III SA/Kr 383/07

III SA/Kr 383/07 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Wiesław Kisiel NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2007r. Nr: [...] w przedmiocie anulowania czynności zameldowania l uchyla zaskarżoną decyzję , II orzeka , że uchylona decyzja nie może być wykonana
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 lutego 2007 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania J. A., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2007 r. znak [...], którą orzeczono o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania J. A., na pobyt stały w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] W podstawie prawnej decyzji Wojewody powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn.zm.).
Uzasadniając swoją decyzję Wojewoda [...] wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
W dniu [...] 2005 r. zarejestrowane zostało datowane na [...] 2005 r. zgłoszenie przez J. A. pobytu stałego w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...]. Fakt pobytu pod wskazanym adresem potwierdził A. A. – ojciec J. A. – współwłaściciel nieruchomości.
We [...] 2006 r. E. P. i J. Z. jako dalsze współwłaścicielki nieruchomości budynkowej przy ul. [...] zawiadomiły, że J. A. nie zamieszkał w miejscu zameldowania i wniosły o "anulowanie wymeldowania"
W toku wszczętego postępowania o anulowanie czynności zameldowania organ I instancji po przesłuchaniu E. P., J. Z., A. A. i J. A. oraz C. W. przyjął, że w dacie zgłoszenia do rejestracji pobytu stałego w lokalu Nr [...] w budynku przy ul. [...], J. A. nie mieszkał w tym lokalu. Organ ustalił, że lokal Nr [...] w okresie zameldowania jak i później pozbawiony był podłóg (klepisko), wody, WC, stałego ogrzewania, brak sufitu i wykończenia ścian. Na tle tego ustalenia oraz zeznania św. C. W. ocenił wiarygodność twierdzeń J. A., że w chwili zgłoszenia zameldowania przebywał w lokalu o czym miały świadczyć zgromadzone sprzęty gospodarstwa domowego. Podkreślono, że A. A. zeznał, że syn zameldował się z uwagi na wykonywany remont, zaś z zeznań lokatora drugiego lokalu w tym budynku św. C. W. wynika, że J. A. nie zamieszkał i nie mieszka w tym lokalu.
Wskazując na przepis art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] 2007 r. orzekł o anulowaniu materialno technicznej czynności zarejestrowania w dniu [...] 2005 r. zameldowania J. A. w tym lokalu.
W odwołaniu od tej decyzji J. A., zarzucił, że organ dał wiarę nieprawdziwym zeznaniom świadków.
Rozpatrując sprawę Wojewoda [...], ponownie dokonał oceny zebranego w sprawie materiału i doszedł do zbieżnego z organem I instancji ustalenia, że w dacie zgłaszania do rejestracji pobytu stałego w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] J. A. nie mieszkał w tym lokalu i brak było podstaw do zameldowania. Dokonując tego ustalenia, organ II instancji przywołał zeznania A. A., że potwierdził druk zameldowania, lecz w tym czasie J. A. w lokalu tym nie mieszkał, a sam lokal nie nadawał się do zameldowania. Organ odwoławczy również powołując się na całokształt zebranych dowodów, nie dał wiary zeznaniom J. A., że w dacie rejestracji pobytu stałego mieszkał w przedmiotowym lokalu.
Wskazując na treść przepisu art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 powołanej ustawy i podkreślając rejestracyjną funkcję instytucji zameldowania pobytu stałego, jako stwierdzenia zamieszkiwania z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania w lokalu stanowiącym centrum osobistych i majątkowych interesów, uznał Wojewoda, że decyzja organu I instancji ma oparcie w przepisie art. 47 ust. 2 ustawy co uzasadniało utrzymanie jej w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji złożył J. A. działający przez pełnomocnika – ojca. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa zarzucił skarżący, że decyzja jest niesprawiedliwa i niesłuszna. Zdaniem skarżącego, organ II instancji oparł się na błędnie sporządzonym protokole z dnia [...] 2006 r. oraz, na "zaistniałym wyraźnym nieporozumieniu w podanych wyjaśnieniach ujętych w tym protokole". Tłumacząc treść własnych zeznań, pełnomocnik skarżącego podnosił, że przed zameldowaniem skarżący zamieszkał w lokalu tym już kilkanaście dni wcześniej. Skarżący podnosił, że zeznawał, iż w okresie wcześniejszym był zameldowany na pobyt czasowy w tym lokalu, lecz tam tylko przebywał, gdyż lokal nie nadawał się wtedy do zamieszkania i to było powodem mylnej oceny zeznań i stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przedmiotem kontroli zaskarżonej decyzji jest jej zgodność z prawem. W sprawowaniu tej kontroli Sąd związany jest stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a. – granicami danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana według powyższych zasad kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż skarga jest uzasadniona.
W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania) jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Taka sytuacja zachodzi w sprawie.
Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – dalej ustawa – obowiązek meldunkowy określony art. 4 obejmuje m.in. zameldowanie się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Pobytem czasowym natomiast w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości lub pod innym adresem. Na tle takiej regulacji wykształciło się w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko (por. np. wyrok NSA z dnia 2001.05.14 I SA 1496/00-Lex. Nr 54454), że o pobycie stałym decyduje zamieszkanie pod określonym adresem z zamiarem stałej lub długotrwałej koncentracji swoich spraw życiowych, czyli ulokowanie centrum swych osobistych i majątkowych interesów. Zarazem temu zamiarowi towarzyszyć muszą okoliczności faktyczne, dowodzące realizacji tego zamiaru. Pobyt pod wskazanym adresem, który nie odzwierciedla woli stworzenia pod tym adresem swoistego centrum spraw życiowych, nie może mieć charakteru pobytu stałego. Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela.
Przepis art. 10 ust. 1 ustawy nakłada na osobę, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy, najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest zobowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. W świetle art. 47 ust. 1 zameldowanie (jak i wymeldowanie) ma charakter czynności materialno-technicznej rejestrującej określony stan na podstawie zgłoszenia.
Jeżeli jednak zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga w myśl art. 47 ust. 2 organ gminy. Rozstrzygnięcie tych wątpliwości następuje w formie decyzji. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2002.09.20 III RN 139/01 (OSNP 2003/15/347) podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialno prawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego.
W realiach sprawy oznacza to, iż przedmiotem postępowania o anulowanie zarejestrowanego w dniu [...] 2005 r. zgłoszonego przez J. A. jego pobytu stałego datowanego od [...] 2005 r. w lokalu Nr [...] w budynku przy ul. [...], jest ustalenie, czy w dniu [...] 2005 r. J. A. przebywał w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego, a zatem w realizacji zamiaru ulokowania pod adresem zameldowania centrum swych spraw życiowych. Wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2002.06.17 II SA/Łd 1963/00 (OSP 2003/5/69), że organ właściwy w sprawach ewidencji ludności, nie jest uprawniony do oceny czy obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i uzależniania od tej oceny możliwości zameldowania. Nie oznacza to jednak wyłączenia przez organ, możliwości oceny wiarygodności twierdzeń o realizacji pod adresem zameldowania zamiaru pobytu stałego, poprzez odniesienie twierdzeń zainteresowanego do okoliczności faktycznych istniejących w dacie zgłoszenia pobytu stałego.
Oznacza to, iż załatwienie sprawy w przedmiocie ewentualnego anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania wymaga zgodnie z przepisami art. 7 i 77 kpa dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego, stanowi dla organu – zgodnie z art. 80 kpa – podstawę do oceny czy dana okoliczność została udowodniona.
Przepisy kpa odróżniają pomiędzy dowodem z przesłuchania stron (art. 86 kpa) a składaniem przez stronę wyjaśnień (art. 95), których kpa nie zalicza do dowodów. Zgodnie z art. 86 kpa do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Oznacza to, że aby przesłuchanie strony miało walor dowodu organ obowiązany jest pouczyć stronę o prawie odmowy poddania się przesłuchaniu i odmowy odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 w zw. z art. 86 zd II kpa).
Protokół przesłuchania J. Z. i E. P. z [...].2006 i [...].06 świadczy o tym, iż zanotowane wypowiedzi nie mają charakteru dowodu z zeznań stron w rozumieniu art. 86 kpa, nadto kpa nie przewiduje "zbiorczego" przesłuchania stron. W charakterze strony a nie świadka przesłuchano A. A. – ojca skarżącego i zarazem jego pełnomocnika – również z naruszeniem art. 83 § 3 kpa. Także J. A. został przesłuchany z naruszeniem art. 83 § 3 w zw. z art. 86 kpa.
Rację ma skarga o tyle, iż istotnie w swym zeznaniu A. A. swoje pierwotne zeznanie, że w dacie zameldowania syn nie mieszkał, sprostował – do czego organ się nie odniósł – iż dotyczy to daty rejestracji pobytu czasowego. Rację ma także skarga, że w odwołaniu skarżący wnosił o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka A.K., a organ odwoławczy nie odniósł się do tego wniosku.
Z akt postępowania wynika, że będąc zameldowanym do [...] 2005 r. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] m[...], w okresie od [...] do [...] 2004 i od [...] do [...].2005 r. J. A. był zameldowany na pobyt czasowy w lokalu Nr [...] przy ul. [...].
Organy pominęły okoliczność wcześniejszego zameldowania w tym samym lokalu na pobyt czasowy i w związku z tym nie dokonały ustaleń jakie to okoliczności spowodowały, że właśnie od [...] J. A. miałby podjąć zamiar uczynienia z miejsca zameldowania centrum swoich spraw życiowych, oraz czy czynności faktyczne dowodzą, że rzeczywiście zamiar ten w dacie rejestracji pobytu stałego był zrealizowany.
Dla oceny bowiem prawidłowości czynności rejestracji zameldowania na pobyt stały istotny jest stan z chwili zgłoszenia pobytu stałego, a nie stan późniejszy.
Z tych przyczyn w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku. Mając na uwadze treść rozstrzygnięć uchylonych decyzji, w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II gim sentencji.