III SA/Kr 367/25

III SA/Kr 367/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Ewa Michna
Maria Zawadzka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par 1 pkt 1 luit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 stycznia 2025 r. nr WP-VII.8641.168.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 stycznia 2025 nr WP VII.8641.168.2024 Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Nowatorskiego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr ESI-/291124/0004/2024 nr 5/jozchr6248/12/24 w części orzekającą o odmowie przyznania A. C. (dalej, jako skarżący) od dnia 29 listopada 2024 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 listopada 2024 r. skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Targu i z tym dniem uzyskał status bezrobotnego oraz odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych (ww. decyzja z 2 grudnia 2024 r.).
Od decyzji w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił, że przyznanie świadczenia wspierającego osobie nad którą sprawował opiekę (jego matce) spowodowało wsteczne pozbawienie go prawa do zasiłku dla opiekuna od 19 marca 2024 r. Wniosek w sprawie świadczenia wspierającego złożono 18 marca 2024 r., a decyzję przyznającą to świadczenie wydano dopiero 15 listopada 2024 r. Skarżący podkreślił, że obywatel nie powinien ponosić konsekwencji opóźnień w przeprowadzonych postępowaniach, wynikających z wprowadzenia nowych regulacji prawnych. W konsekwencji skarżący wniósł o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W wyniku rozpoznania odwołania, Wojewoda Małopolski wydał ww. decyzję z dnia 10 stycznia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i wyjaśnił, że zdarzeniem mającym istotne znaczenie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy. Od dnia dokonania czynności rejestracji liczony jest 18-miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek do zasiłku dla bezrobotnych. W tym okresie, aby otrzymać prawo do zasiłku, osoba rejestrująca się jako bezrobotna, winna udokumentować co najmniej 365 dni okresów zatrudnienia lub okresów równoważnych z zatrudnieniem (przykładowo pobierania zasiłku dla opiekuna lub świadczenia pielęgnacyjnego). Skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna 29 listopada 2024 r., tym samym badany okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania to okres od 28 maja 2023 r. do 28 listopada 2024 r. W dniu rejestracji skarżący przedstawił między innymi zaświadczenie z 27 listopada 2024 r. wystawione przez Wójta Gminy, zgodnie z którym w badanym okresie pobrał on zasiłek dla opiekuna od 28 maja 2023 r. do 18 marca 2024 r. (296 dni), a wypłata świadczenia została zakończona z powodu przyznania od 19 marca 2024 r. świadczenia wspierającego osobie wymagającej opieki. Okres ten podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, ale jest niewystarczający do przyznania zasiłku (296 dni zamiast wymaganych ustawą 365 dni).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie art. 71 ust.1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędne zastosowanie i interpretacje, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że odmówiono mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z powyższym skarżący wniósł o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowym postępowaniu jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 10 stycznia 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu Nowotarskiego z dnia 2 grudnia 2024 r. w części odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.), obowiązującej na dzień wydawania zaskarżonych decyzji. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:
1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2,
d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,
h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,
i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Stosownie zaś do art. 71 ust. 2 pkt. 9 ustawy o promocji zatrudnienia do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760).
Nie jest w sprawie sporne, że skarżący pobierał w okresie od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne na matkę. Następnie od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia 18 marca 2024 r. pobierał zasiłek dla opiekuna. Przez cały ten okres opłacane były do ZUS składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Wniosek o świadczenie wspierające dla matki skarżącego został złożony w dniu 18 marca 2024 r. a w dniu 30 września 2024 r. organ przyznał matce skarżącego świadczenie wspierające od dnia 19 marca 2024 r. do dnia 31 marca 2031 r. Ww. decyzje doręczono matce skarżącego w dniu 21 października 2024 r. Zaraz po otrzymaniu tej decyzji oraz zgromadzeniu niezbędnych dokumentów skarżący wniósł do Urzędu pracy o uznanie go za bezrobotnego oraz przyznanie mu prawa o zasiłku dla bezrobotnych.
Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 ze zm., dalej jako: u.ś.w.) ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby uprawnionej lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego, składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. (art. 9 ust. 1 i 2 u.ś.w.). Stosownie zaś do art. 26 ust 1 i 2 u.ś.w. prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Postępowanie w przedmiocie uzyskania świadczenia wspierającego jest postępowaniem dwuetapowym. Najpierw należy uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a dopiero po uzyskaniu tej decyzji istnieje możliwość złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Jak wynika z przywołanego wyżej przepisu art. art. 26 ust 2 u.ś.w złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia powoduje, że prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie tej pierwszej decyzji tj. decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz odwołania oraz skargi decyzja o przyznaniu świadczenia wspierającego matce skarżącego ostatecznie została doręczona marce skarżącego w dniu 21 października 2024 r.
Słusznie skarżący podnosi, że w czasie, kiedy pobierał zasiłek dla opiekuna (który następnie organ uznał, za świadczenie nienależnie pobrane – za okres od 19 marca do dnia 31 października 2024 r. - w łącznej kwocie 4.600 zł.) nie mógł zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie mógł wnioskować o przyznanie zasiłku dla osób bezrobotnych.
Matce skarżącego przyznano świadczenie wspierające z datą wsteczną tj. od dnia 19 marca 2024 r., Oczywistym jest, że skarżący nie mógł złożyć wniosku o rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy z datą wsteczną. Składając przedmiotowy wniosek w dniu 29 listopada 2024 r. uczynił to w ocenie Sądu bez nadmiernej zwłoki.
Nie do przyjęcia zdaniem Sądu, jest taka interpretacja przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia, która pomija długość trwania postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wspierającego, jak również skutków tak długiego postępowania, a w konsekwencji sytuacji, w której spełnienie przesłanki pobierania zasiłku dla opiekuna przez okres co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, może być w ogóle niemożliwe i to nie z przyczyn leżących po stronie bezrobotnego.
Na kanwie rozpoznawanej sprawy Sąd dostrzega istnienie luki w przepisach wynikającej z dodania w art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia drugiej przesłanki utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (obok dotychczas istniejącej, tj. śmierci osoby, nad którą opieka była sprawowana) bez uwzględnienia, że zaistnienie tej przesłanki (przyznanie prawa do świadczenia wspierającego) stwierdzane jest z datą wsteczną po przeprowadzeniu postępowań, które mogą trwać łącznie wiele miesięcy. Długość trwania postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, a następnie przyznania świadczenia wspierającego ma oczywisty wpływ na możliwość wykazania okresu 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w urzędzie pracy. Przedłużające się postępowanie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i przyznania świadczenia wspierającego może w istocie prowadzić do pozbawienia bezrobotnego realnej możliwości spełnienia warunku, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia, a tym samym uzyskania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Tym samym Sąd stwierdza istnienie luki w prawie polegającej na braku wprowadzenia stosownej regulacji odnośnie do sposobu liczenia okresów z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia skorelowanej ze zmianą brzmienia art. 71 ust. 2 pkt 9 tej ustawy wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2024 r. przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (vide wyroki WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 760/23 oraz IV SA/Po 888/24, a także wyrok WSA w Olsztynie sygn.. akt II SA/Ol 244/24).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że okres od 19 marca 2024 r. do 31 października 2024 r. nie może być uwzględniony jako okres pobierania przez zasiłku dla opiekuna w rozumieniu art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia. Nie oznacza to jednak, że jest winien być potraktowany jako irrelewantny przy ocenie legitymowania się przez niego okresem z art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W ocenie Sądu okres od 19 marca.2024 r. do 31 października 2024 r. powinien zostać w sprawie uwzględniony w ten sposób, że o ten właśnie czas powinien zostać wydłużony okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania (art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia), w którym to okresie skarżący winien legitymować się co najmniej 365 dniami pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i ponownie ustali, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.