III SA/Kr 314/25

III SA/Kr 314/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a  i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 7, 77, 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1669
Art. 285
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2024 r., nr 166.41620.7.2023/1 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na rzecz skarżącego A. R. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 grudnia 2024 r., Nr 166.41620.7.2023/1, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, działając na podstawie art. 104 § 1 i 2, art. 105 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 285 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1669), po rozpatrzeniu wniosku A. R. (dalej: skarżący) o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2023/2024, umorzył postępowania w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2023/2024.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 29 września 2023 r. skarżący zwrócił się do Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2023/2024.
Po rozpoznaniu wniosku, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. Nr 166.41620.7.2023, odmówił przyznania stypendium doktoranckiego skarżącemu w roku akademickim 2023/2024. W uzasadnieniu decyzji Rektor uznał, iż skarżący nie spełnił warunku zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. III SA/Kr 99/24 uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego.
Sąd uznał, że pominięcie zbadania przesłanki zaangażowania skarżącego "w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową" stanowi poważne uchybienie przepisom art. 7 i art. 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Sąd podkreślił, że jest to odrębna przesłanka od przesłanki z § 2 ust. 3 zarządzenia dotyczącej postępów w pracy naukowej.
Sąd uznał za niezrozumiałe badanie w odniesieniu do skarżącego zaangażowania w "prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych", skoro niespornym jest, że skarżący jest doktorantem, który uzyskał zgodę na przedłużenie studiów doktoranckich. Sąd stwierdził, że brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie narusza art. 107 § 3 p.p.s.a. i uniemożliwia kontrolę wykładni przepisów prawnych oraz okoliczności faktycznych. Sąd zaznaczył, że organ zaniechał wskazania, jak rozumie wymóg zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych dla doktoranta po przedłużeniu studiów, oraz czy prowadzenie takich zajęć zostało skarżącemu zaproponowane. Odpowiedź na skargę nie może zastąpić uzasadnienia decyzji.
W ocenie Sądu, wskazana przez organ podstawa odmowy przyznania stypendium jest chybiona, a organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 2 ust. 2 zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Sąd podkreślił, że motywy zaskarżonej decyzji oraz jej podstawa prawna i faktyczna nie zostały przedstawione w sposób zrozumiały.
Sąd zauważył, że nawet pełnomocnik organu nie potrafił wyjaśnić rozbieżności w punktacji za postępy w pracy naukowej. Ponadto Sąd wskazał, że w odpowiedzi na skargę powołano się na nieobowiązujący akt prawny.
W ocenie Sądu wymienione uchybienia świadczą o naruszeniach prawa materialnego – art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z § 2 ust. 2 pkt. 2 lit. b zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w związku z § 5 ust. 2 załącznika do uchwały nr 116/XII/2018 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Sąd stwierdził, że nastąpiła nieprawidłowa wykładnia polegająca na pominięciu jednej z alternatywnych przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego, jaką jest "wykazywanie się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową". Skutkowało to niezastosowaniem normy prawnej w tym zakresie i niedokonaniem subsumpcji pod tę przesłankę osiągnięcia wnioskodawcy w postaci kierowania grantem badawczym w ramach konkursu NCN. Sąd zauważył również pominięcie w rekonstrukcji normatywnych przesłanek przyznania stypendium zapisu regulaminu, wedle którego w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich doktoranci zwolnieni są z odbywania praktyk dydaktycznych, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że jedną z przesłanek jest "wyróżnianie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych".
Sąd zobowiązał organ do ponownego wydania decyzji, w której przede wszystkim wskaże i wyjaśni podstawę prawną ustalenia przesłanek przyznania stypendium, a następnie oceni ich spełnienie w sposób wyczerpujący, znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ponadto organ winien ocenić przesłankę "wykazywania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową", wskazując podstawę prawną i faktyczną, ze względu na które realizacja grantu NCN przez skarżącego nie może zostać oceniona w ramach tej przesłanki. Sąd zaznaczył, że w § 2 ust. 2b zarządzenia nr 43 Rektora UJ brak wymogu czasowego, a jedynie mowa jest o "realizacji badań naukowych". Sąd wskazał również, że odniesienie się do oceny nieopublikowanego artykułu skarżącego musi nastąpić w uzasadnieniu decyzji, a nie dopiero w odpowiedzi na skargę.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Rektor Uniwersytet Jagiellońskiego w Krakowie, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 6 grudnia 2024 r.
W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że postępowanie o przyznanie stypendium doktoranckiego ma charakter konkursowy i rywalizacyjny, a organ stypendialny ogranicza się do oceny dokumentów dołączonych do wniosku. Stypendium to jest przyznawane wyłącznie na wniosek strony i przysługuje wyłącznie najwybitniejszym doktorantom, nie wszystkim uczestnikom studiów doktoranckich.
W motywach rozstrzygnięcia, Rektor podkreślił, że skarżący od dnia 1 października 2024 r. nie jest już na liście uczestników studiów doktoranckich na Wydziale [...] UJ. Stwierdził, że skarżący w roku akademickim 2023/2024 wykorzystał dwukrotną możliwość przedłużenia studiów doktoranckich po czwartym roku, na podstawie § 5 ust. 2 regulaminu studiów doktoranckich. Ponadto, w trakcie studiów doktoranckich nie uzyskał stopnia doktora i nie złożył rozprawy doktorskiej, a zgodnie z § 5 ust. 1 regulaminu studiów, trwają one nie dłużej niż 4 lata, z możliwością przedłużenia łącznie nie dłużej niż o dwa lata.
W związku z tym – zdaniem organu – skarżący w roku akademickim 2024/2025 nie posiada już statusu doktoranta z powodu upływu czasu trwania studiów doktoranckich.
Organ powołując się na orzeczenie sądowe, wskazał, że osoba ubiegająca się o stypendium musi posiadać status studenta w chwili jego przyznawania przez organ. Konkluzje te, zdaniem organu, znajdują pełne odzwierciedlenie w przedmiotowej sprawie, ponieważ głównym celem stypendium doktoranckiego jest wsparcie materialne doktorantów w uzyskaniu stopnia doktora.
Wobec powyższego, organ stwierdził, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z powodu istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy po wydaniu wyroku, tj. utraty statusu uczestnika studiów doktoranckich przez skarżącego. Organ zaznaczył, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego ani wewnątrzuczelnianego nie przyznaje uprawnienia do ubiegania się lub przyznania stypendium doktoranckiego osobom, które nie posiadają statusu doktoranta. W konsekwencji, wniosek skarżącego nie mógł zostać poddany merytorycznej ocenie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że utrata statusu doktoranta po roku akademickim 2023/2024, którego dotyczył wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego, uczyniła postępowanie bezprzedmiotowym w całości ze względu na istotną zmianę okoliczności faktycznych sprawy polegającą na utracie statusu doktoranta przez skarżącego w roku akademickim 2024/2025, podczas gdy stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym z punktu widzenia podmiotowych przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego nie uległ żadnej zmianie, bowiem skarżący - ubiegający się o stypendium doktoranckie na rok akademicki 2023/2024 w momencie złożenia wniosku oraz przez cały rok akademicki 2023/2024 był doktorantem,
II. art. 153 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 16 kwietnia 2024 roku, sygn. III SA/Kr 99/24, uchylającym pierwszą decyzję o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego z dnia 22 listopada 2023 r., w którym to orzeczeniu wskazano, iż "niespornym jest, że skarżący jest doktorantem, który złożył uzyskał zgodę na przedłużenie odbywania studiów doktoranckich", a nadto wprost nakazano organowi merytoryczne rozpoznanie sprawy wskazując, "iż w uzasadnieniu decyzji winien on przede wszystkim wskazać i wyjaśnić podstawę prawną, na podstawie której - w przedmiotowej sprawie - ustalił przesłanki przyznania wnioskowanego stypendium a następnie ocenić ich spełnienie", wykluczając tym samym możliwość umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego,
III. art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odstąpienie przez organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym ze względu na wyznaczenie przez organ innych ram czasowych stanu faktycznego wziętego pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy, aniżeli w przypadku wszystkich pozostałych doktorantów wnioskujących o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2023/2024, podczas gdy wnioski wszystkich doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego na dany rok akademicki oceniane powinny być wedle tych samych zasad.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy.
W analogicznej do niniejszej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. II SA/Go 380/24 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone tam stanowisko, dlatego też częściowo posłuży się użytymi tam argumentami.
Zdaniem sądu decydujące dla oceny zasadności skargi, a zatem wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, jest związanie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. III SA/Kr 99/24, którym uchylono decyzję poprzednio wydaną w sprawie.
Wobec powyższego do kontroli sądowej znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Ocena prawna w sprawie jest jednoznaczna i została przedstawiona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. III SA/Kr 99/24.
Ta ocena pozostaje w pełni aktualna i nie zmienia tego to, że skarżący od dnia 1 października 2024 r. nie jest już uczestnikiem studiów doktoranckich. W ocenie sądu zmiana ta nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego dotyczącego prawa (świadczenia stypendialnego) przysługującego mu za okres, w którym był doktorantem.
Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 k.p.a. to bowiem sytuacja, w której strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28 k.p.a. lub stan, w którym ze względu na śmierci strony w toku postępowania wygasły prawa ściśle związane ze zmarłą stroną (np. prawa osobiste).
W sprawie chodzi zaś o spełnienie przesłanki posiadanego statusu doktoranta w określonym czasie związanym ściśle z rokiem akademickim, którego dotyczy pomoc w postaci stypendium i to według przepisów obowiązujących w tamtym czasie i to jest nadal przedmiotem sprawy, a zatem i kontroli sądowej.
Jak trafnie wskazano w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Sz 117/24 i Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. II SA/Go 380/24 (opubl. w CBOSA), w sprawie administracyjnej dotyczącej świadczenia stypendialnego przysługującego stronie za okres, w którym nabyła prawo i była zarazem studentem/doktorantem należy uwzględnić charakter postępowania administracyjnego, związanego z tym, że dotyczy ono świadczenia stypendialnego za ściśle określony okres. To determinuje ramy tego postępowania, ma wpływ na sposób ustalania stanu faktycznego i jego ocenę na tle przepisów prawa. To zaś prowadzi do wniosku, że nie ma podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania z powodu ukończenia studiów przez stronę, która nabyła prawo do świadczenia w postaci stypendium za okres przeszły, gdy była studentem/doktorantem i spełniła warunki jego przyznania.
Zdaniem sądu taki wniosek znajduje oparcie w istocie stypendium doktoranckiego zależnego od osiągnięć, które nie jest zwykłą formą wsparcia studenta (jak stypendium socjalne), lecz nagrodą za te osiągnięcia (§ 2 ust. 2 zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Jagiellońskim). Stypendium to jest przyznawane na podstawie decyzji administracyjnej (art. 285 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020).
W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, zakończenie przez skarżącego odbywania studiów doktoranckich, jest okolicznością niemającą prawnego znaczenia dla realizacji tego prawa za rok akademicki 2023/2024 i nie skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do ustalenia jego przysługiwania za okres wnioskowany. W przypadku uznania, że w roku akademickim 2023/2024 skarżący uzyskał prawo do świadczenia w postaci stypendium doktoranckiego byłoby ono jego prawem nabytym, podlegającym ochronie i wymagającym realizacji.
Podkreślić należy, że zasada ochrony praw nabytych jest normą rangi konstytucyjnej, której podstawę prawną stanowi art. 2 Konstytucji RP i wskazana w nim zasada państwa prawnego, a w odniesieniu do praw majątkowych - także art. 64 ust. 2. Składają się na nią: norma instrumentalnego zakazu arbitralnego znoszenia i naruszania praw nabytych oraz norma instrumentalnego nakazu każdorazowego rozważenia, czy zniesienie (zmniejszenie) określonego prawa nie jest arbitralne i czy mieści się w granicach określonych Konstytucją.
W praworządnym systemie prawa organ stosujący prawo konstytucyjne winien odnaleźć i sformułować normę konstytucyjną uzasadniającą w danym wypadku derogację zasady ochrony praw nabytych. Jedynie bowiem norma albo zasada rangi konstytucyjnej może ograniczać zakres zastosowania innej normy konstytucyjnej - zasady ochrony praw nabytych (por. M. Jackowski, Ochrona praw nabytych a kryzys gospodarczy, PiP z 8/2009, s. 3 i 4).
Okoliczność zakończenia odbywania studiów doktoranckich nie pozbawia skarżącego prawa do stypendium doktoranckiego, jeżeli nabył je za rok akademicki 2023/2024 i wywołuje skutki ex nunc, a nie ex tunc. Retroaktywny skutek nie wynika też z ustawy, ani z przepisów wewnątrzuczelnianych. Z przepisów prawa nie wynika bowiem by doktorant, który nabył prawo do świadczenia o charakterze nagrody, przysługującego mu za wskazany okres, gdy był doktorantem, tracił je przez zakończenie studiów. Ustawa o szkolnictwie wyższym wiąże prawo do pomocy materialnej z okresem studiowania, ale nie zawiera norm regulujących sytuację, w której organ bezprawnie odmawia jej realizacji tak długo, póki jednostka nie zakończy studiów (jak w niniejszej sprawie). W tej sytuacji argument o funkcji i celu pomocy materialnej dla studentów, nie może decydować o pozbawieniu jednostki nabytego prawa. Stanowisko organu jest też nie do przyjęcia z tego powodu, że umożliwiałby on bezprawne odmawianie studentowi/doktorantowi przyznania świadczenia należnego mu za dany okres tak długo, aż zakończy on studia, po to by następnie stwierdzić, że z tej przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Przeciw wykładni prezentowanej przez organ przemawia też wzgląd na zasadę równości i sprawiedliwości (także w wymiarze społecznym). Dlaczego bowiem akurat student/doktorant miałby utracić prawo nabyte, a nie tracą go inne jednostki ubiegające się o pomoc materialną za okres, który w momencie kontroli sądowej już upłynął (np. sprawy z zakresu pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczeń rodzinnych, zasiłków dla bezrobotnych etc.). W takich sytuacjach, co potwierdza orzecznictwo, nie umarza się postępowań administracyjnych ponownie prowadzonych na skutek kasatoryjnych orzeczeń sądowych.
Można też mówić o naruszeniu zasady zaufania, jeżeli okaże się, że doktorant wypełnił wymagane warunki uprawniające go do uzyskania stypendium, ale bezprawne działanie organów pozbawiło go możliwości realizacji tego prawa w okresie studiów doktoranckich.
Stanowisko organów godzi też bezpośrednio w wydane w tej sprawie prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. III SA/Kr 99/24. Z oceny prawnej zawartej w tym orzeczeniu nie wynika, że okoliczność zakończenia studiów doktoranckich miałaby mieć jakiekolwiek znaczenie dla oceny nabycia przez skarżącego prawa do stypendium doktoranckiego i obowiązku jego realizacji w ponowionym przez organy postępowaniu w przypadku stwierdzenia nabycia tego prawa.
Z tych wszystkich względów przyjęte przez organ stanowisko narusza zasadę praworządności, zasadę zaufania i zasadę ochrony praw nabytych, a także prowadzi do konsekwencji niedających się w ich świetle zaakceptować.
Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że organ wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. błędnie intepretując i stosując ten przepis w kontekście wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady praworządności, zasady zaufania i zasady ochrony praw nabytych.
Organ naruszył również art. 153 p.p.s.a. nie stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wiążącym go wyroku wydanym w niniejszej sprawie.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzeczono jak w punkcie I wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku oraz do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. III SA/Kr 99/24.