III SA/Kr 1158/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzję odmawiającą policjantowi wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, uznając, że organy nie zastosowały się do wcześniejszych wyroków sądów i TK.
Skarżący, były policjant zwolniony ze służby w 2010 r., domagał się wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, powołując się na wyrok TK z 2018 r. uznający poprzedni sposób naliczania za niezgodny z Konstytucją. Organy Policji dwukrotnie odmówiły, argumentując zmianą przepisów i brakiem podstaw do wyrównania. WSA w Krakowie uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i obowiązek związania organów wcześniejszymi wyrokami sądów, mimo nowelizacji przepisów.
Sprawa dotyczyła żądania byłego policjanta, T. S., o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, naliczonego po zwolnieniu ze służby w 2010 r. Podstawą żądania był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał art. 115a ustawy o Policji (UoP) za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ekwiwalent był obliczany według przelicznika 1/30 miesięcznego uposażenia. Organy Policji dwukrotnie odmawiały wypłaty wyrównania, powołując się na to, że policjant otrzymał już ekwiwalent według przepisów obowiązujących w dacie zwolnienia, a nowelizacja UoP z 2020 r. nie przyznaje prawa do wyrównania za okres sprzed 6 listopada 2018 r. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy naruszyły art. 153 p.p.s.a., który wiąże organy z oceną prawną i wskazaniami sądu w poprzednich orzeczeniach. WSA podkreślił, że zmiana stanu prawnego (nowelizacja UoP) nie uzasadniała odstąpienia od zastosowania wyroku WSA z 2020 r. i NSA z 2021 r., ponieważ przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r.) nakazują stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., co powinno uwzględniać wyrok TK. Sąd uznał, że organy nie zastosowały się do wyroku TK i wcześniejszych wyroków sądów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organy są związane oceną prawną i wskazaniami sądu, chyba że przepisy prawa uległy zmianie w sposób uzasadniający odstąpienie od nich. Nowelizacja przepisów nie uzasadniała odstąpienia od zastosowania wyroku WSA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy naruszyły art. 153 p.p.s.a., ponieważ zmiana stanu prawnego nie spowodowała utraty aktualności poglądu sądu wyrażonego w poprzednim wyroku. Przepisy przejściowe nakazują stosowanie zasad obowiązujących przed datą wyroku TK, co powinno uwzględniać wyrok TK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
UoP art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., interpretowany zgodnie z wyrokiem TK K 7/15, nakazuje obliczanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop według zasad uwzględniających wyrok TK, a nie sztywny przelicznik 1/30.
Pomocnicze
ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych...
Przepis ten określa zasady stosowania art. 115a UoP do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do policjantów zwolnionych po tej dacie. Nakazuje ustalanie ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. na zasadach obowiązujących przed tą datą, co należy interpretować z uwzględnieniem wyroku TK.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tej sprawie zmiana stanu prawnego nie uzasadniała odstąpienia od wskazań sądu.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a, c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ zobowiązany jest stosować stan prawny z daty orzekania, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W tym przypadku przepisy intertemporalne.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a także prawo do odpowiedniego wynagrodzenia. Wyrok TK K 7/15 odnosił się do tego przepisu w kontekście ekwiwalentu za urlop.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym przypadku, zwłaszcza ze względu na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, albo w celu ochrony zdrowia lub moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Wyrok TK K 7/15 odnosił się do tego przepisu.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W tym kontekście, wyrok TK K 7/15 powinien być respektowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy Policji naruszyły art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1388/19 oraz wyroku NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OSK 3395/21. Zmiana stanu prawnego (nowelizacja UoP z 2020 r.) nie uzasadniała odstąpienia od zastosowania wyroku WSA, ponieważ przepisy przejściowe nakazują stosowanie zasad obowiązujących przed datą wyroku TK, co powinno uwzględniać wyrok TK. Niewypłacenie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy zgodnie z wyrokiem TK K 7/15 i wyrokami sądów administracyjnych stanowi naruszenie Konstytucji RP i zasad powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK.
Odrzucone argumenty
Organy Policji argumentowały, że policjant otrzymał ekwiwalent według przepisów obowiązujących w dacie zwolnienia, a nowelizacja UoP z 2020 r. nie przyznaje prawa do wyrównania za okres sprzed 6 listopada 2018 r. Organy twierdziły, że zastosowanie się do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu przyjętym w wyroku WSA stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a., ponieważ od 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw.
Godne uwagi sformułowania
Organy I i II instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r. Zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. 'wtórnej niekonstytucyjności'.
Skład orzekający
Hanna Knysiak-Sudyka
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji, nawet po zmianie przepisów, oraz interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń TK i sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed datą wyroku TK i nowelizacji przepisów, ale zasady interpretacji art. 153 p.p.s.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między organem administracji a prawem jednostki, wynikający z interpretacji przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wcześniejszych orzeczeniach sądowych. Podkreśla znaczenie zasady związania organów wyrokami sądów.
“Policja przegrała z byłym funkcjonariuszem. Sąd: organy muszą przestrzegać wyroków, nawet po zmianie prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1158/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący/ Renata Czeluśniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 1716/23 - Wyrok NSA z 2024-06-26 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 161 Art. 115a Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1610 Art. 9 ust. 1 Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2023 poz 259 Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 153, art. 119 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 6 czerwca 2022 r. nr 76/EU-O/2022 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącego T. S. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 21 listopada 2018 r. T. S. zwrócił się z wnioskiem o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy/dodatkowy. Podstawę żądania skarżącego stanowił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, zgodnie z którym art. 115a UoP w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Komendant Miejski Policji w K. decyzją z dnia 30 września 2019 r. nr [...] odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku rozpoznania skargi, WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1388/19 uchylił ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. NSA wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OSK 3395/21 oddalił skargę kasacyjną organu. Po otrzymaniu akt sprawy Komendant Miejski Policji w K. decyzją z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr [...] ponownie odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Wskazał, że orzeczenie TK, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a UoP, tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało uprawnień byłym policjantom do ww. ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według przelicznika np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa tego nie przyznały również znowelizowane przepisy UoP, które obowiązują od 1 października 2020 r. i zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610). Odnosząc się do prawomocnego orzeczenia WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 1388/19 organ wskazał na treść art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co zdaniem organu, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono w całości byłemu policjantowi przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało już zrealizowane. W odwołaniu skarżący nie zgodził się z ww. stanowiskiem, wniósł o uchylenie decyzji, ustalenie wysokości przysługującego mu ekwiwalentu zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku TK, prawomocnym wyroku WSA, wyroku NSA oraz o wypłatę tak ustalonego ekwiwalentu. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia 6 czerwca 2022 r. nr 76/EU-O/2022 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 25 lutego 2010 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w K. nr [...] z dnia 18 lutego 2010 r. W sporządzonym dokumencie pn. Zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy policjanta zwolnionego ze służby w Policji, zawarto m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 117 dni. Wobec powyższego policjantowi zwalnianemu ze służby wypłacono ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 29.265,60 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na podstawie art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r., zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. art. 115a UoP otrzymuje brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.". Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy, przepis art. 115a UoP w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. W konsekwencji, w ocenie organu, od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby "przelicznikiem" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego). Komendant podkreślił, że nowy przepis art. 115a UoP, jak również przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 r. organ nie jest zatem upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej. Mając na względzie, że z dniem 1 października 2020 r. weszły w życie wyżej omówione przepisy, które miały stanowić odpowiedź na orzeczenie TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 zasadnym było rozważenie, czy organ jest w stanie wykonać wyrok sądu administracyjnego, który uprawomocnił się w dniu 5 sierpnia 2021 r. Organ podniósł, że uchylenie przez WSA w Krakowie decyzji z powodu jej wadliwości, a następnie oddalenie skargi kasacyjnej organu nie powoduje, że sprawa administracyjna traci swój byt. Dla organu i strony wniosek o wszczęcie postępowania, które doprowadziło do wszczęcia w pierwszej kolejności trybu instancyjnego przed organami oraz trybu sądowoadministracyjnego w sprawie, w której uchylono decyzję nadal nie został rozpoznany. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organ zobowiązany jest stosować stan prawny z daty orzekania, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. W omawianym przypadku ustawodawca wprowadził przepisy intertemporalne. Takim przepisem jest przywołany powyżej art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. Tym samym do spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres poprzedzający 6 listopada 2018 r. stosuje się "przelicznik" wynikający z przepisów UoP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Komendant wskazał, że okoliczność, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok sądu może budzić pewne wątpliwości w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. Jednakże, jak podkreślił, przepis ten przewiduje istotne odstępstwo od tej zasady. Mianowicie organ nie jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, jeżeli istotnej zmianie uległ stan prawny. Powyższe zezwala zatem organowi na uchylenie się od restrykcyjnych skutków art. 153 p.p.s.a. Organ podkreślił, że WSA w Krakowie orzekał przed dniem wejścia w życie zacytowanych powyżej zmian ustawowych. Z kolei NSA rozpatrując skargę kasacyjną do tych zmian ustawowych w uzasadnieniu swojego wyroku się nie odniósł. Zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu zaprezentowanym w wymienionym wyroku wydanym przez sąd administracyjny stanowiłoby, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, naruszenie art. 6 k.p.a. Podkreślono, że dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy obejmującym każdy mogący się pojawić stan faktyczny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art 115a UoP w zw. z art 9 ust 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. w zw. z art 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art 66 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że w stosunku do policjanta zwolnionego ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. do ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy należy stosować art 115a UoP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., tj. przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, podczas gdy przepis art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, za niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się przez organ zarówno I jak i II instancji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wskazanych w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1388/19 oraz wyroku NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OSK 3395/21, pomimo, iż organy były nimi związane, a w okolicznościach sprawy nie doszło do zmiany stanu prawnego uzasadniającego odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyrokach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z 6 czerwca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. z 7 kwietnia 2022 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt lII SA/Kr 1388/19 uchylił decyzję z dnia 12 listopada 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 września 2019 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OSK 3395/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Zdaniem organu, zastosowanie się do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu przyjętym w wyroku WSA w Krakowie stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. bowiem, ponieważ 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji powołanym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z 22.09.1999 r., I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co nie miało miejsca w nin. sprawie. Organy I i II instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r. – organy nie dokonały wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie Sądu wejście w życie w dniu 1 października 2020 r. ww. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od zastosowania wyroku WSA w Krakowie. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozważania prawne zawarte w ww. wyroku WSA, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610, w skrócie: ustawy o szczególnych rozwiązaniach): "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r." Jak stanowi zatem ww. art. 9 ust. 1 ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i NSA, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ww. wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. zgodnie z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W sytuacji gdy skarżący został zwolniony z Policji z dniem 25 lutego 2010 r. (a zatem przed 2018 r.) do oceny zasadności żądania o ponowne przeliczenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy zastosowanie znajduje przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 2018 r. i ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte wyroku WSA z dnia 21 lipca 2020 r. oraz wyroku NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r. ze wskazaniem, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia. Nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci: okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej i sytuacja skarżącego powinna zostać dokonana z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji. Należy wskazać, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 321/21, CBOSA). W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów art. 153 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w zw. z art. 119 p.p.s.a, orzekł jak pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI