III SA/KR 370/25

III SA/Kr 370/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Marta Kisielowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6202 Zakłady opieki zdrowotnej
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
stwierdzono nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części, w pozostałym zakresie skargę oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Jakub Makuch WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych Zakładowej Organizacji Związkowej przy Podhalańskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Nowym Targu na uchwałę Rady Powiatu Nowotarskiego z dnia 20 czerwca 2024 r. nr 24/IV/2024 w sprawie nadania statutu Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu I. stwierdza nieważność § 13 ust. 1 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów: "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa" oraz § 23 ust. 2 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów: "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa"; II. zasądza od Rady Powiatu Nowotarskiego na rzecz skarżącego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych Zakładowej Organizacji Związkowej przy Podhalańskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Nowym Targu 814 (osiemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Uchwałą z 20 czerwca 2024 r. nr 24/IV/2024 Rady Powiatu Nowotarskiego w sprawie nadania statutu Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu (dalej: "uchwała") nadano statut Podhalańskiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. Jana Pawła II w Nowym Targu w brzmieniu stanowiącym załącznik do uchwały (§ 1 uchwały, dalej: "statut"). Uchwałę opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 25 czerwca 2024 r., poz. 4220.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 107 ze zm., dalej: "u.s.p.") w związku z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 799 ze zm., dalej: "u.d.l.").
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 stycznia 2025 roku Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych Zakładowa Organizacja Związkowa przy Podhalańskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Nowym Targu (dalej: "skarżący") zaskarżył uchwałę w całości, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego:
- art. 49 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 42 ust 2 pkt 4 u.d.l. poprzez ich niezastosowanie i brak utworzenia w ramach struktury podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą, tj. w Podhalańskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Nowym Targu stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek, które to stanowisko jest obowiązkowe, a utworzenie wyłącznie stanowiska Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa o kompetencjach odpowiadających zakresowi obowiązków i uprawnień naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek;
- § 10 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą poprzez brak jego zastosowania przejawiający się brakiem stosowania procedury konkursowej w przypadku obsadzania stanowiska Zastępcy Kierownika ds. Pielęgniarstwa, jeżeli kierownikiem jednostki byłby lekarz oraz odmiennym składem komisji konkursowej, z mniejszą liczbą przedstawicieli samorządu zawodowego pielęgniarek (jeden przedstawiciel zamiast trzech), gdyby kierownikiem jednostki nie był lekarz.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - Regulaminu Organizacyjnego Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu na okoliczność kompetencji przysługujących Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, braku powołania w Podhalańskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Nowym Targu stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że statut przewiduje powołanie stanowiska Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa (§ 23 ust 2 Załącznika nr 1 do uchwały). Zastępca ten, stosownie do przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu, w przypadku, gdy kierownik jednostki będzie lekarzem, nie będzie musiał być wyłaniany w konkursie, a jeżeli kierownik jednostki nie będzie lekarzem, będzie musiał zostać wyłoniony w konkursie, ale przy udziale komisji konkursowej o innym składzie niż wymagany dla stanowiska naczelnej pielęgniarki (jeden przedstawiciel samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych zamiast trzech). Kompetencje Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa uszczegółowione zostały w § 23 ust 1 statutu oraz w § 14 ust 2 Regulaminu Organizacyjnego Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu i wyczerpują w całości kompetencje naczelnej pielęgniarki. Statut nie przewiduje zaś powołania stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek wyłanianej w konkursie, a zatem w ocenie skarżącego, jest niezgody z prawem.
Skarżący podkreślił, że art. 49 ust 1 u.d.l. zawiera zamknięty katalog stanowisk, które podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą ma obowiązek utworzyć, a następnie w drodze konkursu obsadzić. Wśród tych stanowisk wymienione są funkcje: zastępcy kierownika jednostki, gdy kierownik nie jest lekarzem oraz naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek. Skarżący podniósł, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że utworzenie stanowisk wskazanych w art 49 u.d.l. jest obligatoryjne, a stanowiska te muszą zostać uwzględnione w strukturze organizacyjnej szpitala.
Skarżący podniósł, że sposób przeprowadzenia konkursu m.in. na stanowiska zastępcy kierownika jednostki, gdy kierownik nie jest lekarzem oraz naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek określa szczegółowo rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą – w skład komisji konkursowej na stanowisko zastępcy kierownika jednostki, gdy kierownik nie jest lekarzem wchodzi m.in.: przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego i przedstawiciel zakładowych organizacji związkowych działających w podmiocie leczniczym. Skład komisji konkursowej ma determinujące znaczenie dla rozróżnienia dwóch funkcji, a to zastępcy kierownika ds. pielęgniarstwa oraz naczelnej pielęgniarki.
Skarżący podkreślił, że zakres kompetencji Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa wyczerpuje właściwie zakres kompetencji, jakie można przypisać naczelnej pielęgniarce/przełożonej pielęgniarek. Stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa – w ocenie skarżącego – zastępuje zatem stanowisko naczelnej pielęgniarki/przełożonej pielęgniarek, przy jednoczesnym, odmiennym ukształtowaniu procedury konkursowej na to stanowisko (w sytuacji, gdy kierownik szpitala nie będzie lekarzem), a nawet przy braku konieczności przeprowadzania konkursu (w sytuacji, gdy kierownik szpitala będzie lekarzem).
Zgodnie z § 10 pkt 2 lit. d rozporządzenia w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu, w przypadku gdy postępowanie konkursowe dotyczy stanowiska naczelnej pielęgniarki, w skład komisji konkursowej wchodzi przedstawiciel zakładowych organizacji związkowych działających w podmiocie leczniczym. Tym samym, brak powołania stanowiska naczelnej pielęgniarki wyłanianej w konkursie, a zastąpienie tego stanowiska funkcją zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa, który w sytuacji, gdy dyrektor będzie lekarzem, nie będzie musiał zostać wyłoniony w konkursie, implikuje brak przeprowadzenia postępowania konkursowego regulowanego przepisami. Skarżący podniósł, że przedstawiciel zakładowych organizacji związkowych zostaje pozbawiony w ogóle udziału w procedurze wyboru piastuna stanowiska o kompetencjach pielęgniarki naczelnej. Ponadto, nawet w sytuacji, gdy konkurs na stanowisko zastępcy dyrektora musi być przeprowadzony, ponieważ kierownik nie jest lekarzem, to i tak w skład komisji konkursowej wchodzić ma tylko jeden przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek, a nie trzech, a nadto nie pełni on funkcji przewodniczącego komisji. Tymczasem, celem działania skarżącego jest ochrona praw pielęgniarek i położnych, podejmuje działania na rzecz ochrony praw samorządu pielęgniarskiego.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Nowotarskiego wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda Małopolski badał zaskarżoną uchwałę i nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Wojewoda Małopolski wskazał, że stanowisko naczelnej pielęgniarki, ani przełożonej pielęgniarek nie zalicza się do organów podmiotu leczniczego zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 4 u.d.l. Statut nie musi wymieniać wszystkich stanowisk pracowniczych przewidzianych w jednostce, ani wszystkich stanowisk przewidzianych w art. 49 ust. 1 u.d.l. W ocenie organu utworzenie stanowiska Zastępcy Dyrektora do Spraw Pielęgniarstwa nie oznacza automatycznie wykluczenia ze struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek. Organ podkreślił, że treść statutu nie daje podstaw do przyjęcia, że kompetencje Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa zostały tak ukształtowane, że przypisano mu ustawowy zakres kompetencji naczelnej pielęgniarki/przełożonej pielęgniarek.
W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na okoliczność, że uchwałą nr 125/XVIII/2025 Rady Powiatu Nowotarskiego z 31 lipca 2025 r. wprowadzono zmiany zaskarżonym statucie, przewidując stanowisko Naczelnej Pielęgniarski – Zastępcy Dyrektora.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") dopuścił dowód z dokumentów: uchwały nr 125/25 Rady Powiatu Nowotarskiego z 31 lipca 2025 r. oraz dokumentów dołączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie w części.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 107 ze zm., dalej: "u.s.p."), uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Jak stanowi art. 82 ust. 1 u.s.p. nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Należy wskazać, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu powiatu są istotne naruszenia prawa. Ustawa nie wskazuje jednak katalogu naruszeń dających podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały. W orzecznictwie i doktrynie do naruszeń stanowiących istotne naruszenie prawa zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały (np. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r., II SA/Wr 96/92, OSP z. 7-8 z 1993 r. poz. 148).
Legitymację skargową do wniesienia skargi na uchwałę organu powiatu określa art. 87 ust. 1 u.s.p., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu skarżący posiada legitymację skargową do zaskarżenia uchwały.
Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96). Przyjmuje się także, że "mieć interes prawny", to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 159/07; wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 145/06).
Sąd podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. postanowienie WSA w Warszawie z 22 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1586/21), w którym wskazano, że interes prawny to zindywidualizowany interes faktyczny chroniony konkretną normą prawną (wyrok NSA z 18.09.2003 r. II SA 2637/02, wyrok NSA z dnia 11.05.2006 r., II OSK 145/06).
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała – poprzez wprowadzenie w strukturze podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa (zamiast stanowiska przełożonej pielęgniarek lub naczelnej pielęgniarki) naruszyła interes prawny skarżącego.
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia o wszczęciu postępowania konkursowego na stanowiska, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b i d (wybór: zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem oraz naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek), właściwy podmiot powiadamia pisemnie zakładowe organizacje związkowe działające w podmiocie leczniczym. Zakładowe organizacje związkowe, o których mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania powiadomienia dokonują wyboru przedstawiciela, o którym mowa w § 10 pkt 2 lit. d oraz pkt 4 lit. d (ust. 2). W przypadku niedokonania wyboru przedstawiciela, o którym mowa w ust. 2, konkurs odbywa się bez jego udziału (ust. 3). § 10 w skład komisji konkursowej wchodzą: (...) 4) w przypadku gdy postępowanie konkursowe dotyczy stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek m. in. przedstawiciel zakładowych organizacji związkowych działających w podmiocie leczniczym, z wyjątkiem konkursu na stanowisko przełożonej pielęgniarek.
Normy rozporządzenia dają przedstawicielom skarżącego prawo do udziału w postępowaniu konkursowym dotyczącym stanowiska naczelnej pielęgniarki, a także prawo do bycia zawiadamianym o wszczęciu postępowania w sprawie wyboru naczelnej pielęgniarki, czy przełożonej pielęgniarek. Zaskarżona uchwała, poprzez wprowadzenie stanowiska Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa zamiast stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek – ingeruje we wskazane prawo, tj. prawo przedstawiciela skarżącej do udziału jako w procedurze wyłonienia osoby, która będzie nadzorować w szpitalu zadania z zakresu opieki pielęgniarskiej (w przypadku stanowiska zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa konkurs nie zawsze jest obligatoryjny). Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1 pkt 2 u.d.l., w przypadku gdy kierownik jest lekarzem, nie przeprowadza się konkursu na stanowisko zastępcy. Ingerencja ta implikuje naruszenie interesu prawnego skarżącego.
Odnosząc się do wniosku Rady Powiatu Nowotarskiego o umorzenie postępowania – z uwagi na podjęcie 31 lipca 2025 r. uchwały zmieniającej treść statutu - należy wskazać, że uchylenie, czy też zmiana uchwały nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania i nie wyłącza sądowej kontroli zaskarżonej uchwały. Uchylenie uchwały ma bowiem skutki na przyszłość (ex nunc), natomiast sąd administracyjny, uwzględniając skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego, stwierdza jej nieważność (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Sąd ma zatem kompetencje do wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a więc od chwili jej podjęcia. Tym samym, sąd sięga swoim orzeczeniem do chwili wydania kontrolowanego aktu, co oznacza, że uchylenie uchwały przez organ przed wydaniem wyroku sądowego w takiej sprawie nie jest przeszkodą dla rozpoznania skargi na uchwałę i stwierdzenia jej nieważności (tak słusznie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2018 r., II GSK 1366/16). W rezultacie, zmiany w treści zaskarżonego statutu – poprzez wprowadzenie stanowiska naczelnej pielęgniarki - nie uzasadniają – wbrew twierdzeniom organu – umorzenia postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 u.d.l. w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą przeprowadza się konkurs na stanowisko: 1) kierownika; 2) zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem; 3) ordynatora; 4) naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek; 5) pielęgniarki oddziałowej. Zgodnie z ust. 8 minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 1, 2) skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej, 3) ramowy regulamin przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 1 - kierując się potrzebą zapewnienia przejrzystości procedury konkursowej.
Zgodnie z wydanym na podstawie art. 49 ust. 8 u.d.l. § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowa z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 430 ze zm., dalej: "rozporządzenie") rozporządzenie określa: 1) sposób przeprowadzania konkursu w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą na stanowisko: a) kierownika, b)zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem, c) ordynatora, d) naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek, e) pielęgniarki oddziałowej; 2) skład oraz tryb i warunki powoływania oraz odwoływania komisji konkursowej; 3) ramowy regulamin przeprowadzania konkursu, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z § 10 rozporządzenia w skład komisji konkursowej wchodzą: (...) 4) w przypadku gdy postępowanie konkursowe dotyczy stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek: a) przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego jako przewodniczący komisji, b) od trzech do sześciu przedstawicieli kierownika podmiotu leczniczego, posiadających wykształcenie wyższe, w tym przynajmniej jeden lekarz, c) przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego, d) przedstawiciel zakładowych organizacji związkowych działających w podmiocie leczniczym, z wyjątkiem konkursu na stanowisko przełożonej pielęgniarek, e) dwaj przedstawiciele okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego, f) przedstawiciel właściwego towarzystwa naukowego; 5) w przypadku gdy postępowanie konkursowe dotyczy stanowiska pielęgniarki oddziałowej: a) przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego jako przewodniczący komisji, b) od trzech do sześciu przedstawicieli kierownika podmiotu leczniczego, posiadających wykształcenie wyższe, w tym przynajmniej jeden lekarz, c) ordynator danego oddziału lub lekarz kierujący danym oddziałem, d) przełożona pielęgniarek albo naczelna pielęgniarka, e) przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego, a jeżeli postępowanie konkursowe jest realizowane w podmiocie leczniczym, w którym są zatrudnieni członkowie Wojskowej Izby Lekarskiej, również przedstawiciel tej izby; w przypadku gdy postępowanie konkursowe jest realizowane w podmiocie leczniczym utworzonym przez Ministra Obrony Narodowej - przedstawiciel Wojskowej Izby Lekarskiej, f) dwaj przedstawiciele okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego.
Jak stanowi art. 42 ust. 1 u.d.l. ustrój podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą, a także inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania nieuregulowane w ustawie określa statut. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu w statucie określa się: 1) nazwę podmiotu, o którym mowa w ust. 1, odpowiadającą rodzajowi i zakresowi udzielanych świadczeń zdrowotnych; 2) siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 1; 3) cele i zadania podmiotu, o którym mowa w ust. 1; 4) organy i strukturę organizacyjną podmiotu, o którym mowa w ust. 1, w tym zadania, czas trwania kadencji i okoliczności odwołania członków rady społecznej, o której mowa w art. 48, przed upływem kadencji; 5) formę gospodarki finansowej.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, uchwała w sprawie nadania statutu, wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 4 u.d.l., jest aktem prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2818/18).
Zgodnie z § 13 ust. 1 statutu Dyrektor kieruje Szpitalem przy pomocy Dyrektora ds. Lecznictwa (w przypadku, gdy Dyrektor nie posiada tytułu zawodowego lekarza), Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, Zastępcy Dyrektora ds. Ekonomicznych – Głównego Księgowego raz innych osób zajmujących stanowiska kierownicze określone w art. 23 ustawy o działalności leczniczej w Regulaminie Organizacyjnym Szpitala. Jak stanowi § 23 ust. 1 statutu szczegółową organizację wewnętrzną Szpitala, w tym strukturę organizacyjną i zadania poszczególnych zakładów, jednostek i komórek organizacyjnych określa Dyrektor Szpitala w Regulaminie Organizacyjnym Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu. Zgodnie z ust. 2 Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa, Zastępca Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, Zastępca Dyrektora ds. Ekonomicznych – Główny Księgowy oraz inne osoby zajmujące stanowiska kierownicze wymienione w Regulaminie Organizacyjnym Szpitala, koordynują działalność podległych im komórek organizacyjnych oraz pracowników w zakresie należącym do ich obowiązków, nadzorują prace wykonywane w podporządkowanym im bezpośrednio komórkach organizacyjnych i ponoszą odpowiedzialność za całokształt działalności komórek.
Sąd podziela wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1040/23 i powołane tam orzecznictwo) pogląd, że stanowiska wymienione w art. 49 ust. 1 u.d.l., w tym stanowisko naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek, mają w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą charakter obligatoryjny i muszą zostać uwzględnione w strukturze organizacyjnej szpitala. Nie jest dopuszczalne zastępowanie tych stanowisk innymi stanowiskami o takiej samej funkcji, zwłaszcza gdy wiąże się to z odmienną procedurą wyboru osób mających je zajmować. W statucie mogą być ustanowione określone stanowiska obok, ale nie zamiast, tych, które są przewidziane w ustawie.
Zaznaczyć należy, że w statucie, ani regulaminie (przed zmianami podjętymi uchwałą z 31 lipca 2025 r.) nie przewidziano powołania naczelnej pielęgniarki, czy przełożonej pielęgniarek. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 1 regulaminu Zastępca Dyrektora ds. Pielęgniarstwa nadzoruje m. in. pracę pielęgniarek, położnych, ratowników medycznych (punkt 4 lit. a – c). Zgodnie z ust. 2 Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa podlegają bezpośrednio m. in. pielęgniarki/położne oddziałowe oraz pielęgniarki koordynujące. Z kolei zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 3 regulaminu do zadań Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa należy w szczególności ustalanie standardów praktyki pielęgniarskiej oraz nadzór nad opracowaniem i stosowaniem wewnętrznych procedur pielęgniarskich. Analiza powołanych dokumentów, prowadzi do wniosku, że stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa odpowiada stanowisku naczelnej pielęgniarki, czy przełożonej pielęgniarek.
Zaznaczyć należy, że porównanie treści przepisów art. 49 ust. u.d.l. oraz art. 44a poprzednio obowiązującej ustawy daje podstawy do przyjęcia, że stanowiska wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w odniesieniu do poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tj. Dz. U. z 2007.14.89) zachowują aktualność.
Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 1040/23 jw.): "W sytuacji gdy art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej przewiduje konieczność przeprowadzenia konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki, a sama procedura takiego konkursu uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, to (...) zastąpienie stanowiska Naczelnej Pielęgniarki, innym równorzędnym stanowiskiem prowadzi do obejścia przepisów ustawy oraz wskazanych powyżej rozporządzeń Ministra Zdrowia. Skoro bowiem przepisy wyższego rzędu wprowadzają w strukturze organizacyjnej podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą stanowisko naczelnej pielęgniarki, określając jednocześnie, iż stanowisko to obsadzane musi być w drodze konkursu, a zarazem określając niezbędne kwalifikacje zawodowe jakie spełniać musi osoba zajmująca to stanowisko, to za niedopuszczalne uznać należy, tworzenie w akcie niższego rzędu, jakim jest statut szpitala, równorzędnego stanowiska, które nie będzie podlegać wskazanym wyżej regulacjom. Wykreślenie ze statutu przewidzianego w ustawie stanowiska i zastąpienie go innym nieprzewidzianym w ustawie, któremu przypisane miałyby być te same obowiązki, jakie miała osoba na stanowisku naczelnej pielęgniarki wykracza poza zakres spraw, które mogą być regulowane w statucie" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r., IV Sa/Po 650/14, CBOSA). Takie rozwiązanie prowadzi do pozbawienia samorządu pielęgniarek ustawowych uprawnień związanych ze sprawowaniem pieczy nad wykonywaniem zawodu (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., II OSK 226/11, CBOSA)".
W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, w którym wskazano, że brak powołania naczelnej pielęgniarki, czy przełożonej pielęgniarek nie oznacza braku wyczerpania przez Radę Powiatu Nowotarskiego upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 42 u.d.l., a zatem nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności całego statutu.
Należy wskazać, że art. 42 ust. 2 pkt 4 u.d.l. wymaga uregulowania w statucie organów i struktury organizacyjnej podmiotu, o którym mowa w ust. 1, w tym zadania, czas trwania kadencji i okoliczności odwołania członków rady społecznej, o której mowa w art. 48, przed upływem kadencji. Tymczasem, art. 49 ust. 1 u.d.l. określa stanowiska, które mają być powołane w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą i są obsadzane w drodze postępowań konkursowych.
Powołanie natomiast – w miejsce naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek – Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa powoduje, że postanowienia statutu są sprzeczne z prawem – art. 49 u.d.l. oraz przepisami rozporządzenia regulującymi postępowania konkursowe, a zatem w sposób istotny naruszają prawo.
Sąd nie podzielił podniesionych w odpowiedzi na skargę zarzutów, w których wskazano, że przedmiotem skargi w sprawie nie są postanowienia statutu, lecz postanowienia regulaminu. Należy wskazać, że w zaskarżonym zakresie postanowienia statutu oraz regulaminu są spójne, wynika z nich bowiem, że w Podhalańskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II nie zostało powołane (do podjęcia uchwały z 31 lipca 2025 r.) stanowisko naczelnej pielęgniarki, ani przełożonej pielęgniarek, a funkcje te pełni Zastępca Dyrektora ds. Pielęgniarstwa, podczas gdy z art. 49 ust. 1 u.d.l. wynika obowiązek jej powołania.
W ocenie Sądu – wbrew wnioskom skargi - nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności całości uchwały i z tej przyczyny Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie. W pierwszej kolejności w ocenie Sądu usunięcie sprzecznego z prawem zapisu o powołaniu Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa nie skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący nie miał interesu prawnego w kwestionowaniu całości zaskarżonej uchwały, a treść skargi oraz zarzuty w niej podniesione koncentrowały się na postanowieniach dotyczących powołania Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa w miejsce przełożonej pielęgniarek lub naczelnej pielęgniarki.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. u.s.p., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie (punkt III wyroku).