II SA/Łd 593/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-09-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowypomoc społecznagospodarstwo domowewspólny adresodrębne źródło ciepłaustawa o dodatku węglowympostępowanie administracyjneprawo socjalne

WSA w Łodzi uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżący nie mógł być obciążony obowiązkiem podjęcia formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu, o którym dowiedział się po terminie.

Skarżący Z. G. domagał się przyznania dodatku węglowego, wskazując, że pod jednym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, które posiadają niezależne źródła ogrzewania. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na brak podjęcia przez skarżącego formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu do dnia 30 listopada 2022 r. WSA w Łodzi uchylił decyzje, stwierdzając, że skarżący dowiedział się o tym obowiązku dopiero po upływie terminu, co wyłączało zastosowanie przepisów o jednym dodatku dla wszystkich gospodarstw pod jednym adresem.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla skarżącego Z. G., który wraz z rodziną zamieszkuje pod adresem [...], gmina W., w budynku, gdzie funkcjonują dwa odrębne gospodarstwa domowe. Skarżący argumentował, że jego gospodarstwo i gospodarstwo siostry I. N. są niezależne, posiadają odrębne źródła ciepła i wejścia, co potwierdzają dokumenty CEEB i deklaracje śmieciowe. Organy administracji, powołując się na art. 2 ust. 3a i 3c ustawy o dodatku węglowym, odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak podjęcia przez skarżącego formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu do dnia 30 listopada 2022 r. WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że skarżący nie mógł być obciążony obowiązkiem podjęcia działań, o których dowiedział się dopiero z pisma organu po upływie ustawowego terminu. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych i że wykładnia przepisów powinna zmierzać do zapewnienia szerokiego dostępu do świadczenia, zwłaszcza gdy ustalenia faktyczne potwierdzają istnienie odrębnych gospodarstw domowych z niezależnymi źródłami ciepła.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżącemu przysługuje dodatek węglowy, ponieważ nie można mu przypisać winy za niedopełnienie obowiązku, o którym dowiedział się po terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie mógł być obciążony obowiązkiem podjęcia formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu, o którym dowiedział się dopiero z pisma organu po upływie ustawowego terminu. Wykładnia przepisów powinna zmierzać do zapewnienia szerokiego dostępu do świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.d.w. art. 2 § ust. 3a

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3c

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3d

Ustawa o dodatku węglowym

Pomocnicze

u.d.w. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3b

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3e

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 9

Ustawa o dodatku węglowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 50

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 54

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27g § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący dowiedział się o obowiązku podjęcia formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu dopiero po upływie ustawowego terminu. Istnienie odrębnych gospodarstw domowych z niezależnymi źródłami ciepła pod jednym adresem. Cel ustawy o dodatku węglowym - objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw.

Odrzucone argumenty

Niespełnienie przez skarżącego przesłanki podjęcia formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu do dnia 30 listopada 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

Trudno zatem zarzucać wnioskodawcy, iż nie dochował w zakreślonym ustawą, zawitym terminie do dnia 30 listopada 2022 r. "obowiązku", o którym dowiedział się już po upływie tego terminu. W ocenie Sądu powyższa okoliczność wpisuje się w ustawową przesłankę braku możliwości "ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, w terminie do 30 listopada 2022 r.". Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym...

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Agata Sobieszek-Krzywicka

członek

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego w przypadku zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście terminu na podjęcie działań w celu ustalenia odrębnego adresu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkiem węglowym i jego nowelizacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe poinformowanie obywateli o ich obowiązkach i terminach, a także jak sądy interpretują przepisy w celu ochrony praw obywateli.

Dodatek węglowy: Czy dowiedziałeś się o obowiązku po terminie? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 593/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2910/23 - Wyrok NSA z 2024-12-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 3a-3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2023 roku sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak: SKO.4146.334.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 lutego 2023 roku, znak: GOPS.DW.537.1964.5.2022.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r., nr SKO.4146.334.23 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 2 ust. 3a i 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 141 ze zm.) – dalej: u.d.w.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 lutego 2023 r., znak GOPS.DW.537.1964.5.2022 o odmowie przyznania Z. G. dodatku węglowego.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżący wystąpił wnioskiem z dnia 15 listopada 2022 r. W treści wniosku strona wskazała, że wraz z żoną oraz dwójką dzieci prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe pod adresem [...], gmina W., w domu, którego główne źródło ogrzewania stanowi kocioł na paliwo stałe.
Pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., organ pomocowy działając na podstawie art. 50 w zw. z art. 54 i art. 64 k.p.a oraz art. 3 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., wezwał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 14 dni dowodu potwierdzającego podjęcie kroków w celu ustalenia odrębnego adresu bądź wyodrębnienia lokalu z uwagi na fakt, iż pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe.
W odpowiedzi na powyższe skarżący, pismem z dnia 23 grudnia 2022 r. podnosił, iż przepisy u.d.w. przewidują narzędzia prawne, które umożliwiają wójtowi przeprowadzenie weryfikacji, co do spełnienia przez stronę warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia, w tym choćby w drodze wywiadu środowiskowego na miejscu. Podkreślił, że pod wskazanym we wniosku adresem prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, posiadające dwa niezależne źródła ogrzewania, co zresztą jest organowi wiadome, choćby z uwagi na złożone przez te gospodarstwa odrębne deklaracje CEEB, czy też odrębne deklaracje śmieciowe.
W toku postępowania, w tym w oparciu o znajdujące się w posiadaniu organu deklaracje CEEB oraz przeprowadzony w dniu 9 stycznia 2023 r. wywiad środowiskowego na miejscu organy ustaliły, że współwłaścicielami budynku zlokalizowanego pod wskazanym we wniosku adresem jest skarżący oraz jego żona M.G. Do wyłącznej dyspozycji rodziny wnioskodawcy pozostaje 6 pokoi, dwie kuchnie oraz dwie łazienki. Głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego strony pozostaje piec na paliwo stałe, który ogrzewa parter oraz pierwsze piętro domu. Wskazane źródło ciepła jest współdzielone z matką skarżącego – H. G., która zamieszkuje wraz z rodziną wnioskodawcy. W drugiej części budynku prowadzone jest odrębne gospodarstwo domowe przez siostrę wnioskodawcy I. N. wraz z rodziną, które posiada własne, odrębne od skarżącego źródło ciepła. Wejścia do lokali zajmowanych przez poszczególne rodziny są odrębne, lokale są wydzielone trwałymi ścianami, brak możliwości przejścia pomiędzy lokalami. Ustalono nadto, że budynek jest wyposażony w jedno przyłącze elektryczne oraz jedno przyłącze wodociągowe Aktualnie koszty zużycia energii elektrycznej oraz wody rozliczane są na zasadzie dobrowolności, jednakże jak wynika z oświadczenia wnioskodawcy, w październiku 2022 r. podjął kroki w celu wykonania odrębnych przyłączy elektrycznych dla każdego z zamieszkujących pod wskazanym adresem gospodarstw domowych. Wnioskodawca oświadczył nadto, że nie podjął jakichkolwiek działań w zakresie wyodrębniania odrębnych lokali mieszkalnych, uznając, iż brak jest takiej potrzeby, gdyż w tym zakresie wystarczające pozostają zapisy aktu notarialnego, na mocy którego ustanowiona została na rzecz małżonków I. i P. N. dożywotnia służebność osobista, polegająca na prawie korzystania z trzech izby domu mieszkalnego na piętrze od strony południowo zachodniej, kuchni, łazienki, korytarza oraz części strychu od strony południowo zachodniej. Z akty sprawy wynika, że informacją z dnia 24 października 2022 r. dodatek węglowy został przyznany gospodarstwu domowemu prowadzonemu przez I.N.
Decyzją z dnia 15 lutego 2023 r., znak GOPS.DW.537.1965.5.2022 Wójt Gminy W. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż wnioskodawca nie spełnił ustawowej przesłanki z art. 2 ust. 3c u.d.w., to jest nie wykazał podjęcia jakichkolwiek działań, w zakreślonym prawem terminie, zmierzających do ustalenia odrębnego adresu, czy też wyodrębnienia lokalu mieszkalnego, dla miejsca zamieszkania, w którym wraz z rodziną prowadzi gospodarstwo domowe.
Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia skarżący podnosił, iż brak jest podstaw do stawiania mu zarzutu braku udowodnienia faktu zamieszkiwania pod wskazanym we wniosku adresem dwóch odrębnych gospodarstw domowych. Podkreślił, że przepis art. 2 ust. 3d wprost przewiduje możliwość przyznania przedmiotowego dodatku dwóm niezależnym rodziną, w oparciu o ustalenia dokonane w toku wywiadu środowiskowego, który w sprawie został przeprowadzony, a zawarte w nim ustalenia, co do istniejącego podziału budynku oraz dwóch niezależnych źródeł ciepła w budynku, nie są przez organ kwestionowane. Co więcej, powyższe potwierdza będąca w posiadaniu organu dokumentacja, to jest złożone deklaracje CEEB oraz deklaracja śmieciowe. Strona wnosiła o uczciwą i logiczną weryfikację złożonego wniosku.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając Kolegium wskazało na podstawy materialnoprawne podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności na brzmienie art. 2 ust 3a-3d u.d.w., w brzmieniu obowiązującym od 3 listopada 2022 r., regulujące kwestie wypłaty dodatku węglowego dla odrębnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem. W oparciu o powyższe Kolegium wywiodło, iż co do zasady przysługuje jedno świadczenie dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod wskazanym adresem, które jest wypłacane dla gospodarstwa, które jako pierwsze wystąpiło z wnioskiem. Wnioski pozostałych gospodarstw pozostawiane są bez rozpoznania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na przewidzianą przez ustawodawcę̨ możliwość́ wypłaty dodatku węglowego dla więcej niż̇ jednego gospodarstwa domowego zamieszkałych pod jednym adresem, w sytuacji, gdy przed dniem 30 listopada 2022 r. wystąpiono formalnie o ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla każdego z gospodarstw domowych, a wniosek ten nie mógł zostać́ rozpatrzony do wskazanej wyżej daty.
W ocenie Kolegium, z akt rozpoznawanej sprawy, w tym z wniosku skarżącego z dnia 15 listopada 2022 r., pisma skarżącego z dnia 23 grudnia 2022 r. oraz przeprowadzonego w dniu 9 stycznia 2023 r. wywiadu środowiskowego na miejscu wynika, że pod wskazanym we wniosku adresem – [...], gm. W. prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, jedno przez skarżącego, drugie przez jego siostrę I.N. Oba gospodarstwa domowe prowadzone są w tym samym budynku, w odrębnych, niezależnych lokalach, do których prowadzą odrębne wejścia. Z posiadanych przez organ informacji wynika nadto, że o wypłatę dodatku węglowego na ten sam adres wystąpiła siostra skarżącego – I. N. i świadczenie to zostało jej przyznane w dniu 24 października 2022 r. Jednocześnie bezspornym pozostaje, że strona w zakreślonym prawem terminie, określonym w art. 2 ust. 3d u.d.w., do dnia 30 listopada 2023 r. nie podejmowała formalnych działań, mających na celu ustalenie odrębnego adresu dla prowadzonego przez siebie gospodarstwa domowego, co wobec dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych stanowi zasadniczą przesłankę do przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium organ I instancji zasadnie, zgodnie z regułą określoną w art. 2 ust. 3a u.d.w., odmówił przyznania dodatku węglowego.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona ponowiła dotychczas prezentowaną argumentacje, co do prowadzenia pod wskazanym adresem dwóch całkowicie niezależnych gospodarstw domowych w odrębnych od siebie lokalach zasilanych własnymi źródłami ciepła. Zdaniem skarżącego zarówno przedłożone przez niego dokumenty, jak i dokumenty pozostające w posiadaniu organu potwierdzają istniejący stan faktyczny, który w jego ocenie uprawnia go do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Strona podkreśliła, iż wraz z małżonką są jedynymi właścicielami budynku zlokalizowanego pod wskazanym we wniosku adresem i nie zamierzają wyodrębniać dla tej posesji odrębnego adresu. Jednocześnie brak pozytywnego rozstrzygnięcia złożonego wniosku uniemożliwił skarżącemu zakup opału na warunkach preferencyjnych sprzedaży prowadzonej przez gminę, co w ocenie skarżącej pozostaje w sprzeczności z deklarowaną przez Państwo pomocą obywatelom.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 5 września 2023 r., obecny na rozprawie Z. G. popierał wniesioną skargę oraz dotychczas prezentowaną argumentację. Wyjaśnił, że wykorzystywane przez jego rodzinę źródło ciepła jest współdzielone z jego matką H.G., która wspólnie z nimi zamieszkuje, jednakże prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Matka skarżącego nie występowała o przyznanie dodatku węglowego. Gospodarstwo domowe prowadzone przez jego siostrę I. N. posiada własne odrębne źródło ciepła. Wskazał, że budynek zlokalizowany pod adresem [...], gm. W. stanowił wcześniej jeden duży dom. W wyniku prac adaptacyjnych przeprowadzonych po 1989 r., aktualnie posiada wyodrębnione dwie niezależne klatki schodowe, dwie kotłownie, dwa odrębne wejścia, bramy wjazdowe i podwórka. Skarżący oświadczył nadto, że o obowiązku podjęcia formalnych kroków zmierzających do ustalenia odrębnych adresów dowiedział się dopiero z pisma organu z dnia 19 grudnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.; Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Z. G. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 3 kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 lutego 2023 r., odmawiającą skarżącemu przyznania dodatku węglowego.
Podstawę materialnoprawna podjęcia zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141) - dalej: u.d.w. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).
Analiza przywołanych uregulowań, jak również pozostałych uregulowań ustawy, prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu skarżącemu przysługuje dodatek węglowy.
W wypracowanym na tle art. 2 ust. 3c u.d.w., przeważającym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że analiza przywołanych wyżej przepisów u.d.w. prowadzi do stwierdzenia, że ustawodawca nie uzależnia udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego do ogrzewania mieszkań od złożenia formalnego wniosku o nadanie dodatkowego/nowego nr porządkowego. Brak złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego nr porządkowego dla nieruchomości pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić np. poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony. Sądy podkreślają również, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym świadczą o tym, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie. Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W tym też kierunku powinna zatem zmierzać wykładnia przepisów ustawy (por. wyroki WSA w Łodzi: z 23 maja 2023 r., II SA/Łd 299/23; z 30 czerwca 2023 r., II SA/Łd 478/23; z 13 lipca 2023 r., II SA/Łd 395/23; wyroki WSA w Gliwicach: z 5 maja 2023 r., II SA/Gl 210/23; z 26 lipca 2023 r., II SA/Gl 744/23; z 9 sierpnia 2023 r., II SA/Gl 511/23; z 18 sierpnia 2023 r., II SA/Gl 659/23; wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 383/23; www.orzeczenia.cbois.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że złożony przez skarżącego w dniu 15 listopada 2022 r. wniosek o przyznanie dodatku węglowego został wniesiony w ustawowym terminie, określonym w art. 2 ust. 9 u.d.w. Bezsporne pozostają pomiędzy stronami postępowania również te ustalenia faktyczne, z których wynika, iż pod wskazanym we wniosku adresem prowadzone są de facto trzy odrębne gospodarstwa domowe, z tym, że z wnioskiem o wypłatę przedmiotowego świadczenia wystąpiły jedynie dwa gospodarstwa domowe (skarżącego oraz jego siostry I. N.). Z akt sprawy wynika, że zlokalizowany pod adresem [...], gm. W. budynek mieszkalny, stanowiący współwłasność skarżącego oraz jego małżonki, został podzielony na dwie niezależne, pod względem funkcjonalnym, części mieszkalne, na które składają się dwa odrębne wejścia, dwie niezależne klatki schodowe i odrębne pokoje. Ponadto każda z części posiada wyodrębnione bramy wejściowe oraz podwórka Jedna część jest zamieszkiwana przez rodzinę skarżącego oraz jego matkę H. G., druga zaś przez rodzinę I.N., której wcześniej przyznano dodatek węglowy. Każda z wyodrębnionych części posiada odrębne źródła ciepła, co potwierdzają dokonane zgłoszenia do CEEB. Wspólne pozostają jedynie rozliczenia przyłącza energetycznego oraz przyłącza wodociągowego.
Tym samym, wobec dokonanych w powyższym zakresie ustaleń faktycznych sprawy, które co raz jeszcze należy podkreślić pozostają pomiędzy stronami bezsporne, oparcie negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia jego wniosku z dnia 15 listopada 2022 r., wyłącznie o niewyartykułowaną wprost przez ustawodawcę przesłankę "podjęcia formalnych działań" w celu ustalenia odrębnego adresu, zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego o konieczności spełnienia powyższego "obowiązku" strona powzięła wiadomość dopiero z treści kierowanego do niej pisma organu pomocowego z dnia 19 grudnia 2022 r., a zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja, w tym między innymi pouczenia zawarte w druku wniosku, nie podważają powyższego twierdzenia strony. Trudno zatem zarzucać wnioskodawcy, iż nie dochował w zakreślonym ustawą, zawitym terminie do dnia 30 listopada 2022 r. "obowiązku", o którym dowiedział się już po upływie tego terminu. W ocenie Sądu powyższa okoliczność wpisuje się w ustawową przesłankę braku możliwości "ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, w terminie do 30 listopada 2022 r.".
Reasumując Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podjęte zostały z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania, w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. w kontekście zamieszkania pod adresem skarżącego dwóch odrębnych gospodarstw domowych, spełnienia przez skarżącego ustawowych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia oraz wezmą pod uwagę cel ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, jak i intencje, jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 lutego 2023 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI