III SA/Kr 375/06

III SA/Kr 375/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec
Kazimierz Bandarzewski
Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Wołek
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie WSA Tadeusz Wołek AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w K. z dnia 13 lutego 2006 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki w nauce I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K.Z. Kancelaria Adwokacka Spółka Partnerska w K. ul. B. [...] - kwotę [...] zł ([...]) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.
Uzasadnienie
III SA/Kr 375/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 lutego 2006 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania B.D., Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu w K., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] 2005 r. nr [...], którą orzeczono o odmowie przyznania B.D., studentowi III roku na kierunku prawo, "stypendium naukowego" w roku akademickim 2005/ 2006 .W podstawie prawnej decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej - dalej OKS - powołano przepisy art. 173 ust. 1 pkt 3 i 181 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, póz. 1365 ), art.138 § 1 pkt 1 kpa, oraz § 4 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Uniwersytetu, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora. z dnia [...] 2005r w sprawie wprowadzenia tego Regulaminu z mocą od 1 października 2005 r.
Uzasadniając swoją decyzję Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia .
Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Prawa i Administracji, decyzją z dnia [...] 2005 r., z powołaniem na przekazane przez Rektora [...]. uprawnienie do wydawania decyzji w tych sprawach, odmówiła przyznania B.D. pomocy materialnej, ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2005/2006. Uzasadniając swoją decyzję Wydziałowa Komisja Stypendialna - dalej WKS - powołała się na przepis ,, § 1 ust.5 pkt 1 ", wydanego przez Rektora na podstawie art. 186 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Regulaminu ustalenia wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, obowiązującego od 1 października 2005 r. W myśl postanowień powołanego przepisu tego Regulaminu stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który zaliczył rok do końca sesji poprawkowej ustalonej przez Rektora w zarządzeniu o organizacji roku akademickiego i złożył indeks w instytucie ( katedrze lub wydziale) nie później niż do 30 września. W dalszej części przepis ten przewiduje, że w uzasadnionych przypadkach, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni w porozumieniu z wydziałowym organem samorządu studentów i za zgodą prorektora ds. dydaktyki, może przedłużyć termin sesji egzaminacyjnej dla danego kierunku (specjalności ) lub wydziału. Organ l instancji przyjął ustalenie, że B.D. złożył indeks w listopadzie 2005 r. i zajął stanowisko, iż ten fakt pozbawia studenta otrzymania stypendium za wyniki w nauce .
W odwołaniu od tej decyzji B.D. nie kwestionując faktu złożenia indeksu w listopadzie 2005 r. podnosił, iż oryginał indeksu zagubił a złożenie w uczelni wydanego w jego miejsce duplikatu wiązało się z koniecznością uzupełnienia wszystkich wpisów, co spowodowało przekroczenie terminu. Odwołujący się wskazał, że spełnia wszystkie przesłanki do przyznania stypendium za wyniki w nauce, gdyż zaliczył sesję do końca sesji poprawkowej uzyskując za II rok studiów średnią ocen 4,58.
Rozpatrując odwołanie Odwoławcza Komisja Stypendialna dokonała dalszych ustaleń. Stwierdzono, że B.D. w roku akademickim 2005/2006 jest studentem III roku na kierunku Prawo, oraz, że uzyskana za poprzedni rok akademicki średnia ocen, jest wyższa od minimalnej średniej ocen ( 4,0) ustalonej Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, wymaganej dla przyznania stypendium za wyniki w nauce. Zarazem ustalono, że wystawiony dnia 14 czerwca 2005 r. duplikat zaginionego indeksu. student odebrał w Dziekanacie Wydziału Prawa i Administracji w dniu następnym tj. 15 czerwca 2005 r., a zatem na 3 i pól miesiąca przed upływem w dniu 30 września 2005 r. terminu do złożenia indeksu. Zdaniem organu złożenie indeksu (duplikatu) z ponad miesięcznym opóźnieniem w listopadzie 2005 r. nie mogło wynikać z faktu zgubienia indeksu, którego duplikatem student dysponował od połowy czerwca 2005 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna, wskazując na przepis § 4 ust.5 w/w Regulaminu ( w dec. l instancji opisany jako ,, § 1 ust.5 pkt 1 " ), podzieliła stanowisko prawne WKS, iż złożenie indeksu w terminie do 30 września określonym w tym przepisie stanowi warunek przyznania stypendium za wyniki w nauce.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie złożył B.D. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art. 181 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym przez niewłaściwe jego zastosowanie. Zdaniem skarżącego, prawo do stypendium naukowego ( za wyniki w nauce ) powstaje ex legę, z chwilą spełnienia warunku, z którym przepisy wiążą jego powstanie. Wskazano, że powołany przepis art. 181 ust.1 warunkuje otrzymanie stypendium od uzyskania przez studenta odpowiednich wyników w nauce - wysokiej średniej ocen - i nie ogranicza nabycia tego prawa zachowaniem jakiegokolwiek terminu, a zwłaszcza do złożenia stosownego wniosku. Skarżący podnosił, że spełnił wymaganą ustawą przesłankę, uzyskując określoną regulaminem wysoką średnią ocen (4. 58 ).Skarżący zarzucił, iż organy rozpatrujące sprawę pominęły ścisły związek pomiędzy przepisem art. 181 ust.1 ustawy ,a przepisem art. 186 ust.1 stanowiącym podstawę wydania szczegółowego regulaminu ustalania, wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, przez rektora uczelni w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Zdaniem skarżącego regulamin nie może określać warunków, od których uzależnione jest nabycie prawa do stypendium. Wskazano, ze skoro ustawa gwarantuje nabycie praw spełnieniem określonych w niej warunków, to regulamin nie może go tych praw pozbawić a przedmiotem regulaminu mogą być tylko kryteria i tryb udzielania pomocy, przez uszczegółowienie przesłanki ,, uzyskania wysokiej średniej ocen ", oraz określenie procedury postępowania .
Zdaniem skarżącego przyjęty w Regulaminie obowiązek złożenia indeksu w uczelni ( instytucie, katedrze, lub wydziale ) we wskazanym w Regulaminie terminie nie może skutkować pozbawieniem studenta prawa do stypendium i nie jest objęty treścią art. 181 ust.1 ustawy, a ma wyłącznie charakter techniczno-porządkowy. W przekonaniu skarżącego, zaskarżona decyzja ma charakter jedynie deklaratoryjny i narusza zasadę ochrony praw nabytych tak skonkretyzowanych w decyzji przyznającej świadczenie, jak i nabytych in abstracto, zgodnie z ustawą jeszcze przed wydaniem takiej decyzji
Skarżący na zakończenie wywodów skargi podtrzymał nadto stanowisko, że złożenie indeksu po wynikającym z regulaminu terminie było następstwem
okoliczności od niego niezależnych, gdyż po otrzymaniu w dniu 15.06. 2006 r. duplikatu indeksu musiał ubiegać się o ponowne wpisy z przedmiotów zaliczonych, co biorąc pod uwagę okres wakacyjny i urlopy pracowników naukowych uniemożliwiło zachowanie terminu. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Sądem, podniósł zarzut niekonstytucyjności rat. 186 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
W odpowiedzi na skargę Rektor działający przez umocowanego Prorektora ds. dydaktyki wniósł o oddalenie skargi. Wskazano, że przepis art.186 ust.1 ustawy daje podstawę do wydania przez uczelnię szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust.1 pkt 1-3 i 6-8 ,w tym do ustalenia szczegółowych kryteriów i trybu udzielania świadczeń pomocy materialnej. Zdaniem Rektora zawarte w § 4 Regulaminu ustalania, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych Uniwersytetu obowiązującego od 1.10. 2005 r. uregulowania, mogły zatem określać zasady przyznawania stypendium za wyniki w nauce .Wskazano, że wśród szczegółowych postanowień regulujących przyznawanie stypendium za wyniki w nauce ustalono regulaminem m.in., ze stypendium to otrzymać może do 30 % studentów osiągających najlepsze wyniki w nauce na każdym roku danego kierunku, ze minimalna średnia ocen z egzaminów obowiązujących do zaliczenia roku nie może być niższa niż 4.0. Podkreślono, że § 4 regulaminu zawiera 39 punktów, określających zasady ustalania wysokości i przyznawania stypendium a zawarta w ,, pkt 5 " zasada, że stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który złożył indeks w instytucie (katedrze, wydziale) nie później niż do 30 września, jest jedną z tych zasad.
Zarzut, że w zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza pominęła związek pomiędzy przepisami art.181 ust.1 i 186 ust.1 ustawy jak również, że nie jest dopuszczalne zawarcie w Regulaminie okoliczności warunkujących otrzymanie stypendium, uznał Rektor za bezpodstawny. Wprowadzenie do regulaminu, kryterium złożenia indeksu w terminie nie później niż do 30 września, zdaniem Rektora jest uzasadnione tym, że stypendium za wyniku w nauce jest przyznawane ,, za dany " rok akademicki .Podkreślono, że zawarte w punktach 5-10 § 4 regulaminu przepisy ,, dają możliwość ustalania wykazu studentów, którzy spełniają wymóg uzyskania za dany rok studiów wysokiej średniej ocen". Podkreślono, że mimo odebrania duplikatu indeksu i karty egzaminacyjnej w dniu 15.06.2005 r. skarżący złożył dokumenty w Dziekanacie Wydziału dopiero w listopadzie 2005 r.
Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. przed Sądem skarżący wyjaśnił, iż wobec praktyki zaliczania studiów w okresie rocznym, w chwili utraty indeksu nie miał w nim stwierdzone, że zaliczył semestr zimowy (roku akademickiego 2004/2005) w związku z czym ubiegał się o wpisy egzaminów z semestru zimowego w uzyskanym duplikacie indeksu i duplikacie karty egzaminacyjnej. Pełnomocnik Rektora wyjaśnił, że jedynym dokumentem wystawianym przez Uczelnię, a stwierdzającym zaliczenie roku studiów jest wpis w indeksie, gdyż przy obecnym systemie studiowania, protokoły egzaminów nie dają podstawy do ustalania jakie egzaminy poza obligatoryjnymi student miał zdawać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Przedmiotem kognicji Sądu zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm. ), jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a - Sąd administracyjny sprawując tę kontrolę związany jest granicami sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164, póz. 1365 z późn. zm. ) - zwanej dalej ustawą .Przepisy tej ustawy wraz z przepisami Konstytucji RP stanowią płaszczyznę odniesienia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona aczkolwiek z przyczyn częściowo odmiennych niż przytoczone na jej poparcie.
Na wstępie przypomnieć należy, że określone przepisem art. 173 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stypendium za wyniki w nauce ( zwane w zaskarżonej decyzji ,, naukowym "), jest jedną ze statuowanych ustawą form pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. W świetle przepisów art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji RP świadczenia z tytułu pomocy materialnej studentom stanowią środek służący spełnieniu zasady powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.
Zarazem przepis art.70 ust.5 Konstytucji, do rangi zasady konstytucyjnej podnosi autonomię szkół wyższych. Pomieszczone zatem w tym samym artykule Konstytucji zasady dotyczące z jednej strony prawa do nauki oraz powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, a z drugiej autonomii szkół wyższych muszą być odczytywane w sposób niesprzeczny wzajemnie.
Z przepisów art.174 ust.1 i 175 ust.1 ustawy wynika, że stypendium za wyniki w nauce przyznaje się ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, przy czym w uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne, stypendium za wyniki w nauce (w odróżnieniu od pozostałych) może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta.
W świetle przepisów art. 103 ust.1, ust. 2 pkt 1- 4, w zw. z art. 94 ust.1 pkt 7 ustawy, jednym ze źródeł funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów - w tym na stypendia za wyniki w nauce - w uczelni publicznej są dotacje otrzymywane przez uczelnię z budżetu państwa. Zgodnie z przepisem art. 103 ust.7 niewykorzystane w danym roku budżetowym środki funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów - pochodzące z dotacji z budżetu państwa, przechodzą na rok następny, do wykorzystania na wypłaty stypendiów i zapomóg oraz remonty domów i stołówek studenckich.
Regulacje szczegółowe dotyczące stypendium za wyniki w nauce zawierają przepisy art. 181 i 184 ustawy. Z przepisów tych, w zakresie istotnym dla sprawy wynika, ze stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen (art. 181 ust.1), że stypendium to może być przyznawane na semestr lub rok akademicki, że wypłacane jest co miesiąc oraz, że w danym roku akademickim student może otrzymywać to stypendium przez okres do dziesięciu miesięcy ( art. 184 ust.2, 3, i 1).
W świetle powyższych przepisów, przyznanie skarżącemu pomocy materialnej w formie stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2005/2006 (III roku studiów ) było warunkowane, uzyskaniem niesprecyzowanej ustawą, wysokiej średniej ocen " za rok akademicki 2004/2005 (II rok studiów).
Zarazem ustawa w przepisie art.186 ust.1 stanowi, że szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 73 ust.1 pkt 1-3 i 6-8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
Na tle przytoczonej wyżej Konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych, podniesiony na rozprawie przez skarżącego zarzut " niekonstytucyjności " przepisu art.186 ust.1 ustawy, bliżej niemotywowany, nie może znaleźć aprobaty. Wolą ustawodawcy uregulowanie szczegółowych zasad ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym szczegółowych kryteriów i trybu udzielania świadczeń, poddano formie regulaminu ustalonego przez rektora, a więc formie tzw. aktu uczelnianego. Należy tu wskazać, że w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2000.11.08 SK 18/99 (OTK 2000/7/258), aczkolwiek wydanego na tle przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, wyjaśniono, że tzw. akty uczelniane, mają charakter aktów tzw. wewnętrznego władztwa zakładowego i to niezależnie od tego czy mają charakter normatywny, a w szczególności czy zawierają tzw. nowości normatywne. O normatywnym charakterze aktów wewnętrznego władztwa zakładowego nie przesądza to, że z ich treścią mogą się wiązać pewne skutki prawne, lecz to czy mają charakter samodzielny. Sama natomiast aktualizacja czy konkretyzacja przepisów ustawy w akcie władztwa wewnętrznego, nie przydaje mu cechy normatywności, lecz nadaje takiemu aktowi cechy aktu stosowania prawa. Do aktów nienormatywnych zaliczył w tym wyroku Trybunał Konstytucyjny m.in. regulamin studiów, mimo, iż jest to akt określający m.in. prawa i obowiązki studentów oraz przesłanki skreślania z listy studentów.
Taki sam charakter - nienormatywnego aktu władztwa zakładowego, konkretyzujący na podstawie art.186 ust.1 przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym ,w zakresie oznaczonym tym przepisem, ma wprowadzony Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] 2005 r., z mocą od dnia 1 października 2005 r., Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacenia świadczeń pomocy materialnej dla studentów stacjonarnych nie stacjonarnych Uniwersytetu ustalony w trybie powołanego przepisu -zwany dalej Regulaminem.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny przyznając, iż brak cechy normatywności aktu władztwa zakładowego określonego aktu uczelnianego wyłącza kognicję Trybunału, wskazał zarazem, iż akty stosowania prawa podlegają kontroli sądowo- administracyjnej.
Jest w sprawie poza sporem, że skarżący osiągnął w roku akademickim 2004/2005, średnią ocen, która według regulaminu lokowała go nawet w przedziale l (najlepszych studentów) do otrzymania stypendium w roku akademickim 2005/2006.
Zgodnie z postanowieniem § 4 ust.5 pkt 1 stypendium za wyniki w nauce otrzymać może student, który zaliczył rok do końca sesji poprawkowej ustalonej przez rektora w zarządzeniu o organizacji roku szkolnego i złożył indeks w instytucie ( katedrze lub wydziale ) nie później, niż do 30 września.
Stosownie do zd.ll pkt 1 w uzasadnionych przypadkach kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej w porozumieniu z wydzielonym organem samorządu studentów i za zgodą prorektora d/.s dydaktyki może przedłużyć termin sesji egzaminacyjnej dla danego kierunku (specjalności ) lub wydziału .Powyższa regulacja zawarta w § 4 ust.5 pkt 1 zd.ll. w zestawieniu z zasadami klasyfikacji studentów na danym roku, kierunku i specjalności ( § 4, ust. 7-14 ), oznacza, iż wprawdzie regulamin przewiduje możliwość złożenia indeksu także po dniu 30 września danego roku, ale w odniesieniu dla całego kierunku (specjalności ) na danym roku, gdyż to dla poszczególnych kierunków lub specjalności klasyfikuje się przedziały określające wysokość stypendiów.
Przytoczone przepisy ustawy dotyczące źródeł tworzenia funduszu pomocy materialnej, form tej pomocy a w tym czasookresu przyznawania stypendium za wyniki w nauce i częstotliwości jego wypłat wymagają niewątpliwie - w celu realizacji ustawy - skonkretyzowania w regulaminie m.in. średniej ocen uznawanych za ,,wysoką " oraz terminów, w czasie których winno nastąpić
ustalenie kręgu studentów m.in. uprawnionych do otrzymania stypendium za wyniki w nauce.
Z tego względu zawarte w art. 186 ust.1 ustawy upoważnienie dla rektora uczelni do objęcia regulaminem szczegółowych zasad nie tylko ustalania wysokości i wypłacania, ale także przyznawania świadczeń pomocy materialnej, a w tym stypendiów za wyniki w nauce oraz do ustalania w tym zakresie szczegółowych kryteriów i trybu udzielania świadczeń, mieści w sobie umocowanie do określenia w regulaminie także terminu, w którym winno być wykazane spełnienie warunków do uzyskania pomocy, pod rygorem odmowy przyznania świadczenia.
Zawarta w postanowieniu § 4 ust.5 in princp. regulacja w brzmieniu ; ,,stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który - zdaniem Sądu - wbrew stanowisku skargi, nie wprowadza jednak nowej, dodatkowej przesłanki nabycia uprawnienia do uzyskania stypendium za wyniki w nauce. W kontekście pełnego brzmienia § 4 ust.5 pkt 1 regulaminu, przepis ten lokować należy w płaszczyźnie trybu przyznawania świadczeń, a więc płaszczyźnie proceduralnej .Wynikające z tego przepisu terminy zaliczenia roku do końca sesji poprawkowej i złożenia indeksu nie później niż do 30 września, określają daty zdarzeń, po upływie których wyłączona jest możliwość realizacji uprawnienia. Nie może budzić wątpliwości, że skoro podstawę stypendium za wyniki w nauce, stanowi uzyskanie wysokiej średniej oceny za rok studiów, to wymóg zaliczenia roku, do końca sesji poprawkowej jest prostą konkretyzacją -w granicach art. 186 ust.1 ustawy - przepisu art. 181 ust.1 .
Literalnie odczytany wymóg z § 4 ust.5 pkt 1 zd. 1 in fine, ,, .. i złożenia indeksu w instytucie ( katedrze lub wydziale ) nie później niż do 30 września ", a więc sprowadzający się do złożenia dokumentu (indeksu ) bez względu na treść wpisów nie da się pogodzić z celem regulacji. Należy zatem podzielić stanowisko strony przeciwnej, iż objęte tym regulaminem postanowienia należy rozumieć jako wymóg złożenia indeksu stwierdzającego zaliczenie roku, na którym uzyskano wysoką średnią ocen, stanowiącą podstawę do przyznania stypendium za wyniki w nauce.
W tym miejscu wyłania się kwestia, czy mieści się w zakresie upoważnienia zawartego w art. 186 ust.1 ustawy, powiązanie przyznania stypendium za wyniki w nauce z wymogiem przedłożenia przez studenta indeksu, w którym odnotowano zaliczenie roku i uzależnienie od tej czynności możliwości realizacji uprawnienia.
Przepis art. 175 ust.1 ustawy statuując zasadę trybu wnioskowego co do uzyskania świadczeń pomocy materialnej, tylko w odniesieniu do stypendium za wyniki w nauce wprowadza wyjątek stanowiąc, iż może być ono przyznane także bez konieczności składania wniosku przez studenta. Z regulacji zawartej w § 1 ust.4 zd.ll Regulaminu expressis verbis wynika, że Uczelnia skorzystała z tej możliwości i stypendium za wyniki w nauce jest przyznawane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Zachodzi zatem pytanie o wzajemną relację przyjętego przez Uczelnię obowiązku z treścią dokumentu, który winien przedłożyć student.
Ocena tej relacji nie może być oderwana od przepisów dotyczących dokumentacji przebiegu studiów. Za zgodne z prawem tj. mieszczące się w zakresie umocowania Rektora przepisem art. 186 ust.1 do wydania szczegółowego regulaminu m.inn. w odniesieniu do przyznania (w tym kryteriów i trybu ), świadczeń pomocy materialnej, należy uznać powiązanie złożenia indeksu stwierdzającego zaliczenie roku studiów jako warunku realizacji uprawnienia, wówczas tylko, gdyby był to jedyny dokument pozwalający na ustalenie spełnienia przesłanki zaliczenia roku w określonym terminie.
W tym zakresie zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej i utrzymana nią w mocy decyzja Komisji Wydziałowej nie zawierają jakichkolwiek ustaleń, wiążąc podstawę decyzji odmownej jedynie z faktem nieprzedłożenia indeksu do dnia 30 września 2005r.
W dniu 17 sierpnia 2005 r. weszły w życie przepisy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów ( Dz. U. Nr 149, póz. 1233 ), wydane na podstawie art. 149 ust.3 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, póz. 385 z poźn. zm. ).Stosownie do przepisu art. 275 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym powyższe rozporządzenie zachowało moc, do czasu wejścia w życie rozporządzenia wydanego na podstawie przepisów tej ustawy. Przepisy tego rozporządzenia, poza regulacją stwierdzającą ( § 19 ) utratę mocy przez poprzednie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 września 2000 r w sprawie dokumentacji przebiegu studiów ( Dz. U.. Nr 84, póz. 907 z poźn.zm. ), nie zawierają przepisów przejściowych. Niewątpliwie zatem Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 lipca 2005 r. ma zastosowanie do dokumentacji przebiegu studiów poczynając od roku akademickiego 2005/2006.
Podstawę natomiast faktyczną decyzji stanowiło ustalenie, że do dnia 30 września 2005 r. skarżący nie przedłożył indeksu stwierdzającego zaliczenie roku akademickiego 2004/2005. Zasady dokumentowania przebiegu studiów w tym roku akademickim podlegały zatem przepisom Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 września 2000 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (Dz. U. nr 81, póz. 907 z poźn. zm.) - dalej Rozporządzenie MEN.
Przepis § 5 powyższego rozporządzenia stanowi, że przebieg studiów dokumentowany jest w:
1/ protokołach egzaminacyjnych, 2/ karcie egzaminacyjnej, 3/ dzienniku lub kartotece studentów, 4/ indeksie, który zgodnie z § 3 ust.2 stanowi własność studenta. W świetle postanowień § 5, zarówno protokoły egzaminów jak i karty egzaminów, zawierają dane dot. przedmiotu, oceny i daty egzaminu.
Nie poczyniono żadnych ustaleń, czy mimo, nie przedłożenia przez skarżącego indeksu, Uczelnia mogła, czy też nie mogła ustalić w oparciu o inną dokumentację przebiegu studiów czy skarżący zaliczył rok 2004/2005 do końca sesji poprawkowej i uzyskał wymaganą regulaminem średnią ocen. Wprawdzie z przedstawionych fragmentów teczki osobowej studenta wynika, że skarżący zwrócił się 7.VI. 2005 r. o wydanie duplikatu nie tylko indeksu ale i karty egzaminacyjnej, to tej ostatniej okoliczności organy nie ustaliły, a wskazał ją dopiero Rektor w odpowiedzi na skargę.
Wydanie skarżącemu duplikatu indeksu nastąpiło po zakończeniu sesji zimowej w roku akademickim 2004/2005. Zgodnie z § 9 ust. 2 Rozporządzenia duplikat indeksu sporządza się wyłącznie na podstawie protokołów i kart egzaminacyjnych które również mogą być wystawiane jako duplikaty § 9 ust. 1 ).
Nie zostało w sprawie ustalone, z jakich przyczyn skarżący był obowiązany uzupełnić wpisy z egzaminów z semestru zimowego, w wystawionym duplikacie indeksu (i ew. karty egzaminacyjnej), a w szczególności dlaczego w wystawionym duplikacie nie wpisano danych z protokołów egzaminacyjnych z sesji zimowej.
Wyjaśnienie pełnomocnika Rektora na rozprawie, że ,, przy obecnym systemie studiowania protokoły z egzaminów nie dają podstawy do ustalenia jakie przedmioty poza obligatoryjnymi student miał zdawać " nie jest przekonujące i nie może zastąpić ustalenia wynikającego także z deklaracji studenta.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, winny zatem organy dokonać oceny zebranych dowodów i ustalić, czy na dzień 1 października 2005r, tylko indeks (duplikat) złożony przez skarżącego zawierał by dane pozwalające stwierdzić, iż zaliczył rok do końca sesji poprawkowej oraz dane co do ocen z poszczególnych przedmiotów, czy też te same dane były dostępne z innych dokumentów.
Przyjęte ustalenie należy odnieść do wyżej wskazanej oceny prawnej, przewidzianego § 4 ust. 5 pkt 1 Regulaminu terminu złożenia indeksu do dnia 30 września danego roku akademickiego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie l-szym sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm. ).Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia za udzieloną przez adwokata ustanowionego z urzędu nieopłaconą pomoc prawną oparto na przepisie art. 250 ustawy w zw. z § 2 ust.3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, póz. 1348 ze zm.).