazała żadnych innych dowodów przemawiających za jej tezą dowodową.
W związku z powyższym nie można było również zarzucić skutecznie organowi, że w niewystarczającej mierze odniósł się kwestii niewyjaśnienia okoliczności
faktycznych dotyczących odbioru decyzji. Zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w piśmie zawierającym zarzuty, wypowiedź strony w tym względzie sprowadzała się bowiem do tego, że Skarżąca nie otrzymała awizo, a równocześnie pod wskazanym adresem odbiera korespondencję urzędową.
3.5. Mając na uwadze przestawione wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na postawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.").
-----------------------
sygn. akt III SA/Kr 416/25
6
sygn. akt III SA/Kr 416/25