III SA/Kr 400/21

III SA/Kr 400/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-10-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura /sprawozdawca/
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1408/22 - Wyrok NSA z 2026-01-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 3  par. 1, art. 11, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1990
Art. 84 ust. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 grudnia 2020 r., znak: [...] - Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r., orzekającej o cofnięciu W. K. (dalej: skarżący), uprawnienia diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Organy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustaliły, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. skarżący diagnosta, po przeprowadzeniu okresowego badania technicznego pojazdu marki Iveco [...] o nr VIN [...], nr rej. [...] wydał zaświadczenie z pozytywnym wynikiem z badania pomimo niezgodności nr VIN znajdującego się w dowodzie rejestracyjnym, z nr VIN znajdującym się na ramie pojazdu. Diagnosta dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu wyznaczając kolejny termin badania technicznego, co świadczy o naruszeniu przepisów prawa określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. z 2015 r. poz. 776 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), obowiązującym w dniu badania technicznego, tj. § 2 ust. 1 pkt 1 w związku ust. 3 i 4 oraz w Załączniku nr 1, Dział I Tabela -poz.0.2, oraz § 6 ust. 2.
W dniu 6 sierpnia 2019 r. w wyniku kolejnego badania technicznego tego pojazdu uprawniony diagnosta ujawnił niezgodność zapisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nr VIN ze stanem faktycznym i wydał zaświadczenie o negatywnym wyniku badania. Właściciel pojazdu wystąpił do Starosty z wnioskiem o sprostowanie niezgodności nr VIN. Na skutek podjętych działań uzyskano od producenta informację o wyprodukowaniu pojazdu o nr VIN: [...], natomiast pojazd o nr VIN [...] nie został wyprodukowany. Dla przedmiotowego pojazdu zostały wydane dokumenty zgodne ze stanem faktycznym.
Organ II instancji wskazał, że z art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450, dalej: u.p.r.d.) wynika, że przesłanką cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badania technicznego jest stwierdzenie w czasie kontroli, iż wydał on zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu, niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołał uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. sygn. II GPS 2/11, w której NSA uznał, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt. 2 u.p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie.
Dalej Kolegium wskazało, że w stanie faktycznym sprawy, ujawnione czynności wykonane przez uprawnionego diagnostę w związku z przedstawionym mu do badania technicznego przedmiotowym pojazdem, wskazują na wydanie przez diagnostę zaświadczenia i dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym i wskazanymi przepisami prawa, co wyczerpuje przesłanki cofnięcia uprawnienia diagnosty określone w przepisie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
-art. 32 ust 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalność orzeczenia do stanu faktycznego;
-art. 32 Konstytucji RP poprzez zastosowanie sankcji pozbawienia uprawnień za przewinienie błahe, podczas gdy w innych grupach zawodowych sankcja ta przewidziana jest dla najcięższych uchybień;
-art. 65 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez istotne ograniczenie dostępu do zawodu na skutek zastosowania przepisu uniemożliwiającego odzyskanie uprawnień po nie wcześniej niż 5 latach, w sytuacji gdy pozbawienie było skutkiem sytuacji niesprowadzającej zagrożenia w bezpieczeństwie ruchu drogowego lub ochronie środowiska;
-art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady rzetelnej legislacji, której uchybienie spowodowało niespójność przepisów rozporządzenia zastosowanych w jego sprawie ze skutkiem negatywnym,
-art. 6, art. 7 art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z poźn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez niedostrzeżenie uchybień organu I instancji w zaniechaniu wnikliwego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzących w konsekwencji do braku ustaleń istotnych i dokonania ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie, skutkujących błędnym uznaniem, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia, a także poprzez naruszenie zasady ważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,
-art. 84 ust.3 pkt. 2 u.p.r.d. w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że przebadany przez niego pojazd posiadał "istotną usterkę" w rozumieniu § 2 ust. 4 rozporządzenia, skutkującą koniecznością ustalenia wyniku badania technicznego jako negatywny, choć taka usterka nie wystąpiła, a przez to zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia diagnosty, gdyż wynik badania określił jako pozytywny.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, iż wyrokiem z dnia 11 października 2021 r., sygn. III SA/Kr 567/21 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), orzekał w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty, który popełnił taki sam błąd jak skarżący, w odniesieniu do tego samego pojazdu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w całości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przyjęte w sprawie sygn. III SA/Kr 567/21.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji stanowił przepis art. 84 ust. 3 u.p.r.d., zgodnie z którym Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu, w tym: sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. W odniesieniu do zakresu i przedmiotu badania dotyczącego nr identyfikacyjnego pojazdu - poz. 0.2. w tabeli - brak zgodności zapisów numeru identyfikacyjnego pojazdu (VIN) lub numeru nadwozia (podwozia/ramy) oraz numeru rejestracyjnego ze stanem faktycznym, wskazany został jako istotna usterka skutkująca, stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia, uznaniem stanu technicznego za niezadowalający i wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z wynikiem negatywnym, a także obowiązkiem poinformowania posiadacza pojazdu o konieczności przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, o którym mowa w ust. 6.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. skarżący przeprowadził badanie techniczne pojazdu marki Iveco [...] o nr VIN [...], nr rej. [...] oraz wydał zaświadczenie z pozytywnym wynikiem z badania. W dniu 6 sierpnia 2019 r., w wyniku kolejnego badania technicznego tego pojazdu, inny uprawniony diagnosta ujawnił niezgodność zapisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nr VIN, ze stanem faktycznym i wydał zaświadczenie o negatywnym wyniku badania. Właściciel pojazdu wystąpił wówczas do Starosty z wnioskiem o sprostowanie niezgodności nr VIN. W aktach sprawy znajduje się informacja od producenta o wyprodukowaniu pojazdu o nr VIN: [...], oraz, iż pojazd o nr VIN [...] nie został wyprodukowany.
Słusznie organy administracyjne przyjęły, że w związku z przekazaniem przez właściciela pojazdu, informacji o negatywnym wyniku badania technicznego z uwagi na niezgodność nr identyfikacyjnego pojazdu z danymi ujawnionymi w dowodzie rejestracyjnym, zasadne było wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych, na podstawie art. 84 ust. 3 u.p.r.d.
Sformułowanie w tym przepisie, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w pkt 1 i 2 jest oczywiste i jednoznacznie stanowi, że żadne inne okoliczności sprawy nie znaczenia. W przypadku ustalenia, że okoliczności wskazane w tym przepisie zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r.; sygn. II GSK 422/11 i z dnia 27 czerwca 2012 r.; sygn. II GSK 619/11; opubl. w CBOSA).
Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. nie daje również organowi możliwości miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym, zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2021 r. sygn. II GSK 1391/18, z dnia 25 lutego 2015 r.; sygn. II GSK 46/14 oraz z dnia 12 kwietnia 2013 r.; sygn. II GSK 60/12; opubl. w CBOSA). Dla istoty deliktu administracyjnego polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu, niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami; nie ma istotnego znaczenia, czy można przypisać winę sprawcy tego deliktu. O delikcie skutkującym z mocy prawa cofnięciem uprawnień diagnosty, decyduje bowiem obiektywny stan rzeczy, jakim jest fakt poświadczenia przez diagnostę nieprawdy w okolicznościach wskazanych w przepisie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. II GSK 1395/10; opubl. w CBOSA).
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. III SA/Wr 802/17 (opubl. w CBOSA): "odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest tylko i wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Natomiast strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy, czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia, gdyż żaden przepis Prawa o ruchu drogowym - przy określeniu konsekwencji tego naruszenia - nie uwzględnia okoliczności leżących po stronie sprawcy naruszenia. Podobnie, jak żaden przepis tego Prawa nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia (nie przewidziano za nie żadnej innej sankcji niż cofnięcie uprawnień). Jakkolwiek sankcja ta może wydawać się w niektórych przypadkach drastyczna, to podkreślić wypada, że ocena stopnia zagrożenia powodowanego tym, czy innym, naruszeniem przepisów Prawa o ruchu drogowym i odpowiednia reakcja na nie należy do ustawodawcy a nie organów administracji, czy sądów administracyjnych. Decyzja o cofnięciu uprawnień, z uwagi na dosłowną treść art. 84 ust. 3 u.P.r.d., ma wszelkie znamiona decyzji związanej, a więc sytuacji prawnej, w której organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie może podjąć innego rozstrzygnięcia niż wprost wskazane w ustawie".
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2008 r.; sygn. II GSK 375/08 (opubl. w CBOSA), rolą organu administracji publicznej, a także rolą sądu administracyjnego, jest każdorazowe dokonanie oceny, czy występujące w danej sprawie uchybienia, mogą dawać podstawę do zastosowania przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., co zawsze wymaga zindywidualizowanej oceny, czy nieprawidłowości stwierdzone przez organ administracji publicznej podczas kontroli, rzeczywiście były tego rodzaju, że obiektywnie mogły stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście. Stanowiąc w art. 81 u.p.r.d. jakie pojazdy, w jakich okolicznościach i w jakim zakresie podlegają obowiązkowi badań technicznych, ustawodawca wyraźnie wskazał osobę, która ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za należyte przeprowadzenie kontroli danego pojazdu, w tym za prawidłowe określenie jej zakresu oraz za ustalenie właściwego terminu następnych badań kontrolnych, a mianowicie upoważnionego diagnostę. Z art. 84 u.p.r.d. wynika natomiast jednoznacznie, że ustawodawca przywiązuje duże znaczenie do kwalifikacji i profesjonalizmu diagnosty, uznając że w dużej mierze to od jego umiejętności i rzetelności zależy stan techniczny pojazdów w ruchu drogowym, a tym samym również i istotny aspekt bezpieczeństwa ruchu drogowego odnoszony do stanu technicznego pojazdów dopuszczonych do ruchu i uczestniczących w nim.
W związku z tym to diagności są podmiotami wyłącznie upoważnionymi do wykonywania badań technicznych pojazdów, z czym wiąże się wymóg posiadania wykształcenia technicznego i praktyki oraz odbycia szkolenia zakończonego egzaminem z wynikiem pozytywnym, wynikający z przepisów u.p.r.d. Regulacjom normującym zdobywanie uprawnień diagnosty, towarzyszą określone w art. 84 ust. 3 u.p.r.d., bardzo restrykcyjne zasady odpowiedzialności tej grupy zawodowej. W związku z powyższym, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że "celem regulacji prawnej ustanowionej na gruncie art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujących dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu" (tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. II SA/Bk 13/14, opubl. w CBOSA).
Wobec powyższego, Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy, w zakresie stanowiącym podstawę do zastosowania przez organ przepisu art. 84 ust. 3 pkt. 2 u.p.r.d., nie budzi wątpliwości i stanowił wystarczający materiał dowodowy do wydania orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty. Jak wyżej podano, norma zawarta w tym przepisie nie pozostawia wyboru organowi, który zobowiązany jest cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Kluczowe jest bowiem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.